January 18, 2022

నన్నెచోడుడు – “జానుతెలుగు”

రచన: సంధ్య యెల్లాప్రగడ జాను తెలుగు అంటే అందమైన, స్వచ్ఛమైన తెలుగు అని నిఘంటువు అర్థము. ఆ మాటను 12 వ శతాబ్దాపు కవి నన్నెచోడుడు మొదటిసారి వాడాడు. శివాచార తత్పరుడై, జంగమ భక్తుడిగా, విలక్షణ శైలిలో రచనలు చేశాడు నన్నెచోడుడు. నన్నెచోడుడు గురించి, ఆయన రాసిన అపూర్వ గంథ్రం ‘కుమారసంభవము’ గురించి చాలా శతాబ్ధాలు తెలియదు తెలుగువారికి. 1909 లో శ్రీ మానపల్లి రామకృష్ణ కవి ప్రపంచానికి ఈ ‘కుమారసంభవ’మన్న అత్యద్భుత తెలుగు ప్రబంధము పరిచయము […]

బర్బరీకుడు

రచన: అంబడిపూడి శ్యామసుందర రావు మహాభారతములో మనకు అనేక పాత్రలు తారస పడతాయి, కానీ మనము చాలా తక్కువగా వినే పేరు “బర్బరీకుడు”. యుద్దము ప్రారంభము అవటానికి ముందు ప్రతి యోధుడిని యుద్దాన్ని ఎన్ని రోజులలో ముగించ గలవు అని శ్రీకృష్ణుడు ప్రశ్నిస్తే, భీష్ముడు 20 రోజులని, 25 రోజులని ద్రోణాచార్యుడు, 24 రోజులని కర్ణుడు, 28 రోజులని అర్జునుడు చెపుతారు. దూరముగా ఉండి ఇవన్నీ గమనిస్తున్న బర్బరీకుడుని శ్రీ కృష్ణుడు బ్రాహ్మణుని వేషములో దగ్గరకు వచ్చి”ఈ […]

కంచి కామాక్షి

రచన: అంబడిపూడి శ్యామసుందర రావు . కంచి కాంచీపురం, కాంజీవరం, వంటి పేర్లతో పిలిచే ఈ నగరం చారిత్రకంగా ప్రసిద్ధి చెందిన పవిత్ర నగరాల్లో ఒకటి , కంచి లోని కామాక్షి అమ్మవారి దేవాలయము అతి పురాతనమైనది ఎప్పటి నుంచి ఉన్నదో ఇదమిద్ధముగా తెలియదు..జగద్గురు అది శంకరాచార్య ఈ దేవాలయములో శ్రీ చక్రాన్ని ప్రతిష్టించారు..ఆర్కియాలజీ వారి లెక్కల ప్రకారము ఈ దేవాలయము 1600 ఏళ్ళనాటిది. అది శంకరాచార్యులవారు ప్రతిష్టించిన శ్రీ చక్రము 5 బీసీఈ నుండి 8th […]

అర్జునుడు

రచన: శ్యామసుందరరావు మహాభారతం లోని అతిరధ మహారధులలో బాగా పేరు ప్రఖ్యాతులు గడించినవాడు కురుక్షేత్ర సంగ్రామములో కీలక పాత్ర వహించి సాక్షాత్తు శ్రీ కృష్ణ భగవానుని ద్వారా గీతోపదేశము పొందినవాడు అర్జునుడు కుంతికి ఇంద్రుని వరము వల్ల జన్మించిన వాడు అర్జునుడు శ్రీకృష్ణుని సాంగ్యత ము వలన ఇద్దరి జోడి నర నారాయణులుగా ప్రసిద్ధి చెందింది అర్జునికి గురువు మార్గదర్శి నిర్దేశకుడు అన్ని శ్రీ కృష్ణ భగవానుడే అందుచేతనే కురుక్షేత్ర సంగ్రామానికి ముండు శ్రీ కృష్ణుడు అస్త్ర […]

గరుడ పురాణం

రచన: శారదాప్రసాద్ వేదవ్యాస మహర్షి రాసిన అష్టాదశ పురాణాల్లో గరుడ పురాణం కూడా ఒకటి. గరుడుడు(గరుత్మంతుడు)పక్షులకు రాజు. అంతేకాదు శ్రీ మహావిష్ణువు వాహనం కూడా!ఈ పురాణంలో అనేక కధలు కూడా ఉన్నాయి. ఇవి విష్ణువుకు, గరుడుడికి జరిగిన సంభాషణ రూపంలో ఉంటాయి. విష్ణుమూర్తి వాహనమైన గరుత్మంతునికి ఒకసారి మరణానంతరం జీవుడు ఎక్కడికి వెళతాడు? ఆ జీవుడికి ఏయే గతులు కలుగుతాయి. తదితర సందేహాలు కలిగాయట. వాటన్నింటికీ విష్ణువే సమాధానాలు చెప్పి, గరుడుని సందేహ నివృత్తి చేశాడట. గరుడుని […]

మహా భారతము నుండి ఏమి నేర్చుకోవచ్చు ?

రచన: అంబడిపూడి శ్యామసుందర రావు. మహాభారతమును పంచమ వేదము అంటారు. అంటే వేదాలు మనకు అనేక విషయాలను తెలియజేస్తాయి. చాలా విషయాలకు వేదాలలో చెప్పబడ్డవే ప్రామాణికంగా ఈ నాటికి నిలుస్తున్నాయి. అలాగే మహాభారతము దాయాదుల పోరు అయినప్పటికీ రాజనీతి అనేక ధర్మసూక్ష్మాలు, వేదాంత విషయాలు, యుద్ధ తంత్రాలు మొదలైన అనేక విషయాలు విపులముగా చర్చింపబడ్డాయి. విదురుడు, భీష్ముడు లాంటివారు అనేక రాజనీతి సూత్రాలు వివరిస్తారు. దురదృష్టము ఏమిటి అంటే దృతరాష్ట్రుడు దుర్యోధనుడు లాంటి వారు పెడచెవిన బెట్టి […]

చిన్ని ఆశ

రచన: నాగజ్యోతి రావిపాటి పక్షిగా నా పయనం ఎటువైపో తెలియదు..కాని నిరంతరం ప్రయాణం చేస్తూనే ఉన్నా.. ఆ దూర తీరాలు కనిపించి కవ్విస్తున్నా.. అలుపెరగక ముందుకు సాగుతున్నా.. నా ఈ ఒంటరి పయనంలో ఒక చోట నాలాగే మరిన్ని ఆశా జీవులు కనిపించాయి..మాట మాట కలిసి మనోభావాలు తెలిపి ఈ సారి గుంపుగా తరలి వెళుతుంటే..ఎన్నో సూర్యోదయాలు పలకరించి పారవశ్యం కలిగించాయి. ఆ మేరు పర్వతాలు గర్వంగా నిల్చుని తమ శోభను చూపుతున్నాయి. హిమాని నదుల అందం […]

కాశీ లోని పాతాళ వారాహి అమ్మవారి దేవాలయము

రచన: అంబడిపూడి శ్యామసుందర రావు… వారాహి అమ్మవారి దేవాలయము కాశీలో విశ్వనాధమందిరానికి దగ్గరలో త్రిపుర భైరవి ఘాట్ వద్ద ఉన్నది. ఈ దేవాలయానికి చాలా విశిష్టతలు ఉన్నాయి. వారాహి అమ్మవారు సప్తమాతలలో ఒకరు.  శ్రీ మహావిష్ణువు హిరాణ్యాక్షుడిని చంపి భూమిని కాపాడటానికి వరాహ అవతారము దాల్చినప్పుడు ఈ అమ్మవారు శక్తిని ఇచ్చింది. ఈ దేవాలయము ఉదయము ఐదు గంటలనుండి ఎనిమిది గంటలవరకే భక్తుల సందర్శనార్ధము తెరచి ఉంచుతారు అమ్మవారికి జరిపే పూజలు సూర్యోదయానికి ముందే  తలుపులు మూసి […]

సంజయుడు

రచన: అంబడిపూడి శ్యామసుందర రావు రాజ్యానికి రాజు ఎంత ముఖ్యమో ఆ రాజును నడిపించే మంత్రి అంత ముఖ్యము చాలా మంది రాజులు పేరు ప్రఖ్యాతులు వాళ్ళ మంత్రుల వల్లే వచ్చినాయి ఉదాహరణకు శ్రీ కృష్ణ దేవ రాయలు మంత్రి తిమ్మరుసు ప్రతాపరుద్రుడి మంత్రి యుగంధరుడు వంటి వారు. రాజులు యుద్దాలు చేసి రాజ్య విస్తరణలో ఉంటె మంత్రులు రాజులకు మంచి సలహాలు ఇస్తూ రాజ్యాన్ని సుభిక్షంగా రాజు పాలించటానికి సహకరించేవారు పాలనలో మంత్రి పాత్ర చాలా […]

కాశీలోని 12 సూర్యుని ఆలయాలు

రచన: అంబడిపూడి శ్యామసుందర రావు.   మన పురాణాలలో వేదాలలో 12 సూర్యుని ఆలయాల ప్రస్తావన ఉంది. మన కాల నిర్ణయం లో నెలల విభజన సూర్యుడు ఉండే నక్షత్రాల రాసుల బట్టి నిర్ణయించబడింది మన పురాణ కాలమునుండి ఉన్న నగరము కాశీ ఈ నగరానికి ఏంతో ప్రాముఖ్యత ఉంది ఈ కాశీ నగరము శివుని త్రిసూలం పై సమతుల్యముగా ఉండటం వలన వేద కాలము నుండి భౌగోళికంగా ఎన్ని మార్పులు వచ్చిన దాని ప్రాముఖ్యత కోల్పోకుండా […]