సీతారామ కల్యాణం

రచన: కిభశ్రీ

రండి కన రండి – – – – తరలి రండి
రండి రండి రారండి – – – – కదలి రండి

నవ్య యుగములో అందరూ
సవ్యముగా జరుపుకునేది
దివ్యానుభూతిని ఇచ్చేదీ
భవ్యమైన కల్యాణమే ఇది || రండి||

తుల్యమే లేని సీతమ్మే
కౌసల్యతనయుని చేరునటా
కల్యాణం చూసినవారికి
కైవల్యం తథ్యమటా

ధరణిని జనకుని పట్టియట
ఆ సిరియే- – – పెండ్లికూతురట
సరియైనవాడె జోడట
ఆ హరియే – – -పెండ్లికొడుకట

కుందనపుబొమ్మ సీ-త-మ్మ – –
సుందరాంగుడా రామునిపైనా
అందరి చూపులు నిలుచునట – –
విందది అందరి కనులకటా

ఎదురుకోలుకై నిలిచిరట – – –
ఎదురెదురుగా వధూ వరులట
పదిరకాల పూలున్న మాలలను –
పదిలంగా మార్చుకునేరట

సిరిపతికే – – – దానమిచ్చేటి
భాగ్యము జనకునిదేనట
నరుడిగ చేరిన నారాయణునికి – – –
కన్యా – – దానమిచ్చునట

బంగారు కలశముతో – – – –
గంగాజలమును పోసి
మంగళవాద్యమె మోగగా – –
మంగళకరునికి కన్యనిచ్చునట

నడిచెద నీతో జీవితాంతమూ – – –
విడువకుండ యను బాసతో
ముడులు మూడు విడిపోకుండా – –
వడిగా రాముడు వేయునటా

మూడులోకములనుంచి తెచ్చిరట
ఏడువర్ణముల ముత్యాలెన్నో
వాడి అన్నిటిని తలంబ్రాలుగా
ఆడుకునేరా వధూవరులంట

సంధించిన తమ చూపులతో
బంధించిన తమ మనసులతో
అందరికీ ఆదర్శము కాగాల
బంధములో ముడివడేరటా

సచ్చరిత్రులేనాడైనా
సత్యమునెరిగిన జనకులేనట
సన్మార్గమునే నడచచూ
సత్యకర్మమను నాగలి వాడుచు
సద్భావమనే బీజములు నాట
సత్ఫలకన్యయె సీతమ్మటా
సత్పురుషునికే కన్యనీయగ
సదవకాశమీ పెండ్లియటా

అమ్మలు అయ్యలు స్వయముగా
సీతమ్మా రాములు వస్తారంట
నమ్మినవారికి కనిపించేరట
నమ్మనివారు అభాగ్యులేనటా

చిటికెన వ్రేలు

రచన: రామా చంద్రమౌళి

వాడు బుడిబుడి అడుగులతో పరుగెత్తుకొచ్చి
‘అమ్మా’ మోకాళ్లను చుట్టుకుపోతాడు. పైగా నవ్వు ముఖం నిండా
‘అమ్మ నాదీ’ అన్న వ్యక్తీకరణ
ఈ చంద్రుడు నాది.. ఈ ఆకాశం నాది.. ఈ సమస్తమూ నాదే.. వలె…

ఔను మనిషి తనను తాను స్పష్టంగానే చెప్పుకోవాలి
‘నేను దు:ఖిస్తున్నాను. నేను సంతోషంతో పొంగిపోతున్నాను.
నేను నీకోసం పరితపిస్తున్నాను. నిన్ను ప్రేమిస్తున్నాను.
నువ్వు నాకు కావాలి
నీ కోసం యుగయుగాలుగా ఇక్కడ
ఇదిగో ఈ తీరంపై నేను నిరీక్షిస్తున్నాను
యిక్కడ నేనొక ఒంటరి తెగిన గాలిపటాన్ని
యిక్కడ నేనొక పూచిన చోటనే రాలిన పువ్వునూ.. వలె

వద్దు.. లోలోపల ఏదీ దాచుకోవద్దు
మనిషి పొంగి పొర్లాలి బైటకు పోటెత్తిన కెరటమై
Express like an ocean
రాత్రుళ్ళు పడకపై దొర్లుతున్నప్పుడు
నువ్వు అద్దంపై రాలి జారుగున్న హిమబిందువువు,
అలా వరండాలో నిలబడి కళ్లనిండా శూన్యంతో దిగంతాల్లోకి చూస్తున్నపుడు
నువ్వు నీటి అడుగున ఒక బొక్కెనవు
నిన్ను నువ్వు చేదుకుని చేదుకుని
నిన్ను నువ్వే చెప్పుకో .. విప్పుకో.. ప్రకటించుకో.. వ్యక్తీకరించుకో
కం.. రా.. వచ్చెయ్
ఎప్పుడో.. ఎవరో ఒకరు.. నిన్ను అర్ధం చేసుకుని.. కళ్లనిండా ప్రేమతో
ఒక చిటికెన వ్రేలు నందిస్తారు… ఊం…

మీమాంస ..

రచన: శ్రీకాంత గుమ్ములూరి

మస్తిష్కానికి మనసుకు మీమాంస !!

మస్తిష్కపు మట్టిలో
చిన్న విత్తనం …
నాటిన వాని ఊహకే
అనూహ్యం !
గోరంతలు కొండంతలు చేసిన
నైజం..
మానసిక సంతులాన్ని
తిరగదోసిన వైనం ..
మానవ నైజపు వాసనలు చేసిన
అంకురార్పణం ..
అంకురించిన
అనుమానపు బీజం ..
వేరు తన్నిన వెర్రి ఊహల
విజృంభణం ..
సాదృశమైన దౌర్భాగ్యపు
కలుపు మొక్కల భాషాజాలం ..
విస్తరించిన చీడ
కొమ్మలనలముకొన్న విషం ..
కొత్త ఆశల ఆకులు
మరి చిగురించవు నిజం ..
ప్రాప్తి లేదు
మనో పుష్ప వికాసం ..
భావ పర్యవసానాలు చేస్తాయి
భాగ్య వృక్షాన్ని అంతం !!

నీ భాగ్యాన్ని మలచుకోగలగడం
నీకే సాధ్యం..
స్వయం కృషి చెయ్యగలదు
అసాధ్యాన్ని సాధ్యం ..
జీవన పునరుద్ధరణకై మార్చు
నీ ఆలోచనా విధానం ..
మనః పూర్వకంగా సమ్మతించు
పరులకుపకారం ..
నిశ్చయమైన వైఖరి ప్రదర్శించు
ప్రతి క్షణం ..
పెరికి వెయ్యి అనుమానపు
కలుపు మొక్కలు మొత్తం..
పెరగనియ్యకు
అరిషడ్వర్గాల అరణ్యం ..
తీర్చిదిద్దు
చెలిమి ఉద్యానవనం ..
విస్తరించు కొమ్మలతో
పంచు మంచితనం ..
ప్రతి హృదయం
పరిమళాలు పంచి పెట్టు చంపక పుష్పం !!!

*********************

తల్లి *వేరు*

రచన:సందిత

ధరణిన్ చాలా గొప్పది
తరుమూలముతరచిచూడతగువిధిఁ! బీజాం
కురమదిప్రథమాంకురమది!
గురుతరమగుప్రథమమూల గుణితంబదియౌ!

బలమునొసంగెడుదుంపగు
తొలగింపగరోగమోషధులరూపమ్మౌ
తెలియసుగంధపువేరగు
పలువిషములవిరిచివేయుపరమామృతమౌ

పైపైకెదుగన్ జూడక
పైపైమెరుగులనుకోరిపరుగులనిడకన్
పైపైకెదుగన్ సహజుల
కాపై జూపకనసూయ నాహారమిడున్

స్వర్గసుగంధసుధలఁతరు
వర్గోద్భూతప్రసూనఫలరూపమునన్
దుర్గమమైనట్టియథో
మార్గంబందునచరించిమరియందించున్

సౌందర్యముమాధుర్యము
విందులుబడసినవియెదుగవేరులవలనన్
పొందుచునథోగతులనటు
నందించున్ సాయమటుల నమ్మనఁవేరుల్

పొగడునులోకంబారయ
నగుపించగవృక్షశోభనాహాయనుచున్
దిగుచున్ తానెదిగించును
సుగుణమ్ములరాశి *వేరు*సూనృతమరయన్

దిగుచున్ తొలుచుచుజేరును
పగలున్ రేయనకఁబూని పాతాళమ్మున్
భగవంతునిపాదమ్మది
సగమాకసమందు సగము సాగుచు భూమిన్ !

జీవిత పరమార్థం

రచన: నాగులవంచ వసంతరావు

అనంత కాలచక్రంలో
జీవితకాలం అల్పమే ఐనా
శతకోటి సుగంధాల
పరిమళ మాల జీవితం

ఉత్సాహంగా పనిచేస్తూ
ఆనందంగా జీవిస్తూ
సాటివారికి సాయం చేయడమే
సరియైన జీవితం

సద్భావనలు పెంచుకొని
సన్మార్గాన పయనిస్తూ
సమత, మమత, మానవతలు
పరిఢవిల్లేదే జీవితం

ఆదర్శాలను ఆచరణలో
ప్రతిపనిలో ప్రతిబింబిస్తూ
తెరచిన పుస్తకంలా ఉండేదే
అసలైన జీవితం

దురలవాట్లతో దిగజార్చుకుంటే
దు:ఖ సాగరమౌతుంది
మలచుకోగల నేర్పు ఉంటే
మహోన్నత శిఖరమౌతుంది

సంసార సాగరంలో
సమస్యల తిమింగలాలు
అలజడులు రేపినా
అల్లకల్లోలాలు సృష్ఠించినా
సుడిగుండాలుగా మారి
సునామీలా విరుచుకుపడినా
మొక్కవోని ఆత్మవిస్వాసంతో
మనగలిగేదే జీవితం

ఆదర్శాలను ఆచరణలో
అమలు జరుపబోతే
సహించలేని సభ్యసమాజం
తూలనాడినా అభాంఢాలు వేసి
అభాసుపాలు చేసినా
గుండె నిబ్బరంతో
ముందుకు సాగేదే జీవితం

నీవు నమ్మిన సిద్దాంతాలతో
ఎవరూ ఏకీభవించకున్నా
అంతరాత్మ ప్రభోదానికి
అనుగుణంగా ఉన్నప్పుడు

ప్రపంచమంతా ఏకమై ఎదిరించినా
నిందించి నీరుగార్చినా
అహర్నిశలు ఆత్మోన్నతికి
శ్రమించడమే అసలైన జీవితం

మనసును నిగ్రహించి
అరిషడ్వర్గాలను జయించి
అనునిత్యం ఆత్మానందంలో
మునగడమే దివ్యజీవనం

“బలమే జీవితం –
బలహీనతయే మరణం”
అనిచాటిన స్వామి వివేకానంద
సింహగర్జనకు స్పందించి
పరిపూర్ణమైన ఆరోగ్యంతో
మానసిక వికాసంతో
విశాల హృదయంతో
వర్తించగలిగినదే విలువైన జీవితం

బహుజన్మల పుణ్యపాకవశాన
భగవంతుడిచ్చిన వరం
84 లక్షల జీవరాసులలో
ఉత్కృష్ఠమైనది మానవజన్మ
విషయ వాసనలను విసర్జించి
స్థితప్రజ్ఞతను సాధించి
ఆత్మజ్ఞానాన్ని సంపాదించినదే
పరిపూర్ణ జీవితం

***

గమ్యం

రచన: మహేశ్ కుమార్ విశ్వనాధ

ఏ మార్గం
నా ప్రతి రక్తనాళంలో
దేశభక్తిని నింపుకుని
యుద్ధంలో గెలుస్తుందో
అదే నా గమ్యం

ఏ మార్గం
శాస్త్రాన్ని జ్ఞాన ఆయుధంగాజేసి
అవైదికాన్ని ధర్మకురుక్షేత్రంలో
ప్రతిఘటిస్తుందో
అదే నా గమ్యం

ఏ మార్గం
మనోమయ విద్యను
విశ్వజగతిలో జీవకాంతులతో
నింపుతుందో
అదే నా గమ్యం

ఏ మార్గం
విశ్వప్రజాలోచనజేసి
స్వరాజ్యపు జనావాహినిలో
సంచరించే నా సోదరిని రక్షిస్తుందో
అదే నా గమ్యం

ఏ మార్గం
కాలకంఠుని కాళరాత్రి కార్చిచ్చుకు
బెదరక జనవాహినిలో
అన్యాయాన్ని ఎదిరిస్తుందో
అదే నా గమ్యం

వనితా ఎన్నాళ్లీ వ్యధ?

రచన: భమిడిపాటి స్వరాజ్య నాగరాజారావు.

బాల్యంలో పొందాల్సిన లాల్యంలో
అనూహ్యంగా మగపిల్లాడికంటే తక్కువే,
చెందాల్సిన హక్కుల విషయంలో
అత్యంత అసహజంగా ఆమె లోకువే.
యవ్వనంలో నాన్న వెనకేసుకొచ్చినా
అణకువ, అణిగిఉండటం తనకు మాత్రమే
సంబంధించినవి అన్నట్లున్న బోధలు,
తను మాత్రమే అనుసరించి తీరాలనే నిబంధనలు.
తప్పుచేయకున్నా తప్పనిసరి బాధలు,
నియమాల గట్టు దాటకున్నావదలని వ్యధలు.
అడుగడుగునా ఆమెకు షాకులు,
వీధిలోకెళ్తే వెధవల వెర్రిచూపుల బాకులు,
వికారం కలిగించే చిత్తకార్తి కుక్కల చొంగ కార్పులు.
కళాశాలకెళ్తే కాటేయటానికి సిద్ధంగా ఉండే విషనాగులు,
క్యాబెక్కుతే కబళించటానికి కాచుకు కూర్చున్న కామపిశాచులు.
కట్నం తేలేదని కాల్చివేతలు,

వివిధ దశల్లో వనిత

రచన: భమిడిపాటి స్వరాజ్య నాగరాజారావు.

బాల్యంలో పొందాల్సిన లాల్యంలో
అనూహ్యంగా మగపిల్లాడికంటే తక్కువే,
చెందాల్సిన హక్కుల విషయంలో
అత్యంత అసహజంగా ఆమె లోకువే.
యవ్వనంలో నాన్న వెనకేసుకొచ్చినా
అణకువ, అణిగిఉండటం తనకు మాత్రమే
సంబంధించినవి అన్నట్లున్న బోధలు,
తను మాత్రమే అనుసరించి తీరాలనే నిబంధనలు.
తప్పుచేయకున్నా తప్పనిసరి బాధలు,
నియమాల గట్టు దాటకున్నావదలని వ్యధలు.
అడుగడుగునా ఆమెకు షాకులు,
వీధిలోకెళ్తే వెధవల వెర్రిచూపుల బాకులు,
వికారం కలిగించే చిత్తకార్తి కుక్కల చొంగ కార్పులు.
కళాశాలకెళ్తే కాటేయటానికి సిద్ధంగా ఉండే విషనాగులు,
క్యాబెక్కుతే కబళించటానికి కాచుకు కూర్చున్న కామపిశాచులు.
కట్నం తేలేదని కాల్చివేతలు,