మనసు తడిపిన గోదారి కథలు

సమీక్ష:  సి.ఉమాదేవి

విభిన్న కథాంశాలతో మనలో ఆలోచనలను రగిలించి పరిష్కారదిశగా మన మనసును మలుపు తిప్పుతారు  రచయిత్రి చెంగల్వల కామేశ్వరి.అటు సామాజిక సేవను ఇటు సాహితీ సేవను సమాంతరంగా నిర్వహించడమే కాక చక్కటి యాత్రానుభవాలను స్వంతం చేసుకున్నారు.స్నేహానికి,సంగీతానికి చక్కటి లయ పలుకుతుంది వారి మనసు.

చెప్పుకుంటే కథలెన్నో,కాఫీ విత్ కామేశ్వరి మనకందిన వీరి పుస్తకాలు మనల్ని అలరించాయి.ఇప్పుడు వెలువడిన వీరి గుండెల్లో గోదారి కథాసంపుటం భిన్న కథాంశాల సమాహారం.నిర్మలంగా ప్రవహించే గోదారిలో సైతం, కనబడని సుడిగుండాలు కబళించినట్లు కథలలో ప్రవేశించే పాత్రలు  విరుద్ధ అభిప్రాయాలతో కుటుంబజీవనాన్ని పట్టి కుదుపుతాయి.అయితే చదువరిలో తనదైన పరిష్కారదిశగా ఆలోచనలకు బీజం వేస్తారు.

ఋణానుబంధం కథ విశ్వాసానికి చిరునామా అనదగ్గ కుక్క ప్రవర్తన మనిషి ప్రవర్తనను సైతం మార్చగలదు అని చక్కగా వివరించిన కథ.జీవితమే నాటకమైతే కథ నాటకాన్ని నిలబెట్టే దిశగా సాగిన వైనం అభినందనీయం.మూఢనమ్మకాలు మనిషిలోని విజ్ఞతను మరుగుపరచి మాటలతూటాలను వెదజల్లే భర్త ధోరణిని మార్చేదిశగా సాగిన కథ స్నేహం.తీపి గురుతులు కథ కుటుంబజీవితాలను పారదర్శకం చేసిన చక్కని కథ.అమ్మ శాసనం నేటి జీవనవిధానానికి అద్ధంపట్టిన కథ.అనుబంధాలు మనిషి మనసును పెనవేసుకున్న వైనాన్ని తెలిపిన కథ కాలమిచ్చిన తీర్పు.అత్తలోని మరోకోణం కాంచిన కోడలు ఆమె మనసునర్థం చేసుకుని తన అభిప్రాయాన్ని మార్చుకుని మా అత్త బంగారం అని చెప్పడం మనకు ఊరటనిస్తుంది.

‘ కాలంతో కలసివచ్చిన అనుబంధాలు కాలరాస్తే కావాలనుకున్నప్పుడు కాలమివ్వని భగవంతుడి లీల ఇదే.కాలమిచ్చిన తీర్పు అదే.’అని కాలమిచ్చిన తీర్పు కథలో రచయిత్రి పలికిన పలుకులు కన్నీటి కడలికి తెరలేపుతాయి.తీపి గుర్తులు కథ మనిషి మస్తిష్కాన్ని పట్టి ఊపుతుంది.అనుబంధాలు ఎప్పుడూ పటిష్టమయినవే. పోయినవాళ్లని హృదయంలో  దాచుకోవాలి.ఉన్నవాళ్లతో  ప్రేమగా ఉన్నప్పుడే గడపాలి.అని రచయిత్రి చెప్పడం హృదయాన్ని మాటలకందని భావజాలంతో కట్టిపడేస్తుంది.మరో చక్కని కథ జీన్స్.వార్ధక్యం మనసును,శరీరాన్ని కృంగతీసే సమయంలో మనవరాలి చల్లని మాట చల్లని చలివేంద్రమే కదా.తన కలానికి పదునుపెట్టి మరిన్ని మంచి కథలను మనకందివ్వాలని కోరుతూ కామేశ్వరికి శుభాభినందనలు.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

మనసు పలికిన ఆత్మీయతా తరంగం

సమీక్ష: సి.ఉమాదేవి

 

 

రచయిత్రి రజనీ సుబ్రహ్మణ్యం రచించిన అసమర్థురాలి అంతరంగం కథలు,  అనువాదాలు,  వ్యాసముల సమాహారం.  భిన్నత్వంలో ఏకత్వంవలె ప్రతి రచనలోను ప్రతిఫలించే అక్షరసుగంధం మనసంతా పరిమళభరితం కావిస్తుంది.  తాతగారు త్రిపురనేని రామస్వామిగారు, తండ్రిగారు గోపిచంద్ గారు పరచిన సాహితీబాటలో తనదైన శైలిలో రచనలు గావించినా,  వారి పెద్దలు పలికిన మాటలు అంతర్లీనంగా మనల్ని పలకరిస్తూనే ఉంటాయి.

ఓటమి కథ సాధారణంగా ఎన్నో కుటుంబాలలోని భార్యాభర్తల జీవనసరళిని పారదర్శకం చేస్తుంది.  తాను చెప్పిందే చేయాలని భావించే వేణుకు భార్య చెప్పింది వినే సహనం ఏమాత్రం లేక ప్రతి చిన్నవిషయానికి ఆవేశభరితుడవుతుంటాడు.  కడకు ఆమె ఇష్టపడి కట్టుకున్న చీరను సైతం విమర్శించి అతడి అక్క ఇచ్చిన చీర కట్టుకుని రమ్మన్నప్పుడు మారుమాటాడక చీర మార్చుకోవడానికి వెళ్తున్న వేణు భార్యను వేణు చూసినట్లే మనమూ చూస్తాం.

భారతీయతను దృఢంగా పలికించిన కథ రాజకీయం.  కలకత్తా హౌరా స్టేషన్ నుండి డార్జిలింగ్ బయలుదేరిన వారి అనుభవాలు మనల్ని వారితోపాటు నడిపిస్తాయి.  ఆ అ ఇంటి ఇల్లాలి అతిజాగ్రతలు, అనుమాన దృక్పథాలు మనకు భీతి కలిగించినా ఆమె అనుమానించిన సిక్కు యువకుడు వారికి కడవరకు అండగా ఉండటం మానవతకు పెద్దపీటే.  ఏకోదరుల్లా బ్రతుకుతున్న భారతీయులను కులం, మతం పేరిట విడదీసే స్వార్థ రాజకీయాలకు అంతమెప్పుడు అని ప్రశ్నించడం మనసుపై ఎక్కుపెట్టిన బాణమే.

ఇక తిరగని మలుపు కథలో జీవనప్రయాణంలో సమస్యలకు భయపడక అన్ని విషయాలను తేలికగా తీసుకున్నపుడే జీవితం సుఖమయమవుతుందంటారు.

మనుషులలోని విభిన్న మనస్తత్వాలను బహిర్గతపరచిన కథ ఆ వూరు.

మనిషి మనసులోని అతిశయం కాలప్రవాహంలో ఈదడానికి అడ్డుపడకూడదనే సత్యాన్ని తెలిపే కథ కుందేలు.

తండ్రి గోపిచంద్ గారు రచించిన నవలలు అసమర్థుని జీవయాత్ర, చీకటి గదులు మొదలైనవి  చదివిన అనుభవాలు తనను చెయ్యి పట్టుకుని భవిష్యత్తులోకి నడిపించాయంటారు.   పఠనీయమైన వ్యాసాలు, అనువాదాలు కలిసిన అక్షరహారాన్ని మనకందించిన రజనీ సుబ్రహ్మణ్యం అభినందనీయురాలు.

విశ్వనాథ వారి విష్ణుశర్మ ఇంగ్లీషు చదువు

రచన: రాజన్

 

ఒక జాతి గొప్పదనం ఆ జాతి యొక్క భాష, ఆచారవ్యవహారముల వల్లనూ, జాతిలో పుట్టిన మహాత్ముల వల్లనూ, ఆ జాతికి సంబంధించిన సార్వజనీన గ్రంధముల వల్లనూ విలసిల్లుతూ ఉంటుంది. జ్ఞానవైరాగ్యముల పుట్టినిల్లయిన భారతావనిలో భాషాపరంగా జాతులను చూడగోరితే అందులో తెలుగు జాతికి ఒక విలక్షణమైన స్థానమున్నది. సంస్కృతం తరువాత అందునుండే పుట్టిన భాషలలో అత్యంత సంస్కరింపబడిన భాష తెలుగు భాష. మనకు అమ్మమ్మ సంస్కృతమైతే, తెలుగు అమ్మ; అమ్మమ్మ సంతానంలోకెల్లా మన అమ్మ అత్యంత సౌందర్యరాశి, సంస్కారశీలి. అటువంటి భాష ఇప్పుడు సొంత పిల్లల చేతిలో నిరాదరణకు గురిఅవుతోంది. పరభాషాప్రియత్వంలో పడి బుద్ధివికాశాన్ని, మనోవైశాల్యాన్ని కలిగించగల భాషను తోసిరాజంటున్నాం. అంగ్లేయులను మనదేశం నుండి వెళ్ళగొట్టి మనం విజయం సాధించామనుకుంటున్నాం కానీ, వాళ్ళ భాషావ్యవహారాలను మనలో మమేకం చేసి పరోక్షంగా వారే మనపై విజయం సాధించారు. తెలుగువారిపై అనధికార ప్రపంచభాషగా వెలుగొందుతున్న ఆంగ్లభాషాప్రభావం గురించి, మాతృభాషాబోధనావశ్యకత గురించి, ఆంగ్లభాష యదార్థ స్వరూపం గురించి చమత్కార ధోరణిలో రచింపబడ్డ ఆలోచనాత్మక నవల విష్ణుశర్మ ఇంగ్లీషు చదువు’. కవిసామ్రాట్ గా లబ్ధప్రతిష్టుడు, జగమెరిగిన సాహితీమూర్తి, పురాణ వైరి గ్రంథమాల, కాశ్మీర రాజవంశ చరిత్ర, నేపాళ రాజవంశ చరిత్ర మొదలగు నవలా సంపుటిల ద్వారా భారతదేశ యదార్థ చరిత్రను మనకందించిన విజ్ఞానఖని, జ్ఞానపీఠ్ అవార్డు గెలుచుకున్న శ్రీమద్రామయణ కల్పవృక్ష కృతికర్త, వేయిపడగలు సృష్టికర్త, తెలుగుజాతి కన్న అపురూప సాహితీరత్నం కీ.శే. శ్రీ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ గారు ఈ నవలారచయిత.

ఈ కథ అంతా రచయిత కలలో జరుగుతుంది. పంచతంత్రం వ్రాసిన విష్ణుశర్మ, భారతం తెనుగించిన కవిబ్రహ్మ తిక్కన స్వర్గంలో జరిగిన కొన్ని సంఘటనల కారణంగా ఇంగ్లీషు నేర్చుకోవడానికి వేరు వేరుగా భూలోకం వస్తారు. ఇంద్రుడు సలహా మేరకు వారు రచయిత కలలో ప్రవేశించి తమకు ఇంగ్లీషు నేర్పమంటారు. సరేనన్న రచయిత, ఇక అక్కడ నుండి పడే పాట్లు అన్నీఇన్నీ కావు. ఆంగ్ల శబ్ధాల వ్యుత్పత్తి, అర్థం, ఉచ్చారణ మొదలైన వాటి గురించి విష్ణుశర్మ అడిగే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు చెప్పలేక రచయిత తికమక పడే సన్నివేశాలు వినోదంతో పాటు ఆలోచననూ కలిగిస్తాయి. నువ్వు అనడానికి ఇంగ్లీషులో ఏమంటారంటాడు విష్ణుశర్మ. దానికి రచయిత YOU ’యుఅనాలంటాడు. యు అనడానికి U అంటే సరిపోతుందిగా మరి ముందు YO ఎందుకు దండగ అంటాడు విష్ణుశర్మ. అలాగే OBLIQUE, CHEQUE అనే పదాలలో Q ని వాడవలసిన అవసరం ఏమొచ్చింది? కకారాన్ని పలకడానికి K అనే అక్షరం ఉందికదా అంటాడు. The, Bad, Enough పదాల ఉచ్చరణ విషయంలో కూడా విష్ణుశర్మ ప్రశ్నలు రచయితను అయోమయానికి గురిచేస్తాయి. క్యాపిటల్, స్మాల్ లెటర్స్ గురించిన ఆక్షేపణలు, గ్రామర్ విషయంలో Is, Am, Will, Shall ల ప్రయోగానికి సంబంధించి అడిగే సహేతుకమైన ప్రశ్నలు మనకు నవ్వు తెప్పిస్తున్నా, ఏదో నిజం బోధపడుతున్న భావం కలుగుతుంది. అప్పుడే వికసిస్తున్న పిల్లల మనసులపై పరభాషా ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది, మాతృభాష పై సాధికారత వచ్చిన తరువాత పరభాషను నేర్చుకోవడం వల్ల ఉపయోగం ఏమిటి? సంస్కృతం, తెలుగు మొదలైనవి సంస్కరింపబడిన భాషలుగా ఎందుకు పిలువబడుతున్నవి మొదలైన విషయాల గురించి తిక్కన, విష్ణుశర్మలు కూలంకషంగా మాట్లాడేతీరు మనకు ఎన్నో విషయాలను నేర్పుతుంది. అప్పట్లో పాడ్యమి, అష్టమి, అమావస్య, పౌర్ణమి తిథులలో విద్య నేర్పేవారుకారట. ఆదివారం సెలవు అన్నది ఆంగ్లేయుల నుండి తీసుకున్నసంస్కృతి అట. తిక్కన కాలం నాటికే ఇంటిపేర్లు అంటూ ప్రత్యేకించి ఏవీ ఉండేవికావట. ఇలాంటి ఆసక్తికర అంశాలతోపాటు పూర్వం విద్యావిధానం ఎలా ఉండేది, భాషను నేర్చుకోవడం ఎలా మొదలుపెట్టాలి మొదలైన విషయాలమీద మంచి అవగాహన కలిగిస్తుంది. చివరకు ఇంత కంగాళీగా ఉన్న భాషను నేర్చుకోమని చెప్పి విష్ణుశర్మ, తిక్కన స్వర్గానికి వెళ్లడానికి సిద్ధపడి ట్రైన్ ఎక్కేస్తారు. మెలకువ వచ్చిన రచయితకు తనకు Head Of The Department గా ప్రమోషన్ వచ్చిందని తెలుస్తుంది. కలలో మాచవరం ఆంజనేయస్వామికి కొట్టిన వంద కొబ్బరికాయల ఫలితమే ఇదని రచయిత ముగింపు వాక్యం పలకడంతో కథ పూర్తవుతుంది.

విశ్వనాథవారి శైలి గురించి ప్రత్యేకించి చెప్పవలసిన అవసరమేమున్నది. కథని పరిగెత్తించిన తీరు, సునిశిత హాస్యం, విష్ణుశర్మ పాత్రచిత్రీకరణ మనల్ని పేజీలవెంట పరుగుపెట్టిస్తాయి. రచయిత స్వగతంగా అనుకునేవి మనకు కడుపుబ్బా నవ్వు తెప్పిస్తాయి. నవల చదవడం పూర్తయిన తరువాత మనభాష మీద మనకు గౌరవం పెరుగకా మానదు. మన భాష యొక్క అందాన్ని అవలోకనం చేసుకోకా మానము. సరదాగా సాగుతూనే మనల్ని విశ్లేషించుకునేలా చేసే ఓ మంచి నవల విష్ణుశర్మ ఇంగ్లీషు చదువు”.

 

బాల్యం కురిపించిన హాస్యపు జల్లులు

రచన: సి.ఉమాదేవి

మనసుకు రెక్కలు తొడిగి జ్ఞాపకాల వలను తడిమినపుడు వెలువడే అనేక సంఘటనలు చిరస్మరణీయమైన మధురానుభూతులు. ఒకనాటి కుటుంబ వ్యవస్థను, అనుబంధాలను, ఆనాటి కట్టుబాట్లను మనముందుంచి, మన మనోవల్మీకములో నిక్షిప్తమైన మన చిన్ననాటి జ్ఞాపకాలను సైతం తోడి మనకందిస్తారు మన్నెం శారద. విభిన్నకళలలో ప్రవేశంగల రచయిత్రి ఆ కళలను నేర్చుకునే క్రమంలో వచ్చిన అడ్డంకులను తనదైన కళాస్ఫూర్తితో అధిగమించి కళలకే తన జీవిత ధ్యేయంగావించుకున్న కళారాధకురాలు.
ఫేస్ బుక్ లో చక్కని చిత్రాలతో అందరినీ అలరించి ఆహ్లాదపరచే మన్నెం శారద చిగురాకు రెపరెపలు పేరిట తన అల్లరి చేష్ఠల హాస్యవల్లరిని బాల్యపు తూగుటుయ్యలలో వూపి మరీ అందించిన రసగుళికలనవచ్చును.
చిత్రలేఖనం, నృత్యం, రచనా నైపుణ్యం ఒకే వ్యక్తిలో నిబిడీకృతమై కళావిపంచిని మీటగలిగిన రచయిత్రి ఈ రచనలో తన అనుభవాల పరంపరను మనోజ్ఞంగా చిత్రిక పట్టడం ఆనందకేళిగా భాసిస్తుంది.
పదిహేడు సంవత్సరాలకే నవలను రచించి ముఖచిత్రాన్ని కూడా చిత్రించడం అబ్బురమనిపిస్తుంది.పద్దెనిమిది సంవత్సరాల వయసులో మధువని అనే కథల పుస్తకంలో శాపగ్రస్తుడు అనే కథ ప్రచురించబడటమే కాదు రచయిత గణేశ్ పాత్రో వీరి రచనపై తన అభిప్రాయాన్ని వెల్లడిస్తూ రచయిత్రి రచనా శైలి బాగుందని, భవిష్యత్తులో గొప్ప రచయిత్రి కాగలరని దీవనలందించడం ముదావహం. వీరి రచనలు, ఇంటర్వ్యూలు ప్రతి పత్రికలోను ప్రచురింపబడేవి.అయితే వారిలోని నమ్రత, వారిని నిగర్విగా నిలబెట్టిన వైనం అభినందనీయం.
చిన్ననాటి చిలిపి అల్లర్లను అక్షరీకరించమని చెల్లెలు ఇందిర, స్నేహితురాళ్లు కోరిన కోరికను చిగురాకు రెపరెపలుగా మాలిక పత్రికలో ప్రచురించారు. బాల్యానికి నగిషీలు చెక్కిన నవ్వులు, కన్నీళ్లు కలగలిసిన రచయిత్రి అనుభవాలు పాఠకుల కళ్లను తడుపుతాయి. తన చిలిపి చేష్టలను తన అన్వేషణలో భాగంగా భావించుకున్న రచయిత్రి తల్లికి దెబ్బలద్వారా దగ్గరయాననడం ఆమెలోని సమవర్తిని దర్శింపచేస్తుంది. అయితే ఆనాటి కుటుంబ వ్యవస్థలో ఆడపిల్ల పెంపకంలో అనుక్షణం ఉలిక్కిపడే తల్లులున్న సమాజంలో వారి తల్లి మందలింపులో పొడచూపిన భయమే ఎక్కువనిపిస్తుంది.
కాకినాడలో పుట్టిన పాప పెరుగుతూ అల్లరిని పెంచి పోషించడం వెనుకనున్న అమాయకత్వం పసిపిల్లల నైజాన్ని తేటతెల్లం చేస్తుంది. పెద్దయాక అన్నను కోరి మరీ జగన్నాథపురంవైపు అడుగులు వేసిన రచయిత్రి మనసున సుళ్లు తిరిగిన జ్ఞాపకాల కెరటాలు ఆమె మనసునే కాదు మనల్ని కూడా పట్టి కుదుపుతాయి.ఎందుకంటే సమాంతరంగా మన బాల్యం మనల్ని రొదపెట్టి అందులోకి లాక్కుంటుంది.
ఇక వీరి చిలిపి పనులకు ప్రారంభం చనిపోయిన బల్లికి శాస్త్రోక్తంగా మరణానంతర కార్యక్రమాలన్నీ చేసి కడకు కాకులకు పిండప్రదానం వరకు అన్నీ జరిపించడం నవ్వు పుట్టించినా,జంతువులు మరణించినపుడు చెత్తకుండీలలోకి విసిరెయ్యడంకాక భూమిలో పాతిపెట్టడం మంచిదేమోననిపిస్తుంది.
అప్పారావు మామయ్యపై కోపాన్ని కారంలో ఇసుక కలిపి తీర్చుకోవడం, సైకిలు సీటు కత్తిరించడం వెనుక చిన్న పిల్లలకు నచ్చచెప్పే రీతిలోకాక కోపగించుకోవడం పిల్లలలో రగిలిన ఆవేశంలో మరో కోణం చూస్తాం.
సర్కస్ చూసి అదే తీరున రెండు అప్పడాల కర్రలపై పీటవేసి దానిపై చిన్నగా కదలుతుంటే జరిగిన గోల, నవ్వుల కేరింతలకు నజరానా.మరో సంఘటనలో చిలుకను పట్టుకునే వైనంలో గాయాలపాలైనా,పెద్దల కంటపడకుండా జామ చెట్టెక్కి దాక్కున్నా చివరకు జ్వరం బారిన పడటం అయ్యో అనిపిస్తుంది. కారుని తాళ్లతో బంధించిన నాటు పడవలపైకెక్కించి ఆ కారులో సంతోషంతో వేసిన గెంతులు గుండె ఝల్లుమనిపించే జ్ఞాపకమే!
మాస్టారి పిలకకు దారంకట్టి కిటికీకి కట్టినా అక్క మందలింపుతో పశ్చాత్తాపం పొంది గురువులను,పెద్దలను అల్లరి చేయడం మానేసానంటారు. జట్కా ఎక్కి గుర్రం కళ్లాలను లాగినపుడు ఆ వేగానికి భయమేసినా దారిలోని జామచెట్టు జట్కానాపడం ప్రమాదానికి గురికానివ్వదు. మామయ్య తుపాకీపై ట్రిగ్గరును నొక్కేలోపుల మరచిపోయిన తన పిస్టలు కోసం వెనుతిరిగిన మామయ్య కోపానికి గురికావడం, తిరిగి అదే మామయ్య అలిగిన శారదకు అన్నం తినిపించడం బంధాల బాంధవ్యాలకు చక్కటి ఉదాహరణే!అయితే ఆ మామయ్య మరణించినపుడు వెళ్తే అత్తయ్య,మామయ్య పిల్లలు, ‘ అంత అల్లరి చేసిన శారద ఇన్ని భావాలను తన రచనలలో ఎంత బాగా రాస్తుంది’ అని చెప్పడం రచయిత్రికే కాదు మనకు గుండె బరువవుతుంది.
ఇక నారు అడిగితే ఇవ్వని వారింటినుండి నారును దొంగతనంగా తెచ్చుకోవడం, ఆనాటి నటుడు వేమూరి గగ్గయ్యను చిన్ననాటే నాటకంలో కలుసుకోవడం, దేవుడి కోసం ఇంట్లోనే తపస్సు చేయడం వంటివి బాల్యపు రహదారిలో ఎదురుపడిన చక్కని విశేషాలే కదా!ఐదవ ఏటనుండి తొమ్మిదేండ్ల చిరు ప్రాయందాకా చేసిన చిలిపి పనులు నా బంగారు బాల్యంగా వ్రాసాను తప్ప ఘనకార్యాలు కాదు, ఇవన్నీ గాలికి ఊగుతూ సయ్యాటలాడే చిగురాకు రెపరెపలని ముగించిన శారదగారికి మనసారా అభినందనలు.

మానవత్వమే మనిషితనానికి దిక్సూచి అని చెప్పిన కథలు – మాయాజలతారు

సమీక్ష: సి. ఉమాదేవి

రచయిత సలీంగారు జగమెరిగిన రచయిత. తన సాహితీ ప్రస్థానంలో ఎన్నో కథాసంపుటాలను, నవలలను, కవితాసంపుటాలను పాఠకులకందించారు. ప్రతి రచనలోను నేటి సామాజికాంశాలపై రచయిత మనసులోని అంతర్మథనం స్పష్టంగా గోచరిస్తుంది. వీరు అందుకున్న పురస్కారాలు, రచనలకు బహుమతులు వీరిలోని సాహితీ ప్రజ్ఞకు కొలమానాలని చెప్పవచ్చు. రచయితలోని అక్షర స్పందన పాఠకుడి ఆలోచనా వల్మీకాన్ని కదిలిస్తుంది. కథలు చదివాక అవి మనల్ని వెంటాడుతూనే ఉంటాయి. రచయితతోపాటు మనకు కూడా సమస్యలకు పరిష్కారాన్ని అందరికి తెలియచేయాలనే తపన మొదలవుతుంది. మరి అలాంటి కథలను తరచి చూడాల్సిందే.
కళ తప్పుతోంది కథ ఊహించని ముగింపుతో కలవరానికి గురిచేస్తుంది. ప్రాణస్నేహితుడైన సత్యమూర్తి స్నేహితుడైన రఫీని నాటకంలోని రాముడి పాత్రకు అంగీకరించకపోవడం రఫీనే కాదు పాఠకులను ఆశ్చర్యపరుస్తుంది. చిన్ననాడు రామలక్ష్మణులుగా ఎన్నో నాటకాలలో నటించిన ఇద్దరు రామలక్ష్మణులని అందరిచేత పిలిపించుకున్న వైనం కథ ప్రారంభాన్ని ఆహ్లాదంగా చూపినా చివరకు సత్యమూర్తిలో, బాల్యంలోని కల్మషంలేని ఆప్యాయత కనుమరుగైన తీరును తెలుసుకున్నప్పుడు కళలకు కూడా కులం, మతం, ప్రాంతీయ బేధాలు అడ్డుకట్టలవడం రఫీని కలవరపరుస్తుంది. అయితే కళలకు కాక కళాకారుల మనసులకు తుప్పుపట్టిందని మరో స్నేహితుడు సాయి కథ ముగింపులో పలకడం ఆలోచించవలసిన అంశమే. సాలభంజికలు మరో వినూత్నమైన కథ. భార్యాభర్తలిరువురి ఆలోచనాసరళి భిన్నమైనదే. పెళ్లికి బహుమతి కొనడంలో పెళ్లి జరుగుతున్న ఇంటివారి ఆర్థిక పరిస్థితికి తగినట్లు ఉండాలనేది భర్త ఆలోచన. అయితే తమ ఇంట పనిమనిషిగా తమకన్నిపనులు చక్కగా చేస్నున్న ఐలమ్మ ఇంట్లో ఆమె కూతురికి జరుగుతున్న పెళ్లికి తగిన సహాయం చేయాలనే భార్య. విభిన్న భావాల నడుమ తమని పెళ్లికి పిల్చిన బిల్డర్ ఏర్పాటు చేసిన కళ్యాణమంటపానికి ఇద్దరు చేరుకుంటారు. బహుమతిగా ఇరవై ఐదువేలు ఇవ్వాలనుకున్న భర్త ఆలోచనను మలుపుతిప్పిన ఘటన అక్కడ తటస్థపడుతుంది.
నలుగురమ్మాయిలను కదలని రాతిబొమ్మలలా నిలుచోబెట్టి వారి కష్టాన్ని గమనించని ఆర్భాటపు పెళ్లిలో తానుండలేనని భార్య వెనుతిరుగుతుంది. బహుమతి డబ్బునిచ్చి అక్షింతలు వేసి వస్తానన్న భర్తతో వారు ఖర్చు చేసిన కోట్లముందు పాతికవేలు పంటికిందకి కూడా ఆనవు అని చెప్పి డబ్బును ఐలమ్మకు ఇవ్వాలంటుంది. భార్య ఆవేదనను భర్త అర్థం చేసుకోవడం కథకు చక్కటి మలుపవుతుంది.
అలజడి కథ నేటి సమాజతీరుతెన్నులకు అద్ధంపట్టి చూపింది. అవినీతి సొమ్మును కార్యాలయంలో అందరు పంచుకున్నా ఆ సొమ్మును అతడికి వాటాగా ఇచ్చినపుడు వద్దంటాడు ఆ ఆఫీసులో పనిచేసే ప్యూను మోజెస్. జీతంతోపాటు గీతం కూడా సహజమే అని నచ్చచెప్పటానికి ప్రయత్నిస్తాడు ఆ ఆఫీసు సూపరింటెండెంట్ చక్రపాణి. మోజెస్ స్థితిగతులను తెలుసుకోవాలంటూ మిగతావారికి చెప్తాడు. చక్రపాణి పెళ్లికి వెళ్తాడు. మోజెస్ చెప్పినట్లు తనను , తల్లిని తీసుకెళ్లడానికి బ్యాటరీ కారు వస్తుంది. ఆ కారు నడిపే వ్యక్తి సైతం చక్రపాణి దగ్గర డబ్బులు తీసుకోడు. నేను చేస్తున్నపనికి నాకు జీతం అందుతోంది. మీ దగ్గర ఏమి తీసుకున్నా యాచన క్రిందకే వస్తుందనడం చక్రపాణిలో అలజడిని రేకెత్తిస్తుంది. ఆఫీసుకు చేరాక అవినీతి డబ్బును ముట్టుకోవడం మానేస్తాడు. అతడు దర్పంగా కూర్చోవడం మోజెస్ గమనించడం కథకందిన చక్కని ముగింపు.
మాయజలతారు సమాజంలో జరుగుతున్న విపరీతధోరణిని పాఠకులు సైతం ఔరా అనుకునేలా చదివించిన అద్భుతమైన కథ. ఇక ప్రయాణం కథ ఎవరికైనా ఆచరించదగ్గ నీతిపాఠమే. సివిల్ సర్వీస్ పరీక్షలు వ్రాసి రైల్వే సర్వీస్ కు ఎన్నిక కాబడ్డ కొడుకును తనతోపాటు నాన్ ఏసీ బోగీలో ప్రయాణం చేయించిన తండ్రి పేద ప్రయాణీకులకు లేని సౌకర్యాలను, వారి అవస్థలను కొడుకు దృష్టికి తీసుకుని వస్తాడు. తండ్రి ఉదాత్తమైన కోరికను గుర్తుపెట్టుకుంటానని కొడుకు తండ్రి చేతిలో చేయి వేసి ప్రమాణం చేయడం ప్రయాణం కథకు చక్కని ముగింపు.
మరణం మనిషికి చివరి మజిలీ. అయితే మారుతున్న వ్యవస్థలో పేదవాడికి, ధనికుడికి నడుమ గీయబడ్డ గీత కడకు సమాధుల్నిసైతం ఆర్భాటంగా కొనుక్కునే వారికి ప్రత్యేకంగా కేటాయించడం వ్యాపారానికి మరణంకూడా వినియోగపడుతోందే అనే బాధ మనసును కల్లోలపరుస్తుంది.
శాశ్వతనిద్రను గురించిన భయం మనిషికి సహజ నిద్రను దూరం చేస్తుంది. అయితే అందరిలోను ఈ భయం ఉండదు. సున్నితమైన ఆలోచనలతో అడుగడునా మరణం గురించి ఉలిక్కిపడే వారికది నిత్య గరళమే. బతుకొక పండుగ కథలో మనిషి మనసును పసిపాపలా భద్రంగా కాపాడుకుంటే ఏ భయాలు దరిచేరవంటారు. జీవితంలోని ప్రతి క్షణాన్ని వసంతంతో నింపాక శిశిరానికి అవకాశమెక్కడుంటుంది అని వారు రూపొందించిన పాత్ర ద్వారా వినిపించడం పాఠకులకు అందించిన సుగంధ పరిమళమే కదా!ఇటువంటి మరెన్నో చక్కని కథలున్న మాయజలతారు కథాసంపుటం అందించిన సలీంగారికి అభినందనలు.

విశ్వనాథ వారి భ్రమరవాసిని

రచన: రాజన్


అలల సవ్వడులలతో హోరెత్తుతూ.. తిరిగి నెమ్మదించి, ప్రశాంతత పొందిందనే లోపుగనే మరింత ఉధృత కెరటాలతో ఎగసిపడి, కల్లోలము నుండి ప్రశాంతతకు, ప్రశాంతత నుండి కల్లోలానికి తన పథాన్ని మార్చి మార్చి, నురగల నగవులో లేక నశ్రువులో చిందించే సాగరానికి సైదోడు… మనిషి మనస్సు. ఆలోచనల, కోరికల పుట్టినిల్లయిన అటువంటి మనస్సును గూర్చి, దాని స్వభావమును గూర్చి ఒక ఆలోచన చేయించి, ఆంతరిక ప్రపంచ జ్ఞానమును, బాహ్య ప్రపంచ విజ్ఞానమును కలబోసి, అక్షరములుగా పోతపోసి మనకందించిన ఋషులవంటి మహనీయులున్నారు. గత వంద, రెండువందలేండ్ల కాలములో చూసినట్లయితే అటువంటి మహారచయిత ఒకరు పవిత్ర కృష్ణానదీ తీరాన జన్మించి, మనసుకు ఆహ్లాదాన్ని, బుద్ధికి విజ్ఞానాన్ని, ఆత్మకు ఆనందాన్ని కలిగించగల తన రచనలతో కవికుల సమ్రాట్టుయై, రాశీభూత విజ్ఞానమై, ఆంధ్రుల మహద్భాగ్యమై ప్రకాశించెను. ఆ ప్రభావశీల ప్రకాశరేఖలు నేటికీ అనేకుల మనస్సులలో.. శ్రీ విశ్వనాథ సత్యనారాయణ గురువరేణ్యుల రూపమున మూర్తికట్టి వెలుగొందుచున్నవి. పురాణవైర గ్రంథమాల, కాశ్మీర రాజవంశ చరిత్ర, వేయిపడగలు, విష్ణుశర్మ ఇంగ్లీషు చదువు, చెలియలికట్ట మొదలైన అనేకానేక నవలలు కలియుగ రాజవంశ నిజ చరిత్రను, లౌకిక విజ్ఞానాన్ని, ఇంకా మనిషి ఆలోచనపు లోతులను మనకందిస్తాయి. అంతేకాక మనస్సును పట్టి కుదుపుతూ, దానిని దాటి మరింత లోతుగా వెళ్లడానికి ప్రయత్నించే భావనాతరంగమొకటి పుస్తకం చదువుచున్నంతసేపు మనలో కదలాడుతూనే యుంటుంది. అటువంటి రచనలలో నొకటి… కాశ్మీర రాజవంశ చరిత్ర నందలి ఆరవ మరియు ఆఖరి నవల… భ్రమరవాసిని.
కాశ్మీరాధిపతి రణాదిత్యుని శోభనపు గదిలో కథ మొదలౌతుంది. నూత్న వధువు రణరంభాదేవి రాకకై ఎదురుచూస్తున్న రణాదిత్యుని మనస్సును… అప్పటివరకూ జరిగిన సంఘటనలు, గోడలపై చిత్రాలు, ద్వారబంధము ప్రక్కనే ముమ్మూర్తులా రణరంభాదేవిలా యున్న ఒక శిల్పము కలవరపెడుతుంటాయి. అటుపై ఆమె గదిలో అడుగిడిన తదుపరి వారి మధ్య జరిగిన సంభాషణ, రాజును మరింత విస్మయానికి గురిచేస్తుంది. రణరంభాదేవి, తాను సాక్షాత్ శ్రీమహాలక్ష్మి స్వరూపమగు భ్రమరవాసినినని, రణాదిత్యుని కోరిక మేరకు రణరంభగా జనించి ఆతని భార్యనైతినని, ఆమెనాతడు స్పృశింప సాధ్యము కాదని చెప్పును. అంతియేకాక, అతనిని మోహవశుడను జేసిన ద్వారబంధము దగ్గరి ప్రతిమను మంచముపై పరుండబెట్టు మని చెప్పి, తాను భ్రమరమై భ్రమరీనినాదము జేయుచూ ఆతనిని నిద్రపుచ్చుటతో కథ ప్రథమ భాగము పూర్తియగును.
పెండ్లి జరిగిన కులూతదేశము నుండి కాశ్మీరానికి బయలుదేరిన పెండ్లి బృందముతో కులూతదేశ యువరాణి అమృతప్రభ ను కూడా తీసుకువచ్చిన రణరంభాదేవి, మార్గమధ్యములో సర్వాంగీకారముతో ఆమెకు రణాదిత్యునకు వివాహము జరిపించును. శ్రీనగరము చేరిన పిమ్మట రణాదిత్యుడు స్వప్నములలో తన పూర్వజన్మ కథయంతయూ తెలుసుకొనును. అతడు క్రితం జన్మమున మధుసూధనుడను సంపన్న బ్రాహ్మణుడు. పెద్దల బలవంతము మీద ఇష్టము లేకున్ననూ రూపవతి కానటువంటి నీలమణిని వివాహమాడతాడు. నాలుగేండ్ల వారి వివాహజీవితములో అతడామెతో సంసార సుఖమనుభవించడు. కాలక్రమాన వ్యసనపరుడై ఆస్థి యందలి పెద్ద మొత్తాన్ని పోగొట్టుకుంటాడు. నీలమణి మాత్రం భర్త తెచ్చిన మహాలక్ష్మీ విగ్రహాన్ని ధూపదీపనైవేద్యాలతో ఆరాధిస్తూ, శుక్రవారం పూజలు చేస్తూ తన్మయత్వాన్ని అనుభవిస్తుంటుంది. భార్యను అమ్మాయని పిలుచుట ప్రారంభించిన భర్తతో నీలమణి నిష్ఠూరంగా అన్నట్టి “మీకు అమ్మ భార్య. భార్య అమ్మ” మాటలు ఒక శాపంగా పరిణమించి భవిష్యద్కథకు దోహదం చేస్తాయి. మధుసూధనుడు పరివర్తన దశలో యుండగానే, నీలమణి తన సవతి తల్లి అసూయకు బలైపోతుంది. విరక్తుడై తిరుగుచున్న మధుసూధనుడు, అనుకోకుండా ఒకనాడు తన ఇంట పూజామందిరంలో ఉన్న తాళపత్ర గ్రంథాన్ని చదువుతాడు. అందులో వివరింపబడిన అతి క్లిష్టమయిన భ్రమరవాసినీ వ్రతాన్ని బూని, ఇంటినీ, ఉరునీ విడచి, ఎన్నో వ్యయప్రయాసలకోర్చి, చివరకు దేవిని ప్రసన్నం చేసుకుంటాడు. అమ్మ అనుగ్రహించేవేళ సమ్రాజ్యాధిపత్యముతోపాటు, వివేకహీనుడై ఆ అమ్మనే భార్యగా కోరతాడు. దయామయి అయిన అమ్మ అనుగ్రహించి అంతర్హితురాలౌతుంది. ఇదీ రణాదిత్యుని స్వప్న వృత్తాంతం. అప్పటి మధుసూధనుడే ఇప్పటి రణాదిత్యుడు, నీలమణియే అమృతప్రభ, సాక్షాత్ శ్రీ వైష్ణవీ మహామాయయగు భ్రమరవాసినియే రణరంభాదేవి.


ఆ తరువాత రణాదిత్యునితో జైత్రయాత్ర గావింపజేసిన రణరంభాదేవి, అతనిని సామ్రజ్యాధిపతిగా, భారత చక్రవర్తిగా చేస్తుంది. చివరగా రణాదిత్యునికి పాతాళలోక వాసముననుగ్రహించి, తాను శ్వేతద్వీపమున వింధ్యపర్వత గుహాంతర్భాగములో భ్రమరవాసినిగా భక్తులననుగ్రహిస్తూ వెలుగొందుతుంటుంది. ఇదీ స్థూలంగా భ్రమరవాసిని కథ.
కథ గొప్పదనం ఒకెత్తయితే, కథకుడు దానిని నడిపిన వైనం రెండెత్తులనవచ్చును. విశ్వనాథ వారి ప్రతిరచన యందు ఒక విశిష్టత యుంటుంది. పాత్రల మధ్య సంభాషణలతో ఒక విషయాన్ని చర్చించి అవకాశమున్నంత వరకూ వాదానికిరువైపులా పదునుపెట్టించి పరుగులెత్తించి చివరకు సత్యాన్ని రూఢీ చేయడంలో ఆయనది అందెవేసిన చేయి. ఈ కథలో కూడా భ్రమరవాసినీ రణాదిత్యుల మధ్య సంభాషణలటువంటివే. ఇక పాత్ర చిత్రీకరణల విషయానికి వస్తే… రణరంభాదేవి దయాస్వరూపిణి, తనను కోరిన భక్తుని అవివేకాన్ని మన్నించి ననుగ్రహించిన తల్లి. అతని కోరికీడేర్చుటకు మానవకాంతగ జనించి, రణాదిత్యుని పట్టమహిషియై ఆతనికి సామ్రాజ్యత్వమును కట్టబెట్టిన వైష్ణవీ మహాశక్తి. రణాదిత్యుని పాత్ర ఓ తరహా వైచిత్రి కలిగిన పాత్ర. అతడెంతటి మహావీరుడైనప్పటికీ కథలో ముప్పావుపాలు అయ్యేవరకూ జరిగేదంతా ఎందుకు జరుగుచున్నదో, తనకు వచ్చే కలల రహస్యమేమిటో తెలియక సంధిగ్థంలో నడిచే పాత్ర. సౌందర్యం, అమాయకత్వం రంగరించబడిన పాత్ర అమృతప్రభది. భర్త తిరస్కారానికి గురైనప్పటికీ, భార్యగా తన కర్తవ్యాన్ని నిర్వహిస్తూ, మహాలక్ష్మీ ఆరాధనలో తన్మయత్వాన్ని పొందే పాత్ర నీలమణిది. నచ్చని పెళ్లి చేసుకుని, వ్యసనపరుడై తిరిగి పరివర్తన చెంది దేవ్యనుగ్రహాన్ని పొందినవాడు మధుసూధనుడు. ఇలా ప్రతిపాత్ర అద్భుతంగా మలచబడి నడపబడినవే.
ఇది యంతా కథేమిటో చెప్పడానికి ఉపయోగపడుతుంది గానీ, కథామాధుర్యాన్ని చవిచూడాలంటే మాత్రం భ్రమరవాసిని చదవవలసినదే. తన్మయమొందిన హృదయముతో నిద్దురలో భ్రమరీనినాదము వినవలసినదే.

కథ గురించిన కథ చెబుతా – ఏడు తరాలు

రచన: ఓరుగంటి శ్రీలక్ష్మి నరసింహ శర్మ.

నాకు ఇప్పటికి బాగా గుర్తు. నన్ను చిన్నప్పుడు మా హీరో తన హీరో సైకిల్ పైన కూర్చోపెట్టుకుని ఆ రోజ నన్ను మొదటిసారి మా ఊరిలో ఉన్న ఆ లైబ్రరీకి తీసుకునివెళ్ళడం. ముప్పై రెండు సంవత్సరాల క్రితం నాకు ఆ లైబ్రరీలో తొలి నేస్తంగా మారింది ఈనాడు ఆదివారంలో వచ్చే “ఫాంటం” కధలు.
అలా మొదలైన పుస్తకాలతో నా అనుబంధం ఆ లైబ్రరీలో ఉన్న నా వయస్సుకి తగ్గ పుస్తకాలన్నింటిని చదివేసినా తగ్గలేదు. తర్వాత కాకినాడకు ఆనుకుని ఉన్న ఇంద్రపాలెంలో నేను చదువుకున్న జిల్లా పరిషత్ స్కూల్ దగ్గరే ఉన్న లైబ్రరీ నా ఆకలిని కొంతవరకు తీర్చింది.
బాలమిత్ర, బొమ్మరిల్లు, బుజ్జాయి, బాలజ్యోతి చివరగా చందమామ అక్కడకు రావటం పాపం వెంటనే నమిలేసేవాడిని. రోజు రోజుకి వయసుతోపాటు పెరుగుతున్న నా ఆకలిని తీర్చటం నెలకోసారివచ్చే వాటివల్ల కాలేదు. నెమ్మదిగా వారానికోసారి పలకరించే “స్వాతి” వంటి వీక్లీలతో పాటు రోజు వచ్చే దినపత్రికల వైపుగా వేశాను అడుగులు.
అసలే నాకు ఆకలి ఎక్కువేమో దాంతో ఆ లైబ్రరీ నా ఆకలికి సరిపోవటంలేదని మా కాకినాడలోని గాంధీ పార్క్లో, అలాగే గాంధీనగర్లోనే వెంకటేశ్వర స్వామి గుడికి రెండు వీధులివతల ఉన్న లైబ్రరీలనీ వీలున్నప్పుడల్లా కాదు కాదు వీలుచేసుకుని తప్పకుండా పలకరించి నా ఆకలిని తగ్గించుకునే యత్నం చేసేవాడిని.
అలా ఏది పడితే అది చదవటం అలవాటు ఐన నాకు, నెమ్మదిగా అప్పటికే పదిమందిచేత మంచివి అనిపించుకున్నవి… అలాగే కానివి కూడా చదవటం నేర్చుకున్నాను. అప్పటికి నాకంటూ ఏఇజం లేకపోవటంతో అన్ని ఇజాలను పలకరించేవాడిని.
రోజులన్నీ ఒకేలా ఉండవు కదా…
అందుకేనేమో రామక్రిష్ణ పరమహంస గురించి చదివిన తర్వాత సన్యాసిగా మారిపోవాలి అనుకున్న నేను…
“అమ్మ” చదివిన తర్వాత కమ్యూనిష్ట్ గా మారలేకపోయాను.
ఐనా పుస్తకాలు చదివితే ఎవ్వరైనా మారిపోతారా అదంతా ఒక వెర్రి భావనే కానీ, అని నేను అనుకుంటున్న కాలంలో జరిగిందా సంఘటన.
ఓరోజు తిరుపతి-మహతి ఆడిటోరోయింలో జరుగుతున్న పుస్తకాల సంతలో అన్నింటిని కళ్ళతోనే పరీక్షిస్తూ వెళ్తుంటే నాకు కనబడిందో పుస్తకం
అప్పటికే ప్రపంచంలో చాలా దేశాలలో నిషేదించి, దాన్ని వ్రాసిన రచయిత మీద ఫత్వా కూడా జారిచేయించేలా చేసిన పుస్తకం అదే “లజ్జ”.
వెంటనే ఆ పుస్తకాన్ని కొని వెళ్తున్న నన్ను ఆకర్షించింది ఇంకొకటి. ఎందుకో తెలియదు కాని గులాబీ రంగంటే ఎక్కువుగా ఇష్టపడని నేను ఆ రోజు ఆ పుస్తకాన్ని కూడా కొని ఓ శనివారం సాయంత్రాన్ని లజ్జ పుస్తకానికి అంకితం చేసేశాను. పుస్తకం చదవటం మొదలు నన్ను నేను నిగ్రహించుకోలేకపోయాను. నాలో విరుద్ధమైన భావనలు నా మస్తిష్కంలో తమ ప్రభావాణ్ణి చూపిస్తుండగా చిన్నప్పుడు నేను చదువుకున్న భారతీయులందరు నా సహోదరులు అనేది మర్చిపోయి మగతుగా మతం మత్తులోకి జారిపోయాను.
లజ్జ చదివిన తర్వాత ఆ ఆరు గంటలు నన్ను నేను కేవలం ఒక హిందువుని మాత్రమే అనుకుంటూ ఉన్నవేళ ముందురోజు కొన్న ఆ గులాబీ రంగు పుస్తకం మరి నా పరిస్థితి ఏంటి అని అడుగుతున్నట్లు అనిపించడంతో చేతిలోకి తీసుకున్నాను.
ఆ ఆదివారం నా జీవితంలో ఓ పెనుమార్పు తీసుకొస్తుందని, వ్యక్తిగా నా ఆలోచనలను మొత్తంగా మార్చేస్తుందని ఆరోజు ఉదయం లేచినప్పుడు కాని ఆ పుస్తకాన్ని చేతిలోకి తీసుకున్నప్పుడు కాని నాకు తెలియదు.
నాకు తెలియని, నేనెప్పుడు వినని ఆఫ్రికాలో గాంబియా అనే ఓ మారుమూల దేశంలో…
కుంటా కింటే అనే నా మిత్రుని స్వచ్చమైన స్వేఛ్చపు బాల్యంతో మొదలయ్యి, కౌమారానికి వచ్చేసరికి బానిసగా బంధీ అయ్యి, తన యవ్వన, వార్ధక్య, మలి జీవితాలను కూడా బానిసత్వంలోనే గడిపి… ఏనాటికైనా నా అన్నవాళ్ళు ఎవ్వరైనా తప్పకుండా ఈ బానిస జీవితాల నుంచి విముక్తులు అవురాతనే ఆశని వదులుకోకుండా తన రక్తం ఐన లిటిల్ కిజ్జీతో తమ మూలాలను తెలిపే కధను చెప్పినప్పటినుంచి….
బానిసగా పుట్టి, బానిసగా పెరిగి, బానిసగా బ్రతికి చివరకు స్వేచ్ఛ అనే పదం కూడా తెలియకుండానే… బానిసగానే చనిపోయిన లిటిల్ కిజ్జీ నుంచి…
ఆ కధ మళ్ళీ తన కడుపునే బానిసగా పుట్టినా, చివరకు స్వేఛ్చా వాయువులు పీల్చిన కోళ్ళ జార్జ్…
అక్కడ నుంచి చివరకు ఇదిగో ఈపుస్తక రచయిత ఐన ఆ అలెక్స్ హేలీ వరకు చేరేసరికి 7తరాలు పట్టింది.
ఏదైనా సరే మన దగ్గర ఉన్నంత వరకు దాని విలువ తెలియదు మనకు.
అలాగే ప్రకృతి ఆకుపచ్చని దుప్పటి కప్పుకుందా అన్నట్లు ఉండే ఆ ఆఫ్రికా ఖండంలోని గాంబియా అనే దేశంలో జుపూర్ అనే ప్రాంతంలో స్వేచ్ఛకు ప్రతీకలా ఉండే కుంటాకింటే… తమ పెద్దవాళ్ళ సలహాను వినని కారణంతో అప్పటివరకు తన దగ్గర ఉన్న స్వేచ్చను కోల్పోయి తన కౌమార వయసు నుండి మిగిలిన జీవితం అంతా బానిసగానే బ్రతకవలసి రావడం నిజంగానే ఓ దుఃఖం.
ఏదైనా సరే మనకు తెలియనప్పుడు దాని గురించి మనం ఆలోచించం.
ఈ భూమ్మీదకు వచ్చి తొలి ఊపిరి పీల్చినప్పటి నుంచి, తన చివరి శ్వాస వరకు బానిసగానే బ్రతికిన లిటిల్ కిజ్జి. తండ్రి మాటల్లో కథగా మారిన తమ చరిత్రను తెలుసుకుని దాన్ని తన తర్వాతి తరాలకి అందేలా చేయాలనే కోరిక తప్ప స్వేచ్ఛ గురించిన ఆలోచన కూడా తెలియకుండానే ఈ లోకం నుండి వెళ్ళిపోవడం విషాదమే.
ఆలోచన అనేది ఉంటే ఆచరణ కనబడుతుంది.
ఓ ఆఫ్రికన్ తల్లికి, యజమానిగా పిలవబడే ఓ అమెరికన్ కు పుట్టినా… తన మూలాలు అనేవి తన రంగు తెలియజేస్తూ ఉన్నా… బానిసగా పుట్టి, బానిసగా పెరిగినా… ఇష్టంతో నేర్చుకున్న కళతో బానిసత్వం నుండి విముక్తుడైన జార్జ్… కాదు కాదు కోళ్ళ జార్జ్ జీవితం నిజంగానే ఓ గొప్ప పాఠం.
ఎటువంటి పుస్తకానైనా అవలీలగా చదివేసే నేను… ఆ రోజు ఆ పుస్తకంలోని చివరి పేజీలను చదవటానికి చేస్తున్న ప్రయత్నం నా ప్రమేయం లేకుండానే ధారపాతంగా కారిపోతున్న నా కన్నీళ్ళ వల్ల కావటంలేదు.
కాని అప్రయత్నంగానే నాకు తెలియని, నేను ఎప్పుడూ చూడని ఆ ఆఫ్రికా దేశానికి నా మనస్సు వెళ్ళిపోయి మానవ నాగరికతలో తొలి ఆచారాలను గమనించేసరికి తెలిసింది నేను ఎవరినో?
నేను గోదావరి ప్రాంతాంవాడినో…
ఆంధ్రావాడినో…
హిందువునో…
భారతీయుడునో…
ఇవేమీ కాదని నేను మనిషినని… నేను మానవుడనని.
మతం కంటే… మానవత్వమే మిన్నయని.
నువ్వు క్రిష్టియన్వి అయితే బైబిల్ చదువు.
ముస్లింవి అయితే ఖురాన్ చదువు.
హిందువువి అయితే భవద్గీత చదువు.
పైవన్నీ చదవకపోయినా పర్వాలేదు ఈ జన్మకు వచ్చిన నష్టం ఏమీ లేదు. కానీ నువ్వు మనిషిగా పుడితే, మనిషిగా మారాలంటే మాత్రం….
“స్వేఛ్చ నుంచి బానిసత్వంలోకి, బానిసత్వం నుంచి స్వేఛ్చకు” మానవుడు చేసిన ప్రయాణానికి గుర్తుగా అలెక్స్ హేలీ గారిచే “రూట్స్”గా రచింపబడి “సహవాసి”గారి కృషితో తెలుగులోకి అనువదించబడిన “ఏడు తరాలు” చదువు.

“సరికొత్త వేకువ” – “మానవత్వాన్ని ప్రతిబింబించే కోసూరి కథలు”

సమీక్ష: డా. మంథా భానుమతి.

నర్తకీమణిగా, నాట్యగురువుగా ప్రపంచ ప్రసిద్ధి పొందిన కోసూరి ఉమా భారతిగారు, గత కొద్ది సంవత్సరములుగా రచయిత్రిగా కూడా పేరుతెచ్చుకుంటున్నారు. తన రచనలలో ఒక సందేశాన్ని, ఒక విశ్లేషణను జొప్పించటం ఉమాభారతిగారి ప్రత్యేకత.

నాట్యంలో.. నర్తకిగా, గురువుగా, వ్యాస కర్తగా అనేక పురస్కారాలు, బహుమతులు, సన్మానాలు జాతీయ అంతర్జాతీయ వేదికలపై అందుకున్న రచయిత్రి కొత్త కోణం ఇది. ఈ కథల పుస్తకంలో రచయిత్రి మనోభావాలు పూర్తిగా ఆవిష్కృత మౌతాయి.

కథల్లో పాత్రలు అన్నీ మంచివే. ఎక్కడా దుష్టులు, దుర్మార్గులు కనిపించరు. విధి ఆడిన వింత నాటకాలు తప్ప. రచయిత్రి కుటుంబంలోని సభ్యులందరూ వైద్యులే కావటంతో, ప్రతీ రోజూ వారి చర్చల్లో పాల్గొంటూ ఉండటంతో, బహు విధ జ్ఞానాన్ని సంపాదించుకుని, వైద్యవిజ్ఞానాన్ని పాఠకులకు పంచడానికి ప్రయత్నం చేశారు రచయిత్రి.

అంతే కాదు వైద్య వృత్తిలో కలుగుతున్న కాలానుగుణ మార్పులని కూడా వివరించి, ఆలోచించాలిసిందేనని చెప్తారు.

ఈ కథా సంకలనంలో పది కథలున్నాయి. ప్రముఖులు రచయిత్రి గురించి రాసిన ముందుమాటలు చదువుతుంటేనే కథల మీద ఆసక్తి కలుగుతుంది.

“పుత్తడి బొమ్మ”తో ఆరంభించిన ఈ సంపుటిలో మొదటి కథలోనే ఈ ప్రపంచంలోని మంచితనాన్ని, పరమత సహనాన్ని చూపిస్తారు. అనురాగం వెల్లి విరిసే కాపురం వసంతది. అన్యోన్య దాపత్యం, అవసరమైతే అఘమేఘాల మీద వాలిపోయే స్నేహితులు, ఏ సహాయానికైనా వెనుకాడని పిన్ని, పుత్తడిబొమ్మ లాంటి ఐదేళ్ల పాప.
మరి వారికొచ్చిన సమస్య ఏమిటి? దానికి పరిష్కారం ఉందా? కథ చివర్లో దూదిపింజలా తేలిపోతుంది సమస్య.

ఒక జాబిలమ్మ.. జాబిల్లి కథలు అమ్మమ్మ చెప్తుంటే విని అల్లారు ముద్దుగా తాత, అమ్మమ్మ, తల్లీ తండ్రుల కళల్లో జాబిలై పెరిగింది. ఉన్నత చదువులు చదివి, తనకి నచ్చిన వాడితో జీవితం పంచుకుని ఆనందంగా జీవిస్తున్న ఆ చందమామకి అనుకోని కష్టం అశనిపాతంలా వచ్చింది. అందరి బ్రతుకులూ అతలాకుతలం ఐపోయాయి. అప్పుడు ఆ జాబిలి తీసుకున్న నిర్ణయం ఏమిటి? “అనగనగా ఒక జాబిలమ్మ” చదివి కంట తడి పెట్టకుండా ఉండలేము.

తరువాతి కథలో కథానాయిక “తులసి”.. కథ చదివిన అందరూ ఇటువంటి అమ్మాయి ఉంటే ఎంత బాగుంటుందొ అనుకుంటారు. అణకువ, బాధ్యత, తల్లి మీద అంతులేని ప్రేమ ఉన్న పాప. అందర్నీ సంతోష పెట్టాలనుకుని, తను చేసిన పని తల్లికి ఆగ్రహం తెప్పించింది. ఈ కథలో కూడా స్నేహితులు మానసికంగా ధైర్యం చెప్తుంటారు తులసి తల్లికి.

విదేశాలలో బంధువులు తక్కువగా ఉంటారు.. అదీ ఒక్కో సారి ఎన్ని నెలలకో కానీ కలవడానికి, కష్టం సుఖం చెప్పుకోవడానికి సాధ్య పడదు. నిత్య జీవితంలో స్నేహితులే అన్నిటా ఆదుకుంటారు. అక్కడ స్థిరపడిన రచయిత్రి అందుకనే స్నేహితులని, వారి సహకారాన్ని చూపించడానికి ప్రయత్నించారు, తమ కథల్లో.

శిశు సంక్షేమం అనే స్వచ్ఛంద సంస్థలో చురుకుగా పాల్గొనే ఇద్దరు స్నేహితురాళ్ల సంభాషణతో నడుస్తుంది, “కంచే చేనుమేస్తే” అనే కథ. అమెరికాలో పేద వారికిచ్చే సంక్షేమ సహాయాలకి, ఏవిధంగా స్వంత కొడుకుని తల్లి బలిచేస్తోందో తెలుసుకుని ఆశ్చర్య పోతాం.

మానవత్వానికి పరాకాష్ఠ కనిపిస్తుంది “ఏం మాయ చేశావో” కథలో.

పిల్లలకోసం పరితపించే ఆప్తురాలికి, తన కన్నబిడ్డని దత్తతకిచ్చిన మాతృమూర్తి బంధం వదులుకోలేక, అనుక్షణం ఆ పాపనే గుర్తు తెచ్చుకుంటూ బాధ పడుతుంటే అనుకోకుండా ఒక పాప, ‘మాయ’ ప్రవేశించి సాంత్వన కలిగిస్తుంది. ఆ తల్లి పడే మానసిక వేదనని మనసుకి హత్తుకునేలాగ చెప్పారు రచయిత్రి.

జీవితంలో అన్నీ ఉండి, ఒకరికొకరం అనుకున్న దంపతుల మధ్య అనుకోని విభేదం వస్తే.. “నిరంతరం నీ ధ్యానంలో” కథలో భర్త రాజ్ చేసిన పనికి కళ్యాణి ఏ విధంగా స్పందించిందో చూపించారు.

పాశ్చాత్య దేశాలలో తల్లిదండ్రులని వృద్ధాశ్రమాలకి పంపేస్తారనీ, పట్టించుకోరనీ, సంవత్సరానికి ఒక్కసారే వారి దగ్గరకి వెళ్తారనే అభిప్రాయం ఉంది మనందరిలో.. “కథ కాని కథ” లో ఇందుకు భిన్నమైన కథ చూపిస్తారు మనకి రచయిత్రి. తప్పనిసరి పరిస్థితులలో ఓల్డేజ్ హోంలో ఉంచిన తండ్రిని ప్రతీవారం స్నేహితురాలితో వెళ్లి చూసి, పలకరించటమే కాకుండా ఆయనతో భోంచేసే సాన్యా ఆదర్శనీయంగా అనిపిస్తుంది. అంతే కాదు, వివాహమయ్యాక, తనదగ్గరే ఉంచుకుని జాగ్రత్తగా చూసుకుంటుండగానే.. అనూహ్యమైన మార్పు సాన్యా జీవితంలో.. దానికి ఆమే తండ్రి చూపించిన పరిష్కారం, కథ చదివి తెలుసుకోవలసిందే. అంతే కాదు, ఆ స్నేహితురాలికి కూడా కనువిప్పు కలగటం పాఠకులని నిట్టుర్పు విడిచేలాగ చేస్తుంది.

“సరికొత్త వేకువ” ఒక సరికొత్త కథను చెప్తుంది. తప్పని సరి పరిస్థితులలో దమయంతి గారింట చేరిన బంగారం, వారందరి ప్రోత్సాహంతో డాక్టర్ అవుతుంది. దమయంతిగారి అబ్బాయి సాగర్ ని మూగగా అరాధించే బంగారం జీవితం అనేక మలుపులు తిరిగి, తనని ఆదరించిన కుటుంబానికి ఆసరా అవుతుంది.

మాతృత్వానికి మంచి నిర్వచనం ఇచ్చిన కథ “మాతృత్వానికి మరోకోణం”.

ఎన్నో ఆశలతో అత్తవారింట అడుగు పెట్టింది కళ్యాణి. దేనికీ లోటులేని జీవితం. దేశరక్షణకై అహర్నిశలూ పోరాడే వాయుసేనలో పని చేసే సందీప్ బావతో వివాహం.. పెద్దల అంగీ కారంతోనే. మరి ఒంటరి జీవితం ఎందుకు గడపవలసి వచ్చింది? తన జీవితాన్ని ఏ విధంగా సార్ధకం చేసుకుంది? “జీవ సందీప్తి” చదివితే అర్ధమవుతుంది, విధి చేతిలో అందరం కీలుబొమ్మలమే అని.

ఉమాభారతి గారి కథల్లో, సంగీత నాట్య కళలు ఆసక్తికరంగా చోటు చేసుకుంటాయి. వైద్య శాస్త్రం పరిచయం అవుతుంది. సామాజిక సేవ, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు, వాటితో కథల్లోని పాత్రల అనుబంధం.. ఇంత హాయిగా జీవితం గడ్పవచ్చా అనిపిస్తుంది చదువరికి.

తప్పకుండా కొని చదువవలసిన పుస్తకం, “సరికొత్త వేకువ.”

నాకు నచ్చిన కధ చెన్నూరి సుదర్శన్ గారి “అడకత్తెరలో పోక చెక్క-“

అంబడిపూడి శ్యామసుందర రావు

చెన్నూరి సుదర్శన్ గారు ఉపాధ్యాయుడిగా పదవి విరమణ చేసి సెకండ్ ఇన్నింగ్ లో రచయిత అవతారమెత్తి వ్రాసిన కధల సంపుటి నుండి తీసుకున్న కధ. ఇప్పటివరకు నేను వివిధ పత్రికలలో (ఆన్ లైన్) చాసో, రావి శాస్త్రి మునిమాణిక్యం , కొడవటిగంటి వంటి పాత రచయితల కథలకే సమీక్షలు వ్రాశాను అనుకోకుండా సుదర్శన్ గారి “ఝాన్సీ హెచ్ ఎమ్ “అనే కధల సంపుటి చదవటం తటస్తించింది అందులో అడకత్తెరలో పోక చెక్క కధానిక నాకు బాగా నచ్చింది. ఆ కథను ఇతర పాఠకులతో పంచుకుందామని అనిపించి ఈ సమీక్ష వ్రాస్తున్నాను.
ముందు రచయిత సుదర్శన్ గారి గురించి తెలుసుకుందాము. నిజానికి బాల్యము నుండి రచయిత అయినప్పటికీ వృత్తిరీత్యా ఉండే ఒత్తిడుల వల్ల రచనా వ్యాసంగాన్ని పూర్తిగా సమయం కేటాయించక పోవటం వలన పూర్తి రచయితగా లోకానికి పరిచయము కాలేదు. రిటైర్ అయినాక కొద్దికాలంలోనే యాభై కధలు , అనేక చిత్రాలను చిత్రీకరించారు ఒకసారి మన మాజీ ప్రధాని పివి నరసింహారావుగారు తన 70ఏళ్ల వయస్సులో కంప్యూటర్, ఇంటర్ నెట్ కంపోజింగ్ వంటివి నేర్చుకొని తానే స్వయముగా తన స్వీయ చరిత్రను టైప్ చేసుకున్నాని చెప్పగా విని తానూ మటుకు ఆపని ఎందుకు చేయలేనని అలోచించి కంప్యూటర్ మొదలైనవి నేర్చుకొని యూనికోడ్ ద్వారా తెలుగులో టైపు చేసి పత్రికలకు ఇ మెయిల్ ద్వారా పంపుచు రచయితగా తన స్థానాన్ని సుస్థిర పరచుకున్న వ్యక్తి సుదర్శన్ గారు. యూనికోడ్ లో టైప్ చేసిన కధలను మళ్ళీ కంపోజ్ చేయకుండా నేరుగా ప్రింట్ చేయటానికి అనేక ప్రయోగాలు చేసి సాధించారు. ఈ విధముగా యువతరం రచయితలతో టెక్నాలజి విషయములో కూడా పోటీపడ్డ వ్యక్తి సుదర్శన్ గారు టెలిఫోన్ ఆపరేటర్ గా ఉద్యోగము ప్రారంభించి ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల ప్రిన్సిపాల్ గా 2010 లో పదవి విరమణ చేశారు.

ప్రస్తుతము అయన వ్రాసిన “అడకత్తెరలో పోకచెక్క” అనే కథను గురించి ముచ్చటించుకుందాము. ఈ కద ఫక్తు తెలంగాణా గ్రామీణ మాండలికంలో వ్రాయబడింది/ ప్రస్తుతము జరిగే ఒకపూట హడావుడి పెళ్లిళ్లలో కనిపించని సాంప్రదాయము “అలక పాన్పు” అంటే పెళ్ళికొడుకు అప్పగింత కార్యక్రమము (ముహర్తము అయినాక పెళ్లికూతురును అత్తవారికి అప్పగించటము). ముందు వేడుకగా పాతరోజుల్లో పెళ్ళికొడుకుని మగపెళ్లివారు అలక పాన్పు ఎక్కించి మామగారిని ఏదైనా కోరిక కోరుకుంటే మామగారు అల్లుడి కోరిక తీర్చటం ఈ అలక పాన్పు ఉద్దేశ్యము. పాతరోజుల్లో అలకపాన్పు ఎక్కిన అల్లుడు మామగారిని హంబర్ సైకిలో, రిస్ట్ వాచో, రేడియోనో అడిగేవారు తరువాత కాలక్రమేణా అలవాటు తగ్గిపోయి అల్లుడికి కావలసినవి అన్నీ కట్నకానుకలలోనే వసూలు చేసుకుంటున్నారు. ఆ రోజుల్లో అది ఒక సరదాగా సాగేది.

ఈ కథలో పెళ్ళికొడుకు తల్లిదండ్రుల ఒత్తిడి, సామాజిక గౌరవానికి భయపడి అలకపాన్పు పేరిట కోర్కెలు కోరటం, వాటిని పెళ్లికూతురు తండ్రి తీర్చలేడని తెలిసి తానె రహస్యముగా బావమరిదికి డబ్బులు ఇచ్చి ఆడపెళ్లి వారె తన కోర్కెను తీర్చినట్లుగా సమాజనికి చూపే ఆదర్శ పెళ్ళికొడుకును రచయిత మన ముందు ఉంచుతాడు.
ముహూర్తము అయినాక అప్పగింతలు ముందు పెళ్లి పందిరిలో పెండ్లి పిలగాడు (పెళ్ళికొడుకు) కనబడుట లేదు అన్న వార్తా గుప్పుమంది. ఇంకేముంది పెళ్లికూతురు తండ్రి లచ్చయ్య, తల్లి లచ్చమ్మ తల్లడిల్లి పోయినారు చూచిరమ్మని పంపిన కొడుకు లసుమయ్య అదే పోతపోయినాడని విసుక్కుంటున్నాడు. లగ్గము నాగవల్లి అయిందో లేదో పారిపోయినాడు. ఏదన్న ఉంటె పెళ్ళికి ముందే పారిపోవాలి గాని పెళ్లి అయినాక పొతే పిల్ల గతి ఏమికావాలి అని పెళ్లికి వచ్చిన చుట్టాలు తలా ఒక మాట మాట్లాడుతున్నారు. పెండ్లి కొడుకు తల్లి చదివింపులుగా వచ్చినవాటిని తన కూతురుకు చూపించుకుంటూ కాళ్ళు కడిగిన ఇత్తడి చెంబు కనిపించలేదని దేవులాడుతుంది. పెళ్ళికొడుకు తండ్రి కొమరయ్య ఇంటి అరుగు మీద కూర్చుని బీడీ కాలుస్తున్నాడు తీరిగ్గా. అది అక్కడి పరిస్థితి. పిల్ల తండ్రి లచ్చయ్య కొమరయ్య దగ్గరకు “బావా నీ కొడుకును యాడికన్నా తొలిచ్చినావే “అని భయం భయముగా అడిగాడు కొమరయ్య నోట్లోనుంచి బీడీ తీసి, “నీ అల్లుడు ఆలిగాడు”అని చావు కబురు చల్లగా చెప్పాడు

“అదేంది బావా మేమెన్న తక్కువ చేశామా? అనుకున్న దానికంటే ఎక్కువే ముట్ట జెప్పాము ” అని లచ్చయ్య అన్నాడు “సూడు బావా పెట్టపీటల కింద ఎన్ని పెట్టినా అలుక పోవటం అనేది పద్దతి ఈ తతంగము పూర్తిచేస్తే పిల్లను అప్పగించవచ్చు ” అని కొమరయ్య లచ్చయ్యకు నిర్మమొహమాటంగా తెలియజేశాడు. ఈ తతంగము జరుగుతూ ఉండగా లచ్చయ్య కొడుకు లసుమయ్య పరుగెత్తుకుంటూ వచ్చి, “అయ్యా బావా అప్పయ్య యింట్లనే ఉన్నాడే “అని చెప్పాడు. లచ్చయ్య, లచ్చమ్మలు లసుమయ్యను గదిలోకి తీసుకెళ్లి అన్ని విషయాలు చెప్పారు. కొడుకు తండ్రితో , “నీవు ఏమి దిగులుపడకు, చెల్లిని తీస్కొని పోయి బావా ఏమి అడుగుతాడో చూద్దాము ఎమన్నా అంటే దీపావళి దాకా ఆగమందాము “అని చెప్పి చెల్లితో, “బావా ఎక్కడి పోలేదు మన అప్పయ్య ఇంటికి అలగటానికి పోయిండు మనమెల్లి తీసుకొద్దాము పద “అని చెపుతాడు.

ఒక పెద్ద మనిషిని వెంటబెట్టుకొని అందరు అలిగిన పెండ్లి కొడుకు దగ్గరకు వెళతారు. ఈ భాగోతము చూడటానికి పిల్ల పెద్ద అందరూ గుమిగూడారు.
తలుపేసుకొన్న పెండ్లికొడుకును పిలిస్తే యవ్వారమంతా బామ్మర్దితోనే జరగాలని పెద్ద మనిషి ద్వారా లసుమయ్యకు పెండ్లికొడుకు సమాచారం ఇచ్చాడు. సరే బావ మరిది లసుమయ్య తన బావగారిని ఏమి కావాలి అని అడిగాడు. దానికి పెండ్లి కొడుకు, “నాకు బండి కావాలా నా దోస్తులందరికి బండ్లు పెట్టిండ్రు. అల్ల ముందట నాపరువేం గావాల నాకు బండి పెడతామని ఒప్పుకోండి తలుపు తీత్త”, అని తన మనసులో మాట చెప్పాడు పెండ్లికొడుకు ” ఏందీ బండి గావాల్నా నా పెయ్య(శరీరము)నలగ్గొట్టినా పెద్ద కొత్తెల్లది . యీడ్చి తన్నిన యీసమేళ్ళది, యాడ్నించి తేను, ఎంతసేపు అలుగుతావో అల్గు”అని , లచ్చయ్య లేవబోయినాడు
లసుమయ్య వాళ్ళ నాయనను లేవనివ్వకుండా కుకో అని సైగ చేశాడు. కానీ లచ్చయ్య తానూ పెళ్ళికి పెళ్ళికొడుకుకు పెట్టిన ఖర్చుఏకరువు పెట్టాడు కానీ లసుమయ్య వాళ్ళ బావకు బండి కొంటామని వాగ్దానము చేశాడు. విన్న లచ్ఛయ కయ్యిమని లేచాడు లచ్చమ్మ ఏడుపు మొదలుపెట్టింది. ఇదంతా విన్న లసుమయ్య” జరంత సేపు మీరు నోరు మూసుకోండి ఈ యవ్వారమంతా నేను సూసుకుంటా “, అని వాళ్ళ నోరు మూయించి “బావా నేను మాటిత్తున్నా నీకిట్టమైన బండి నీవు మల్ల వచ్చేటప్పటికి నీకోసము ఎదురు చూస్తూ ఉంటుంది తలుపు తియ్యి”అని చెప్పాడు. ఇంకేముంది పెళ్ళికొడుకు మొగము ట్యూబ్ లైట్ మాదిరి వెలిగిపోయింది. ఈ భాగోతాము చూడటానికి వచ్చినవాళ్లు అంతా సంతోషించారు. కానీ లచ్చయ్య లచ్చమ్మలు కొడుకు అల్లుడికి పదహారు రోజుల పండగకు ముందు బండి కొంటానని మాట ఇచ్చాడు అని ఆందోళన పడుతున్నారు

సరే సమస్య తీరింది కాబట్టి అప్పగింతల కార్యక్రమము పూర్తి అయింది. పెళ్ళికి వచ్చినవాళ్లు ఎక్కడివాళ్ళు అక్కడి వెళ్లిపోయారు. ఇల్లంతా బోసిపోయింది లచ్చయ్య లచ్చమ్మ బువ్వ తినకుండా కొడుకు కోసము ఎదురుచూస్తూ నడుము వాల్చారు. ఇంతలో లసుమయ్య వచ్చి పడుకున్న తల్లిదండ్రులను లేపాడు. తల్లి కొడుకును కాళ్ళుకడుక్కుని భోజనానికి రమ్మంది. కానీ లసుమయ్య మంచి నీళ్లు త్రాగి, “బావా శాన మంచోడే నాయన “అన్నాడు “ఈ మాట సెప్పటానికా లేసి కూకోమన్నావు “అని విసుక్కున్నాడు లచ్చయ్య. “నాయనా నేను సెప్పేది పురంగా ఇను బావ నాతో అన్న మాటలు సెపుతా, ఇప్పుడు నేను సెప్పే మాటలు మన గడప దాటగూడదు బావ మరి మరి సెప్పిండు. ఈ రహస్యము మావాళ్లకు తెలియకూడదని. పెళ్లి అనేది అంత సంబరపడిపోయేదికాదు ఇటు నాయనా అమ్మలనూ తృప్తి పరచాలి. అటు పెండ్లాము తల్లిదండ్రులకు మాట రాకుండా చూచుకోవాలి. అట్లా చేస్తేనే పెండ్లాము మొగుడంటే ఇష్టపడుతుంది. అడకత్తెరలో పోక చెక్క మాదిరి నా పానమంతా తకుమి కైతాంది. అని చెప్పాడు. ఇది విన్న లచ్చయ్య లచ్చమ్మలకు గుండె గాబారా పెరిగింది. ఇది గమనించిన కొడుకు కంగారు పడవద్దని అసలు విషయము చల్లగా చెప్పాడు.

పెండ్లికొడుకు తన తల్లిదండ్రులు అత్తగారి దగ్గరనుండి ఎంత వీలయితే అంత గుంజాలని ఎక్కించటం మొదలు పెట్టారు. వాళ్ళ మాట వినకపొతే అప్పుడే అత్తగారి సంకల్లో సొచ్చిండు అని నిందిస్తారు. కాబట్టి వాళ్ళ వాళ్లకు తెలియకుండా రెండు చీటీలు వేసి రెండు లక్షలు సంపాదించి ఆ చీటీల వాడు అత్తగారి ఇంటి కుదువ విడిపించి బండి తీసుకు వచ్చిమీకు ఇస్తాడు అని అల్లుడు ప్లాను వేసి అత్తమామలకు ఇబ్బందిలేకుండా చేస్సాడు. పదిమందిలో తానూ అలిగి బండి సంపాదించినట్లు బిల్డప్ ఇచ్చాడు ఎవరికీ అనుమానము రాకుండా. బావమరిదితో ఈ డ్రామా నడిపించాడు. ఇది విన్న లచ్చయ్య అల్లుడు మంచితనానికి కడుపు నిండి పోయింది లచ్చమ్మ ముక్కు మీద వేలు ఏసుకొని నోరు తెరిచింది ఈ సంతోషముతో ఎవ్వరికి ఆకలి వేయలేదు పెండ్లికొడుకు మంచితనంతో అందరి కడుపు నిండింది.

మనోవేదికపై నర్తించిన అక్షరరవళి


రచన: సి.ఉమాదేవి

ఆంగికం భువనం యశ్య
వాచికం సర్వవాఙ్మయమ్
ఆహార్యం చంద్రతారాది
తం వందే సాత్త్వికం శివమ్
అభినయ దర్పణములో ప్రారంభ శ్లోకంతో కోసూరి ఉమాభారతి రచించిన వేదిక నవలపై సమీక్ష ప్రారంభించడానికి కారణం నవల నడిచిన కాదు నర్తించిన తీరు. భరతముని రచించిన నాట్య శాస్త్రమును నాట్యవేదమంటారు. వేదిక నవల నాట్యశాస్త్రాన్ని గుర్తు చేయడం కాకతాళీయమే కాని విభిన్న నృత్యాంశాలకు చక్కటి మార్గదర్శినిగా నిలిచిన నాట్యశాస్త్రం నృత్యాభిలాష ఉన్నవారికి కరదీపిక అని పునశ్చరణ చేసుకోవడం నవలలో అగ్రభాగాన్ని ఆక్రమించుకున్న నృత్యాంశాల నేపథ్యంలో సమున్నతమేననిపించింది. ఈ నవల చక్కటి నృత్యగీతాలను మనోవీధిలో మరొక్కమారు విహరింపచేసింది. కోసూరి ఉమాభారతి జగమెరిగిన రచయిత్రేకాదు అలరించే నర్తకి కూడా. వేదిక నవల ద్వారా నృత్యప్రాధాన్యమైన నవలాంశాన్ని తీసుకుని పాఠకరంజకంగా రచించి మనకందించడం ముదావహం. నృత్యాంశంతోపాటు సమాంతరంగా ఒక కుటుంబం, దాని చుట్టూ అల్లుకున్న స్నేహబాంధవ్యాలు, తొంగి చూచే అసూయలు, పెనవేసుకునే ఆత్మీయతలు. ఇవన్నీ మన ప్రక్కనే కూర్చుని కష్టసుఖాలు పంచుకునే స్నేహితురాలిలా మొత్తం నవలను మనకు చంద్రకళ పాత్ర ద్వారా వినిపిస్తారు.
చంద్రకళ తల్లి శారద సంగీతం నేర్పే గురువేకాదు నృత్యం పట్ల అవగాహనగల వ్యక్తి. నాట్యమనగానే పదనర్తనం గావించే చంద్రకళ నృత్యాభిరుచిని గ్రహించి కూతురికి నృత్యం నేర్పడమేకాదు చక్కని వేదికలపై విభిన్న గీతాలకు చక్కని నృత్యాలను సమకూరుస్తుంది. ఇక మలేషియా, కౌలాలంపూర్, లండన్, పారిస్, ఇటలీవంటి దేశాలలో ప్రదర్శించేందుకు తగిన ఏర్పాట్లను చేసేందుకు తండ్రి సత్యదేవ్, అతని స్నేహితుడు భూషణ్ పాత్రలు కూడా అత్యంత సహజంగా సాధకబాధకాలను చర్చిస్తూ నవలలో ఒదిగిన తీరు ప్రశంసనీయం. తన కూతురి నృత్య ప్రదర్శనకు ముందు చక్కని పరిచయాన్ని వినిపించే సత్యదేవ్ మాటలు వేదికను హరివిల్లుగా మలచడంలో శ్రీకారమవుతాయి. ఒక కళాకారిణి ఎదుగుదలకు తల్లిదండ్రులు పోషించే పాత్ర ఎనలేనిది అనే నిజాన్ని ఈ నవల మరింత స్పష్టం చేసింది. తాళ, లయ జ్ఞానాన్ని ఔపోసన పట్టి పాదరసంలా పదనర్తనం గావించే చంద్రకళ అభినయం వెనుక మరొక ముఖ్యమైన వ్యక్తి ఆమెకు శాస్త్రీయంగా నృత్యం నేర్పిన గురువు పాత్రను మలచినతీరుకు గురుభ్యోన్నమ: అనిపిస్తుంది. యువకళాకార్ అవార్డ్ తో మొదలైన బహుమతుల పర్వం అనేకానేక అవార్డులను, రివార్డులను ప్రసాదించడమేకాక ప్రపంచనర్తకిగా గుర్తింపు పొందుతుంది చంద్రకళ. నృత్యభాష అంటే లయజ్ఞానమే కదా. మరి ఆ నృత్య భాషకు చక్కని భాష్యం పలికిన చంద్రకళకు కుటుంబ బాంధవ్యాలపైనా మెండైన అభిమానమే. చదువు, నృత్యం నడుమ ఆమ్మమ్మ, నానమ్మల ఊరికి ప్రయాణం, వారు ప్రేమను కూరి వండిపెట్టే విభిన్న వంటకాలు, వారి ముద్దుముచ్చటలు చదివే పాఠకుల మనసులు తమ ప్రమేయం లేకుండానే వారి బాల్యపు అనుభూతులను నెమరువేసుకునేలా చేస్తుంది.
వేదికకు నమస్కారంతో ప్రారంభమైన నృత్యలహరి మంగళంతో ముగుస్తుంది. వేదికపై నర్తించే వారే కాక నృత్యాన్ని తిలకించే వారి మనసును కూడా నర్తింపచేసిన వేదికకు ప్రణామాలు పలకాలనిపిస్తుంది. శ్రీకృష్ణావతారం, , కాళీయమర్ధనం, బ్రహ్మమొక్కటే, చిరుతనవ్వులవాడు…. ఇలా ఎన్నో! బ్రహ్మమొక్కటే దర్శించే తీరువేరు, నృత్యమొక్కటే నర్తించే రీతులు వేరు. జతులు, సంగతులు మేళవించిన నృత్యవేదిక సాహితీ సంస్కృతుల మేలు కలయిక. ఈ అందమైన వేదికపై అలరించే ఆహార్యం అందించే క్రమంలో ముత్యాలు, మువ్వలు అమర్చిన నృత్య వస్త్రాలు అద్భుత: అనిపిస్తాయి. నృత్యానికి చక్కటి వస్త్రాలను క్రిష్ణ సమకూర్చడంతో వేదికపై నాట్యం మరింత సొబగునందుతుంది. వేదిక ఒకసారి సరస్వతీ ప్రాంగణంలా, మరొకసారి కైలాసంలా, దేవాలయంలా భాసిల్లినట్లు చంద్రకళ ము:ఖత వింటుంటే నృత్యాన్ని మనోనేత్రంతో దర్శించగలం. చక్కని రహదారిలో సునాయాసంగా చేస్తున్న ప్రయాణంలో ఎదురయ్యే మలుపులు , స్పీడు బ్రేకర్లు ఎలా నిలువరిస్తాయో అలా నవలలో అందరి మనసులను తన వింత, మొండి ప్రవర్తనతో స్థంభింప చేసే పాత్ర భూషణ్ కూతురు రాణి. అయితే ఆమె మంచి గాయని. చంద్రకళ నర్తించే వేదిక పైనే తన గానామృతంతో అలరించి మొమెంటోలు పొందిన వ్యక్తి. చంద్రకళకు కావలసిన సహాయాన్ని ఎంతో నిబద్ధతతో చేసే వ్యక్తి భూషణ్. ఇదే రాణిలో చంద్రకళపట్ల అసూయకు కారణమవుతుంది. తన బావ జగదీష్ తో రాణి తీసుకునే అతి చనువు చంద్రకళకు ఇబ్బందిగా అనిపించినా ఆమెలోని సర్దుకుపోయే మనస్తత్వం మరే విధమైన అవాంఛిత సంఘటనలకు తెరలేపదు. కాని జగదీష్ నే పెళ్లి చేసుకోవాలనే అభిప్రాయం మనసులో బలంగా ముద్రించుకుంటుంది రాణి. ఈమె సరదాగా ‘ సినీహీరోనిచ్చి పెళ్లి చేయగలవా?’ అన్న మాటను నిజమనుకుని సినీహీరోతోనే పెళ్లి చేస్తానంటాడు భూషణ్. అయితే విచక్షణాలేమితో రాణి తనను తాను గాయపరచుకోవడంతో ఈ ముక్కోణపు ప్రేమకథలోని ప్రేమ మథనంలో కళ్యాణవేదికపై ఎవరు దంపతులవుతారో అనే ఆదుర్దా పొటమరిస్తుంది. రాణిని ఆత్మీయంగా స్నేహధర్మంతో పలకరించినా చంద్రకళతో వివాహానికి పెద్దల అనుమతి తీసుకున్న జగదీష్ పాత్ర మనోనిబ్బరానికి, మంచితనానికి ప్రతీక.
అకస్మాత్తుగా సత్యదేవ్ అనారోగ్యానికి గురవడం చంద్రకళను ఆందోళనకు గురి చేస్తుంది. తన కూతురు రాణికి జగదీష్ తో పెళ్లికై చంద్రకళ త్యాగాన్ని అర్థిస్తాడు భూషణ్. అతడు చేసిన సహాయానికి ప్రతిఫలంగా జగదీష్ కు దూరం కావాలనుకుంటుంది చంద్రకళ. నృత్యకారిణి తేజస్విని అమెరికానుండి అందించిన ఆహ్వానంతో తన గమ్యానికది మలుపు కాగలదని భావించి అమెరికా చేరుకుంటుంది. ఇక రాణి ప్రవర్తన అసూయ, ఆవేశాలకు ఆలవాలమై చివరకు ఆమెను పతనంవైపు నడిపిస్తుంది. నవల ముగింపు సంతరించుకునే వేళ పాఠకుల ఊహలకు విరామం పడుతుంది. భూషణ్ గుండెపోటుకు గురవడంతో దాదాపు మూడు సంవత్సరాలుగా మాతృదేశానికి దూరమైన చంద్రకళ తిరిగి వస్తుంది. అప్పటికి రాణికి జరగాల్సిన నష్టం జరగనే జరుగుతుంది. అయితే జగదీష్ కు దూరమై రంజిత్ కు దగ్గరైన రాణికి అతడితోనే వివాహం జరిపిస్తారు. జగదీష్ , చంద్రకళల వివాహవేదికతో నవల ముగుస్తుంది. కళకైనా, కలలకైనా జీవితమే వేదిక అనే వివరణతో వేదిక అనే శీర్షికకు అందమైన అర్థాన్ని తాపడం చేసి, ముఖచిత్రంగా నర్తకిని చిత్రించడం సముచితంగా ఉంది. ఇక నవల మధ్య మధ్యలో పలకరించే నృత్యభంగిమలు ఆహ్లాదపరుస్తాయి. వేదికపై ప్రదర్శించే అద్భుత నృత్యానికి ప్రేక్షకుల చప్పట్లు అభినందనసుమాలు. నవలకు చక్కని శీర్షికనొసగి వేదికకున్న ప్రాముఖ్యాన్ని మరింత ఉన్నతీకరించి చక్కని భాష, సున్నిత భావప్రకటనతో నవల ఆసాంతం చక్కని పట్టాలపై పరుగులు తీయించి మనల్ని వేదిక దగ్గరకు చేర్చిన కోసూరి ఉమాభారతికి అభినందన చప్పట్లు.