రెండో జీవితం 3

రచన: అంగులూరి అంజనీదేవి

ఆముక్తను చూడగానే చిరునవ్వుతో విష్‌ చేసి.. కూర్చోమన్నట్లు కుర్చీ చూపించాడు ద్రోణ.
కూర్చుంది ఆముక్త.
ద్రోణ వేసిన బొమ్మల్ని చూసి మెచ్చుకుంది ఆముక్త. మన బిడ్డల్ని ఎవరైనా ఇష్టపడ్డప్పుడు మన ఆనందం ఆకాశాన్ని ఎలా తాకుతుందో అదేస్థాయి ఆనందంలో వున్నాడు ద్రోణ.
ద్రోణ చాలా చిన్న వయసునుండే చిత్రాలు గీస్తున్నాడు. ప్రతి చిత్ర ప్రదర్శనలో తన చిత్రాలను ఎంట్రీ చేస్తుంటాడు. అతని చిత్రాలు మిగిలిన వాళ్లకన్నా విభిన్నంగా వుంటూ కళాప్రియులకు గొప్ప అనుభూతిని అందిస్తుంటాయి. ఊహలు, భ్రమలు కాకుండా స్పష్టమైన వాస్తవాలను తన బొమ్మల్లో ప్రజెంట్ చేస్తుంటాడు. ఇప్పటికి అనేక ప్రదర్శనల్లో పాల్గొని అందరి మెప్పు పొందడమే కాక అక్కడక్కడ వున్న ఆర్ట్‌ గ్యాలరీ స్పేస్‌లో అతని బొమ్మలను ప్రదర్శణకి వుంచటం విశేషం…
రీసెంటుగా అతను చేసిన ప్రయోగాలు కళాభిమానులనే కాక, తోటి చిత్రకారులను సైతం ఆశ్చర్యంలో ముంచెత్తి వారి అభినందనల వర్షంలో తడిసిపోతున్నాడు.
ద్రోణ చిత్రకళలో పిజి చేశాడు. అంతేకాదు ముంబాయిలోని పాయింట్ ఆఫ్‌ వ్యూ గ్యాలరీలో జరిగిన ప్రదర్శనలో అతని చిత్రాలు గొప్పగా వెలుగుచూశాయి. జైపూర్‌, భూపాల్‌ కోల్‌కత్తా, బెంగుళూరు, న్యూఢిల్లీ లాంటి నగరాలే కాక… లండన్‌, ఫ్రాన్స్‌, శ్రీలంక, న్యూజర్సీ లాంటి ఇతర దేశాల్లో కూడా ఆర్ట్‌ ఎగ్జిబిషన్‌లలో అతని బొమ్మల్ని వుంచాడు.
”ఈ కవిత చదువు ద్రోణా! ఇందులోని నా భావాన్ని మీ బొమ్మ రూపంలో చూసుకోవాలని వుంది.” అంది ఆముక్త.
వెంటనే ఆ కవితను తీసుకొని చదవటం మొదలుపెట్టాడు ద్రోణ. కవిత చదవటం పూర్తి కాగానే దీర్ఘంగా నిట్టూర్చాడు. కుర్చీలో వెనక్కివాలి, కళ్ళు మూసుకుకున్నాడు. ఆ కవిత పట్ల అసంతృప్తి ఉన్నట్లు, అతని ముఖంలో కన్పించకుండా చేయి అడ్డు పెట్టుకున్నాడు.
”ఏంటి ద్రోణా! నా కవిత అంతగా ఆలోచింపజేస్తుందా? నువ్వలా అన్నావనుకో… నాకు చాలా గర్వంగా వుంటుంది.” అంది ఆముక్త.
”అలా అని నేనేం అనలేదు ఆముక్తా! నీ కవితలో భావం బాగుంది. కానీ…” అంటూ అసంతృప్తిగా చూశాడు.
ఆమె మనసు కుంచించుకుపోయింది.
”ఇంకా ఏమైనా స్పష్టత రావాలంటావా ద్రోణా?” అంది లోగొంతుకతో… ఇప్పటికే ఆ కవితకి పడ్డ కష్టం అంతా, ఇంతా కాదు. ఇంకా కష్టపడాలంటే తన వల్ల కాదేమో అన్నంతగా కష్టపడింది.
”నీకెలా చెప్పాలో తెలియని సందిగ్ధతలో వున్నాను ఆముక్తా! నీ కవితకి బొమ్మ గురించి తర్వాత ఆలోచిద్దాం….” అన్నాడు
”ఆలోచించాలి అంటే! నా కవితలో అంత ఇన్సిపిరేషన్‌ లేదనేగా దాని అర్థం..?” అంది … ద్రోణకి ఏదీ నచ్చదు అన్నట్లు…
”ఇన్సిపిరేషన్‌ అంటే పికాసో లాంటి చిత్రకారుడికి గాగిన్‌ నైపుణ్యం స్పూర్తినిస్తే ఆయన జీవితం సోమర్‌సెట్ మామ్‌ లాంటి రచయితను చలింపజేసి పుస్తకం రాసేలా చేసిందట… ఇప్పుడు చెప్పు ఇన్సిపిరేషన్‌ అంటే ఎలా వుండాలో… నువ్వెందుకు ట్రై చెయ్యకూడదూ?” అన్నాడు.
ఏదో అద్భుతమైన ఫీలింగ్‌తో ఆమె హృదయం ఉప్పొంగింది. అంతలోనే తనలోకి తను చూసుకున్నట్లై…
”నా ముఖం నేనేంటి! నాకు వాళ్లతో పోలికేంటి ద్రోణా?’ అంది ఆశ్చర్యపోతూ…
ఒక్క క్షణం ఆమె ముఖంలోకి సూిగా చూశాడు.
”గొప్ప వాళ్లంతా ఒకప్పుడు నీలాగ అనుకున్నవాళ్లే…. సరైన కోణంలో ఆలోచించి, సరైన శిక్షణ పొంది, క్రమశిక్షణతో కృషిచేస్తే సాధ్యం కానిదేది లేదు. అలా కృషి చేస్తేనే కాలంతోపాటు నిలబడిపోతాం.. దేనికైనా డెడికేషన్‌ అవసరం…” అన్నాడు.
ఏదో ఊహించుకుంటూ, నాలుగు వాక్యాలు రాసి, చుట్టుపక్కల వాళ్లు దాన్ని మెచ్చుకోగానే అదో గొప్ప కవితలా ఫీలయ్యే ఆమెకి ద్రోణ మాటలు కొరుకుడు పడటంలేదు. పైగా తన స్థాయిని ఈ విధంగా ఆమె ఎప్పుడూ అంచనా వేసుకోలేదు.
”మన కళాకారుల ప్రపంచం చాలా విచిత్రంగా వుంటుంది ఆముక్తా! నేను చిత్రకారుడ్ని కాబట్టి నా ఆలోచనలన్నీ నాకన్నా ముందు కృషి చేసిన చిత్రకారుల చుట్టే తిరుగుతాయి. వాళ్లెలాంటి మెలుకువల్ని పాటించారు. వాళ్లు గీసుకున్న చిత్రాలు, ఆ చిత్రాలకి వేసిన పెయింట్, రంగుల్ని కలుపుకోవటంలో చూపిన కొత్తదనం పరిశీలిస్తాను. అలాగే నువ్వు కూడా కవితలు రాసేముందు గొప్పవాళ్లు రాసిన పుస్తకాలను బాగా చదవాలి. వాళ్లేం చెప్పారో పరిశీలించాలి…” అన్నాడు
చెక్కిట చేయి చేర్చి వింటూ..
”ఇన్నాళ్లు చిత్రకారుడంటే నువ్వే అనుకున్నాను. ఐ మీన్‌ నాకు తెలిసిన ప్రపంచం చిన్నది కావొచ్చు. రైటర్స్‌లాగా చిత్రకారులు కూడా ఎక్కువమంది వుంటారా?” అంది
”ఎక్కువమంది వున్నా కాలంతోపాటు నిలబడేవాళ్లు చాలా తక్కువమంది వుంటారు ఆముక్తా! వాళ్లలో ‘మోనాలిసా’ చిత్రాన్ని మనకి బహుమతిగా ఇచ్చాడు లీనార్డో… ఆయన చిత్రాలకి మొట్టమొదట ఆయిల్‌ పెయింట్ వాడొచ్చన్న విషయాన్ని కనుక్కున్నాడట.
తర్వాత మైకెలాంగిలో … ఈయన వంద అడుగుల ఎత్తున చర్చి అంతర్బాగపు పై కప్పు మొత్తాన్ని బొమ్మల్తో చిత్రీకరించటం కోసం నాలుగు సుదీర్ఘమైన సంవత్సరాలు ఒక్కడే ‘మంచె’ పై వెల్లకిలా పడుకొని అవిరామంగా పనిచేసి వెన్నెముక పోగొట్టుకున్న చిత్రకారుడట.
ఆ తర్వాత పికాసో అనే చిత్రకారుడు ఏదైనా ఒక చిత్రాన్ని చూడాలంటే కళ్లతో కాదు మెదడుతో అని తన చిత్రాల్లో అందాన్ని తగ్గించి క్లిష్టతను పెంచాడట..
ఇవన్నీ నాకెలా తెలుసని అనుకుంటున్నావా? కొందరు రాసిన పుస్తకాలు చదివి తెలుసుకున్నాను. అన్నాడు ద్రోణ.
”వాళ్లెప్పటి వాళ్లు? ఆ పేర్లు కూడా అదోలా వున్నాయి..” అంది ఆముక్త ఆసక్తిగా.
”చెప్పానుగా! ప్రతిభ వున్న కళాకారులు కాలంతోపాటు జీవిస్తారని.. మనలాంటి వాళ్లకి మైలురాళ్లు” అన్నాడు.
”మరి మనం వాళ్లలా కాగలమా?” అంది
”ఒక్కరోజులో, ఒక్కరాత్రిలో కాలేము. అహోరాత్రులు నిద్రమానుకొని కష్టించిన కళాకారులే ఇప్పుడు మనకి కన్పిస్తున్న ఈ మెరుపులు…” అన్నాడు.
”ఒక్క నిముషం ద్రోణా! రవివర్మకే అందని ఒకే ఒక అందానివో అనే పాటలో రవివర్మ పేరుంది కదా! ఆయన కూడా చిత్రకారుడేనా?” అంది ఆముక్త.
”అద్భుతమైన చిత్రకారుడు. ఆయన పద్దెనిమిదవ శతాబ్దానికి చెందినవాడు. ఎవరి సాయం లేకుండానే తొమ్మిదేండ్లపాటు స్వయంకృషి సాగించి, పరిశోధనలు చేసి, వైఫల్యాలను తట్టుకొని తనకు తానుగా రంగుల మిశ్రమాన్ని నేర్చుకుని పూర్తిగా చిత్రకళకే అంకితమైపోయాడు..” అన్నాడు.
”ఏం సాధించాడు?” అంది ఆముక్త.
”చాలా సాధించాడు. 1873లో తన కురులను మల్లెమాలతో అలంకరించుకుంటున్న నాయర్‌ వనితను చిత్రించాడు. దాన్ని మద్రాసు ‘పైన్‌ ఆర్ట్స్‌ ఎగ్జిబిషన్‌’లో ప్రదర్శిస్తే స్వర్ణ పథకం గెలుచుకొంది. 1874లో శరబత్‌ వాద్యాన్ని వాయిస్తోన్న తమిళ మహిళ చిత్రానికి కూడా మద్రాసులో జరిగిన ప్రదర్శనలో ప్రథమ బహుమతి లభించింది.
1875లో పారదర్శకమైన ఒక తెరకింద శయ్యమీద పవళించిన ఒక మళయాళీ సుందరి తన సహచరితో జలక్రీడ నెరుపుతోన్న చిత్రం.. మళ్లీ 1876లో ‘దుష్యంతుడికి ప్రేమలేఖ రాస్తోన్న శకుంతల.’ ఇది భారతీయ చిత్రకళా చరిత్రలో అపూర్వం. మద్రాసులో జరిగిన ప్రదర్శనలో ప్రదర్శించబడిన చరిత్ర ప్రసిద్ధ చిత్రం.
ఈ విధంగా రవివర్మ చిత్రలేఖనా పరిధి బాగా విస్తరించి స్వదేశాల్లో, విదేశాల్లో అభిమానులు పెరిగి అతని చిత్రాలను కొనేవాళ్లు ఎక్కువయ్యారు. ఇంతకన్నా ఓ కళాకారుడు సాధించవలసింది ఏముంది.” అన్నాడు ద్రోణ.
”దీన్ని బట్టి నాకు తెలిసింది ఏమిటంటే రాజా రవివర్మ చిత్రాలకి ఆడవాళ్ల సౌందర్యమే ఇన్సిపిరేషన్‌ అయిందని… ఎంతయినా మా ఆడవాళ్లం గ్రేట్!” అంది ఆముక్త గర్వంగా.
మౌనంగా వుండిపోయాడు ద్రోణ,
కర్టెన్‌ తొలగించుకొని రెండు కాఫీ కప్పులతో వచ్చి, ఒకి భర్తకి, రెండవది ఆముక్తకి ఇవ్వబోయి కప్పులోని కాఫీ అంతా ఆముక్త చీరపై పోసింది శృతిక.
ఆ వేడికి చురుక్కుమని, టక్కున లేచి నిలబడి కర్చీఫ్‌తో చీరపై కాఫీ మరకల్ని తుడుచుకొంది ఆముక్త.
”అయ్యో! లోపలకెళ్లి వాష్‌ చేసుకో ఆముక్తా!” అంటూ నొచ్చుకున్నాడు ద్రోణ. భర్త ముఖంలోని ఆ ఫీలింగ్‌ని భరించలేకపోయింది శృతిక. కాఫీయే కదా పడింది. అదేదో యాసిడ్‌ పడినట్లు ఏంటా ఎక్స్‌ప్రెషన్‌ అనుకొంది. తను కావాలని పోసినట్లు వాళ్లకి తెలియకుండా గమనిస్తూ…
”సారీ” అంటూ ”రండి! వాష్‌బేసిన్‌ చూపిస్తాను.” అంది శృతిక.
శృతిక వెంట నడిచింది ఆముక్త.
ఆముక్త వివరాలు తెలుసుకోవాలని…
”మీ వారేం చేస్తారు?” అంది మెల్లగా శృతిక
”రియల్‌ ఎస్టేట్ బిజినెస్‌..” అంది ఆముక్త.
ఇంకేం అడగాలో తోచక అంతకుమించి మోహమాటంగా అన్పించి ”అదిగోండి! అదే వాష్‌బేసిన్‌! అటు వెళ్లండి!” అంటూ చాలా క్యాజువల్‌గా తనకేదో పని వున్నట్లు పక్కకెళ్లింది శృతిక.
ట్యాప్‌ తిప్పి, కాఫీ మరకల్ని కడుక్కుని, వచ్చి ద్రోణ దగ్గర కూర్చుంది ఆముక్త. ఆమెకింకా చిత్రకారుల గురించి తెలుసుకోవాలని వుంది.
”బాపు బొమ్మలా వుంది అంటారు. ఆయన బొమ్మలకి ఎందుకంత ప్రత్యేకత?” అంది ఆముక్త.
”అదొక ప్రత్యేకమైన శైలి. అందుకే బాపు ప్రజల నాలుకపై వుండిపోయాడు. నాకు నచ్చిన వాళ్లలో ప్రస్తుతం బాపు తర్వాత కరుణాకర్‌ ఒకరు. ఆయన బొమ్మలు బావుంటాయి” అన్నాడు ద్రోణ.
”మరి నా కవితకి బొమ్మ…” అని ఆమె అడగబోతుంటే.. ఆ రూంని క్లీన్‌ చేద్దామని శృతిక వ్యాక్యూమ్‌ క్లీనర్‌తో లోపలకి వచ్చింది. ఎప్పుడైనా ఆ గదిని టైం ప్రకారం శృతికనే క్లీన్‌ చేస్తుంది. వర్కర్‌ని రానివ్వదు.
”చూద్దాం ఆముక్తా! ఆ కవిత గురించి నేను తర్వాత మాట్లాడతాను” అంటూ లేచాడు ద్రోణ.
ఆముక్త ‘నమస్తే’ చెప్పి ఇంటికెళ్లింది.
* * * * *
నిండు పౌర్ణమి కావటంతో వాతావరణం ఆహ్లాదంగా వుంది. స్టాండ్‌, బోర్డ్‌, కలర్స్‌ డాబా మీదకి తీసికెళ్లి, ట్యూబ్‌లైట్ అమర్చుకొని, బొమ్మ వేస్తున్నాడు ద్రోణ.
కొద్ది నిముషాలు గడిచాక కరెంట్ పోవటంతో వెలుగుతున్న ట్యూబ్‌లైట్ ఆరిపోయి వెన్నెలే మిగిలింది.
ఇంట్లో క్యాండిల్‌ దొరక్క చీకట్లో భయమనిపించి, భర్తను వెతుక్కుంటూ ఒక్కో మెట్టు ఎక్కి డాబాపై కొచ్చింది శృతిక.
శృతికను గమనించలేదు ద్రోణ.
అప్పుడే ఏదో కాల్‌ రావటంతో డాబాపై తిరుగుతూ మ్లాడుతున్నాడు. అతను చాలా సంతోషంగా మాట్లాడుతున్నాడు.
మండింది శృతికకు.. ఆ కాల్‌ ఆముక్తదే అనుకొంది. భర్తను చూసి వెన్నెలంటే ఇతనికి ఇష్టం కాబోలు.. వెన్నెల్లో, మెరుపుల్లో, మేఘాల్లో కొందరు సౌందర్యాన్ని వెతుక్కొని ఆరాధిస్తారు, ప్రేమిస్తారు, జీవిస్తారు కదా! తన భర్త కూడా అలాగే అనుకొంది. ఎంతయినా ఆర్టిస్ట్‌ కదా! ఆ మాత్రం రసానుభూతి తప్పకుండా వుంటుందని కూడా అనుకొంది.
కానీ ఇలా తనకి తెలియకుండా డాబాపైకి చేరి ఫోన్లో ఆడవాళ్లతో మ్లాడుతూ తిరుగుతుంటాడని తెలియదు.
ఇప్పుడు తెలిసి – అగ్ని హోత్రినిలా ఓ చూపు చూసి కోపంగా, కసిగా నేలపై కాలితో తన్నింది. ఒక్కో మెట్టు దిగి గదిలోకి వెళ్లింది.
ఆమె మనసంతా చీకటైంది. బయట చీకటిని గమనించే స్థితిలో లేదు. వెలుగు అనేది ఎదురు చూసినా వస్తుంది. చూడకపోయినా వస్తుంది. అలాగే కరెంట్ వచ్చి లైట్లు వెలిగాయి.
ఓ గంట తర్వాత కిందకెళ్లి శృతిక పక్కన పడుకున్నాడు ద్రోణవర్షిత్‌. అతనికి మళ్లీ ఫోన్‌ వచ్చింది. రింగ్‌ విని వెంటనే మొబైల్‌ ఆన్‌ చేసి ‘హలో’ అన్నాడు.
అతని గొంతు వింటుంటే నరనరం మెలిపెట్టినట్లు మొత్తుకోవటంతో అప్పటివరకు ఆపుకొని వున్న కోపాన్ని బయికి లాగింది శృతిక… ఒక్క వుదుటన లేచి కూర్చుని…
”ఎవరి దగ్గరనుండి వచ్చిందండీ ఆ ఫోన్‌?’ అంది గట్టిగా
”ఒక్క నిముషం…” అంటూ శృతిక వైపు చూసి, ఎడిటర్‌ దగ్గరనుండి.. ఏదో సీరియల్‌ పంపుతారట. దానికి నన్ను బొమ్మలు వెయ్యమంటున్నారు” అని చెప్పి…
”ఓ.కె. సర్‌! గుడ్‌నైట్!” అంటూ మొబైల్‌ ఆఫ్‌ చేసి టీపాయ్‌ మీద పెట్టాడు ద్రోణ
”చచ్చిపోతున్నా మీ ఫోన్‌కాల్స్‌తో రాత్రీ, పగలూ…” అంది పిచ్చెక్కినట్లు తలపట్టుకొని శృతిక.
”ఏమైంది శృతీ! ఏంటలా వున్నావ్‌?” అన్నాడు ద్రోణ విషయం అర్థంకాక … ఇవాళెందుకో శృతికలో చాలా మార్పు కన్పిస్తోంది ద్రోణకి.
”ఉదయం నుండి మీ ఇద్దరు గదిలో కూర్చుని మాట్లాడుకుంటూనే వున్నారు. మళ్లీ ఈ ఫోన్లేంటి? నేను వుండాలా వద్దా?” అంది
ఇప్పుడర్థమైంది ద్రోణకి.. ఆముక్త గురించి అతిగా ఆలోచిస్తోందని..
”నేను ఆర్టిస్ట్‌ని శృతీ! నా దగ్గరికి అమ్మాయిలొస్తారు, అబ్బాయిలొస్తారు, ఫోన్లు కూడా చేస్తారు. ఎవర్ని చూసినా, ఏ ఫోన్‌ విన్నా నువ్విలా హర్టయి, రియాక్ట్‌ కావటం పద్ధతి కాదు. నేనేదో తప్పుచేస్తున్నవాడిలా నీకు సంజాయిషీ ఇచ్చుకోవటం నాకు నచ్చని పని… ఇంకెప్పుడూ నువ్విలా ఫీల్‌ కాకు…” అన్నాడు అతి ముఖ్యమైన విషయం చెబుతున్నట్లు…
పొగరుగా తలెగరేసింది
”మేనత్త కొడుకు నెత్తినపెట్టుకొని చూస్తాడని మావాళ్లు నాకెన్నో ఆశలు పెట్టి ఈ పెళ్లి చేశారు. ఒక్క రోజన్నా నేను మనశ్శాంతిగా లేను. ఎంత ఆర్టిస్ట్‌ అయితే మాత్రం ఈ అమ్మాయిలేంటి? ఈ ఫోన్లేంటి?” అంది.
”నువ్వు తప్పుగా ఆలోచిస్తున్నావ్‌ శృతీ!” అంటూ నచ్చ చెప్పబోయాడు.
”నన్ను తాక్కండి! ఈ ముసుగు బతుకులంటేనే నాకు చిరాకు.. ఎందుకండీ ఈ దొంగ నాటకాలు? ఎవర్ని సంతోషపెట్టాలని…?” అంది.
”ఆవేశంలో నువ్వేం మాట్లాడుతున్నావో నీకు తెలియటం లేదు. పడుకో…” అన్నాడు ద్రోణ.
”నేను పడుకుంటే మళ్లీ ఫోన్లో మ్లాడుకుంటారు. అంతేగా?” అంది. ఆమె కళ్లు ఎర్రగా మారి ఆమె బుగ్గలతో పోటీపడ్తున్నాయి.
”నీకెంత చెప్పినా అర్థం కానప్పుడు నేనేం చెయ్యలేను. నేను పడుకుంటున్నా.. లైటాపు” అన్నాడు.
ఆమె కదల్లేదు. లైటాపలేదు. అతనే లేచి స్విచ్‌ ఆపి, పడుకున్నాడు. అతను పడుకున్నా.. ఆమె మాట్లాడుతూనే వుంది.
నిద్రపోతున్నట్లు అతని ఉచ్ఛ్వాస, నిచ్ఛ్వాసలు చూసి ఉడికిపోతున్న దానిలా లేచి నిలబడింది.
ఆ గదిలో వాకింగ్‌ చేస్తున్న దానిలా సీరియస్‌గా అటు, ఇటు తిరిగింది. తిరుగుతూనే వుంది.
… ఒక కన్ను కొద్దిగా తెరిచి శృతికను చూశాడు ద్రోణ
ఇలా అర్ధరాత్రులు కూడా వాకింగ్‌ చెయ్యొచ్చని తెలిస్తే – ఆడవాళ్లు అర్ధరాత్రులు బయటకెళ్లి షాపులు తెరిపించి, షాపింగ్‌ చేస్తారు కాబోలు. అప్పుడు మొదలవుతాయి కదా ఆర్థిక మాంద్యం బాగాలేదనే మగవాళ్లకి కష్టాలు…!
నేనిప్పుడు నిద్ర నించకపోతే శృతిక తన నోటి వాక్‌ పరిమళాల వడదెబ్బల రుచి చూపిస్తుంది. అయ్యో! నా బాషేంటి ఇలా తయారయింది? నా చేతిలో వుండేది కలమా? కుంచా? అని మనసులో అనుకుంటూ తెరిచిన ఆ ఒక్క కన్నును కూడా టక్కున మూసుకున్నాడు.
శృతికకు నిద్రరావటం లేదు.
చక్కగా జీవితాన్ని అనుభవించాల్సినప్పుడు భర్తతో అనుకూలత లేక మనసును అనుమానమనే రంపంతో కోసుకుంటూ మౌనంగా, ఒంటరితనంతో స్నేహం చెయ్యాలంటే ఏ స్త్రీకైనా కష్టమే.. ప్రేమ, ఆశ, నమ్మకం ఇవి వుంటేనే జీవితం. ఇవి లేనప్పుడు సారంలేని మట్టిలో వేసిన మొక్కలా వెలవెలపోతుంది. అది అర్థం చేసుకోకుండా తను ఏదనుకుంటే అదే నిజమని భర్త బిహేవియర్‌ని నెగెటివ్‌ కోణంలో చూడటం అలవాటు చేసుకున్నాక ఏది కష్టమో, ఏది కష్టం కాదో తెలుసుకునే స్థితిని దాటిపోతుంది ఏ భార్య అయినా… అదే స్థితిలో వుంది శృతిక.
భర్త నిద్రపోతుంటే.. మతిస్థిమితం లేకుండా ఆ గదిలో ఒంటరిగా తిరుగుతూనే వుంది శృతిక.
*****
కొడుకును బి.టెక్‌లో జాయిన్‌చేసి, హాస్టల్లో వదిలి కూతురు దగ్గరికి వచ్చాడు నరేంద్రనాధ్‌.
భోంచేసి డాబామీద కెళ్లి పడుకున్న తండ్రి దగ్గరకి వెళ్లి…
”నాన్నా… పడుకున్నారా?” అంది శృతిక.
”లేదు శృతీ! ఇప్పుడే ద్రోణ మాట్లాడివెళ్లాడు. ఆర్ట్‌లో అతని ప్రోగ్రెస్‌ వింటుంటే మనసంతా హాయిగా అన్పిస్తోంది. ఈ రోజు ఈ స్థితిలో వున్న ద్రోణ వెనక ఎంత సాధన, తపన వున్నాయో చూడకపోయినా తెలుస్తోంది” అన్నాడు. అల్లుడ్ని చూస్తుంటే ఆయనకెంత గర్వంగా వుందో అంతకన్నా ఎక్కువ తృప్తి వుంది.
‘ఆర్ట్‌ పేరుతో ఆయన దగ్గరకి వచ్చే అమ్మాయిల్ని, ఆయనకి వచ్చే ఫోన్‌కాల్స్‌ని తట్టుకోలేకపోతున్నాను నాన్నా… నీ మాటవిని, హాస్టల్లోవుండి నా చదువుని అలాగే కంటిన్యూ చేసి వుంటే బావుండేది. ఇప్పుడు పశ్చాత్తాప పడ్తున్నాను.’ అని తండ్రితో చెప్పలేక…
”అమ్మ ఎలావుంది నాన్నా. నన్ను గుర్తు చేసుకుంటుందా?” అంది.
”అవును శృతీ! పెద్దదేమో హాయిగా భర్త, పిల్లల్తో వుంటూ జాబ్‌ చేసుకుంటోంది. చిన్నది కూడా చదువు మానుకోకుండా జాబ్‌ వచ్చేంతవరకు చదివి వుంటే బావుండేది అని ఒక్కోసారి బాధపడినా అనేకసార్లు ద్రోణలాంటి భర్త అందరికి దొరుకుతాడా?” అని మురిసిపోతోంది మీ అమ్మ. చుట్టుపక్కల వాళ్లకి కూడా ఇలాగే చెప్పుకుంటోంది” అన్నాడు నరేంద్రనాద్‌.
ఆ మాటలు నచ్చనట్లు ముఖం కాస్త ముడుచుకొని..
”నేను అక్క దగ్గరకి వెళ్తాను నాన్నా…” అంది.
”ఎందుకు?” అన్నాడు ఆమెనే చూస్తూ నరేంద్రనాద్‌
”చూడాలని వుంది. పైగా కాల్‌ చేసింది” అంది.
”అది అలాగే చేస్తుంది లేమ్మా! మొన్ననేగా మీ అమ్మ వెళ్లొచ్చింది. నువ్వెళ్తే ఇక్కడ వర్షిత్‌కి ఇబ్బంది అవుతుంది”’ అన్నాడు. అల్లుడు మీద ప్రేమ పెరిగినప్పుడు వర్షిత్‌ అని పిలవటం ఆయనకి ఇష్టం.
తండ్రి ఇష్టాలు శృతికకు తెలియనివి కావు.
”నాకు తెలియదా నాన్నా! ఆయనకి నేను లేకుంటే ఎంత ఇబ్బందో! కాకుంటే అక్కను చూడాలని వుంది. ఆయన కూడా ఇంట్లో వుండట్లేదు. ఆర్ట్‌ ఎగ్జిబిషన్‌ వుందని ఢిల్లీ వెళ్తున్నారు.” అంది
”ఇంకేం ! నువ్వుకూడా ఢిల్లీ వెళ్లు…” అన్నాడు
”నేను వెళ్లట్లేదు…” అంది.
”ఏం! ఎందుకు? వర్షిత్‌ వద్దన్నాడా?”
”ఆయన రమ్మంటున్నాడు నాన్నా…నాకు ఇంట్రస్ట్‌ లేదు. అందుకే వెళ్లటం లేదు.” అంది.
”మరి వర్షిత్‌ ఏమన్నాడు?”
”ఎలాగూ ఢిల్లీ రానంటున్నావ్‌ కదా! ఒక్కదానివి ఇక్కడేం చేస్తావ్‌? మీ అక్కదగ్గరికి వెళ్లు అన్నాడు” అంది ముఖాన్ని తండ్రికి కన్పించకుండా పక్కకి తిప్పుకొని..
”సరే!” అంటూ దీర్ఘంగా నిట్టూర్చాడు నరేంద్రనాద్‌.
”రేపు మీతో వస్తాను నాన్నా ! నన్ను అక్క దగ్గర వదిలి మీరు ఇంటికెళ్లండి’ అంది శృతిక.
”అలాగే శృతీ! వెళ్లి పడుకో!” అంటూ శృతిక చెంప నిమిరాడు నరేంద్రనాద్‌.
తండ్రి అలా అనగానే వెళ్లి బట్టలు సర్దుకొంది.
ఆ రాత్రి ద్రోణ ఎంత బ్రతిమాలినా అతని మాట వినలేదు శృతిక.
*****
తెల్లవారింది.
భర్తకి చెప్పి, తండ్రితో బయలుదేరింది శృతిక.
శృతికను కృతిక ఇంట్లో దింపి, తన ఇంటికెళ్లాడు నరేంద్రనాధ్‌. శృతికను చూడగానే… ”సుత్తి పిన్నొచ్చింది” అంటూ ఎదురెళ్లి ఆమె కాళ్లను చుట్టుకొంది ఫోర్త్‌ క్లాసు చదువుతున్న టీనా. టీనాకి ‘శృతి’ పలకటం స్పష్టంగా రాదు. ఎన్నిసార్లు చెప్పినా సుత్తిని జోడించందే సింగిల్‌గా ‘పిన్ని’ అని పిలవదు. అక్క కూతురు కదా ఎలా పిలిచినా శృతికకు ముద్దుగానే వుంటుంది.
అంతలో కృతిక పెద్దకూతురు మోనా వచ్చింది. పిన్నికి దగ్గరగా వచ్చి… ”పిన్నీ! మమ్మీ ఇంకా ఆఫీసునుండి రాలేదు. మమ్మీ కన్నా ముందు మేమే వచ్చాం… రోజూ ఇలాగే వస్తుంటాం.” అంది హ్యాపీగా మోనా. మోనా ఎయిత్‌ క్లాస్‌ చదువుతోంది.
”అలాగా!” అంటూ వాళ్ల తలలు నిమిరి… వెంటనే కొంగును నడుం దగ్గర దోపి… ”మీరు కాళ్లూ, ముఖం కడుక్కుని డ్రస్‌ మార్చుకోండి! నేను మీకు టిఫిన్‌ రెడీ చేసి పెడతాను” అంటూ ఫ్రిజ్‌లోంచి దోశపిండి తీసి చకచక దోశలు వేసి పిల్లలకి పెట్టింది.
పిల్లలు పాలు తాగుతుండగా వచ్చాడు శృతిక బావ అనిమేష్‌ చంద్ర. అతనిది క్యాంపులు తిరిగే ఉద్యోగం కావటం వల్ల ఇంట్లో గడిపే రోజులు తక్కువగా వుంటాయి. జర్నీవల్ల కాబోలు నలిగిన బట్టల్లో అలసిపోయినట్లు కన్పిస్తున్నాడు అనిమేష్‌ చంద్ర.
శృతికను చూడగానే పలకరించాడు. తను కూడా ఇప్పుడే వచ్చినట్లు చెప్పింది శృతిక.
”నానమ్మేది మోనా? కన్పించటంలేదు?” అన్నాడు పెద్దకూతురు వైపు చూసి అనిమేష్‌ చంద్ర.
అతను క్యాంపునుండి రాగానే తల్లి వచ్చి కాఫీ ఇస్తుంది. కాఫీ తాగుతున్నంత సేపు కొడుకునే చూస్తూ అక్కడే నిలబడుతుంది. ఇది అనిమేష్‌ చంద్రకి చాలా ఇష్టం. వంట కూడా తల్లే ఎక్కువ చేస్తుంది. అదేమని అంటే ‘కృతికని ఆఫీసుకి వెళ్లనీరా! వంటదేముంది…” అంటుంది.
”నానమ్మతో మమ్మీ గొడవపెట్టుకొని వెళ్లగొట్టింది డాడీ” అంది మోనా
”కాదు డాడీ! నానమ్మే మమ్మీతో గొడవపెట్టుకొని వెళ్లింది” అంది టీనా.
ఎవరిది కరక్టో తెలుసుకోలేక వాళ్లు రెడీ అయినట్లు అన్పించి…
”సరే! మీరు ట్యూషన్‌కి వెళ్లండి! టైమయింది.” అంటూ అతను స్నానానికి వెళ్లాడు.
మోనా పెద్దది కాబట్టి ఒక్కతే వెళ్లగలదు. వెళ్లిపోయింది. టీనా వెళ్లలేదు. టీనాను రోజూ వాళ్ల నానమ్మనే స్కూల్‌కి, ట్యూషన్‌కి తీసికెళ్తుంది.
అది తెలిసిన శృతిక టీనాను ట్యూషన్లో వదిలి వచ్చింది
ఆఫీసునుండి ఇంటికొచ్చిన కృతిక శృతికను చూసి హాయిగా ఊపిరి పీల్చుకొంది.
”తల పగిలిపోతోంది శృతీ! కాఫీ యివ్వు…” అంటూ వాష్‌బేసిన్‌ దగ్గరకెళ్లి ముఖం కడుక్కొని, డ్రస్‌ మార్చుకొని వచ్చి ఫ్యాన్‌కింద కూర్చుంది కృతిక.
”ఇదిగో అక్కా! కాఫీ…” అంది శృతిక కాఫీ కప్పును అక్క చేతికి ఇస్తు…
కాఫీ సిప్‌ చేస్తూ…
”థ్యాంక్స్‌! శృతీ! ఇవాళ మా అత్తగారు నేనుండనంటూ వెళ్లిపోయినప్పటినుండి ఒకటే కంగారుగా వుంది. మా ఆఫీసార్డర్‌ మారినప్పటినుండి పని ఎక్కువై ఇంటికి లేటుగా వస్తున్నాను. ఈ పిల్లలతో ఎలాగా అని ఆలోచిస్తున్న టైంలో నువ్వొచ్చి ఆదుకున్నావు…” అంది బోలెడంత కృతజ్ఞత కురిపిస్తూ….
… ఒక చిన్న స్మైలిచ్చి ” ఇట్స్ ఓ.కె అక్కా! నువ్వేం కంగారుపడకు..” అంది శృతిక.
అక్కంటే అపురూపం శృతికకు…
చిన్నప్పుడు తను చేసిన తప్పులన్నీ అక్క తనమీద వేసుకొని, తనకెంత సపోర్ట్‌గా వుండేదో శృతికకు ఇంకా గుర్తుంది.
కృతిక ఆఫీసు విషయాలు చెబుతూంటే వింటూ కూర్చుంది శృతిక.
*****
ఆమె మాట్లాడలేదు. పని వత్తిడివల్లనేమో ఆమె ముఖంపై చిరు చెమట ముత్యాలు అద్దినట్లు మెరుస్తోంది. గమ్మత్తుగా అన్పించింది ద్రోణకి…
నెమ్మదిగా ఆమెను ఓ చేత్తో బంధించి, ఇంకో చేత్తో ఆమె తల వెనకభాగాన్ని మృదువుగా పట్టుకొని ఆమె వూహించని విధంగా చెమటలతో తడిసిన ఆమె ముఖాన్ని పెదవులతో అద్ది, సుగంధ పరిమళాన్ని రాస్తుంటే దాన్ని ఏమాత్రం ఆస్వాదించలేని దానిలా మెల్లగా విడిపించుకొని…
”ఇప్పుడు అక్కయ్య పిల్లలొస్తారు. వాళ్లను రెడీ చేసి ట్యూషన్‌కి పంపాలి. అక్క ఆఫీసు నుండి వచ్చేలోపల వంట చేయాలి. పిల్లలు ట్యూషన్‌ నుండి వచ్చాక వాళ్లతో హోంవర్క్‌ చేయించాలి. బావకూడా లేడు. అక్క బాగా అలసిపోతోంది ఆఫీసు పనితో… ” అని పైకి అనలేక.
”నాకు హెడ్డేక్‌గా వుంది. ఇప్పుడు రాలేను” అంది
”టాబ్‌లెట్ వేసుకొని కాఫీ తాగు, అదే తగ్గుతుంది. అది చూడదగిన ఎగ్జిబిషన్‌. చాలామంది ఆర్టిస్ట్‌లు వస్తున్నారు. వాళ్లలో ఎంతోమంది ప్రముఖులున్నారు. నిన్ను వాళ్లకి పరిచయం చేస్తాను.” అన్నాడు.
అక్కడికొచ్చే అనేకమందిలో తనో ప్రముఖమైన వ్యక్తిలా తిరుగుతున్నప్పుడు పక్కన తన భార్య వుండి తనని గమనిస్తూంటే అదో అంతు తెలియని పులకింత ద్రోణకి… సొంతవాళ్ల అభినందనలు కన్పించని బలం కళాకారులకి.
”నేను రాను. నాకు పడుకోవాలని వుంది.” అంది శృతిక.
అతను బలవంత పెట్టలేదు.
”ఓ.కె. బై…” అంటూ అతను వెళ్లబోతూ, అంతలోనే తిరిగి చూసి…
”నువ్వెప్పుడొస్తున్నావు మన ఇంటికి…” అన్నాడు
”అక్కయ్య పిల్లల్తో ఒక్కతే చేసుకోలేక పోతోంది. బావకూడా ఇంట్లో సరిగ్గా వుండటంలేదు. వాళ్లత్తగారు వచ్చేంతవరకు వుండి వస్తాను. నాన్నతో కూడా అదే చెప్పాను” అంది.
నరేంద్రనాధ్‌ అంటే ద్రోణకి గౌరవం. ఆ గౌరవాన్ని ఆయనెప్పుడు పోగొట్టుకోలేదు.
”సరే!” అన్నట్లు తలపంకించాడు ద్రోణ.
”మరి నేను అప్పటివరకు ఇక్కడే వుండనా?” అంది. కారణం అది కాకపోయినా అదే అన్నట్లు ముఖం పెట్టి…
”వాళ్లత్తగారు రాగానే కాల్‌చెయ్యి నేనొచ్చి తీసికెళ్తాను” అన్నాడు
”అలాగే…” అంది
అతను వెళ్లాక – లోపలకెళ్లి వంట చేసింది.
పిల్లలొచ్చాక – అన్నం పెట్టి, హోంవర్క్‌ చేయించింది.
ఇంకా రాని అక్క కోసం ఎదురుచూస్తోంది.
అప్పుడొచ్చింది కృతిక.
లేటయిందేమని అడగలేదు శృతిక. ఆఫీసన్నాక లేటు కాకుండా వుంటుందా? డైనింగ్‌ టేబుల్‌ దగ్గరకి వెళ్లి, ఇద్దరి పేట్లలో అన్నం పెట్టి కూరలు వేస్తుండగా…
”తలనొప్పిగా వుందన్నావట… ద్రోణ చెప్పాడు. ఎలా వుంది శృతీ?” అంది వాష్‌ చేసుకున్న చేతుల్ని తుడుచుకుంటూ నిలబడి కృతిక.
”తగ్గిందక్కా! వచ్చి కూర్చో! తిందాం! ఆకలిగా వుంది” అంది మనసులో మాత్రం ద్రోణ ఎక్కడ కలిశాడు అక్కకి అనుకుంది శృతిక.
”ద్రోణ ఫోన్‌ చేస్తే ఆఫీసునుండి డైరెక్ట్‌గా ‘ఆర్ట్‌ ఎగ్జిబిషన్‌’ దగ్గరకి వెళ్లాను శృతీ! మా కొలిగ్స్‌ కూడా వచ్చారు. చాలా గ్రాండ్‌గా వుందక్కడ! అన్ని బొమ్మలు బాగున్నాయి. ముఖ్యంగా ద్రోణ బొమ్మలు బాగా ఆకట్టుకుంటున్నాయి. మా కొలీగ్స్‌కి నచ్చి కొన్ని కొనుక్కెళ్లారు. నేను ద్రోణ వర్షిత్‌ వదినను అని చెప్పుకోవటం నాకెంతో గర్వంగా అన్పించింది.” అంది టేబుల్‌ ముందున్న చెయిర్‌ కొద్దిగా జరిపి కూర్చుంటూ…
శృతిక విోంంది.
”నువ్వు కూడా వచ్చి చూసి వుంటే బావుండేది” అంది అన్నం కలుపుతూ
”ఆయన గదిని శుభ్రం చేస్తూ ఆ బొమ్మల్ని రోజూ చూస్తూనే వున్నాను కదక్కా! కాకుంటే ఆయన మది గదిలో లేననే నా బాధ…” అని పైకి అంటే అక్క బాధపడ్తుందని మౌనంగా అన్నం కెలుకుతోంది శృతిక.
అది గమనించలేదు కృతిక. అలసిపోయి వుండటంతో గబగబ తిని, పిల్లల పక్కన పడుకొని నిద్రపోయింది.
శృతిక మాత్రం నిద్రపట్టక అటు, ఇటు కదులుతూ పడుకొంది.
*****
శ్యాంవర్ధన్‌ తాగకపోతే బావుంటాడు. అలాంటప్పుడు ధైర్యంగా దగ్గరకి వెళ్తుంది సంవేద. తాగినప్పుడు మాత్రం అడుగుదూరంలో వుంటుంది. దగ్గరకి రమ్మని బలవంతం చేస్తాడు. అతని దగ్గర వచ్చే వాసనను భరించలేక ఆమె వెళ్లదు. తాగనప్పుడు కూడా అదే వాసనను ఊహించుకొని భయపడ్తుంది. లోపలనుండి తన్నుకొచ్చే యావగింపును పెదవి చివరన ఆపుకుంటుంది.
ఎన్నోసార్లు వాంతి చేసుకుంది. అతను చేసుకున్న వాంతిని ఎత్తిపోసింది.
ఈ మధ్యన మరీ ఎక్కువగా తాగుతున్నాడు. ఆఫీసుకి వెళ్లకుండా రెండు రోజుల నుండి ఇంట్లోనే పడుకున్నాడు.
ఈ తాగడమనే పనిని భర్త ఇంత సిన్సియర్‌గా ఎందుకు చేస్తున్నాడో సంవేదకి అర్థం కావటంలేదు. అతను తాగే విధానం చూస్తుంటే… ఎవరో తాగమని ప్రోత్సహిస్తున్నట్లు, తరుముతున్నట్లు, తిడుతున్నట్లు, శాపనార్థాలు పెడ్తున్నట్లు, తాగకపోతే ఉద్యోగంలోంచి తీసేస్తామన్నట్లు, ఎంత తాగితే అంత విజయమన్నట్లు వుంటుంది. అలా తాగితే గుండె, ఊపిరితిత్తులు దెబ్బతింటాయని తెలిసి కూడా తాగుతున్నాడు.
”పెళ్లికి ముందు నా కొడుకు ఇలా లేడు. ఇప్పుడు ఇలా ఒళ్లు తెలియకుండా తాగి పడిపోతున్నాడు. ఇదేనా మొగుడ్ని మలచుకునే పద్ధతి?” అంటూ ఎప్పుడు కన్పిస్తే అప్పుడు చెంపమీద కొట్టినట్లు మాట్లాడుతోంది సంవేద అత్తగారు దేవికారాణి.
అత్తగారు ఏదో బాధతో అంటోంది అని అనుకోకుండా తన కర్మలా భావించి చాటుకెళ్లి ఏడ్చుకొంది సంవేద. ఎంత ఏడ్చుకున్నా మలచుకోవటం అంటే ఏమిటో ఆమెకు తెలియలేదు.
‘అతను మనిషి కదా! రాయి అయితే ఇంకో రాయితో కొట్టి ఆకారాన్ని మలవొచ్చు. మాటలు చెప్పటం తేలికే.. తనదాకా వస్తేనే తెలుస్తాయి లొసుగులు. అన్నట్లు ఆవిడే మాత్రం మలుచుకుందో తన భర్తను’ అని లోలోపల అనుకుంటూ…
”ఏమండీ! మీరిలా తాగుతుంటే అందరు నన్ను అంటున్నారు. నేను మిమ్మల్ని మార్చుకోలేక పోతున్నానట… అందుకే ఇలా తయారయ్యారట. అయినా ఒకరు మారిస్తేనే మారటమేంటి? మీ అంతట మీరు తాగకుండా వుండలేరా? మీ తాగుడుకన్నా వాళ్ల మాటలే నన్ను బాధపెడ్తున్నాయి…” అంది సంవేద.
”ఏంటి టీచరమ్మా! నీ లెక్చర్‌ నిన్నిలా చూస్తుంటే చేతిలో బెత్తమొక్కటే తక్కువనిపిస్తోంది. ఏదీ ఇలారా!” అన్నాడు చాలా క్యాజువల్‌గా, ఎగతాళిగా…
ఆమె రాలేదు. చేయి చాపి జడ అందుకున్నాడు గట్టిగా లాగటంతో.. ”అబ్బా” అంటూ జడ మొదట్లో పట్టుకొని నెమ్మదిగా అతని దగ్గరకి వెళ్లింది.
అదోలా నవ్వి… ”ఇన్ని రోజులు ఇంత పెద్ద జడతో ఏం పని, ఆయిల్‌ దండగ అనుకునేవాడిని.. ఇప్పుడు చూడు దీని ఉపయోగం ఎంతవుందో…!” అంటూ ఆ జడను అలాగే పట్టుకొని ముఖం మీదకి వంగాడు.
”నాకు కడుపులో తిప్పుతోంది. ఒకసారి నాతోరండి! మీకిప్పుడు కౌన్సిలింగ్‌ అవసరం…” అంది ప్రాధేయపడ్తూ అప్పటికే అనేకసార్లు చెప్పి, ఇక ఇదే ఆఖరిసారి అన్నట్లు చెప్పింది.
ఆమె జడను వదిలి… ”సరే! వేదా! నీమాట ఎందుకు కాదనాలి.. వస్తాను అక్కడ నన్ను కూర్చోబెట్టి నాలుగు మాటలు చెబుతారు. అవసరమైతే ట్రాన్స్‌లోకి తీసికెళ్తారు. .. అంతమాత్రాన నా ఎంజాయ్‌మెంట్ ని వదులకుంటా ననుకుంటున్నావా?” అన్నాడు.
చిన్నవయసునుండి సామాజికపరంగా, ఆర్థికపరంగా, కుటుంబపరంగా ఎన్నో బావోద్వేగాలను చవి చూసి, ఎలాంటి వాతావరణానికైనా తట్టుకొని నిలబడగలిగే శక్తిని సాధించిన దానిలా ఒక్కక్షణం ఓర్పుగా కళ్లు మూసుకొని, తిరిగి అతనివైపు చూస్తూ…
”ఇది ఎంజాయ్‌మెంట్? ఈ కంపు ఎంజాయ్‌మెంట్ ? ఒకసారి అద్దంలో చూసుకోండి! అందులో మిమ్మల్ని మీరు చూసుకోలేక దాన్ని పగులగొడతారు”అంది.
లోలోన ఉలికిపాటుతో ఉక్కిరిబిక్కిరి అయ్యాడు శ్యాంవర్ధన్‌ ‘నువ్వు బాగలేవు’ అంటే అతను తట్టుకోలేడు అతనిపట్ల అతనికి ప్రేమ వుంది. శ్రద్ధ వుంది. ఎంత తాగినా గ్లామర్‌ తగ్గకూడదన్న ఇది వుంది. అందుకే…
”నిజంగానే నేను బాగాలేనా వేదా?” అన్నాడు ముఖాన్ని చేతులతో తడుముకుంటూ….
”బాగుండటమంటే ఇలాగేనా ! ఆ ముఖం చూడండి! ఎలా ఉబ్బిందో…! ఆ కళ్లేమో నెత్తుటి ముద్దల్లా…! ఆ జుట్టేమో అస్తవ్యస్తంగా…! ఒళ్లేమో దీర్ఘరోగిలా తూలుతూ…! ఇలావుంటే బావున్నట్లా?” అంది ఇనుమును వేడి మీద వున్నప్పుడే వంచాలన్న సూత్రం తెలిసినదానిలా…
అతని ముఖం పాలిపోయింది.
”ఒక్కసారి ఆలోచించి చూడండి! ఇప్పుడు మనం అక్కడికి వెళ్తే తప్పేం లేదుగా. ఒకవేళ మీరు మారతారేమో…” అంది.
”నేను కావాలనే తాగుతున్నాను. ఇది రోగం కాదు. మందులు వేసుకుంటే తగ్గటానికి … వ్యసనం. అంత త్వరగా తగ్గదు” అన్నాడు.
” ఏ వ్యసనానికైనా ‘మానసిక రుగ్మతే’ కారణం. మంచి మానసిక నిపుణులతో వైద్యం చేయించుకుంటే త్వరగానే తగ్గుతుంది. ఇదేమైనా ఆర్థిక లోపమా ఒక్కరోజులో జయించలేకపోవటానికి…” అంది. ఆమెలో కలుగుతున్న ఉద్విగ్నతను, వ్యాకులతను, పొంగిపొర్లే దుఃఖాన్ని మిళితం చేసి అతని హృదయం కరిగేలా వ్యక్తం చేసింది.
ఇద్దరు కలిసి హెల్పింగ్‌ హ్యాండ్‌ స్వచ్ఛంద సంస్థ వాళ్లు నడుపుతున్న మద్యపాన వ్యసనవిముక్తి కేంద్రానికి వెళ్లారు.
అక్కడ పూలమొక్కలతో నీడనిచ్చే పెద్ద పెద్ద చెట్లతో హాయిగా అన్పిస్తోంది. లోపలకి వెళ్లగానే ఎదురుగా కూర్చుని వున్న ఓ వ్యక్తి సంవేదను, శ్యాంవర్ధన్‌ను ప్రేమగా పలకరించాడు. కూర్చోమని బెంచీ వైపు చూపించాడు.
వాళ్లు కూర్చున్నారు.
అక్కడ రెండు బెంచీలపై తాగుడికి బానిసలైన మగవాళ్లు, వాళ్ల తాలూకు ఆడవాళ్లు కూర్చుని వున్నారు. వాళ్లలో కొంతమంది లివరు సైతం పాడై, చెంపలు లోతుకి పోయి వికార స్వరూపంతో వున్నారు.. కొంతమందికి ట్రీట్మెంట్ పనిచేసినట్లు ఇప్పుడిప్పుడే కొత్తకళను సంతరించుకొని వున్నారు.
కొంతమంది తాగుబోతుల భార్యలు తమ భర్తలకి ఏదో నచ్చచెబుతూ వాళ్లతో కొట్టించుకొని ఏడుస్తున్నారు. ఆ ఏడుపుకి శ్యాంవర్ధన్‌ చలించాడు.
ఏదైనా సమస్య వచ్చినప్పుడు అలాంటి సమస్యనే పక్కవారు ఎలా పరిష్కరించుకుంటున్నారో తెలుసుకోవాలన్నట్లు ఆసక్తిగా ఎలా చూస్తారో అలా చూస్తోంది సంవేద.
ఒకతన్ని కూర్చోబెట్టి సైకాలజిస్ట్‌ మాట్లాడుతున్నాడు.
”మొదటి డ్రింకు ఎప్పుడు మొదలు పెట్టారు? అప్పట్లో ఎంత తాగేవారు? ఇప్పుడెంత తాగుతున్నారు? ప్రస్తుతం తాగి వున్నారా?” అని ప్రశ్నించాడు సైకాలజిస్ట్‌.
అతను సమాధానాలు చెబుతున్నాడు.
”మీరిక్కడ నెలరోజులు వుండవలసి వస్తుంది. రెండు, మూడు సిట్టింగ్‌లు తీసుకుంటాం…” అన్నాడు సైకాలజిస్టు.
”నెల రోజులా! నేను వుండను. వున్నా మీమాట వినను. నన్నెవరూ మార్చలేరు. మీరే కాదు. ఆ దేవుడు కూడా … నేను కావాలనే తాగుతున్నాను. నన్నెలా మాన్పిస్తారు?” అంటూ ఎదురు ప్రశ్న వేశాడు. అతనికింకా తాగిన మత్తు వదల్లేదు.
”మా దగ్గర తీసుకున్న ట్రీట్మెంట్ తో చాలామంది తాగుడు మాని సంతోషంగా వున్నారు. అలాగే మీరు కూడా ” అన్నాడు సైకాలజిస్ట్‌.
అంతలో ఓ యువకుడు వచ్చి సంవేద ముందు నిలబడి, ఆమెనే చూస్తుంటే – శ్యాంవర్ధన్‌ బిత్తరపోయి… ‘ఎవరు నువ్వు? అన్నట్లు చూశాడు.’ సంవేద కూడా అర్థం కానట్లు చూసింది.
సంవేద కళ్లలోకి చూస్తూ… ” నాకోసమే చూస్తున్నావు కదూ! సారీ! లేటయింది. పద ఇంటి కెళ్దాం.” అంటూ సంవేద చేయి పట్టుకోబోయాడు.
క్షణంలో అలర్టయిన శ్యాంవర్ధన్‌ ఆ యువకుడి కాలర్‌ పట్టుకొని…
”ఎవడ్రా నువ్వు? నా భార్యను పట్టుకోబోతున్నావ్‌!” అంటూ ఆ చెంపా, ఈ చెంపా వాయించాడు.
ఆ చర్యకి అందరు లేచి నిలబడి అవాక్కయి చూస్తున్నారు. భర్త తాగి వుంటే? ఇలా తనని సేవ్‌ చెయ్యగలిగి వుండేవాడా అనుకొంది సంవేద.
సైకాలజిస్ట్‌ వెంటనే లేచి వచ్చి శ్యాంవర్ధన్‌న్ని పట్టుకొని ఆపుతూ…
”కోప్పడకండి! అతనిక్కడ ట్రీట్మెంట్ తీసుకుంటున్నాడు. మేమిచ్చిన మెడికల్‌ ట్రీట్మెంట్ వల్ల ఆల్కహాల్‌ ప్రభావం తగ్గి భ్రమలు వచ్చి మగతగా, మత్తుగా విపరీత ధోరణిలో మాట్లాడుతున్నాడు… మీరేమీ అనుకోకండి!” అంటూ తిరిగివెళ్లి అతని స్లీో కూర్చున్నాడు.
శ్యాంవర్ధన్‌ ఆ యువకుడ్ని వదిలేశాడు.
అక్కడ చాలామంది అలాగే మూర్ఖంగా ప్రవర్తిస్తున్నారు. ఇదేం ప్రపంచంరా అన్నట్లు.. ఆ పరిసరాలను చూస్తూ, ఆ మనుషుల మధ్యన కూర్చోలేనట్లు సంవేద చేయిపట్టుకొని.
”రా! వెళ్దాం!” అంటూ ఆమెను అక్కడ నుండి లాక్కెళ్లాడు శ్యాంవర్ధన్‌
తనతో తాగుడు మాన్పించాలన్న ఆశతోనే కదా సంవేద ఇలాంటి చోటుకి వచ్చి, ఇలాటి సిట్యువేషన్‌ని ఎదుర్కోవలసి వచ్చింది? తాగుడువల్ల మనుషులు ఇంత భీభత్సంగా మారతారా? సంవేద బాధను అర్థం చేసుకోటానికి తన మనసును తను ఒప్పించుకొని, తను మారితే వచ్చే లాభాలేమిటో బేరీజు వేసుకుంటున్నాడు శ్యాంవర్ధన్‌.
రోడ్డుమీద కొందరు వ్యక్తులు గుమిగూడి వుండటం చూసి ఏమి అని అక్కడ ఆగి వాళ్లవైపు వెళ్లారు శ్యాంవర్ధన్‌, సంవేద.
ఒకతను నేలమీద పడివున్నాడు. శ్వాస ఆడుతున్నా స్పృహలో లేడు. డ్రస్‌ను బట్టి చూస్తే ఆఫీసర్‌లా ఉన్నాడు.
”తప్పతాగి పడిపోయాడు. ఎవరో ఏమో! జేబులో విజింగ్‌ కార్డుందేమో చూసి వాళ్లకి ఫోన్‌ చెయ్యండి!” అని అనేవాళ్లే కాని చేసేవాళ్లు లేరక్కడ.. నలుగురు చూసి వెళ్తుంటే ఇంకో నలుగురు చేరుతున్నారు. ప్రపంచంలో వుండే అసహ్యాన్ని, దరిద్రాన్ని చూసినట్లు చూసి ముఖం అదోలా పెట్టుకొని వెళ్తున్నారు. వాహనాలకి అడ్డంగా వుంటే తొక్కేస్తాయని జాలితో అతని చేతులు పట్టుకొని లేపలేక పక్కకి ఈడ్చి వదిలి వెళ్లారు.. నిషాలో చచ్చినట్లు పడి వున్నాడు.
ఉత్కంఠతో మనుషుల మధ్యలోంచి తొంగి చూశారు ప్రేక్షకుల్లా సంవేద, శ్యాంవర్ధన్‌.
”బాగా తాగినట్లున్నాడండీ!” అంటూ అక్కడ ఎక్కువసేపు నిలబడకుండా చాలా క్యాజువల్‌గా భర్త వైపు చూసి ”రండి! వెళ్దాం!” అంది.
ఆ దృశ్యాన్ని చూస్తుంటే శ్యాంవర్ధన్‌ కళ్లలో సన్ని నీటిపొర కదిలింది. కొద్దినిమిషాల క్రితం ఇదే స్థితిలో తనుండి వుంటే తన భార్యను కాపాడుకోగలిగేవాడా? నీళ్ల టబ్‌లో చేయిపెట్టి కెలికినట్టు మనసంతా వికలమైంది. ఎవరో గుండెను తడుతుంటే శరీరమంతా ప్రతి స్పందించినట్లు ఒక విధమైన అలజడి ప్రారంభమైంది.
సంవేదతో మాట్లాడకుండా మౌనంగా ఇల్లు చేరుకున్నాడు.
వెళ్లగానే బాత్‌రూంలోకి వెళ్లి షవర్‌ తిప్పి దానికింద కూర్చున్నాడు.
అలా ఎంతసేపు కూర్చున్నాడో అతనికే తెలియదు.
సంవేద తలుపు కొడుతుంటే విని కొత్త జన్మ ఎత్తినట్లు బయటకొచ్చాడు.
మార్పుకి యుగాలు అవసరంలేదు. క్షణాలు చాలు.
”ఇప్పుడు చాలా ప్రశాంతంగా, హాయిగా వుంది వేదా! అన్నం పెట్టు ఆకలవుతుంది.” అన్నాడు.
వెంటనే అత్తగారితో పాటు భర్తకి వడ్డించి తనుకూడా తిన్నది సంవేద.
కొడుకులో కొత్తమనిషి కన్పిస్తుంటే తింటున్నంతసేపు ఆనందిస్తూనే వుంది దేవికారాణి.
గదిలోకి వెళ్లి బెడ్‌మీద పడుకున్నాడు శ్యాంవర్ధన్‌. రెండు చేతుల్ని వెనక్కి పోనిచ్చి, తలకింద పెట్టుకొని సీలింగ్‌ వైపు చూస్తున్నాడు.
‘…మనిషన్నాక ప్రేమించాలి. ప్రేమించబడాలి. స్త్రీలను ప్రేమించాలి. పిల్లల్ని ప్రేమించాలి. పూలను ప్రేమించాలి. రాళ్లను కూడా ప్రేమించాలి. కానీ తాగుడును మాత్రం ప్రేమించకూడదు. అలాగే! నవ్వించాలి. కోప్పడాలి. కసురుకోవాలి. ఏడ్పించాలి. కానీ ఆ ఏడుపు ఓ తాగుబోతు భార్య ఏడ్చే ఏడ్పులా మాత్రం వుండకూడదు.’ అని మనసులో అనుకుంటూ సంవేద త్వరగా వస్తే బావుండను కున్నాడు.
సంవేద మెల్లగా తలుపు తీసుకొని లోపలకి వచ్చి భర్తను చూసి ఆశ్చర్య పోయింది… అతనంత ఫ్రెష్‌గా, మాన్లీగా ఎప్పుడులేడు.
ఆమెకోసమే వేచి వున్నట్లు ఆమె రాగానే కాస్త కదిలాడు.
అతనికి బాగా దగ్గరగా వెళ్లింది. ఎప్పటిలా కాకుండా.. అతను ఏమాత్రం అడగకుండానే అతని ముఖాన్ని ఊహించని విధంగా తన ముఖంతో కప్పేసింది. ఆ చర్యతో ఇన్నిరోజులు భార్య ప్రేమను పొందలేని, సరిగ్గా పొందలేని, మనసారా పొందలేని అసంతృప్తిని జయించాడు.
తాగి, తాగి కుడితిలో పడ్డ ఎలుకలా తడిసేకన్నా ఈ అనుభవం అద్భుతంగా వుంది అనుకొని నెమలి పింఛంలా విప్పుకొని తనపై పరుచుకున్న ఆమె కురుల నీడలో మౌనంగా దాగాడు శ్యాంవర్ధన్‌.
అంతేకాదు. ఆ ఆనందానికి మందేమిటో తెలుసుకొని, దాని ప్లగ్‌ ఎక్కడుందో గుర్తించి రీఛార్జీ చేసుకుంటున్నాడు.
*****
రాళ్లూ, రప్పలు మారతాయో లేదో తెలియదుకాని, తన భర్త మాత్రం లేతమొక్కలా వంగాడని, ఆ సంతోషాన్ని ఆముక్తతో పంచుకోవాలని వెళ్లింది సంవేద.
కాలింగ్‌ బెల్‌ రింగ్‌ విని తలుపుతీస్తూ.. సంవేదను చూసి.. మీటగానే వీణపై తీగ కదలినట్లు ”హాయ్‌ వేదా!” అంది ఆముక్త. వెంటనే సంవేద నీటిలో కదిలిన చేపపిల్లలా నవ్వి ”హాయ్‌ ముక్తా!” అంది.
ఆముక్త సంవేదనే చూస్తూ… ”నీ అందంలో ఒక పర్సెంట్ నాకు వచ్చివున్నా బావుండేది కదా!” అంటూ సంవేద చేయిపట్టుకొని అప్యాయంగా లోపలకి తీసికెళ్లింది ఆముక్త.
సన్నగా నవ్వి… ”నా దృష్టిలో అందానికి వ్యక్తిత్వం, తెలివితేటలే కొలమానం. శరీరం కాదు. అయినా నీకు మాత్రం ఏం తక్కువ?” అంది సంవేద.
”నీ అంత లేదుగా.!” అంది ఆముక్త.
”అలా మనం అనుకోకూడదట. దేవుడు ఎవరికి ఏది ఎంత ఇవ్వాలో అంత ఇస్తాడట… ” అంటూ కలియజూసింది సంవేద.
ఒకవైపు ఇంటీరియర్ డిజైనర్‌ ఇల్లంతా లేటెస్ట్‌గా డిజైన్‌ చేస్తోంది. ఫ్యాషన్‌ డిజైనరేమో ఆముక్త శారీస్‌కి డిజైన్‌ చేస్తోంది. చాలా అధునాతనంగా కన్పిస్తోంది అక్కడి వాతావారణం.
ఆముక్త శారీస్‌ని, ఇంటికి చేస్తున్న డెకరేషన్‌ని మెచ్చుకోకుండా వుండలేకపోయింది సంవేద.
ఆముక్తకి బోర్‌ కొట్టినప్పుడు కారుని మార్చినట్లే, ఇంటీరియర్ డిజైన్స్‌ని కూడా ఛేంజ్‌ చేపిస్తుంది.
ఆముక్తకి సంవేదతో చాలా విచిత్రంగా స్నేహం ఏర్పడింది. దాన్ని దోసిట్లో కోడిపిల్లను పట్టుకున్నంత పదిలంగా కాపాడుకుంటున్నారు. వాళ్లిద్దరు ఒకచోట కూర్చుంటే కాలాన్నే మరచిపోయి చిన్నపిల్లల్లా మాట్లాడుకుంటారు. సినిమా నుండి జీవితం దాకా అన్నీ మాట్లాడుకుంటారు. ఒకరికి తెలిసింది ఒకరితో పంచుకుంటారు. మైత్రి అన్నాక ఎంతో కొంత స్నేహ రాజకీయాలు వుంటాయి. కానీ వీళ్ల మధ్యన అవి లేకపోవటం విశేషం.
”జీవితం అరిటాకులో పరమాన్నం పెట్టుకొని నెయ్యితో తినటంలా వుంటుందని చూడటం ఇదే మొదటిసారి ముక్తా ! నీ జీవితం నిజంగానే వెన్నెల పాన్పుపై ఓ రాకుమారి పడుకొని నిద్రించే నిద్రలాంటి అందమైన హరివిల్లు…” అంది సంవేద.
”నా కవిత్వం నీకొచ్చినట్లు మాట్లాడుతున్నావు వేదా!” అంది ఆశ్చర్యపోతూ ఆముక్త… ”స్నేహ మహిమ కావొచ్చు…” అంది సంవేద.
”ఈ మధ్యన చాలా రోజులైంది నువ్వు రాక.. ఇన్ని రోజులు నాకు కన్పించకుండా ఎలా వుండగలిగావు వేదా!” అంది ఆముక్త.
”నాకెన్ని పనులు ! ఎన్ని బాధలు …! అవన్నీ చూసుకొని రావాలి కదా!” అంది సంవేద.
”నీకు బాధలేంటి వేదా! నిన్ను చూస్తుంటే బాధల మనిషిలా లేవు…” అంది ఆముక్త.
”బాధలు పడేవాళ్లను నువ్వెప్పుడైనా చూశావా ముక్తా? కనీసం ఆర్ట్‌ ఫిలిమ్స్‌ చూస్తున్నప్పుడు కూడా అలాంటి జీవితాలు వున్నాయని ఊహల్లోకి కూడా రానియ్యవనుకుంటాం… ఎందుకంటే! అలా వస్తే నీ ఊహల్లో వుండే అందమైన వాతావరణం బెదిరిపోతోంది. ముఖ్యంగా నువ్వెంతో ఇష్టంగా చదివే శరత్‌, తిలక్‌ సాహిత్యం కూడా….” అంది సంవేద.
ఒక్కక్షణం సంవేద వైపు చూసి గతం గుర్తుతెచ్చుకొంది ఆముక్త.
సంవేద ఇంటర్‌ చదువుతున్నపుడు.. ఒకరోజు వర్షంలో నిశితను చేయిపట్టుకొని నడిపిస్తూంటే సంవేద తెల్లని పాదాలు మట్టిలో కూరుకుపోవటం చూసి కారాపి ఎక్కమంది ఆముక్త. అప్పుడు ఆముక్త డిగ్రీ సెకండియర్‌లో వుంది. ఆ రోజు తను చూసిన సంవేదయేనా ఇప్పుడు తన ముందున్నది అన్నట్లు చూస్తోంది ఆముక్త. ఇద్దరి మధ్యన మంచి స్నేహం వున్నా – సంవేద పర్సనల్‌ విషయాలను ఆముక్త ఎప్పుడూ అడగదు.
”నీకు తెలిసిన బాధలు వేరు ముక్తా ! నిజానికి అవి బాధలు కావు. జ్వరం వచ్చినప్పుడు టాబ్లెట్ లేకపోవటం, ఆకలి అయినప్పుడు అన్నం దొరకపోవటం అసలైన బాధలు. ఇవి ఎలా వుంటాయో నేను అనుభవించాను. కారణం మా నాన్న తాగుబోతు.
ఆయనకి వచ్చే జీతంలో ఎక్కువ శాతం తాగుడుకే వినియోగించుకునేవాడు. ఇంట్లో ఖర్చులకి చాలా తక్కువ ఇస్తాడు. అమ్మ దాన్ని చూసి, చూసి ఖర్చుచేసేది. అలాంటప్పుడు పెద్దదాన్ని కాబట్టి నా అవసరాలకే ఎక్కువ ఉండేవి. అమ్మ పడ్తున్న బాధను చూడలేక చెల్లి నాలాగ ఇబ్బంది పడకూడదని ఎక్కువ శాతం నేను చెల్లి గురించే ఆలోచించేదాన్ని. ఇప్పుడు కూడా నా మనసు నిశిత గురించే బెంగపడ్తుంది.” అంది సంవేద.
”మీ చెల్లి చాలా లక్కీ కదా!” అంది ఆముక్త.
”లక్‌ అనే పదం మా జీవితాల్లో వుండదు.” అంది సీరియస్‌గా ఎటో చూస్తూ సంవేద.
”ప్రేమ వుంది కదా! అంతకన్నా ఏం కావాలి?” అంది ఆముక్త.
”ప్రేమ అనేది ఎంతవరకు పనికొస్తుంది ముక్తా! అది దేన్ని కొనివ్వగలదు చెప్పు! వీల్‌చెయిర్‌ లేనిదే మా చెల్లి వుండలేదు. చాలాకాలం వరకు మా నాన్న దానికి వీల్‌చెయిర్‌ కొనివ్వలేదు. అమ్మ ఇలాంటి విషయాలు ఎవరితో చెప్పొద్దంటుంది. నాన్న ఎలా వున్నా బయట గొప్పగా చెబుతుంది. అందరిలాగే తను కూడా పరిపూర్ణంగా బ్రతుకుతున్నట్లు కన్పిస్తుంది. ఒక్కోసారి అమ్మ ఏమంటుందో తెలుసా?” అంటూ ఆగింది సంవేద. ఆమెకెందుకో ఈరోజు అన్ని విషయాలు ఆముక్తతో పంచుకోవాలని పిస్తోంది.
ఆముక్త కూడా ఇలాంటి ప్రపంచం తెలియని దానిలా కొత్తగా చూస్తోంది.
”ఇదిగో ఈ బొట్టులేకుండా నా ముఖం బాగుండదు వేదా! ముఖం కడిగాక బొట్టులేకుండా అద్దంలో చూసుకోవాలంటేనే భయం నాకు. దీనికోసమే మీ నాన్నను నేను గౌరవించేది. ఈ రోజుల్లో కూడా ఇలాంటి సెంటిమెంట్ ఏంటి అని ఎగతాళిగా చూడకు. ఏ రోజుల్లో నైనా భర్త అనే పదం ఇచ్చే ప్రొటక్షన్‌ భర్త వుండే స్త్రీలకు దక్కే మర్యాద గొప్పగా వుంటుంది. అతను తాగుబోతా! తిరుగుబోతా! జూదగాడా! అన్నది ఎవరూ పట్టించుకోరు. భర్తకు ప్రత్యాన్మాయం లేదు అనేది అమ్మ….” అంది సంవేద.
ఆముక్త అలాగే చూస్తోంది.
”నేను నా తండ్రివల్ల నా అవసరాలనే కాదు ప్రేమాభిమానాలను కూడా కోల్పోయాను. అత్తగారింట్లో బాధలు పడలేక కొద్దిరోజులు అమ్మఒడిలో సేద దీరుదామని వెళ్తే మా నాన్న గారి అభిప్రాయం ఎలా వుంటుందో చెప్పనా ముక్తా! పరాయి ఇంటికి అమ్మేసిన గొడ్డు తాడు తెంపుకొని తిరిగి వస్తే.. తరిమికొట్టినట్లు వుంటుంది.” అంటూ తండ్రి తనను ఎలా చూసేవాడో చెప్పి… తన భర్త శ్యాంవర్ధన్‌ చేత ఈ మధ్యన తాగుడు ఎలా మాన్పించిందో చెప్పింది సంవేద.
ఆముక్త ఒళ్లు జలదరించింది.
ఆమెకు తెలిసిన ప్రపంచం వేరు. అందులో మగవాళ్లంతా బిజినెస్‌ మాగ్నెట్ లు – ఆడవాళ్లేమో మహారాణులు.
మగవాళ్లలో నిరంతర కృషి, శ్రమ, సర్వీస్‌ దాగి వుంటాయి. ఆత్మవిశ్వాసంతో, ప్లానింగ్‌తో, తామెంతో ముఖ్యమైన వ్యక్తులమన్న కమిట్మెంట్ తో వుంటారు. ఇతరులకంటే డిఫరెంట్ గా వుండాలని వ్యూహాత్మకంగా ఆలోచిస్తుంటారు. ప్రయత్నిస్తుంటారు. డబ్బు సంపాయించటానికి, సౌకర్యాలను పెంచుకోటానికి, సరైన గుర్తింపు తెచ్చుకోటానికి ఏం చేయాలి? ఎలా చేయాలి? అని మార్గాలను అన్వేషిస్తుంటారు.
తన భర్త ఆ కోవకి చెందినవాడే.. ‘సక్సెస్‌ అందరికి రాదు,. ఆయాచితంగా అసలే రాదు. ఎన్నో అవకాశాలను విస్తృతం చేసికొని శ్రమించాలి.’ అని చెబుతుంటాడు… సక్సెస్‌ కాలేని వారి గురించి ఎవరు పట్టించుకోరు. వారి ఆదాయం, సంపాదన గురించి ఆలోచించరు. ఎవరి సామర్థ్యాన్ని వాళ్లు గుర్తించుకొని వాళ్లను వాళ్లు నమ్ముకొని సాగిపోతుంటారు. డబ్బే లక్ష్యంగా, ఆ లక్ష్యమే జీవితంగా, ఊపిరిగా నరనరాన జీర్ణించుకొని టార్గెట్ అనే మహాశక్తిని వెంట బెట్టుకొని చిత్తశుద్ధితో సీరియస్‌గా జీవిస్తుంటారు.
”ఏంటి ముక్తా! ఆలోచిస్తున్నావ్‌!” అంది సంవేద.
”ఏం లేదు వేదా!” అంటూ ఆ టాపిక్‌ని అంతటితో వదిలేసి-
”ఇదిగో వేదా! ఈ పత్రికలో ఈ వారం కవితగా నా కవితను ప్రచురించారు. చదివి చెప్పు! ఎలా వుందో…!” అంది ఆముక్త.
కూర్చుని చదివింది సంవేద.
ఆ కవిత నిండా బావుకత.. ప్రకృతి అందాలు.
”ముక్తా! నీలో బాగా రాయగలిగే శక్తి వుంది. ఇలా వూహించి రాయకుండా మాలాంటి వాళ్ల జీవితాల్లోకి తొంగిచూసి వాస్తవానికి దగ్గరగా రాసి మా బాధల్ని ప్రజెంట్ చెయ్యరాదూ.” అంది సంవేద రిక్వెస్ట్‌గా చూస్తూ…
”బాధల్ని, కన్నీళ్లని ఎవరు చదువుతారు వేదా! జీవితంలో ఎప్పుడూ వుండేవేగా ఈ బాధలు…! రాతల్లో కూడా ఇవేనా అనుకుంటారు. ఏడుపు గొట్టు కవితల్ని రాసి ఏడ్పించటం ఎందుకు చెప్పు! నా వరకు నేను ఏమనుకుంటానో తెలుసా! నేను రాసింది చదవగానే హాయిగా ప్యాన్‌కింద కూర్చునో.. పార్కులో కూర్చునో… రెస్టారెంట్ లో కూర్చునో రిలాక్స్‌ అవుతున్న ఫీలింగ్‌ కలగాలి. ఆ ఫీలింగ్‌ కూడా అద్భుతంగా అన్పించాలి”. అంది ఆముక్త.
కష్టపడకుండా అన్నిరకాల రుచుల్ని వడ్డించుకుని తినేవాళ్లకే ఆముక్త మాటలు బావుంటాయి. తండ్రివల్ల, భర్త ద్వారా మానసికంగా బాగా నలిగిన సంవేదకు, ఆముక్త మాటలు అసహజంగా అన్పిస్తున్నాయి.
”నువ్వు ఒకే కోణంలో ఆలోచిస్తున్నావు ముక్తా! ప్రపంచంలో అనేక కోణాలు ఉన్నాయి. వాటిని ఎందుకు చూడవు నువ్వు..? చూడగలిగే శక్తి వుండి కూడా ఒకే దారిలో నడవాలనుకుంటున్నావ్‌! అదీ బాగా నలిగిన దారిలో నడుచుకుంటూ పోతున్నావు.
బాధల్ని కూడా అందంగా చెప్పొచ్చు. అందంగా అనుభవించవచ్చు అంటే నీ కవిత్వం బాధల్లో వున్నవాళ్లను కూడా ఇన్సపైర్ చెయ్యగలగాలి. వాళ్లు ఆ బాధల్లోంచి బయటకొచ్చి సేదతీరాలి. నువ్వు రిప్రజెంట్ చేసే ప్రతి వాక్యంలో నిత్యం మనల్ని మనం చూసుకోగలగాలి. అది చూసి ఎవర్నివాళ్లు ప్రమోట్ చేసుకోగలగాలి. డైనమిక్‌గా మలుచు కోగలగాలి… నీ కవిత్వం వల్ల ఎలాంటి ఉపయోగాలు వున్నాయో అప్పుడు అర్థమై మళ్లీ ఈ భావుకత వైపు వెళ్లవు..” అంది సంవేద.
”నాకు భావుకత అంటే చాలా ఇష్టం వేదా! నా కన్నా ముందు రాసిన భావ కవులంతా యోధానుయోధులుగా ప్రకటింపబడింది పూల గురించి, ప్రకృతి గురించి రాసేకదా!” అంది ఆముక్త.
”వాళ్లు పూలలో కన్నీళ్లను చూశారు. నువ్వు నిప్పుల్ని చూడు” అంది సంవేద చాలా ప్రశాంతంగా చూస్తూ.
”నిప్పుల్ని చూడటం.. మానసికంగా సంఘర్షించటం.. ఆకలిని తీసుకొని, నిత్యం కడుపులో రగిలే జఠరాగ్నిలా వూహించి. దాన్ని అడవిలో వ్యాపించే కార్చిచ్చుతో, సముద్ర గర్బంలో దాగి వుండే బడబాగ్నితో పోల్చిరాయడం వట్టి హంబగ్‌. ఆకలి అనేది అతి సహజమైన క్రియ. కాగితాలపై అంత గొప్పగా రాసేంత పెద్ద అంశమేం కాదు దానికంత ప్రాధాన్యత ఇవ్వాల్సిన అవసరం కూడా లేదు. బాధలని, ఆకలని, చావుకేకలని, కన్నీటి సంతకాలని, ఏవేవో ప్రజంట్ చేసి పాఠకుల్ని ఈ కవులెందుకు చంపుతారో నాకు అర్థం కావటంలేదు..” అంది విసుగ్గా చూస్తూ ఆముక్త…
ఆ క్షణంలో… ఆముక్త కవిత్వంలో సంవేద చూడాలనుకున్న మార్పు వేళ్ల సందుల్లోంచి కారిపోతున్న నీళ్లలా జారిపోయింది. కవిత్వమనేది గాయపడిన వాళ్లకి ఆయింట్మెంట్ రాసేలా వుండాలి కాని, సోమరివాళ్లను జోకొట్టేలా వుండకూడదని ఆముక్త ఎప్పటికి తెలుసుకోగలదు. మనసులో అనుకుంటూ అనాసక్తిగా చూస్తే బావుండదని, ఆ పత్రికని రాజుబిడ్డలా పదిలంగా పట్టుకొని…
”ఈ పత్రికను పట్టుకెళ్లి మా ఎదురింట్లో, పక్కింట్లో ఇచ్చి చదవమని చెబుతాను ముక్తా! బై… ” అంటూ లేచింది సంవేద. సంతోషపడ్తూ – సంవేదతో గేటువరకు నడిచింది ఆముక్త.
*****
శకుంతల, ప్రభాకర్‌ పదిరోజుల క్రితం పై అంతస్తులోకి మారారు. ఇంటి ఓనర్స్‌ వయసులో పెద్దవాళ్లు కావటంతో మెట్లెక్కి దిగాలంటే కష్టంగా వుందని కిందకి మారారు.
శకుంతల వాళ్లు మారిన ఇంటిని కొత్తగా కడుతుండటంతో ఇంకా పని మిగిలి వుంది. గోడలకి వెలుపల వైపు ప్లాస్టింగ్‌ చేసి, పిట్టగోడలు కట్టాలి. పై అంతస్థు కావటంతో, ఇంకా వర్క్‌ మిగిలి వుండటం వల్ల అద్దె కాస్త తగ్గించారు. ఇది బాగా ప్లస్‌ అయింది శకుంతలకి… ఆ డబ్బుతో నిశిత అడిగింది కొనివ్వాలని ఆమె ఆశ…
”మమ్మీ! ఈసారి నాకు మంచి స్టిక్‌ కొనివ్వు… నాన్న తెచ్చిన స్టిక్‌కి క్వాలిటీ లేక బ్యాలెన్స్‌ ఆగటం లేదు.”అని ఆ మధ్యన నిశిత అన్న మాటలు గుర్తొచ్చాయి.
చికెన్‌ వండమని చెప్పి తాగుతూ కూర్చున్నాడు ప్రభాకర్‌. వంటగదిలోకి వెళ్లి వంట చేస్తూ తన ధ్యాసలో తనుంది. భర్త తాగుడుకి బానిస కాకుండా వుండి వుంటే తనకింత సమస్య వుండేదికాదు. ఈ మధ్యన ఒక టైమంటూ లేకుండా గొంతుదాకా తాగి కూలబడిపోతున్నాడు. ఏది ఏమైనా ఇంకొద్దిగా డబ్బుని పోగుచేసుకుంటే నిశితకి మంచి స్టిక్‌ వస్తుందని ఆలోచిస్తోంది. శకుంతల.
నిశిత చక్రాల కుర్చీలో కూర్చుని, చేతుల సాయంతో దాన్ని నెట్టుకుంటూ గదిలోంచి బయకి వచ్చింది. రాత్రి ఎనిమిది దాటటంతో చుట్టుపక్కల నిశ్శబ్దంగా అన్నిస్తూ, అక్కడంతా తెల్లని హంసరెక్కలా వెన్నెల కురుస్తోంది. ఆ వాతావరణాన్ని మౌనంగా ఆస్వాదిస్తూ దారినవెళ్లే మనుషుల్ని చూస్తూ కూర్చుంది. స్ట్రీట్ లైట్ వెలుగుతోంది.
ప్రభాకర్‌ కొద్ది కొద్దిగా తాగుతూ, మధ్య మధ్యలో వాగుతున్నాడు.
”పెద్దదేమో వున్నన్ని రోజులు వుండి, మొన్న చెప్పకుండానే వెళ్లింది. పెళ్లయ్యాక రోషం ముదిరి, దానికి నా విలువ తెలియటం లేదు. బలుపంటే అదే… కుంటిదేమో పిలిచినా పలకదు. దీనికి పొగరెక్కువైంది. కళ్లు పైకెక్కాయి. ఏం చూసుకునో వీళ్లకింత..?” అంటూ తిట్ల వర్షం కురిపిస్తున్నాడు.
ఎప్పుడైనా స్త్రీలో తల్లి హృదయం వుంటుంది.

ఇంకా వుంది.

మాయానగరం – 40

రచన: భువనచంద్ర

జీవితం ఎంత చిన్నది… ఎంత గొప్పది… ఎంత చిత్రమైనది.. ఎంత అయోమయమైనదీ! అర్ధమయ్యిందనుకున్న మరుక్షణంలోనే ఏమీ అర్ధం కాలేదని అర్ధమౌతుంది. సంతోషంతో ఉప్పొంగిపోయే క్షణాన్నే ఏదో ఓ మూల నుంచి దుఃఖం ఉప్పెనలా మీదపడుతుంది. ఓ కాలమా… ఎంత చిత్రమైనదానివే నువ్వు?..మమల్ని మురిపిస్తావు.. మమల్ని అలరిస్తావు… సడన్ గా మమల్ని నీలో కలిపేసుకుంటావు! చావు పుట్టుక.. యీ రెండు అట్టల మధ్య కుట్టబడిన పుస్తకమేగా యీ జీవితం.
ఆలోచిస్తూ నడుస్తున్నాడు రుషి. సవ్యాద్రి అండతో జీవితం హాయిగా గడచిపోతోంది. కేవలం పదిహేను రోజుల్లో “కాశీ అన్నపూర్ణ భోజనశాల ” అద్భుతమైన పేరు తెచ్చుకుంది. ఆ పేరులో సగం బిళహరిదీ, శీతల్ దీ. కారణం.. వాళ్ళు తన ఆర్డర్ మీద తయ్యారు చేసి ఇచ్చే పొడులూ, పచ్చళ్ళూ, ఊరగాయలూ. తెల్లవారుఝామునే లేచి కూరగాయలు కూడా వాళ్ళే చక్కగా కడిగి, తరిగి ఇస్తున్నారు. మొదటివారం చివర్లో రుషి వాళ్ళ పనికి తగిన ప్రతిఫలాన్ని ‘కవర్లో ‘ పెట్టి ఇచ్చాడు. వాళ్ళు వద్దన్నారు.
“కాదండీ… ఈ డబ్బు నేను ఊరికే ఇచ్చేది కాదు. మీరు చమటోడ్చి సంపాదించుకున్నదే ” ఒక్క మాట చెబుతాను.. లోకంలో డబ్బే సర్వస్వం కాదు. కానీ, ‘డబ్బు ‘ ఇచ్చే ‘ రక్షణ ‘ మరేదీ ఇవ్వదు. డబ్బుని బ్యాంకులో వేసుకోండి. మీ కాళ్ళ మీద మీరు నిలబడిన తృప్తే కాదూ, ఇతర్లని ఆదుకోగలమన్న ధైర్యమూ వస్తుంది. ” అంటూ బలవంతంగా వారికి ఇవ్వడమే కాక అదే రోజున ఇద్దరికీ విడివిడిగా బ్యాంకు ఎకౌంట్లు తెరిపించాడు. ఆ పని వల్ల బిళహరికీ, శీతల్ కి అనుకున్నంత ఆనందం కలగకపోయినా అవధాని గారు మాత్రం చాలా సంతోషిచారు.
ఇప్పుడాయనకు బిడ్డలు దగ్గర లేరన్న చింత లేకపోగా దేవుడు తనకి ఇద్దరు కూతుళ్లను ఇచ్చాడని సంబరపడుతున్నాడు. “వాళ్ళెవరూ? ” అని ఎవరేనా అడిగితే, దేవుడిచ్చిన కూతుళ్ళనే చెబుతున్నాడు.
బిళహరికి క్షణం తీరిక లేకుండా పోయింది. ఓ పక్క సంగీత పాఠాలు, మరో పక్క తోటపని, ఇంకోపక్క పచ్చళ్ళ తయ్యారీ, కూరగాయలు తరగడం, వీటన్నిటికంటే ఆవిడకి ముఖ్యమైన పని ప్రసాదాల్ని శుచిగా రుచిగా తయ్యారు చేయడం. శీతల్ ఒళ్ళు దాచుకొనే మనిషి కాదు. బిళహరి చేసే ప్రతి పనిలోనూ శీతల్ అదృశ్య హస్తం వుండనే వుంటుంది. గతాన్ని గురించి జ్ఞాపకాలు ఇద్దరినీ బాధపెట్టేవే! బిళహరికి గతం జ్ఞాపకం వచ్చినప్పుడల్లా ఏదో ఓ పని తానే కల్పించుకొని అందులో దూరిపోతుంది. లేదా మనసుని సంగీతం వైపు మళ్ళించి గర్భగుడికి ఎదురుగా ఉన్న వేదిక మీద కూర్చొని దేవుడికి పాటలు వినిపిస్తూ ఉంటుంది. సుందరీబాయ్ మనస్తత్వం షీతల్ కి తెలుసు. ఖచ్చితంగా ఆవిడ కిషన్ ని రాచి రంపాన పెడుతూ వుంటుందని తెలుసు. ‘పాపం కిషన్ ‘ అని దుఃఖంలో నిట్టూరుస్తూ వుంటుంది. ఆమె దృష్టిలో కిషన్ చిన్నపిల్లవాడు. నిజమూ అంతే , ఆమెకీ, కిషన్ కి మధ్యనున్నది కేవలం వాంఛ నిండిన శారీరక సంబంధం కాదు. దాన్ని మించినది. అది మాటలకందనిది. మనసుకి మాత్రమే అర్ధమయ్యేది.
గుడిలోకి వచ్చాక శీతల్ కి తెలుగు బాగా అర్ధమవ్వసాగింది. మాట్లాడటం కూడా బాగా వచ్చింది. కానీ ఏనాడు తన గతాన్ని బిళహరికి చెప్పలేదు. అలాగే ఆమె గతాన్ని ఏనాడు అడగలేదు. కానీ ఇద్దరికీ తెలుసు.. ఇద్దరివీ అనాథ బ్రతుకులేయని. ఆ అనాథబ్రతుకులోనూ కొంచం తేడా వుంది… పూర్తి చీకట్లోనుంచి బిళహరి వెలుగులోకి వస్తే, వెలుగుని చవి చూసి చీకట్లోకి నెట్టబడి అందులోనుంచి మళ్ళీ వెలుతురులోకి వచ్చిన జీవితం శీతల్ ది. వెలుగు వెలుగే… కానీ అందులోనూ తేడాలున్నాయి. సూర్యుడి వెలుగు వేరు… చంద్రుడి వెలుగు వేరు. గుడ్డి దీపం వెలుగు వేరు… నక్షత్రాల వెలుగు వేరు. ప్రేమను నిండుగా పొంది చీకట్లోకి వచ్చిన బ్రతుకు శీతల్ ది. ప్రేమే అనుభవించని బ్రతుకు బిళహరిది.
బిళహరికి నవ్వొచ్చింది. ఎందుకంటే ఆమెకు కామేశ్వరరావు గుర్తొచ్చాడు. అతని నాటకీయత, అందులోని అమాయకత్వమూ, మూర్ఖత్వమూ అన్నీ గుర్తొచ్చాయి. మనసులోనే భగవంతుడికి ధన్యవాదాలు చెప్పుకుంది. ” ఆ రోజు ఇంట్లోంచి బయటబడే ధైర్యం చెయ్యకపోతే యీనాడు నా పరిస్థితి ఏమిటి? ” అని కూడా ఆలోచించి వణికిపోయింది. మళ్ళీ మళ్ళీ దేవుడికి ధన్యవాదాలు తెలుపుకుంటున్న సమయంలో లోపలికొచ్చాడు రుషి.
“బిళహరిగారూ.. రేపటికో మాంచి ఆర్డర్ దొరికింది. వెయ్యిమందికి భోజనాలు. మనం చేయగలమా లేదా అన్నది ఆలోచించుకొని చెపుతానన్నాను. భోజనాలు రేపు సాయంకాలానికి అంటే నైట్ కి అందివ్వాలి. శీతల్ ని కూడా పిలిచి ఆలోచించండి. ” స్టూల్ మీద కూర్చున్నాడు రుషి చెప్పవలసింది చెప్పి.
“తప్పకుండా చెయ్యగలం. ముందు ఏవేవి కావాలో ఆ లిస్టు వుందా? ”
“సిద్ధంగా వుంది. పప్పు, రెండు కూరలు, రెండు పచ్చళ్ళు, పులిహోర, బూరెలు, సాంబార్, దోసావకాయ, అప్పడాలు. పచ్చళ్ళో ముఖ్యంగా గోంగూర వుండాలి. పప్పు టోమాటో గానీ, మావిడికాయ గానీ. అవీ కాక అప్పడాలూ, వడియాలూ, ఊరమిరపకాయలు తప్పని సరి. ఇహ పెరుగు అన్నమూ మామూలేగదా! ” గడగడా చెప్పాడు రుషి.
“బ్రహ్మాండంగా చేయచ్చు. అయితే రుషి గారూ… వంటలు మాత్రం ఆగ్నేయ మూలనున్న పాత మండపంలో చేద్దాం. అక్కడకు వచ్చి చేయడం మాకు వీలు కాదు. సామాన్లతో మీరు వచ్చేయండి. గాడిపొయ్యి తవ్వించి ఇక్కడే చేద్దాం. గోంగూరమళ్ళు ఉండనే వున్నాయి. రెండో పచ్చడి నేతి బీరకాయ పచ్చడి చేద్దాం. కావాల్సినన్ని కాయలు వున్నాయ్.
బ్రహ్మాండంగా నేతి బీరకాయ పాదు పాకింది. మిగతా వస్తువులూ, వంటపాత్రలూ ఇక్కడికి పంపండి. మీ గైడెన్స్ లోనే చేస్తాము. వారు అడిగినవన్నీ మాత్రమే కాక కందిపొడీ, ఆవకాయ కూడా అదనంగా ఇద్దాం ” నవ్వింది బిళహరి.
“అలాగే ” లేచాడు రుషి. బిళహరిని చూసినప్పుడల్లా రుషికి ఆనందం. ఓ చల్లని నీడలో ఉన్నంత ఆహ్లాదం. శీతల్ తో కూడా బాగా మాట్లాడుతాడు రుషి… కానీ ఆమెలో ఓ గాంభీర్యం కనపడుతుంది. ఎంత చనువున్నా , ఏదో తెలియని శక్తి కొంతవరకే ఆ చనువుని వాడుకోనిస్తుంది తప్పా , ముందుకు పోనివ్వదు.
*********
మదాలస మనసు ఉరకలేస్తోంది. పరీక్షలో ‘పాస్’ విజయం అనేది ఎప్పుడూ గొప్పే. ఒకటో తరగతి పాస్ అయితే ఎంత ఉత్సాహము పిల్లలకుంటుందో ఐ. ఏ. ఎస్. పాసైనవారికి కూడా అంతే ఉద్వేకమూ, ఉత్సాహమూ ఉంటాయి. విజయం విజయమే. తను పరీక్ష పాసయ్యాననే విషయం మదాలసకి అమితమైన సెల్ఫ్ కాంఫిడెన్స్ ని ఇచ్చింది.
ఎన్ని మాటలూ, ఒక వైపు అత్తగారు, మరోవైపున మొగుడు, ఇంకో వైపు అమ్మలక్కలూ, చూపుల్తోటే మనిషిని మింగేసే వెధవలు… ఇందరి మాటల్ని భరిస్తూ పాసవ్వడం మామూలు విషయం కాదుగా! అవును… ఇంకా సాధించాలి. ఇంకా సాధించాలి. ఆనందతో ఉరకలేస్తూ నడుస్తోంది మదాలస ఈ విషయాన్ని మాధవికి చెప్పాలి. తను మళ్ళీ పుస్తకం పట్టుకోడానికి కారణం మాధవి, ఆనందరావులే.
సర్రున ఓ కారొచ్చి ఆమె పక్కనే ఆగింది, చూస్తే అందులో వున్నది సుందరీబాయి.
“హల్లో మదాలస.. ఎక్కడికి? ” గుజరాతి (గుజ్జు) తెలుగులో పలకరించింది సుందరీ బాయి.
“హల్లో సుందరీబాయి గారు… నమస్తే బాగున్నారా? నేను ఎగ్జామ్స్ లో పాసయ్యానండి. మాధవీ అక్కకు చెబుద్దామని వెళ్తున్నాను. ” చిన్నపిల్లలా సంబరపడుతూ చెప్పింది మదాలస.
“కంగ్రాట్స్… నేను తీసుకొని వెళ్తా రండి. నేను తనని కలిసి చాలా రోజులయ్యింది. మరి పార్టీ ఎప్పుడు? ” డోర్ ఓపెన్ చేసి అన్నది సుందరీబాయి.
“పార్టీ ఇవ్వాలంటే ప్రస్తుతానికి ‘వసతి ‘ లేదండి. అంతే కాదు ముందు ఏదన్నా ఉద్యోగంలో చేరాలని నా కోరికండి. ఆ తరవాత తప్పకుండా పార్టీ ఇస్తా. ” కొంచం బిడియంగా నవ్వుతూ అంది మదాలస.
“ఓహ్… డోంట్ వర్రీ… ఉద్యోగానిదేముంది? మా ఇండ్రస్టీస్ లో నే ఇప్పిస్తా. సరేనా? ” భుజంతట్టింది సుందరీబాయి.
“అవునూ… ఆనంద్ రావుగారేవైనా ఉత్తరాలు రాస్తున్నారా మనవాళ్ళకి? ” స్టీరింగుని మాధవి ఉండే రోడ్డు వైపు తిప్పుతూ అడిగింది సుందరీబాయి.
“తెలీదండి. కానీ ఒకటి రెండు సార్లు శోభ అనడం గుర్తుంది. ఆనంద్ రావుగారు ఉత్తరాలు రాశారని ” అమాయకంగా నిజం చెప్పింది మదాలస. ఆనందరావు బొంబాయ్ లో ఉన్నాడని సుందరికి తెలుసు. కానీ ఎక్కడో తెలీదు. శోభ ద్వారా లాగితే ‘రహస్యం ‘ బయటపడుతుందని సంతోషపడింది సుందరి.
కిషన్ చంద్ మీద ద్వేషం ఆమెకి అసహ్యంగా మారింది. ఆఫ్ట్రాల్ ఓ పనిమనిషిని, తను వుండగానే అతను ప్రేమించడం సుందరీ బాయి జీర్ణించుకోలేకపోయింది. వాడు కుళ్ళీ కుళ్ళీ ఏడ్వాలంటే, వాడెదురుకుండానే తను వేరొక మగాడితో సుఖించాలి. సుందరీబాయి మనసులో ద్వేషాగ్ని మబ్బులా కమ్ముకుంది. తెలీకుండానే ఆమె కాలు ఏక్సిలేటర్ ని అదిమింది. కారు క్షణంలో స్పీడందుకుంది. మదాలసకి ఒకసారి కంగారు పుట్టి “మేడమ్ సుందరిగారూ!” అంటూండగా కారుని రైట్ తిప్పి ఎదురుగా వస్తున్న లారీ నుంచి తప్పించింది సుందరి. కానీ ఆ రైట్ సైడ్ నుంచి వస్తున్న రుషి అమాంతం అంతెత్తున ఎగిరిపడతాడని సుందరి వూహించలేదు. బ్రేకు వేసి కారు ఆపింది. రక్తపు మడుగులో రుషి. షాక్ లో సృహ కోల్పోయింది సుందరి.
******
కిరాణా కొట్టు వాడిచ్చిన పచారీ సరుకుల బిల్లు రుషిని బ్రతికించిందనడంలో అతిశయోక్తి కాదు. ఆ దుకాణం దారుడిచ్చిన అడ్రస్ ని బట్టి రుషి బాబాయికి కబురంపితే, చోద్యం చూసే రిక్షావాడు సుందరిని చూసి చమన్ లాల్ కి కబురెట్టాడు.
హుటాహుటిని రుషి హాస్పటల్ కి తరలించబడ్డాడు. అదో చిన్న హాస్పటలు. డాక్టర్ మహా మంచివాడు. అడ్వాన్స్ కూడా అడకుండా మందులు తన ఫార్మసీ షాప్ నుంచే తెప్పించి రుషిని బ్రతికించాడు. నాలుగు గంటల తరవాత కళ్ళు తెరిచిన రుషికి అర్ధమయ్యింది…. తను హాస్పటల్లో వున్నానని.
అతను చెప్పిన మొట్టమొదటి మాట ఏమంటే, ” బాబాయ్ గుళ్ళో బిళహరి వుంటుంది. అమెతో విషయం చెప్పు. ఎట్టి పరిస్థితిలోనూ ఒప్పుకున్న పని మిస్ కాకూడదు. అది నా మాటగా చెప్పు. ఆ వెయ్యి భోజనాలు సక్రమంగా అందించిన తరవాతే హాస్పటల్ కి రమ్మను. ఏదైనా పోగొట్టుకోవచ్చు, నమ్మకాన్ని మాత్రం పోగొట్టుకోకూడదు. అతను చెప్పింది తన బాబాయ్ సహ్యాద్రికి. ఆ మాట విన్నది సహ్యాద్రి మాత్రమే కాదు… మదాలస కూడా విన్నది. ఇంత పెద్ద యాక్సిడెంటు తరవాత కూడా ‘నమ్మకం’ గురించిన మాటలు వింటూ విస్తుపోయింది మదాలస.
వెళ్ళాలా? వద్దా? మదాలస ఆలోచన. రుషి అన్న మాటలు విన్న సహ్యాద్రి వెంటనే బయటకు వెళ్ళిపోయాడు. పేషంటు దగ్గర ఎవరూ లేరు. ఇప్పుడేం చెయ్యాలి? రుషి మొహం వంక చూసింది మదాలస.. చిన్నవాడే! ఆ మొహంలో చెప్పలేని పవిత్రత, ప్రశాంతత. అతను చెప్పిన మాటలను బట్టి అతనో కాటరింగ్ ‘ చేసేవాడనిపిస్తోంది. మాటని బట్టి స్పష్టంగా బ్రాహ్మణుడనిపిస్తోంది.
“ఊహు.. “మత్తుగా కదిలాడు రుషి. ఎనస్తీషియా తన పని బాగా చేస్తోంది. తలకీ, చేతులకీ, మోకాళ్ళకి కట్లున్నాయి. ఎన్ని కుట్లు తలకి పడ్డాయో తెలియదు. వెళ్ళాలా? వద్దా? ఆలస్యం అయితే? ఓ కంఫ్యూజన్ లో ఉంది మదాలస.
“రుషి అనే పేషంట్ ని ఇక్కడ చేర్చారుట కదా… ఎక్కడ? ” గుజరాతి యాస తెలుగులో అన్నాడు చమన్ లాల్.
“ఆ గదిలో ” నర్సు చెప్పిన మాట మదాలస విన్నది. గుజ్జూ యాస బట్టి అది సుందరీ బాయి చుట్టాలెవరేన్నానేమో అనుకుంది మదాలస. ఆమె ఆలోచన పూర్తయ్యేలోగానే లోపలికొచ్చాడు చమన్ లాల్. రుషిని చూసి షాక్ తిన్నాడు.
“మీరెవరమ్మా… అతని భార్యవా? నా పేరు చమన్ లాల్. యాక్సిడెంటు చేసింది మా అమ్మాయి… పేరు సుందరి. ” రుషి చేతిని మెల్లిగా టచ్ చేసి గద్గద స్వరంతో అన్నాడు చమన్ లాల్.
“మీరెవరో నాకు తెలీదండి. సుందరిగారు బాగా తెలుసండి. నేను మాధవిగారింటికి వెళ్తోంటే , తనే దింపుతానని కారు ఎక్కించుకున్నారండి. ఓ లారీని తప్పించబోయి సందులోకి తిప్పారండి పాపం యీయనకి…
ఆమెకు పెళ్ళైందన్న విషయం చూడగానే గ్రహించాడు చమన్ లాల్. అవును, యీ హాస్పటల్లో ఎవర్నో చూస్తూ కూర్చుంటే వాళ్ళ వాళ్ళు ఏమనుకుంటారూ… అన్న ఆలోచన వచ్చిందాయనకి.
“నువ్వేం చేస్తావమ్మా? ” అని అడిగాడు
” ప్రవేట్ గా పరీక్ష రాసి పాసయ్యానండి. ఆ విషయంలో మాధవీ అక్కకు చెప్పి ఏదైనా ఉద్యోగం కోసం ప్రయత్నిద్దామని బయలుదేరానండి. ఆ సమయంలోనే సుందరీ గారు నన్ను కారెక్కించుకొని… ” మళ్ళీ మధ్యలో ఆపేసింది మదాలస. సుందరి ఉద్యోగం ఇప్పిస్తానన్న విషయం యీ పరిస్థితిలో చెప్పడం ఆమెకి ఎందుకో నచ్చలేదు.
“ఉద్యోగం నేనే ఇస్తా… ఇదిగో నా కార్డ్. నిర్భయంగా వుండు. యీ పిల్లవాడి బాబాయి వచ్చే వరకూ నేనూ ఇక్కడే వుంటా… కూర్చోమ్మా. ” అనూనయంగా అన్నాడు చమన్ లాల్.
సేఠ్ చమన్ లాల్ గారు హాస్పటల్ కి విజిటర్ గా వచ్చిన సంగతి క్షణంలో పాకిపోయింది. డాక్టర్ గారు క్షణంలో ఆయన ముందు చేతులు కట్టుకొని నిలబడ్డాడు.
“డాక్టర్ గారు.. వైద్యానికి ఎంత ఖర్చైనా ఫర్వాలేదు. మీరు ఇతన్ని ఏ హాస్పటల్ లో చేర్చినా ఫరవాలేదు. కానీ, మీ పర్యవేషణలోనే వైద్యం జరగనివ్వండి. ఖర్చు గురించి ఆలోచించవద్దు. ఇతను నాకు చాలా కావల్సినవాడు. ఐ వాంట్ ద బెస్ట్ ట్రీట్మెంట్ ఫర్ హిమ్ ” అంటూ బ్లాంక్ చెక్ మీద సంతకం పెట్టి ఇచ్చాడు చమన్ లాల్.
“అయ్యా… డబ్బు ఇప్పుడు వద్దండి…. ఇతనికేం ప్రమాదం లేదు. అతను లేచాక ఎంత ఖర్చయ్యిందో అంతా మీ దగ్గర తీసుకుంటాను. ” వినయంగా చెక్ తిరిగిచ్చాడు డాక్టర్. అప్పుడతని పేరుని చూసింది మదాలస. డాక్టర్ రమణ.” దేవుడున్నాడు డాక్టర్… నిజం.. మీవంటి మంచి మనుషుల హృదయాలలో నిలిచే వున్నాడు ” చమన్ లాల్ కళ్ళలోనుంచి అశృవులు జాలువారాయి. ఎందుకో అతనికి మళ్ళీ తన భార్య గుర్తొచ్చింది.
******

రెండో జీవితం

రచన : అంగులూరి అంజనీదేవి

జీవితం చిన్నదే అయినా మనుషుల్లో ఆశలు, ఆకాంక్షలు వుంటాయి. తాము చేరుకోవలసిన గమ్యాలు, పెట్టుకున్న లక్ష్యాలు వుంటాయి. శాంతికి, అశాంతికి మధ్యన అవ్యక్తపు ఆలోచనలు, ఊహకందని అలజడులు వుంటాయి. వీటికోసం ఎంతో గోప్యంగా తమ హృదయాన్ని రహస్యపు మందిరంగా చేసుకొంటారు. మనసును దారంతో బిగించి కట్టిన పొట్లంలా మార్చుకుంటారు. తాము గీసుకున్న బొమ్మలో తామే తిరుగుతున్నట్లు తమలోకి తాము చూసుకుంటారు. ఎక్కడ ఆగుతామో అక్కడ మన ఆనందం ఆగుతుందని గ్రహిస్తారు. తిరిగి ప్రయాణం సాగిస్తారు. అదొక నిరంతర సాహస యాత్రలా సాగుతారు. చివరకు జీవితం చిన్నది కాదని భ్రమిస్తారు. కానీ… జీవితం లేత కొమ్మల్ని పట్టుకొని వేలాడే మంచుబిందువు. తప్పని సరిగా తెగిపోయేదే. జారిపోయేదే!
ఒక జీవిత కాలం ఎందుకు బ్రతుకుతున్నామని ఎవరిని వాళ్లు ప్రశ్నించుకున్నప్పుడు ” ప్రేమించేందుకు, ప్రేమను వెతుక్కునేందుకు అని మాత్రమే కాకుండా ప్రేమించబడేందుకు, ప్రేమను పంచేందుకు” అని జవాబు చెప్పుకోగలగాలి. అనుమానించేందుకు, అవమానించేందుకు అని కాదు. ఒక మనిషి ఎదుటి మనిషిని ప్రేమించినా, అవమానించినా, అభిమానించినా, చివరికి అనుమానించినా దాని అంతస్సూత్రం ఆత్మతృప్తి… కానీ అనుమానంతో, అవమానంతో వచ్చే తృప్తి పరిపూర్ణం కాదు. గెలిచినట్లు కాదు… ఎవరు ఎవర్ని ప్రపంచంలో గెలవాలన్నా ఒకే ఒక్క ఆయుధం ప్రేమ. దీనితో గెలిచిన గెలుపు శాశ్వతం.
ఆరోజు కాలేజీలో జరిగే సెమినార్లో అంతవరకు మాట్లాడిన వాళ్లంతా స్టడీగురించి, ఫ్రీడమ్‌ ఫైటర్స్‌ గురించి, సోషల్‌ యాక్టివిటీస్‌ గురించి, ఎన్విరాన్‌మెంట్ కండిషన్స్‌ గురించి, ఇంకా ఫ్రెండ్‌షిప్‌ గురించి మాట్లాడారు.
ఇప్పుడు ద్రోణ వంతు వచ్చింది.
వెంటనే ద్రోణ మైకు అందుకొని మాట్లాడడం మొదలుపెట్టాడు.
”ప్రేమంటే ఎదుటి మనిషి హృదయ సముద్రపు లోతు, ఒడ్డు, వెడల్పు తెలుసుకొని, అంతులేని అన్వేషణ చేస్తూ, ఆపేక్ష కురిపిస్తూ ఆ మనిషి రూపాన్ని క్షణం కూడా మరచిపోకుండా వెన్నెల ముద్దలో, గులాబి పువ్వులో చూసుకోవటమే… అంతేకాదు. అదొక మానసిక స్థితి. నిరంతర ధ్యానం. ప్రేమ మనుషుల్ని బందీలను చేస్తుంది. ఒకరిని మరొకరి ఆధీనంలో వుంచుతుంది. అలాటి ప్రేమలోని తాజాదనాన్ని, సున్నితత్వాన్ని కోల్పోకుండా వుండాలంటే స్థితప్రజ్ఞత కావాలి… ఇష్టంతో ఏర్పడిన ప్రేమలో బాధ్యత కన్పిస్తుంది. భరించటం వుంటుంది… ‘నేను’ తప్ప ఈ ప్రపంచంలో ఇంకేమీ నాకు లేదు. ‘నువ్వు’ తప్ప ఈ ప్రపంచాన్నుంచి ఇంకేమీ నాకు అక్కర్లేదు అన్పిస్తుంది. ఇంతెందుకు ఒక్కోసారి మన భావాలు కూడా మనల్ని ఎంతగానో ఊపి, ఊగించి చివరికి మనం ప్రేమించిన వ్యక్తి దగ్గర మనల్ని ఆపేస్తాయి. అదిమాత్రమే అంతిమ లక్ష్యం అన్నట్లు… ఆ ఒక్క గమ్యం కోసం తక్కిన ప్రయాణాలన్నీ త్యాగం చేసుకుంటాం. ఎందుకు? మనదైన, మనసైన, ఆవ్యక్తి మనకోసం అన్వేషిస్తుంది. నిరీక్షిస్తుంది. వదిలిపోలేని బంధంలా ఆ మనిషి స్పృహ మనల్ని తాళ్లతో చుట్టి వేస్తుంది. మనం ఎంత బలవంతులమైనా ‘ప్రేమ’ దగ్గర మాత్రం ఎప్పటికీ బలహీనులమే. అది మన బలం కూడా కావొచ్చేమో…
కానీ… ఎదుటివాళ్లకి ఇష్టం లేకుండా ఫోర్స్‌ చేసి ప్రేమించమని వెంటబడకూడదు. ‘నో’ చెప్పగానే తప్పుకోవాలి. స్నేహితులకి చెప్పుకోటానికో, బయట వ్యక్తులకి చెప్పుకోటానికో నాకో లవర్‌ కావాలనుకోవటం తప్పు… ఎందుకంటే చాలామంది ప్రేమ పేరుతో ఎవరూ తమ వెంట పడకూడదని, ఏ ఆటంకం లేకుండా తమ చదువు సాగితే బావుండని ఆశిస్తారు. కెరియర్‌ వెరీ ఇంపార్టెంట్ అనుకుంటారు. చచ్చినప్పుడు ఎంతసేపు ఏడ్వాలి? ఏడ్వకుండా ఎంతసేపు చదవాలి? అన్నట్లు ప్రతిక్షణాన్ని తమ చేతుల్లోకి తీసుకుంటున్నారు. కెరియర్‌ని బిల్డప్‌ చేసుకోవాలనుకుంటున్నారు.
అటువంటి వాళ్ల జీవితాల్లోకి ప్రేమ పేరుతో వెళ్లకూడదు. డిస్టర్బ్‌ చెయ్యకూడదు. ఒకప్పుడు ప్రేమకోసం తమ ప్రాణాలను పోగొట్టుకున్నవాళ్లుంటే ఇప్పుడు ప్రేమ పేరుతో ప్రాణాలను తీస్తున్నారు. యాసిడ్లు పోస్తున్నారు. ఇది ప్రేమకాదు. హింస…” అని ద్రోణ స్పష్టంగా చెప్తుంటే అక్కడున్న విద్యార్థులందరికి అతని మాటలు నచ్చినట్లు క్లాప్స్‌ కొట్టారు.
ద్రోణ తను చెప్పాలనుకున్న ‘ప్రేమ’ గురించి చెప్పి, వెళ్లి తన సీట్లో కూర్చున్నాడు.
ఆ సెమినార్లో సీనియర్స్‌, జూనియర్స్‌ అని లేకుండా అందరూ వున్నారు.
సెమినార్‌ పూర్తయ్యాక ఆముక్తతో… ”సంవేద రాలేదా?” అన్నాడు ద్రోణ
అతనెందుకు సంవేదను అడుగుతున్నాడో అర్థమయిన దానిలా ముఖం చిన్నబుచ్చుకొని… ”రాలేదు ద్రోణా! అయినా తన విషయంలో నువ్వేం డౌట్ పెట్టుకోకు. డబ్బులు తప్పకుండా ఇస్తుంది. ఒకవేళ తను ఇవ్వకపోయినా నేను ఇస్తాను…” అంది ఆముక్త.
అతను నొచ్చుకున్నట్లు చూస్తూ… ”ఛ. ఛ. నేను అందుకోసం అడగలేదు ఆముక్తా! సెమినార్‌కి వచ్చి వుంటే బావుండేది కదా అని అడిగాను. అంతే!” అంటూ పక్కకెళ్లాడు ద్రోణ.
వెళ్తున్న ద్రోణని చూసి సమయం, సందర్భం చూడకుండా ద్రోణతో అలా మాట్లాడవల్సింది కాదని ఆముక్తకి ఆ క్షణంలో బాధనిపించింది.
క్లాసయ్యాక క్యాంటీన్‌ దగ్గరకి వెళ్లినప్పుడు ద్రోణతో ”ద్రోణా! ఆరోజు సంవేద కాలేజి ఫీజుకోసం కొంత డబ్బు అవసరమై నిన్ను అడగ్గానే ఇచ్చావు. థ్యాంక్స్‌! కానీ నేను నీ దగ్గర తీసుకొని తనకి ఇచ్చానని సంవేదకి తెలియదు. నేనే ఇచ్చాననుకుంటోంది. ఇప్పటికే చాలాసార్లు ”ఇంట్లో డబ్బుకి ఇబ్బందిగా వుంది ఆముక్తా! తర్వాత ఇస్తాను.” అంది. ‘ఇట్స్ ఓ.కె.’ అన్నానే కాని, ద్రోణ ఏమనుకుంటాడో అన్న గిల్టీ ఫీలింగ్‌ నన్ను పొడుస్తోంది. అయినా ఆ డబ్బు తిరిగి ఇవ్వాల్సిన బాధ్యత నాది. ఇస్తాను..” అంది ఆముక్త.
అతను ఆ మాటల్ని శ్రద్ధగా విని… ”ఆముక్తా! నేనిప్పుడు నా క్లాస్‌మేట్స్ తో కలిసి బయట రూంలో వుండటం లేదు. అక్కడ చదువుకోటానికి డిస్ట్రబెన్స్‌గా వుండి, ప్రస్తుతం మా కౌముది అక్కయ్య వాళ్ల ఇంట్లో వుంటున్నాను. సంవేద ఉండేది మా అక్కయ్య వాళ్ల ఎదురింట్లోనే… రోజులు గడుస్తుంటే వాళ్ల ఇంట్లో ఆర్థిక పరిస్థితి మా అక్కయ్య ద్వారా తెలిసింది. నేను తన ఫీజుకోసం ఇచ్చిన డబ్బులు నాకు తిరిగి ఇవ్వనవసరం లేదు. నువ్వు కూడా అడక్కు…” అన్నాడు చాలా దయార్థ హృదయంతో.
”తనలా వూరుకోదు. డబ్బులు అందగానే ఇచ్చేస్తుంది. తను అలాటి మనిషి కాదు..” అంది తలవంచుకొని సంవేద వ్యక్తిత్వం తెలిసినదానిలా.
”కానీ ఫోర్స్‌ చెయ్యకు. ఎప్పుడిస్తే అప్పుడు తీసుకుందాం.” అన్నాడు ద్రోణ లైట్ తీసుకో అన్నట్లు.
కానీ ఆముక్తకి తెలుసు సంవేద ఇంట్లో ఆర్థిక పరిస్థితి తీసుకున్న డబ్బుల్ని తిరిగి ఇచ్చే స్థితిలో లేదని… ద్రోణకీ తెలుసు ఈ ప్రపంచంలో మనం ఎవరికి ఏది ఇచ్చినా అది మన దగ్గర తగ్గిపోతుంది కాని మనం ఇష్టపడే వ్యక్తికి ఏమిచ్చినా అది ఇంతై, అంతై అన్నట్లు పెరిగి పెద్దదై నిలువెత్తు విలువై కన్పిస్తుందని…
అందుకే ఆముక్తకి ‘బై’ చెప్పి అక్కడనుండి వెళ్లిపోయాడు ద్రోణ.
*****

మరుసటి రోజు క్లాసుకెళ్లాలని ద్రోణ బైక్‌ దిగి వస్తుంటే… ఆముక్త అతనికి ఎదురుగా వెళ్లి… ”ద్రోణా! ఈ రింగ్‌ నీ దగ్గర వుంచు. సంవేద మనీ ఇచ్చాక తీసుకుంటాను” అంది.
రింగ్‌వైపు చూస్తూ… ”ఈ రింగ్‌ ఎవరిది?” అన్నాడు ద్రోణ.
”నాది. తను నా ఫ్రెండ్‌! నా ఫ్రెండ్‌ కోసం నాకేమైనా చెయ్యాలనిపిస్తుంది. ప్రస్తుతం నా దగ్గర కూడా అంత డబ్బు లేదు. అందుకే ఈ రింగ్‌…” అంది
ద్రోణ ఆముక్త ముఖంలోకి చూస్తూ… ”నువ్వు నా ఫ్రెండ్‌వి ఆముక్తా! నీకోసం ఐ మీన్‌ నీ ఫ్రెండ్‌ కోసం నువ్వింతగా ఆలోచిస్తున్నప్పుడు, నేను నీ ఫ్రెండ్‌కి ఆ మాత్రం హెల్ప్‌ చెయ్యటంలో పెద్ద ఇబ్బందేం లేదు నాకు… ఇలా రింగ్‌ ఇచ్చి అమ్మాయిల మీదున్న నగల్ని తాకట్టుపెట్టుకునేవాడ్ని చెయ్యకు. ఇవ్వడం తెలియనప్పుడు ఫ్రెండ్‌షిప్‌ ఎందుకు దండగ…” అన్నాడు. బాధ, కోపం మిళితమై అతని ముఖం జేవురించింది.
”అది కాదు ద్రోణా!” అని ఆమె మ్లాడబోతుంటే…
”చూడు ఆముక్తా! నువ్వింకేం చెప్పకు. నేను నా ఫ్రెండ్స్‌ని వెంటేసుకొని సినిమాలకో, పార్టీలకో వెళ్లి డబ్బును విచ్చలవిడిగా ఖర్చు పెట్టలేదు. ఒక అమ్మాయి కాలేజి ఫీజుకోసం కొంత డబ్బును హెల్ప్‌ చేశాను. ఇది ఖర్చు కాదు. అవసరం. అదీ చదువుకోసం. ప్లీజ్‌! దీని గురించి మరచిపోండి! ఈ పనిలో నాకు తృప్తి వుంది.” అంటూ తన క్లాసురూం వైపు వెళ్లాడు.
ఆముక్త తన ఫ్రెండ్‌ కోసం వెయిట్ చేస్తూ అక్కడే నిలబడింది.
ద్రోణ సాయంత్రం కాలేజినుండి ఇంటికెళ్లాక ఫ్రెషప్పయి ఎప్పటిలాగే మేడ మీదకెళ్లి డైరీ రాస్తూ కూర్చున్నాడు. అతనికి మొదటిసారి ఆముక్త సంవేదను పరిచయం చెయ్యటం గుర్తొచ్చింది. ఆ రోజు ద్రోణకి సంవేద పేరు బాగా నచ్చింది. ఆ పేరులో వున్న సౌందర్యం, లాలిత్వం, పరిపూర్ణత అతని మనసును హత్తుకొంది. ఆముక్త సంవేదను పిలిచిన ప్రతిసారి అతను క్లాసులోకి వెళ్తూనో, అటు, ఇటు తిరుగుతూనో వింటూనే వుంటాడు. అదేం చిత్రమో ఆ పిలుపు ఎంత వద్దన్నా అతని చెవుల్లో మళ్లీ, మళ్లీ రిపీట్ అవుతోంది. అలా కావటం ఆశ్చర్యంగా కూడా వుంది.
సంవేద తనకేమవుతుంది? స్నేహితురాలా? ప్రేమికురాలా? ఆ రెండూ కాక ఇంకేమైనానా? మరెందుకు ఆమెపట్ల తన మనసింత ఉద్విగ్నంగా కొట్టుకుంటుంది? అంతేకాదు ఆకాశం ఉరిమినప్పుడు నేల పులకించినట్లు… మేఘం కురిసినప్పుడు భూమి తడిసి తన్మయత్వంతో ఒళ్లు విరుచుకున్నట్లు… మనసంతా ప్రజ్వలిత పాలపుంత అవుతోంది,
ముందెప్పుడూ లేనివిధంగా దాహార్తితో కంపిస్తున్న తన హృదయంలోకి ఆమె మెల్లగా నడుచుకుంటూ రావటం అతనికి అర్థమవుతోంది. కొండల నడుమన ఆకుపచ్చని రంగేసినట్లు అతని గుండె సస్యశ్యామలమవుతోంది. మనసును కెలికి ఓ వెన్నెల రాత్రి కలలోకి కూడా వచ్చింది. అపూర్వంగా చూసి, ‘నా వైపు చూడవా? నేను నీ మనిషిని.’ అన్నట్లు నవ్వింది. మళ్లీ కన్పిస్తానని చెప్పింది. ఆ చెప్పటంలో ఎంత ఆత్మీయత! ఎంత ఆర్ధ్రత!
అది చూడగానే… అతని మనసు తేనెతో నిండిన దోసిలి అయింది. ఎప్పుడూ లేనిది ఏమిటో తన మనసులోగిలిలోకి ఈ అతిధి రాక అనుకున్నాడు. ఆ రాకలో వుండే స్వచ్ఛతకి, గాఢతకి కట్టుబడిపోయాడు. ఒక మనిషిని ఇంతగా ప్రేమించడం వుంటుందా అని ఆశ్చర్యపోయాడు. ఆ ఆశ్చర్యంలో కూడా ఏదో ఆనందం.
ఇక ఆపుకోలేక.. ఎన్నో ఏళ్లుగా ఆ అమ్మాయిని ప్రేమించి, ప్రేమించి అలసిపోయినవాడిలా ఉద్వేగంతో ఆలోచిస్తూ డైరీలో ఒక్కో అక్షరాన్ని ఎంతో ఆర్తితో, నిజాయితీతో నింపుతున్నాడు.
నిజానికి సంవేదను చూసిన క్షణం నుండి తన మనసు ఎలా తరంగిణి అయిందో.. గుర్తొస్తేనే ప్రపంచాన్ని మరిచి ఆ అమ్మాయిని ఎలా చేరుకోవాలను కుంటున్నాడో.. ఈ స్పందన ఎంత కొత్తగా వుందో.. ఏది ఎప్పుడు పుడ్తుందో తెలియనట్లు ఈ ప్రేమ ఎందుకు పుట్టిందో…! ఒకవేళ ఇది ప్రేమ అయితే అనుక్షణం ఆ అమ్మాయిని తలచుకుంటూ ‘తనకి నేనేమిచ్చానా?’ అని ఆలోచిస్తూ… ‘ఇంకా ఏం కావాలి?’ అని అడగాలనుకుంటూ.. అన్నీ ఇచ్చినా ఇంకా ఏదో మిగిలివుందే ‘ఎప్పుడివ్వాలి?’ అని ఆరాటపడ్తూ… ‘ప్రేమంటే ఇలా మౌనంలో తడుస్తూ ప్రయాణించడమేనా’ అని అనుకుంటూ…. ‘ప్రతి చోటా నీవే అయ్యి, నాకంటూ ఏమిలేని నాలో నేనెక్కడో అర్థంకాక నేను ఒక గాఢమైన అలౌకిక ఆనందంలో మునిగిపోతున్నాను కదా!’ అని సంవేద చెవిలో చెబుతున్నట్లు భ్రమపడ్తూ, నిజంగానే ఏదో ఒక రోజు ఈ ‘ప్రేమ’ ను ఆమెతో చెప్పాలని ఆలోచిస్తుంటే…
అంతలో ద్రోణ స్నేహితుడు లోహిత్‌ లోపలికి వచ్చి ”ఏమి చేస్తున్నావ్‌ ద్రోణా ! వీడు నా ఫ్రెండ్‌ విష్ణు…” అంటూ ఫ్రెండ్‌ని పరిచయం చేశాడు.
‘హలో…’ అంటూ పలకరింపుగా నవ్వి., రాస్తున్న డైరీని పక్కన పెట్టి ఆ ఇద్దర్ని కూర్చోమన్నట్లు సోఫావైపు చేయి చూపాడు ద్రోణ.
విష్ణు ద్రోణవైపు ఆసక్తిగా చూస్తూ ”మీ పేరు ద్రోణ కదా! వెరయిటీగా వుంది. దాని మీనింగేంటి?” అన్నాడు కూర్చుంటూ.
”ద్రోణ అనే పదం ద్రోణి నుండి వచ్చింది. ద్రోణి అంటే కుండ. కుండలోంచి పుట్టటం వల్ల ద్రోణుడు, కుంభ సంభవుడు అని కూడా అంటారు. భారతంలో ద్రోణాచార్యులు అలాగే పుట్టారట…” అన్నాడు ద్రోణ.
”కుండలోంచి క్రియేషన్‌ జరిగింది కాబట్టి ద్రోణాచార్యులు టెస్ట్‌ట్యూబ్‌ బేబి…” అన్నాడు విష్ణు
విష్ణు ఆలోచనాశక్తికి చకితుడై ”నేను మాత్రం టెస్ట్‌ట్యూబ్‌ బేబీని కాదు. నేను పుట్టిన నక్షత్రాన్ని బట్టి, నాకా పేరు పెట్టారు. పూర్తి పేరు ద్రోణవర్షిత్‌! ఈజీగా పిలవొచ్చని ‘ద్రోణ’ అంటుంటారు”. అన్నాడు ద్రోణ.
”ద్రోణా! వీడికో బొమ్మకాని, కవితకాని కావాలట… ఫ్రెండ్‌కి ప్రజెంట్ చేస్తాడట.. నువ్వు బొమ్మలు బాగా వేస్తావని చెప్పి నీదగ్గరకి తీసుకొచ్చాను.” అన్నాడు లోహిత్‌.
”బొమ్మగీసే మూడ్‌లో లేను లోహిత్‌! మన సీనియర్‌ ఆముక్త వుందిగా. భావకవితలు అద్భుతంగా రాస్తుంది. ఓ కవిత రాసి ఇమ్మని అడగండి!” అన్నాడు ద్రోణ.
ఆముక్త పేరువినగానే విష్ణు ఫీలింగ్స్‌ మారాయి.
ద్రోణకి దగ్గరగా వెళ్లి ”ఆముక్తను గుర్తు చెయ్యకురా! వాడసలే బాధలో వున్నాడు.” అన్నాడు లోహిత్‌.
ద్రోణకి అర్థమైంది. విష్ణు ఆముక్తను గాఢంగా ప్రేమిస్తున్నాడు. కానీ ఆముక్త పెళ్ళి ద గ్రేట్ బిజినెస్‌ మాగ్నెట్ మణిచందన్‌తో జరగబోతోంది.
అక్కడో క్షణం కూడా కూర్చోలేక ”రా వెళ్దాం!”’ అంటూ లోహిత్‌ను తీసుకొని బయటకెళ్లాడు విష్ణు…
జీవితం ఓ ప్రశ్న. అదెప్పుడంటే జవాబు దొరకనప్పుడు. విష్ణు ఇప్పుడు అదే స్థితిలో ఉన్నాడు అనుకుంటూ లేచి కికీ దగ్గరకెళ్లి నిలబడ్డాడు. ఎదురింట్లో వెన్నెల కిరణంలా తిరుగుతూ మళ్లీ సంవేద కన్పించింది.
ద్రోణలో ఒకవిధమైన ప్రకంపన మొదలై అతని గుండె చాలా తీవ్రస్థాయిలో స్పందించింది.
స్పందన మార్పుకి నాంది…
ఎలా స్పందిస్తున్నామన్నదే అస్తిత్వం, వ్యక్తిత్వం.
ఈ స్పందనే సిద్ధార్దుడిని బుద్దుడిగా మార్చింది.
ఆగ్నేస్‌ను విశ్వమాత చేసింది.
కరమ్‌చంద్‌ని మహాత్ముడిగా నిలబెట్టింది.
ద్రోణకి వెంటనే కుంచె పట్టుకోవాలనిపించేలా చేసింది.
మరుసటి రోజు…
”వేదా!” అంటూ గట్టిగా పిలిచింది సంవేద తల్లి శకుంతల.
”వేద లేదు శకుంతలా!” అంటూ చిన్నకూతురు నిశిత తండ్రిని ఇమిటేట్ చేసినట్లు గంభీరంగా అంటుంటే నవ్వకుండా వుండలేకపోయింది శకుంతల.
అయినా ఆ నవ్వును పైకి కన్పించనీయకుండా…
”వేదా! సంవేదా ! ఎక్కడున్నావే. త్వరగా రా!” అంటూ గట్టిగా పిలిచింది శకుంతల.
”అదిరాదు. దానికి పెత్తనాలు ఎక్కువయ్యాయి.” అంది నిశిత తల్లి లాగే గట్టిగా మాట్లాడుతూ…
”అది వింటే వూరుకోదు నీకు…మరీ నోరెక్కువైపోతోంది!” అంది శకుంతల
”దానికి చెల్లెలంటే ప్రాణం.” అంది నిశిత
ఆ మాటకి కదిలిపోయింది శకుంతల. సంవేద నిశితను ఎంతగా ప్రేమిస్తుందో గుర్తుచేసుకుంటూ కళ్లు తడిచేసుకుంది.
తల్లి భావాన్ని కనిపెట్టింది నిశిత. తల్లి తన గురించి అలా బాధపడటం నిశితకి ఇష్టం వుండదు. అయినా తల్లి ఎంత చెప్పిన వినకుండా బాధపడ్తూనే వుంటుంది.
”అమ్మా! అక్క ఎక్కడికెళ్లిందో చెప్పనా! కౌముది అక్కయ్య డ్రస్‌ మెటీరియల్స్‌ తెచ్చిందట. చూసి వస్తానని వెళ్లింది.” అంటూ నిజం చెప్పింది నిశిత.
”మొన్ననే కదే డ్రస్‌లు కొన్నది. అప్పుడే ఎందుకట?” అంది శకుంతల
”నా కోసం కొంటానంది. దానికి ఈ మధ్యన నామీద ప్రేమ ఎక్కువైందిలే..” అంది నిశిత తమాషాగా కళ్లు తిప్పుతూ కాసింత గర్వంతో…
నిశిత ముఖంలోని సంతోషం చూసి అలాగే నిలబడి… ‘దీని ముఖంలో ఈ సంతోషం ఎప్పటికి ఇలాగే వుంటే బావుండు’ అని మనసులో అనుకుంటూ ఆలోచిస్తోంది శకుంతల.
నిశితకు దేవుడు ఒక కాలు లేకుండా చేసినా మాటలతో ఆకట్టుకునే నైపుణ్యం ఇచ్చాడు. ఎంత విషాదంలో వున్న వాళ్లయినా ఆమె మాటలకి ప్రశాంత మనస్కులైపోతారు. మనిషి చూడానికి అందంగా వుండి, ఒక కాలు లేదన్న భావాన్ని బయటకి కనబడకుండా వుంటుంది.
నిశితకి తెలుగు బాగా చదవగలిగేంత వరకు నేర్పింది సంవేద. అప్పుడప్పుడు కాలేజి లైబ్రరీనుండి బుక్స్‌ తెచ్చి ఇస్తుంది. ఆ బుక్సే నిశితకు మంచి కాలక్షేపం..
సంవేద గురించి ఏ ఆలోచన లేదు శకుంతలకి. నిశిత గురించి నిత్యం బాధపడ్తూనే ఉంటుంది.
ప్రభాకర్‌ గేటు తీసుకొని లోపలకి వస్తూనే శకుంతల చెంప చెళ్లు మనిపించాడు. ఆమె తేరుకునే లోపలే ఇంకో చెంపమీద బలంగా కొట్టాడు.
కళ్లు తిరిగినట్లై రెండు చెంపల్ని పట్టుకొని, అలాగే నిలబడింది శకుంతల. తనేం తప్పు చేసిందో అర్థం కాలేదు. కళ్లలో నీళ్లు తిరగటం తప్ప…
అది చూసి వణికింది నిశిత. తండ్రి తల్లిని కొట్టినప్పుడల్లా అదే పరిస్థితి ఆమెది. తల్లిని కొడుతుంటే ఏ బిడ్డా ఓర్చుకోలేదంటారు. చూస్తూ నిస్సహాయంగా విలపించటం తప్ప మరోదారి లేదు నిశితకి…
”బుద్ది వుందా నీకు? ఎదిగిన ఆడపిల్లని ఇళ్లవెంట తిప్పుతావా? ఆడపిల్లల్ని కన్న తల్లికి వుండాల్సిన లక్షణమేనా ఇది? ఏం పని నీ కూతురికి ఎదురింట్లో..? పిలువు దాన్ని..” అంటూ కోపంగా అరుచుకుంటూ లోపలకి వెళ్లాడు ప్రభాకర్‌.
తల్లి తనవైపు చూస్తే తన కంటి చూపుతోనే తల్లిని ఓదార్చాలని చూస్తోంది నిశిత. కానీ నిశిత ఫీలింగ్స్‌ని పట్టించుకోకుండా ఎదురింటి వైపు చూసింది శకుంతల.
అక్కడ కౌముది – సంవేద ఇంకా కొంతమంది ఆడవాళ్లు డ్రస్‌ మెటీరియల్స్‌ చూస్తున్నారు.
యువకుడైన ద్రోణ – లోహిత్‌ ఫ్రెండ్స్‌ పతంగిలు ఎగరేస్తూంటే డాబాపై నిలబడి వున్నాడు. అతను సంవేదను చూడలేదు.
పైన ద్రోణ వున్న విషయం సంవేద చూడలేదు. చూస్తే వెళ్లేది కాదు.
కౌముది తమ్ముడు వున్నట్లు తెలిసి సంవేద అక్కడకెందుకు వెళ్లటం అన్నదే ప్రభాకర్‌ కోపం.
”సంవేదా!” గట్టిగా కేకేసింది శకుంతల.
అది పిలుపుకాదు. అరుపు.
ద్రోణ కిందకి చూశాడు.
సంవేద పరిగెత్తుతున్నట్లే ఇంట్లోకి వెళ్లటం చూసి ఇప్పటి వరకు ఆ అమ్మాయి తను నిలుచున్న చోటుకిందనే వుందన్న వూహ చాల థ్రిల్లింగ్‌గా అన్పించింది.
తండ్రి ఇంట్లోకి వచ్చి వుంటాడన్న భయంతోనే ఊపిరి బిగబట్టుకొని లోపలకెళ్లిన సంవేదను తన దగ్గరకి రమ్మని సైగ చేసింది నిశిత. సంవేద వెంటనే నిశిత దగ్గరకి వెళ్లింది.
”అక్కా”! అమ్మను నాన్న కొట్టాడు” అంది బాధగా ముఖం పెట్టింది నిశిత.
సంవేద గుండె కలుక్కుమంది.
”ఎందుకు?” అంది వెంటనే…
”నువ్వు ఎదురింట్లో వుండటం చూసి… ఆడపిల్లకి ఏంటా తిరుగుళ్లు అని…” అంది నిశిత.
తననో చట్రంలో బిగించి ఆ చట్రమేదో సడలినట్లు తండ్రిలో కలిగిన ఉలికిపాటుకి కోపం వచ్చింది సంవేదకి…
ఎంతమంది అమ్మాయిలు కాలేజీలు మానేసి పార్కులకి వెళ్ళటం లేదు? సినిమాలకు వెళ్ళటం లేదు? తను ఎదురింటికి వెళ్తే తప్పా? అలా వెళ్లినందువల్ల అక్కడ జరిగిన తప్పేమీ లేదుకదా!… అనవసరంగా తల్లి కొట్టించుకొంది. తను ఏం చేసినా, ఎక్కడికి వెళ్లినా తల్లిని కొడతాడు. ఇదేం సంస్కృతి? ఇదేం తృప్తి? ఇలాటి తండ్రులు వుంటారా? అని ఆవేశం ఆపుకోలేక…వెంటనే తల్లి దగ్గరకి వెళ్లింది సంవేద.
”అమ్మా ! నాన్న కొట్టాడా?” అంది”
మాట్లాడలేదు శకుంతల.
”నాన్న కొడ్తుంటే అలాగే పడుంటావా? అందుకేనా నువ్వుండేది? ఇదేమిటని ప్రశ్నించలేవా? ఇంత వయసొచ్చినా చిన్నపిల్లలా కొట్టమని ఒళ్లప్ప జెప్పటమేనా నీపని..? మేం ఎదుగుతున్నాం.. ఇంతకు ముందులా ఊరుకోమని చెప్పు నాన్నకి…” అంది సంవేద.
”అది కాదు వేదా! నువ్వు కౌముది వాళ్ల ఇంటికి ఎందుకు వెళ్లావు? అదీ వాళ్ల తమ్ముడు వుండగా.. అదే నాన్నకి కోపం. అందుకే కొట్టాడు” అంది నెమ్మదిగా కూతురు వైపు చూస్తూ…
”ఈ పద్దతేం బాగలేదమ్మా! నేనేమైనా అతని దగ్గరకెళ్లి మాట్లాడానా? నాన్న ఎందుకింత వక్రంగా ఆలోచిస్తున్నాడు?” అంది సంవేద.
”ఆడపిల్ల తండ్రికి భయముంటుంది సంవేదా” అంది శకుంతల.
”ఇది భయంకాదు. నన్ను అనుమానించటం, అవమానించటం, ఆయనెలా మాట్లాడినా ఏం చేసినా సహిస్తున్నాం. కాబట్టి రెచ్చిపోతున్నాడు. అదే ఎదురు తిరిగితే…? అంటూ నత్తగుల్లలోంచి బయటకొచ్చి సాగినట్లు సంవేద ప్రశ్నిస్తుంటే…
”ఎక్కడున్నావే శకుంతలా! పిలుస్తుంటే నిన్ను కానట్లు పలకవేం? విన్పించట్లేదా?” అంటూ ప్రభాకర్‌ పిలవగానే భయపడ్తూ పరిగెత్తింది భర్త దగ్గరకి శకుంతల.
తలకొట్టుకొంది సంవేద.
”అదొచ్చిందా? ఇంకా ఆ ఇంట్లోనే చచ్చిందా?” అన్నాడు
”వచ్చిందిలెండి” అంది ముక్తసరిగా శకుంతల
”దాన్ని ఆ స్పోకెన్‌ ఇంగ్లీష్‌ క్లాస్‌కి వెళ్లనియ్యకు. వచ్చేవరకు రాత్రవుతుంది. లేదంటే టైమింగ్స్‌ మార్చుకోమని చెప్పు!” అన్నాడు ప్రభాకర్‌ సంవేదను ఉద్దేశించి…
”వీలు కాదటండీ! అలా మార్చుకోవాలని అది కూడా అనుకొంది. ఈ కోచింగ్‌ క్లాసుల టైమింగ్సే అలా వున్నాయి ఆడప్లిలలకి కాస్త ఇబ్బందిగానే వుంది…” అంది శకుంతల.
ఏ మూడ్‌లో వున్నాడో ఏం మాట్లాడలేదు ప్రభాకర్‌.
రాత్రి ఎనిమిది కాకముందే.. ఎప్పటిలాగే రౌండ్‌ టేబుల్‌ సెక్షన్‌ మొదలుపెట్టాడు ప్రభాకర్‌
ఆ టేబుల్‌ మీద విస్కీ, సోడా, ఐస్‌, చిప్స్‌ అమర్చి వున్నాయి.
ఆ వాతావరణం ఆ ఇంట్లో రోజూ వుంటుంది.
ఇంట్లో అందరు చూస్తుండగానే తాగుతూ కూర్చుంటాడు.
ఆయన్నలా చూస్తూ నిశ్శబ్దంగా తిరగటం ఆ ఇంట్లో అందరికి అలవాటైపోయింది.
మితంగా తాగినంతసేపు ఏమీ అనడు.
మోతాదు మించితే చెప్పిందే చెప్పి, అరిచిందే అరిచి, పిచ్చెక్కేలా చేస్తాడు.
”మీ ఇద్దరు తిని, వెళ్లి పడుకోండి!” అంది శకుంతల సంవేదతో…
ఆ మాటతో మౌనంగా ప్లేట్లు అందుకొని – నిశితకి, తనకి అన్నంపెట్టుకొని, తన గదిలోకి తీసికెళ్లింది సంవేద. వెళ్లేముందు తండ్రిముందున్న బాటిల్స్‌ని, తండ్రిని ఒకటికి రెండుసార్లు అలాగే చూసి వెళ్లింది.
అన్నం తిన్న తర్వాత.. బెడ్‌షీట్స్ సరిచేసి, చెల్లి పక్కన పడుకొంది.
చెల్లిపై చేయివేసి… కాలేజీలో ఆ రోజు జరిగిన విషయాలు చెబుతూ పడుకొంది.
”ఇక చాల్లెండి! ఎక్కువైనట్లుంది…” అంది శకుంతల భర్త తాగి, తాగి ఏమవుతాడోనన్న బెంగతో…
ఆయన తాగుతూ ఎంజాయ్‌ చెయ్యటం లేదు. దీర్ఘాలోచనలో వున్నాడు.
సడన్‌గా శకుంతలవైపు చూశాడు.
”పెద్దదానికి పెళ్లిచేసి, కుంటిదాన్ని ఇంట్లో వుంచుకుందాం శకుంతల!” అన్నాడు ఫ్రభాకర్‌. ఆశ్చర్యపోయింది శకుంతల.
చదువుకుంటున్న సంవేదకు, ఇప్పుడు పెళ్లేంటి? ఆ సంభాషణ నచ్చలేదు. శకుంతలకి.. కానీ తనిప్పుడు ఏ మాత్రం అడ్డు చెప్పినా బండబూతులు తిడతాడని మౌనంగా చూసింది.
”ఇవాళ మా ఆఫీసులో ఒక అబ్బాయి గురించి మాట్లాడుకున్నాం. ముందుగా మా ఫ్రెండ్‌ ఇంటికెళ్లి ఆ అబ్బాయి వివరాలు తెలుసుకుందాం. ఆ తర్వాత నేరుగా అబ్బాయి ఇంటికి వెళ్లి, చూసి వద్దాం..” అన్నాడు ప్రభాకర్‌.
ఆశ్చర్యపోయింది శకుంతల.
అప్పుడే అబ్బాయిని చూడటం దాకా వచ్చిందా అని ఆలోచిస్తూ – తనకీ పెళ్లి ప్రయత్నాలు ఏమాత్రం నచ్చటంలేదని చెప్పాలనుకుంది. ఆయన మాట కాదంటే ఆయన అరిచే అరుపులకి చుట్టుపక్కల వాళ్లు నిద్రలేస్తారని భయంతో వణికి పోయింది.
ఆయన ధోరణిలో ఆయన మాట్లాడుతున్నాడు. ఎంత తాగినా ఏ మాత్రం తడబడటంలేదు. స్పష్టంగానే చెబుతున్నాడు. కాకుంటే కళ్లు బాగా ఎర్రబడి మత్తుగా చూస్తున్నాడు. ఉచ్ఛ్వాస, నిశ్వాసలు కాస్త తేడాగా వున్నాయి.
ఆయన తాగినపుడు అలాగే వుంటాడు. నిద్రపోయి లేస్తే తిరిగి మామూలైపోతాడు. త్వరగా అన్నం తిని పడుకుంటే బావుండని చూస్తోంది శకుంతల.
”అబ్బాయి మనకు నచ్చితేనే చేద్దాం శకుంతలా! మా ఫ్రెండ్‌తో కూడా అదే చెప్పాను. ‘మా అమ్మాయిని ముందు చూపించం. చదువుకుంటోంది. డిస్టర్బ్‌ అవుతుంది. మాకు అన్నివిధాల పర్వాలేదనిపిస్తే వెంటనే పెళ్లి చేస్తాను.’ అని చెప్పాను” అన్నాడు ప్రభాకర్‌.
భర్త మాటలు పద్ధతిగా అన్పించాయి శకుంతలకి. ఇంతకన్నా ఎక్కువగా ఏ తండ్రీ ఆలోచించడేమో! మంచి సంబంధం దొరికితే సంవేదకు పెళ్లి చెయ్యటమే ఉత్తమం అనుకొంది.
ఈ రోజుల్లో ఆడపిల్లలు చదువుతున్నారు ఉద్యోగాలు చేస్తున్నారు. వాళ్లు బయటకెళ్లాక పైకి చెప్పుకోలేని ఎన్నో సమస్యల్ని ఎదుర్కొంటున్నారు. అందుకు కారణం పెళ్లి చేసుకున్నాక తగినంత స్వేచ్ఛ, ఎకనామికల్‌ సెక్యూరిటీ, ఆత్మగౌరవాన్ని నిలుపుకోగలిగేంత వాతావరణం వుంటుందో లేదో నన్న అనుమానం.. అందుకే పెళ్లికన్నా ఉద్యోగానికే ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు.
కానీ బయటవుండే సమస్యలు బయటవుంటాయి. ఇంట్లో వుండే ఇబ్బందులు ఇంట్లో వుంటాయి. సంవేదకి మంచి సంబంధం దొరికితే పెళ్లి చెయ్యటమే మంచి దనుకొంది.
భర్తకి వ్యతిరేకంగా మాట్లాడలేదు.
”రేపు ఉదయాన్నే అబ్బాయిని చూడానికి వెళ్దాం. పద పడుకుందాం..” అన్నాడు లేవబోయి కాస్త తూలుతూ, వెంటనే శకుంతల పట్టుకోవటంతో పూర్తిగా లేచి, ఆమె ఆసరాతో బెడ్‌ దగ్గరకి నడిచాడు.
”మీరు అన్నం తినలేదు. తిన్నాక పడుకుందాం!” అంది
‘ఉష్‌’ అంటూ నోటిమీద వేలువుంచుకొని…
”పడుకో.. అన్నాడు గట్టిగా..
టక్కున పడుకొంది శకుంతల. ఆమెకు ఆకలిగా వుంది.
మోకాళ్లను కడుపులోకి ముడుచుకొంది. అప్పుడప్పుడు ఇదే పరిస్థితి.
*****

ఉదయం ఎనిమిది గంటలకి…
సంవేద కోసం అబ్బాయిని చూడాలని శకుంతల, ప్రభాకర్‌ వెళ్లారు. తామెక్కడికి వెళ్తున్నామో సంవేదకి చెప్పలేదు.
నిశితకి టిఫిన్‌ పెట్టింది సంవేద.
ఆ తర్వాత ఏం చేయాలో తోచలేదు.
కాలేజి లేదు…
ఇంట్లో టీ.వి. లేదు..
సినిమా లేదు. షికారు లేదు…
బయటకెళ్లే అలవాటులేదు..
ఆ అలవాటును కూడా ఒక తాడులా చేసుకొని ప్రతిరోజు ఒక దారం పోగుతో దాన్ని కలిపినేస్తూ తెంచటానికి వీలుకానంత బలంగా మార్చుకొంది.
ఆలోచిస్తూ కూర్చుంది సంవేద. అలా చాలాసేపు గడిచింది.
ఎప్పటినుండో సంవేదలో ఓ కోరిక వుంది.
ఆ కోరిక తీరాలంటే తల్లీదండ్రి ఇంట్లో వుండకూడదు. ఇవాళ వాళ్లిద్దరు ఇలా ఇంట్లో లేకపోవటం అనేది అరుదైన అవకాశం. కానీ ఆమెలో కలిగే సంకోచం ఆ అవకాశాన్ని డామినేట్ చేస్తోంది.
కానీ ఈ విషయంలో వెనుకడుగు వెయ్యకూడదు. నిస్సంకోచంగా నిర్ణయం తీసుకోవాలి.
తండ్రిని గుర్తుచేసుకుంటూ ధైర్యం తెచ్చుకొంది.
‘నువ్వు సంతోషంగా వుండాలంటే ఒక్క క్షణమైనా నీ తండ్రిని అనుకరించు, ఆయన ప్రతిరోజూ అనుభవిస్తున్న ఆనందపు నిషాను కాస్తయినా చవిచూడు’ అని ఆమె మనసు పదే పదే చెప్పింది.
అనుకరణ చాలా గొప్పది అది లేకపోతే మనం ఏమీ నేర్చుకోలేం. ఏమీ చేయలేం. పిల్లలు పెద్దవాళ్లను అనుకరిస్తూ మాటలు, నడక, నడత ఎలా అలవర్చుకుంటారో అలాగే వాళ్ల అలవాట్లను కూడా ఫాలో అవుతారు.
వెంటనే లేచి నాన్న విస్కీ బాటిల్స్‌ని దాచుకునే ర్యాక్‌ దగ్గరకి వెళ్లింది. వాటివైపు చూసింది.
ఓ విస్కీ బాటిల్‌ని బయటకి తీసింది.
ఆలస్యం చేస్తే అమ్మా, నాన్న వస్తారని.. వెంటనే ఆ బాటిల్‌ మూతతీసి, విస్కీని గాజు గ్లాసులోకి ఒంపుకొని, సోడా కలిపింది. గడ, గడ తాగింది. ఆమె గొంతు చుర, చురా మండి ఎంతో ఘాటుగా అన్పించింది.
ఆ బాటిల్‌ని తిరిగి యధా స్థానంలో పెట్టింది.
ఇన్ని రోజులు నాన్న తాగుతుంటే అదెలా వుంటుందో నన్న జిజ్ఞాస వుండేది. ఇప్పుడది తీరింది. ప్రపంచాన్ని జయించినట్లు అంతు తెలియని తృప్తిగా వుంది.
అలా ఓ ఐదు నిముషాలు గడిచాక…
నర,నరాల్లో ఏదో అగ్ని పాకుతున్నట్లై, పరిసరాలు తనచుట్టూ తిరుగుతున్నట్లు అన్పించటం మొదలైంది.
తల తిరుగుతోంది. దిక్కు తెలియనట్లు తిక్క, తిక్కగా వుంది. కడుపులో తిప్పి, వాంతి వచ్చినట్లుగా అన్పిస్తోంది.
ఒక్క అడుగులో బయట కొచ్చింది.
శరీరం తేలిపోతున్నట్లు స్వాదీనం తప్పుతోంది.
అడుగులు తడబడి అక్కడున్న స్టూల్‌ని తట్టుకొని టక్కున కింద పడింది.
కాలేజీకి వెళ్తున్న ద్రోణ గేటు దాటి బయటకి రాగానే శబ్దం విన్పించి అటువైపు చూశాడు.
కిందపడ్డ సంవేదను చూసి నిశ్చేష్టుడయ్యాడు. వెంటనే తేరుకుని…
”అయ్యో! కిందపడిందే! ఇప్పుడెలా?” అన్నట్లు అతని మనసు ఉద్విగ్నంగా కొట్టుకొంది.
ఆమె దగ్గరకి ఎవరూ రాకపోవటంతో ఇంట్లో ఎవరూ లేరనిపించింది.
ఏం చేయాలో తోచనట్లు ఒక్కక్షణం అలాగే నిలబడిపోయాడు.
సంవేదకు, ద్రోణకు మధ్యన రోడ్డే అడ్డం.
ద్రోణకి ఇప్పుడు తను వెళ్ళవలసిన పని గుర్తు రావడంలేదు. సంవేద తప్ప అతని కళ్లకి ఇంకేం కన్పించటం లేదు.
దగ్గరకి వెళ్లి ఆమెను పూలచెండులా చేతుల్లోకి తీసుకొని, స్పృహ వచ్చేంత వరకు తన ఒడిలో పడుకోబెట్టుకొని అసలేం జరిగిందో తెలుసుకోవాలని వుంది.
ఇంట్లో ఎవరూ లేనట్లు అర్థమై అచేతనంగా పడివున్న సంవేద దగ్గరికి వెళ్లాలన్న ఆత్రుతతో ఒక అడుగు ముందుకు వేశాడు.
అంతలో ఆటో వచ్చి ఆగింది.
ఆటోలోంచి సంవేద అమ్మా, నాన్న దిగారు.
ద్రోణ వాళ్లను చూడగానే ముందుకి వేసిన అడుగును వెనక్కి తీసుకున్నాడు.
లోపల కెళ్లగానే కిందపడివున్న సంవేదను చూసి, కంగారు పడింది శకుంతల.
”ఇదేంటండీ! ఇది కిందపడింది?” అంటూ ఆదుర్దాగా ముందుకి వంగి సంవేద భుజాలు పట్టుకొని, లేపాలని చూసింది.
ప్రతిరోజు భర్త దగ్గర వచ్చే వాసన సంవేద దగ్గర గుప్పుమనటంతో శకుంతల గుండెలు అదిరాయి.
”ఇదేం ఖర్మ దేవుడా!” అంటూ భర్తవైపు చూసింది.
”ఈ మధ్యన పిల్లలకి డైటింగుల గోల ఎక్కువైంది ఇదికూడా డైటింగ్‌ చేస్తుందేమో! కళ్లు తిరిగి కిందపడింది. లేపి లోపల పడుకోబెట్టు… భూమి, ఆకాశం ఏకమైనట్టు ఏంటా ఎక్స్‌ప్రెషన్‌? ” అంటు సంవేదవైపు చూడకుండా…”ఆ కుంటిదెక్కడ చచ్చిందో చూడు” అంటూ నిశితను గుర్తుచేసి, అక్కడ తన అవసరమేం లేనట్లు తన గదిలోకి వెళ్లాడు ప్రభాకర్‌.
నిశిత గుర్తొచ్చింది శకుంతలకి…
సంవేదను అలాగే వదిలి, నిశితకూడా ఇదే పరిస్థితిలో వుందేమోనన్న భయంతో ఒక్క వుదుటున లేచి నిశిత కోసం వెళ్లింది.
తలుపేసుకొని, చదువుకుంటూ తన లోకంలో తనుంది నిశిత.
తను భయపడిందేం అక్కడ లేకపోవటంతో ‘హమ్మయ్యా’ అనుకొని తిరిగి సంవేదన దగ్గరికి వచ్చింది.
మెల్లగా లేపి, అతిప్రయత్నంతో లోపలకి తీసికెళ్లి పడుకోబెట్టింది.. తొమ్మిది నెలలు కడుపులో పెరిగి బయటకొచ్చిన బిడ్డను ఎత్తుకోవటం తేలికే కాని ఇరవై సంవత్సరాలు పెరిగిన బిడ్డను మోయటం మాటలు కాదు.
నిస్సహాయంగా సంవేదను చూస్తూ అక్కడే కూర్చుంది. మత్తుగా, మరో లోకంలో వున్నట్లున్న కూతురి వైపు చూడాలంటేనే భయంగా వుంది.
ఇలా ఎందుకు జరిగింది?
రోజూ తన భర్త తాగుతున్నందువల్లనే కదా అయినా…
వయసొచ్చిన పిల్లలు చూస్తుండగా విస్కీ తాగితే ఒక్కోసారి ఇలాటి పరిణామాలు వస్తాయని ‘తాగే తండ్రులు’ ఒక్కసారి కూడా ఆలోచించరా? అసలు అలాటి స్పృహ వుండదా వాళ్లలో వాళ్లను మార్చాలంటే ఎన్ని మాటలు కావాలి! ఎన్ని జీవిత సత్యాలు చెప్పాలి! ఎంత మనోయజ్ఞం జరగాలి! అంత ఓపిక, శక్తి లేని దానిలా శకుంతల ప్రాణం వుసూరుమంది.
కానీ భర్తను మార్చుకోవటం భార్యగా తన ధర్మం.
ఎలాటి ప్రయత్నాలు చేయకుండా దివ్యశక్తులు అద్భుతాలను చేయవన్నట్లు మన ప్రయత్నం లేకుండా ఏదీ జరగదు. ఇలా చాలామంది భార్యలు తాగుబోతు భర్తల్ని చిన్నపిల్లల్ని చేసి మార్చుకోవాలని బెత్తం చేత్తో పట్టుకున్న టీచర్లలా ఫీలవుతుతుంటారు.
శకుంతల మాత్రం ఆ భావంలోంచి బయటకొచ్చి, ఎంతో ఎదిగిన దానిలా కర్తవ్యం ఆలోచించింది.
…మెల్లగా లేచి భర్త దగ్గరికి వెళ్ళింది.
”ఆ సంబంధం ఖాయం చేద్దామండీ!” అంది శకుంతల.
‘వద్దనుకొని, వచ్చేశాం కదా! మళ్లీ ఇంతలోనే ఈ మార్పేంటి?” అన్నాడు చిరాగ్గా ప్రభాకర్‌. భర్త వాలకం చూస్తుంటే…
ఎలా చెప్పాలా అని ఆలోచిస్తోంది.
తప్పతాగి పడివున్న కూతురే ఆమె కళ్లముందు మెదిలి మనసును పర పర కోస్తోంది.
”ఆ అబ్బాయి తండ్రి పెంపకంలో పెరిగినవాడు కాదని .. తండ్రివున్నా ఎక్కడున్నాడో తెలియదని… అత్తగారు వున్నా కూడా మామగారు లేరని… పెద్దవాళ్లు లేని ఇంటికి అమ్మాయిని ఇస్తే ఎలా వుంటుందోనని… నువ్వేగా వద్దన్నావ్‌!” అన్నాడు. ఈసారి ఆయన గొంతులో కాస్త సౌమ్యత ధ్వనించింది.
మాట్లాడలేదు శకుంతల.
పరిశీలనగా ఆమెనే చూస్తూ….
”నీ ముఖమేంటి శకుంతలా! కూర్చోబెట్టిన పీనుగలా వుంది. వెళ్లి కడుక్కొనిరా! చూడబుద్దికావటం లేదు.” అన్నాడు.
‘ఇది కడుక్కంటే వచ్చే కళ కాదులెండి!’ అని మనసులో అనుకుంటూ అలాగే కూర్చుంది.
”ఏమైంది శకుంతలా?” అన్నాడు అనునయంగా..
”నాకెందుకో ఇంటికొచ్చాక ఆ సంబంధాన్ని వదులుకోవాలనిపించటం లేదు. ఆ అబ్బాయికి మంచి క్వాలిఫికేషన్‌ వుంది భవిష్యత్తులో మంచి పొజిషన్‌లోకి వస్తాడు. కట్నం కూడా మన స్థోమతకి తగినట్లే అడుగుతున్నారు. ఇంతకన్నా ఏం కావాలి? మనం అనుకున్నవి పెద్ద కారణాలు కావేమో ననిపిస్తోంది” అంది శకుంతల.
ఇంటికి వచ్చేంతవరకు ‘ఈ పెళ్లివద్దు’ అని వాదించిన శకుంతలేనా ఈ మాటలు అంటున్నది అన్నట్లు ఆశ్చర్యపోయాడు ప్రభాకర్‌. అయినా తల్లి కదా ఏది మాట్లాడినా బిడ్డ శ్రేయస్సునే బేస్‌ చేసుకుంటుందన్న నమ్మకంతో…
”సరే! ఆలోచిద్దాంలే శకుంతలా!” అన్నాడు.
”ఆలోచించటం కాదు. వెంటనే వాళ్లకి ఫోన్‌ చెయ్యండి! సంవేదను చూసుకోటానికి రమ్మని…”అంది.
”ఏంటి నీ తొందర? వెళ్లి సంవేదను పిలువు. దాన్ని కూడా ఓ మాట అడుగుదాం…” అన్నాడు.
ఆ మాటతో కంగారుపడింది. భయంతో చెమట్లు పోశాయి వెంటనే తేరుకొని…
” అది పడుకొని వుంది లెండి! ఇప్పుడెందుకు దాన్ని కదలించటం… నేను తర్వాత మాట్లాడతాను. ముందు వాళ్లకి ఫోన్‌ చెయ్యండి!” అంది.
”సరే చేస్తాను…” అన్నాడు ప్రభాకర్‌.
భార్య చెప్పిన పని చెయ్యటం ఆయనకి ఇదే మొదటిసారి. ఈ అనుభవం చాలా కొత్తగా, హాయిగా ఉంది.
ఫోన్‌ చేసి సంవేదను చూసుకొని వెళ్లమని మధ్యవర్తితో మాట్లాడాడు ప్రభాకర్‌. వాళ్లకి అమ్మాయి నచ్చితే త్వరగా పెళ్లి చెయ్యాలన్నదే ఆయన ఆలోచన.
*****

రోజులు క్షణాల్లా దొర్లుతున్నాయి.
ఒకరోజు శకుంతల సంవేదను కూర్చోబెట్టి మాట్లాడింది. మాట్లాడుతూనే కూతుర్ని పట్టుకొని ఏడ్చింది. తండ్రిని ఇమిటేట్ చెయ్యొద్దని, జీవితంలో ఇంకెప్పుడూ తాగడం లాంటి పని చెయ్యొద్దని చెప్పింది.
”నన్ను క్షమించమ్మా! ఇంకెప్పుడూ అలాటి పని చెయ్యను. ప్రామిస్‌!” అంటూ మాట ఇచ్చింది సంవేద.
సంవేద పెళ్లి ప్రయత్నాలు ముమ్మరంగా సాగుతున్నాయి.
*****

ట్రాఫిక్‌ రూల్స్‌కి వ్యతిరేకంగా స్కూటీ నడుపుతోంది శృతిక. ఆమె వెనుక ఫ్రెండ్‌ తమ్ముడు రోషన్‌ కూర్చుని ఉన్నాడు.
లోకల్‌లో అంత స్పీడ్‌గా ఆ స్కూటీ వెళ్తుంటే చూసేవాళ్లకి ఏమో కాని, రోషన్‌కి మాత్రం భయంతో ప్రాణాలెగిరిపోయేలా వున్నాయి.
”అక్కా!” అంటూ గట్టిగా పట్టుకొని ”కొంచెం స్పీడ్‌ తగ్గించు… ఇప్పుడు మనకంత అర్జంట్ పనులేం లేవుగా…” అన్నాడు రోషన్‌
”అంత స్పీడ్‌లో వెళ్తేనే బైక్‌మీద వెళ్తున్న ఫీలింగ్‌ వస్తుంది నాకు… నువ్వు భయపడి నన్ను భయపెట్టకు.” అంది శృతిక.
‘నీ ఫీలింగ్‌తో నన్ను చంపకక్కా! ఆటోలో వెళ్లినా వెళ్లేవాడ్ని… ఏదో మా ఇంటివైపు వెళ్తున్నావని డ్రాప్‌ చెయ్యమన్నాను.” అంటూ గట్టిగా కళ్లు మూసుకున్నాడు.
”ఒరే రోషిగా! నీకో చిట్టి చిట్కా చెప్పనా! స్పీడ్‌గా వెళ్తే చావర్రా ! త్వరగా వెళ్తారు.” అంది ఒకచేత్తో హ్యాండిల్‌ పట్టుకొని, ఇంకో చేత్తో తన తలమీద హ్యాట్ తీసి, అదే చేతిని వెనక్కి పోనిచ్చి రోషన్‌ తలమీద పెడ్తూ….
అసలే భయంగా వున్న రోషన్‌ ”ఎక్కడికి పైకా?” అన్నాడు.
”కాదురా ! ఇంటికి… అదిగో అక్కడ సిగ్నల్‌ పడింది. ఇప్పుడు నేనక్కడ ఆగకుండా ఎలా వెళ్తానో చూడు…” అంటూ ట్రాఫిక్‌ సిగ్నల్‌ దగ్గర ఆగకుండా వెళ్లింది.
స్టాప్‌ లిమ్‌ట్ దగ్గర నిలబడివుండే ట్రాఫిక్‌ పోలీస్‌ శృతికను ఆపాడు. అతని స్టైల్‌లో మాట్లాడుతూ…
‘వెహికిల్‌ని పక్కన పెట్టి దిగు’ అన్నాడు.
ఆమె ఏమాత్రం తొణక్కుండా దిగింది.
రోషన్‌ కూడా దిగాడు. దిగి, ఓ పక్కగా నిలబడి, సడన్‌గా చెంపమీద కొడితే బిత్తరపోయినట్లు చూస్తున్నాడు. రోషన్‌ వైపు చూసి ‘వీడేంటి ఇలా అయ్యాడు’ అనుకొంది శృతిక.
స్కూటీకి సంబంధించిన రికార్డ్స్‌ చూపించమన్నాడు పోలీస్‌… ఒక్కక్షణం అర్థం కానట్లు చూసింది శృతిక.
”అర్థం కాలేదా? డ్రైవింగ్‌ లైసెన్స్‌, వెహికిల్‌ పర్మిట్, ఇన్సూరెన్స్‌, పొల్యూషన్‌ సర్టిఫికెట్, ఇవన్నీ వున్నాయా? వీటిల్లో ఏ ఒక్కటి లేకపోయినా పనిష్‌మెంట్ పెద్దగా వుంటుంది” అంటూ బెదిరించాడు.
అవన్నీ స్కూటీలోంచి తీసి చూపించింది.
అతను చూశాడు. అవన్నీ మళ్లీ ఆమెకే ఇచ్చాడు. అవి తీసుకొని…
‘ఇక నేనిక్కడెందుకుంటాను?’ అన్నట్లు స్కూటీవైపు నడవబోయింది.
”ఆగు…” అన్నాడు గద్దింపుగా..
ఆగింది శృతిక.
”ట్రాఫిక్‌ రూల్స్‌ని వ్యతిరేకించి స్పీడ్‌గా దూసుకొచ్చావు. దీనివల్ల యాక్సిడెంట్లు అయ్యే ప్రమాదం వుంది. నువ్వు ఫైన్‌ కట్టందే వెళ్లడానికిలేదు.” అన్నాడు కటువుగా
”ఎంత కట్టాలి?” అడిగింది వెంటనే.
చెప్పాడు పోలీస్‌.
”అంత డబ్బు నా దగ్గరలేదు.” అంది
”పార్కింగ్‌ ప్లేస్‌లో స్కూటీని పెట్టి, కీ నా చేతికి ఇచ్చి ఇంటికెళ్లు… ఫైన్‌ కట్టి స్కూటీని తీసికెళ్లు అన్నాడు.
ఒక్క నిముషం పెదవి కొరుకుతూ ఆలోచించి, సెల్‌పౌచ్‌లోంచి మొబైల్‌ తీసి ఏ నెంబర్‌కి చేయాలా అని చూస్తోంది. తండ్రికి చేస్తే కోప్పడతాడు. అక్క కృతికకు చేస్తే?
అమ్మో ! నిన్ననే ఓ గంట నిలబెట్టి ఓ క్లాస్‌ పీకింది.
‘సాఫ్ట్‌స్కిల్స్‌లో కోచింగ్‌ తీసుకోమని… సాఫ్ట్‌స్కిల్స్‌ను పెంచే పర్సనాలిటీ డెవలప్మెంట్, కాన్ఫిడెన్స్‌ బిల్డింగ్‌, కమ్యూనికేషన్‌ స్కిల్స్‌, మైండ్‌ మేనేజ్‌మెంట్ టెక్నిక్స్‌ వంటి అంశాల్లో తర్ఫీదు పొందటం వల్ల ఎదుటివారిని మెప్పించే నైపుణ్యం, స్పష్టమైన వాక్చాతుర్యం అలవడుతుంది’ అని…
ఇలా తను హాస్టల్లో వుండకుండా బయట తిరుగుతున్నానని తెలిస్తే చంపేస్తుంది. ఇప్పుడెలా?
స్కూటీని తియ్యమన్నట్లు లాఠీతో స్కూటీపై గట్టిగా కొట్టాడు పోలీస్‌.
ఉలిక్కిపడింది శృతిక.
‘నాకు మాత్రమే గొప్పగా గుర్తింపురావాలి. నాకంటే ఎవరూ గొప్పవారు కాదు. ఏపనిలో కూడా నాకు నేనేసాటి… అవకాశం దొరికితే ఎలాంటివారినైనా అవహేళన చెయ్యగల సత్తా వుంది నాకు…’ అన్న అభిప్రాయంతో వుండే ఆమెకు ఇలా నాలుగు రోడ్లు కలిసేచోట పోలీస్‌ పక్కన స్కూటీతో నిస్సహయంగా నిలబడటం తలకొట్టేసినట్లు వుంది. ఇప్పటికే రోడ్డుమీద వెళ్లే తన ఫ్రెండ్స్‌ కాని, కాలేజీ వాళ్లుకాని చూసివుంటారేమోనని ఆత్మన్యూనతతో చచ్చిపోతోంది.
వెంటనే పోలీస్‌ చెప్పినచోట స్కూటీని పార్క్‌చేసి, కీ అతని చేతిలో పెట్టి, ఆటో ఎక్కింది. రోషన్‌ కూడా ఆమెతో పాటు ఆటో ఎక్కాడు.
‘త్వరగా ఇంటికి వెళ్లటమంటే ఇదేనా శృతికక్కా?’ అన్నట్టు ఆమె ముఖంలోకి చూశాడు. రోషన్‌ చూసింది ఒక్కసారే అయినా మళ్లీ, మళ్లీ చూస్తున్నట్లు అన్పించి… వాడి చూపుల్ని తట్టుకోలేకపోతోంది. వాడి దృష్టిని మళ్లించటం కోసం… చాలా ముద్దుగా వాడివైపు చూసి…
”రోషీ! అదిగో ఆ హోర్డింగ్‌ చూడు.. వివెల్‌ సోప్‌ అడ్వర్‌టయిజ్‌మెంట్ ”అందం మీ సొంతం ప్రపంచం మీ పాదాల చెంత.” బావుంది కదూ” అంటూ రోషన్‌ తొడమీద మెల్లగా గిల్లింది.
రోషన్‌ ఉలిక్కిపడి అటు చూసేలోపలే దాన్ని దాటి వెళ్లింది ఆటో…
తన ఫీలింగ్‌ని శృతిక అర్థం చేసుకుందో లేదోనని, మళ్లీ చూశాడు. అదేచూపు, అదేస్థాయిలో గుచ్చుకుంటోంది. ఇంటికి వెళ్లేంతవరకు వీడింతేనా?
‘ఒరేయ్‌! అలా చూడకురా! అసలే నా బాధలో నేనున్నా… అయినా ఆ చూపేంటిరా! అలా కూడా చూడగలవా నువ్వు?’ అని మనసులో అనుకొంది… మనసులో ఎన్ని అనుకుంటే ఏం లాభం? పైకేమైనా తెలుస్తాయా? చస్తాయా!
కొద్దిదూరం వెళ్లగానే ఓ ప్లెక్సీ బోర్డు కన్పించింది. ‘హమ్మయ్యా!’ అనుకుంటూ ”అదిగో అటు చూడు రోషన్‌! ‘ఒక ఐడియా మీ జీవితాన్నే మార్చివేస్తుంది’ ఈ కాప్షన్‌ చాలా బావుంది కదూ!” అంది.
రోషన్‌ దానివైపు చూడకుండా..
”కొన్ని ఐడియాలు అంతే శృతికక్కా! మార్చి, మార్చి వేస్తుంటాయి.” అన్నాడు.
ఇదేదో తను ఇంతకముందు చేసిన పనికి దగ్గరగా అన్పించి, ఆ ఫీలింగ్‌ని పైకి కన్పించనీయకుండా.. ఎప్పుడైనా, ఎక్కడైనా మీవెంటే అన్న ‘హచ్‌’ హోర్డింగ్‌వైపు చూపించింది.
‘నేను నీవెంటగా రానక్కా! జీవితంలో పొరపాటున కూడా నీ స్కూటీ ఎక్కను. ఆ పోలీసోడి చూపులకి తడవకుండా జాగ్రత్త పడ్డాను.’ అన్నట్లుగా ఓ చూపు చూశాడు. ఆమె రోషన్‌వైపు చూసే లోపలే ఇంకో హోర్డింగ్‌ వచ్చింది.
రోషన్‌ ఉత్సాహంగా, ఉల్లాసంగా దానివైపు చూస్తూ…
”అదిగదిగో శృతికక్కా! అన్నికన్నా అది చాలా వెరైటీగా వుంది. ఎవరికి దురదపెడితే వాళ్లే గీరుకోవాలి అన్నట్లు గోడకేసి వీపును గోక్కుంటూ ఆ దురదపోవాలంటే ఈ క్రీమును వాడండి! అన్నట్లు ఓ వ్యక్తి ఎక్స్‌ప్రెషన్‌ ఇస్తున్నాడు. చూడు” అన్నాడు.
రోషన్‌ చెప్పేది అర్థమవుతున్నా చాలా క్యాజువల్‌గా వుండానికి ప్రయత్నిస్తూ, ఇల్లు రాగానే ఆటోని ఆపి, దిగింది శృతిక.

ఇంకా వుంది.

బ్రహ్మలిఖితం .. 11

రచన: మన్నెం శారద

అతను తలదించుకుని టాయిలెట్స్ దగ్గర నిలబడ్డాడు.
కోయదొర లిఖిత వైపు చూసి చిరునవ్వుతో “మేం కూడా కూటి కోసం అబద్ధాలడతాం. కాని మా సమ్మక్క జాతరలు నిష్టగా చేస్తం. పూజలో వుంటే పెళ్ళాన్ని కూడా తల్లిలానే చూస్తం. ఇపుడు చెప్పు. పుస్తకల్లో చ్ అదివి నాగరికత తెలుసుకునే మీ బస్తీ జనాలు పరగడుపునే పాపాలు చేస్తారా లెదా? ఇంతోటీ గోరాలు మా అదవిలో చిత్తకార్తి ఊరకుక్కలు కూదా సెయ్యవు!” అన్నాడూ.
లిఖిత అతనికి జవాబు చెప్పాలేకపోయింది.

********

టైము పదకొండు గంటలు దాటింది.
కాలం గడిచే కొలది బాంక్‌లో రద్దీ పెరిగిపోతున్నది.
ఈశ్వరి మనసు మనసులో లేదు.
ఓ పక్క పని చేస్తున్నా మనసులో మాత్రం ఓంకారస్వామి చెప్పిన మాటలు నిజమవుతాయో లేదోనని ఆందోళనగా చూస్తోంది.
ఒకవేళ కొంపదీసి నిజమయితే! అలా అనుకోవడమే తరువాయి ఈశ్వరి శరీరం జనవరి నెలలో జమ్మూలో చిక్కుపడినట్లుగా బిగుసుకుపోయింది.
క్షణక్షణం అతిప్రయాస మీద వెనక్కి జరుగుతున్నాయి.
ఓంకార స్వామిం చెప్పింది ‘ఉత్త హంబక్’ అనే నమ్మకం మనసులో కొద్ది కొద్దిగా ఏర్పడి బలపడసాగింది.
లంచ్ ముగిసింది.
ఈశ్వరి లెడ్జర్ బుక్ ముందేసుకుని ఫిలప్ చేస్తోంది.
“ఏమండి?”
ఈశ్వరి తెలెత్తింది.
వెంకట్ నిలబడి వున్నాడక్కడ.
“ఎవరు మీరు?” ఈశ్వరి తడబాటుగా అడిగింది.
“మీ పేరు ఈశ్వరి కదూ!” అతనామె ప్రశ్నకి జవాబు చెప్పకపోగా ఎదురు ప్రశ్నించేడు.
అవునన్నట్లుగా తలాదించింది ఈశ్వరి.
“మొన్న కేష్ డ్రా చేసినప్పుడు ఇరవైవేలెక్కువిచ్చేసేరు. వెంటనే రావడానిక్కుదరలేదు. ఈపాటికి మీ ఉద్యోగం ఊడిందేమోనని భయపడ్డాను తీసుకోండి” అతను కాష్ వున్న కవరు చేతికందిస్తుంటే ఈశ్వరి కొయ్యబారిపోయింది.
భయంతో, ఆశ్చర్యంతో ఆమె కనుపాపలు పెద్దవి కావడం క్రీగంట గమనించి కూడా గమనించనట్లుగా వెనుతిరిగేడు వెంకట్.
అంతవరకు చేష్టలు దక్కి ప్రాణం కోల్పోయినట్లుగా నిలబడీపోయిన ఈశ్వరి ఒక్కసారి “ఏమండీ!” అంటూ తేలు కుట్టినట్లుగా కెవ్వున అరిచింది.
బాంక్ ఎక్జిట్ దాటుతూ అతను వెనుతిరిగి చూసి “పిలిచేరా ?” అనడిగేడు అమాయకంగా.
అప్పటికే ఈశ్వరి రివ్వున పరిగెత్తుకెళ్ళి అతని దగ్గరగా నిలబడి “మీ పేరు? ఎక్కడుంటారు? ఏం చేస్తుంటారు?” అనడిగింది రొప్పుతూ.
ఆ దృశ్యాన్ని బాంక్‌లోని తన సహోద్యోగులు ఆసక్తిగా గమనిస్తున్నారనే ఇంగితం కూడా ఆమెకి తోచడం లేదు.
“వెంకట్. ద్వారకానగరి. బిజినెస్” అన్నాడు వెంకట్.
“మీ ఎడ్రస్ రాసిస్తారా, మీతో మాట్లాడాలి!” అంది ఈస్వరి.
వెంకట్ కొంత ఇబ్బంది నటించి “అంతవసరమంటారా?” అనడిగేడు.
“చాలా అవసరం” అంది ఈశ్వరి.
“అయితే ఒక పని చెయ్యండి. సాయంత్రం ఆరుగంటలకి రామకృష్ణా బీచ్ దగ్గరున్న వేంకటేశ్వర స్వామి గుడి దగ్గర వెయిట్ చేస్తుంటాను రండి” అంటూ వెళ్ళిపోయేడు వెంకట్.
వెళ్తున్న అతని వైపు మైమరపుగా చూస్తూ సీట్లో కొచ్చిందామె.
అంతసేపూ ఆమెనే గమనిస్తున్న ఆమె కొలీగ్ లావణ్య “ఏం జరిగింది ఎవరతను?” అనడిగింది ఆశ్చర్యంగా.
“మొన్న కాష్ తగ్గింది కదా! ఇతనికే ఇచ్చేసేనట!” అంటూ పేకెట్ చూపించింది.
లావణ్య పేకెట్ తెరచి “తగ్గింది ఇరవై వేలేగా పాతికిచ్చేడేంటీ? నిన్ను చూసి మైమరచిపోయేడా?” అంది కన్ను కొడుతూ.
ఆ మాటకే ఈశ్వరి బుగ్గలెర్రబడ్డాయి. “చీ.. ఊరుకో” అంది సొట్టబడిన బుగ్గలలో నవ్వు దాచుకుంటూ.
ఈసారి తెల్లబోవడం లావణ్య వంతయింది.
ఏ చిన్న జోక్ వేసినా సీరియస్సైపోయే ఈశ్వరి ఈ రోజు తన జోక్‌నింత స్పోర్టివ్‌గా రిసీవ్ చేసుకోవడం ఆమెకి చాలా ఆశ్చర్యాన్ని కల్గించింది.
“సర్లే. ముందెళ్ళి ఆ ఇరవై వేలూ మానేజర్‌గాడి మొహాన కొట్టు. చిన్న తప్పు దొరికితే ఉద్యోగాలు పీకేయాలని మహా సరదా పడిపోతుంటాడు శాడిస్టు వెధవ!” అంది లావణ్య.
ఈశ్వరి తలూపి మిగతా అయిదువేలూ లావణ్య దగ్గర పెట్టి మానేజర్ దగ్గరకెళ్ళి ఇరవై వేలూ యిచ్చి గాలి పీల్చుకుంది.
మానేజర్ వాటిని జమ చేసుకొని “ఎక్కడివి? ఏదైనా నగమ్మేసేవా?” అడిగేడు కుతూహలంగా.
“లేదు లెండి. మావారడ్జెస్ట్ చేసేరు. నాక్కాస్త పర్మిషనిస్తారా? ఇంటికెళ్లాలి” అనడిగింది.
“ఓకె.. ఓకె..” అన్నాడాయన.,
“మావారడ్జెస్ట్ చేసారని చెప్పావేంటే” అని ఆలోచించుకుంటూ సీటు కొచ్చి బాగ్ సర్దుకుంటుంటే అయిదువేలు ఈశ్వరి కందిస్తూ అడిగింది లావణ్య.
“చెక్కేస్తున్నావా?”
“ఆ!” అంది ఈశ్వరి నవ్వుతూ.
“అద్సరే! ఆ మహానుభావుడి కసలు మన దగ్గర ఎకౌంటుందా?” అనడిగింది.
దాంతో ఈశ్వరికి కొద్దిగా అనుమానమేసింది.
******
వేంకటేశ్వర్రావులు, వెంకట్రావులు, వెంకట సుబ్బారావులు, రామరావులూ ఇలా చాలా ఎకౌంట్లున్నాయి. కాని కేవలం వెంకట్ వున్నట్లుగా గుర్తు లేదు. ఒకవేళ్ అతను పూర్తి పేరు చెప్పలేదేమో.
ఆలోచిస్తూ బ్యాంక్ బయటకొచ్చి బీచ్ కెళ్ళే బస్సుకోసం నిలబడింది బస్టాండులో.

******
ఇంకా తెలవారకుండానే ‘కొచ్చి’ అని ప్రస్తుతం పిలవబడే కొచ్చిన్‌లో రైలాగింది. లిఖిత రైలు దిగి ఒక ప్రక్కగా నిలబడింది వెంటనే ఏం చేయాలో తోచక. దాదాపు రైలంతా అయ్యప్ప భక్తులే వున్నారు. స్టేషనంతా చూస్తుండగానే ఒక నల్లని తెర కప్పినట్లయిపోయింది వాళ్లతో. స్టేషన్ చాలా పెద్దదయిన అపురాతనంగా వుంది. ఆమెకి దణ్ణం పెట్టి వెళ్ళిపోయేడు కోయదొర.
జర్నలిస్టు మాత్రం ఆమెని వీడకుండా పక్కకొచ్చి నిలబడి “ఎక్కడికెళ్లాలి?” అనడిగేడు. లిఖిత అతని వైపు చురుగ్గా చూసి “నా సంగతి మీకు దేనికి? మీ దారిన మీరు వెళ్ళండి” అంది.
“సారీ! మీతో వస్తే మర్యాదలు బాగా జరుగుతాయని ఆసక్తి” అన్నాడు నవ్వుతూ.
“ఇక్కడ నాకేం ఇన్‌ఫ్లూయెంస్ లేదు. వెళ్లండి” అంది లిఖిత.
“మరీ నన్నొక పురుగులా విదిలించేయకండీ. ఎంతయినా మగాణ్ని. కాస్త తోడుంటే మీకు ఇబ్బందులుండవు. నన్ను మీతో రానివ్వండీ. ప్లీజ్!” అన్నాడూ.
లిఖిత అతని మాటని పూర్తిగా కాదనలేకపోయింది.
ఈ రాష్ట్రంలో తనతో కాస్త తెలుగు మాట్లాడేవాడతనే.
“సరే పదండి!” అంది.
“దట్స్ గుడ్!” అంటూ ఆమె బాగ్‌ని కూడా అందుకున్నాడతను. ఇద్దరూ టాక్సీలొ ఎం.జి రోడ్డులో వున్న ద్వారక హోటల్ కెళ్ళేరు. కొచ్చిన్ చూస్తుంటే కొద్దిగా కాకినాడ వాతావరణం కనిపించింది. అక్కడ డబుల్ రూం బుక్ చేసింది లిఖిత. అప్పటికే బాగా తెల్లారింది.
వెంటనే కాఫీలు తెప్పించింది.
ఇద్దరూ కాఫీ తాగాక “మీకేమన్నా పనులుంటే స్నానం చేసి ముగించుకు రండి” అంది లిఖిత.
అతను బుద్ధిగా తలూపేడు.
అతను స్నానం చేసేక లిఖిత వెళ్ళి షవర్ ఓపెన్ చేసుకొని స్నానం చేసింది. నీళ్ళు జల్లుగా మీద పడుతుంటే మనసు హాయిగా ఫ్రెష్‌గా తయారవ్వసాగింది. ఆ హాయిని కోల్పోవడానికిష్టం లేక లిఖిత దాదాపు అరగంటసేపూ స్నానం చేస్తూనే వుంది. ఇంకా ఇంకా చేయాలనిపించినా తానొచ్చిన పని గుర్తొచ్చి స్నానం ముగించి బట్టలు వేసుకొని బయటకొచ్చింది.
రూం తలుపు దగ్గరగా వేసుంది. అతను బయటకెళ్ళి నిలబడినట్లున్నాడు.
తలుపు బోల్ట్ వేసి చీర కట్టుకుంది. కేరళలో చాలా దేవాలయాల్లోకి స్త్రీలని చీర తప్ప మరో డ్రెస్సులతో, మగవాళ్లని షర్టులతో రానివ్వరని ఆమె ఎక్కడో చదివినట్ళు గుర్తు.
తల దువ్వుకొని బాగ్ అక్కడే పెట్టి బయటకొచ్చి కారిడార్‌లో జర్నలిస్టు కోసం చూసింది. అక్కడతను కనిపించలేదు. అతను క్రిందకు ఎళ్లి నిలబడుండొచ్చని ఆమె తన హేండ్‌బాగ్ కోసం చూసింది. అదెక్కడా కనిపించకపోవడంతో ఆమె కంగారుపడి మంచం మీద, టేబుల్ మీద అన్ని ప్రాంతాలూ వెదికించి. బాగ్ దొరకలేదు.
ఆమె హతాశురాలయిపోయింది.
గబగబా రూం తాళం వేసి క్రిందకొచ్చి జర్నలిస్టు కోసం అంతటా చూసింది.
“ఏం జరిగింది?” అనడిగేడు బేరర్ ఒకడు ఇంగ్లీసులో, ఆమె ఆందోళన చూసి.
“నా మనీ బాగ్ పోయింది. నాతో వచ్చిన వ్యక్తిని చూశారా?” అనడిగింది లిఖిత ఆందొళనగా.
“అతను ఆటోలో వెళ్ళిపోవడం చూసాను. అతను మీకేం కాడా?” అనడిగేడతను ఆశ్చర్యంగా.
“జస్ట్ హీ యీజే ట్రెయిన్ మేట్” అంది లిఖిత. అప్పటికే ఆమె కళ్ళలో నీళ్ళు నిలిచేయి.
“యూ ఆరే ఎడ్యుకేటెడ్ గాల్, హౌ డుయు బిలీవ్ ఏ స్ట్రేంజర్ మాడం. ఇట్సాల్ రైట్. డోంట్ వర్రీ. లెటజ్ ఇంఫార్మ్ ది థింగ్స్ టు అవర్ హోటల్ మానేజర్!” అన్నాడతను.
లిఖిత తలూపి అతనితో మానేజర్ దగ్గరకెళ్ళి జరిగిందంతా చెప్పింది.
“మీరు ఖంగారు పడకండి. పోలీస్ రిపోర్టిద్దాం. ఇన్ ద మీన్‌వైల్ మీరు కావాలంటే మీ ఇంటికి ఫోన్ చేసి టి.ఎం.ఓ చెయమని చెప్పండి” అన్నాడతను.
వేరే రాష్ట్రంలో వాళ్లు చూపిస్తున్న ఆదరణ, సహృదయతలకి లిఖిత కళ్ళు వర్షించేయి. కన్నీటిని తుడుచుకుంటూనే ఇంటీకి డయల్ చేసింది. ఎంతకూ లైన్ దొరకలేదు.
ఆమె నిస్సహాయంగా మానేజర్ కేసి చూస్తోంది.
“ఇట్స్ ఓకే. ఆందోళన చెందకండి.ముందు టిఫిన్ చేసి మీరొచ్చిన పని చూసుకోండి. ఈ అయిదొందలూ వుంచుకోండి.” అన్నాడు తన పాకెట్ లోంచి డబ్బు తీసిస్తూ.
లిఖితకి ఆత్మాభిమానమడ్డమొచ్చింది. ఎవరికైనా ఇవ్వడమే కాని ఎవరి దగ్గరా తీసుకోవడమెరుగని ఆమె మనసు ఆ డబ్బు తీసుకోడానికెంతగానో సిగ్గుతో కుంచించుకుపోయింది.
“ఫర్వాలేదు తీసుకోండి. ఇంటినుండీ డబ్బు రాగానే ఇచ్చేద్దురుగాని. ట్రీట్ మీ ఏజ్ యువర్ ఫ్రెండ్. ప్రపంచంలో అందరూ నీచులూ, మోసగాళ్ళే వుండరు” అన్నాడతను మెత్తగా.
“థాంక్స్” అంటూ డబ్బందుకుంది లిఖిత.
రెస్టారెంట్లో మరో కప్పు కాఫీ తాగి భగవతి టెంపుల్ అడ్రస్ తెలుసుకుని ఆటోలో అక్కడికి చేరుకుంది.
పెద్ద సరంభీ పెంకుటిల్లులా వున్న ఆ గుడిని చూసి ఆమె ఆశ్చర్యపోయింది మొదట. గుడి బయట గోడకమర్చిన ఇనుప బద్దెల మీద ప్రమిదల్లో దీపాలు వెలుగుతున్నాయి. లోపలికెళ్ళి స్లిప్పర్స్ చెట్టు పక్కగా పెట్టి గుడిచుట్టూ ప్రదిక్షిణాలు చేసి గర్భగుడి ముందుకొచ్చింది. అక్కడ కూడా లోపల వేలాది ప్రమిదలతో కొమ్మల్లా వున్న ఇత్తడి కుందెలలో దీపాలు వెలుగుతున్నాయి. కాంతి చెదరి అమ్మవారి మీద పడినప్పుడు అమ్మవారి వంటిమీద నగలు తళుక్కుమంటున్నాయి. పూజారి కూడా మన పూజారిలా లేడు. తెల్లటి లుంగీ పంచె, వెనక్కు దువ్విన పల్చని జుట్టు, నుదుటున అడ్డ విబూధి నామాలు, నల్లని శరీరం .. అతనందరికీ తులసి దళాలు వేసిన నీటిని తీర్థంగా ఇచ్చేడు. తర్వాత చందనం, పసుపు కలిపిన చిన్న చిన్న ముద్దల్ని చేతిలో పెట్టేడు. దాన్నేం చేసుకోవాలో తెలీక లిఖిత అందరివైపూ చూసింది. వాళ్లందరూ దాన్ని నుదుట బొట్టులా పెట్టుకుంటున్నారు. లిఖిత కూడా వారిననుసరించింది.
ఆ రోజు శుక్రవారం.
గుడి రద్దీగానే వుంది.
ప్రొద్దుటే తల స్నానాలు చేసి, తెల్లని సాంప్రదాయపు ఓణీ తీరు కట్టుతో ఆడవాళు, పైన ఆచాదన లేకుండా లుంగీలతో మగవాళ్ళు భగవతిని సందర్శించుకుంటున్నారు.
ఒక్క ఘంటారావన తప్ప ఒక్క చిన్న శబ్దం కూడా లేదక్కడ. అందరూ అమ్మవారిని సందర్శించుకోవడానికి గుడికి వచ్చేమన్న భావన తప్ప ఒకర్నొకరు పలకరించుకోవడాలు, కబుర్లూ లేవు.
అంతే కాదు. మన వైపులా దద్దోజనాలూ, చక్కెర పొంగళ్లూ, పులిహోరలూ ప్రసాదాల్లా పెట్టడం లేదు. చాలా నిరాడంబరంగా, నిర్మలంగా జరుగుతున్నది పూజావిధానం.
లిఖిత గుడి ప్రాంగణంలో ఓ పక్కగా కూర్చుంది.
మరో గంటలో గుడిలో రద్దీ తగ్గింది. పూజారి నిదానంగా బయటకొచ్చి నిలబడ్డాను.
లిఖిత లేచి నమస్కరించింది.
అతను ఆశీర్వాదం ఇస్తున్నట్లుగా దూరం నుండే చెయ్యెత్తి అభయమిచ్చినట్లుగా ఊపేడు.
లిఖిత అతని దగ్గరగా వెళ్లి “నేను హైద్రాబాదు నుండి .. మీనన్ పంపేరు మీ దగ్గరకి.. ” అంది సైగ చేస్తూ.
“నా దగ్గరికా?” అన్నాడతను తెలుగులో.
తెలుగు వినగానే ఆమె ప్రాణం లేచి వచ్చినట్లయింది.
“మీకు తెలుగొచ్చా? మీ పేరు కుట్టికారనే కదూ!” అంది.
అతను తల పంకించి “వచ్చు నేను కొన్నాళ్ళు ఆంధ్రాలో వున్నాను. ఇంతకీ ఏ మీనన్ పంపించేడు నిన్ను?” అనడిగేడు.
లిఖితకెలా చెప్పాలో తెలియలేదు.
“ఆయన మా నాన్నగారి స్నేహితుడు. ప్రస్తుతం హార్ట్ డిసీస్‌తో హాస్పిటల్లో వున్నారు. మా నాన్నగారి పేరు కార్తికేయన్”.
కుట్టికారన్ ఆమె వైపు అదోలా చూసి “రా, ఈ పక్కన కూర్చుని మాట్లాడుకుందాం” అన్నాడు తను ముందుకి నడుస్తూ.
లిఖిత అతన్ననుసరించింది.
ఇద్దరూ గుడి ప్రాంగణంలో వున్న మరో మంటపంలో కూర్చున్నారు.
“ఇప్పుడు చెప్పు. మీ నాన్నని వెదుక్కుంటూ వచ్చేవా? ఆయన రెండ్రోజుల క్రితమే నా దగ్గర్కొచ్చి వెళ్ళేరు”.
ఆ మాట వినగానే లిఖిత మొహంలో ఆనందం చోటు చేసుకుంది.
“మీ దగ్గర కొచ్చేరా? ఇప్పుడెక్కడున్నారు?” అనడిగింది ఆత్రుతగా.
“తెలియదు” అతని జవాబు వినగానే ఆమె మొహంలో వర్షరుతువులో వచ్చిన ఎండలా సంతోషం వెంటనే మాయమయ్యింది.
కుట్టికారన్ అది గమనించేడు.
“నేను చెప్పి చూశాను. అతని ప్రయత్నం ప్రయోజనం లేనిదని. చెడు దాపురించినవాళ్లకి హితం చెవికెక్కదు. మగవాడికెప్పుడూ మంచిని చెప్పే తల్లి కాని, భార్య కాని వుండాలి. స్త్రీ శక్తిస్వరూపిణి. కాని ఆ స్త్రీ రాక్షస గుణాలతో చెడు చెప్పిందంటే మగాది బతుక్కి నిష్కృతుండదు. మీ అమ్మగారు ఆయన్ని వెళ్లనివ్వకుండా వుండాల్సింది.”
లిఖిత మొహం మ్లానమయింది.
“ఆయన చాలా సంవత్సరాలుగా మాతో లేరు” అంది మెల్లిగా.
కుట్టికారన్ అర్ధమైనట్లుగా తల పంకించి “అతను వెళ్ళింది నీచోపాసకుల దగ్గరకి. నువ్వెలా వెళ్తావు! ఆడపిల్లవి!” అన్నాడు జాలిగా.
“ఎలాగైనా నా తండ్రిని రక్షించుకోవాలి. ప్లీజ్! నేను పుట్టేక ఆయన్ని చూడలేదు” అంది లిఖిత చేతులు జోడిస్తూ.
కుట్టికారన్ క్షణం సేపు కళ్ళు మూసుకుని వేళ్ళని లెక్కలు కడుతున్నట్లుగ్లా అడించి “నువ్వు బయలుదేరిన వేళ మంచిది కాదు. నీ కడుగడుగునా ఆటంకాలు ఈపాటికే వచ్చి వుండాలి!” అన్నడు.
లిఖిత ఆశ్చర్యంగా చూసింది.
“నువ్వు నన్నొక మోసగాడనుకొంటున్నావు కదూ! అదేం కాదు. నేను ఈ గుడి ప్రాంగణంలో కూర్చుని నాకు తోచింది చెబుతాను. కావాలని ఏదీ చెప్పను. బహుస అమ్మ నాచేత ఈ మాటలు పలికిస్తుంటుందేమో నాకు తెలియదు. నేనిలా చెప్పినందుకు ఒక్క రూపాయి కూడా తీసుకోను” అన్నారాయన.
“దేవుడున్నాడంటారా?”
లిఖిత ప్రశ్నకి అతను పకపకా నవ్వాడు.
లిఖిత అతనివైపు తెల్లబోయినట్లుగా చూసింది. “లేడనడానికి నిదర్శనముందా?”అనడిగేడు నవ్వుతూనే.
“మీకెప్పుడైనా కనిపించేడా?”
“ఎలా కనిపిస్తాడు. నిర్వికారుడాయన”.
“మరి గుడిలో ఆ రూపం?”
“ఒక దివ్య శక్తికి మనం కల్పించుకొన్న ఆకృతి. మనం మన అత్మీయుల్ని తల్లి, తండ్రి, భార్య, భర్త, కొడుకు, కూతురు అని వరుసలతో విభజించుకోలేదూ! వాళ్లందర్నీ మనం వివిధ వరుసలో ప్రేమిస్తున్నాం కదా. ప్రేమ మాత్రం ఒక్కటే కదా. అలానే భగవంతుడికి శతకోటి పేర్లు, ఆకారాలు ఏర్పరచుకొని పూజిస్తున్నాము. ఒక్క మాటలో నిజం చెప్పాలంటే మన శక్తికన్నా అతీతమైన ప్రతి శక్తిని దైవంగా భావించి పూజించడం మానవుడు అలవరచుకొన్నాడు. అద్సరే. మనం దేవుడున్నాడా లేడా అని తర్కించే అంత తీరికగా లేము. ముందు మీ నాన్నగారి జాడ తెలుసుకోవాలి.” అంటూ ఆయన లిఖిత వైపు చూశాడు.
“అవును” అంది లిఖిత ఆందోళనగా
“ఈ రాష్ట్రం చాలా చిత్రమైంది. అందమైంది కూదా. కాని గనులలో విలువైన వజ్రాలు, బంగారంతో పాటు విషనాగులు కూడా వున్నట్లు ఈ సుందరమైన అక్షరాస్యులున్న ఈ కేరళలో కొంతమంది క్షుద్రోపాసకులు, చేతబదులు, నీచపూజలు చేసే వారు కూడా వున్నారు. మీ నాన్నగారిలా మానసికంగా బలహీనులైన వ్యక్తుల్ని, అడ్డదారిన పైకి రావాలనుకునే మనుషుల్ని వాళ్లు వశపరుచుకుంటారు.”
“అసలు చేతబడులు ఉన్నాయంటున్నారో, లేవంటున్నారో కూడా నాకర్ధం కావట్లేదు” అంది.
మళ్ళీ పకపకా నవ్వేడు కుట్టికారన్.
“లేవు. ముమ్మాటికీ లేవు. ఇదంతా మనిషి బలహీనతలతో కొంతమంది ఆడుతున్న నాటకం. మనిషి నరాలు పట్టుదప్పినప్పుడు తప్పుడు అలవాటులతో మానసికంగా క్షీణించినపుడు కొన్ని భ్రమలకి లోనవుతాడు. అప్పుడు తన తప్పుల్ని, లోపాల్ని కప్పిపుచ్చుకునేందుకు నన్నెవరో చేతబడి చేసేరని చెప్పుకుని ఇతరుల జాలి సంపాదించాలని ప్రయత్నిస్తాడు. అలాంటప్పుడు అతని పక్కనున్నవారు ఆ అవకాశాన్ని తమ ప్రయోజనాలకి వాడుకోటానికి తమ శత్రువులు ఆ పని చేసేరని అతని మెదడులో విషం నూరి పోస్తారు. అసలే మానసికంగా బలహీనమైన ఆ వ్యక్తి వెంటనే చేతబడులు తీసే వ్యక్తిని ఆశ్రయిస్తాడు. అతడు కూడా ఇతని బలహీనతతో ఆడుకుంటాడు. దాదాపు ఇతన్ని తమ మాటలతో పిచ్చివాణ్ణి చేస్తారు. ఇదంతా మనిషి సైకాలజీ మీద ఆడుతున్న ఒక గొప్ప నాటకం”
“ఇప్పుడు మా నాన్నగారి సంగతి!”
“అక్కడికే వస్తున్నాను. ఈ రాష్ట్రంలో మూడు ప్రాంతాలలో ఇలాంటి వాళ్లున్నారు. ఒకటి మున్నార్ అడవిలో. రెండోది టేక్కాది ప్రాంతాలలో. మూడోది శబరిమలై వెళ్ళే త్రోవలో పంచా దాటి వెళ్టే అరన్ మూలా అనే చొట వీళ్ళు వున్నారని వినికిడి. నువ్వొక్కతివే ఆడపిల్లవి బయల్దేరేవు. ఎలా వెదుకుతావు?” అన్నాడాయన జాలిగా చూస్తూ.
“మీరాశీర్వదించండి. నా ప్రయత్నం నేను చేస్తాను” అంది లిఖిత అతని పాదాలకి నమస్కరిస్తూ.
కుట్టికారన్ ఆమెని ఆశీర్వదించి భగవతి దగ్గర కుంకుమ పొట్లం కట్టి తెచ్చి ఆమె చేతికిచ్చి “రోజూ ఈ బొట్టూ పెట్టుకుని పని ప్రారంభించు. నీకు జయం కల్గుతుంది. ఆడపిల్లవి జాగ్రత్త!” అన్నాడు.
లిఖిత అతనివైపు నిశితంగా చూసి “మీరు చేసిన సహాయానికి కృతజ్ఞతలు. మొదట మున్నార్ వెళ్తాను. కానీ వెళ్ళే ముందొక్క మనవి” అంది వినయంగా.
ఆయన ఏమిటన్నట్లుగా చూశాడు.
“మగవాడికి దారి చూపాల్సింది తల్లిగాని, భార్యగాని అన్నారు. అంటే స్త్రీయే మగవాడికి గురువులాంటిది. మీరు పూజించే అమ్మవారు కూడా స్త్రీమూర్తే. అలానే ఆదిశక్తి కూడా స్త్రీయే. ఈ ప్రకృతి కూడా స్త్రీగానే పరిగణింపబడుతోంది. అలాంటప్పుడు నన్నెందుకు మాటిమాటికి ఆడపిల్లనని జాలి చూపిస్తారు. తెలివితేటలకి, ప్రతిభకి, సమయస్ఫూర్తికి, వివేకానికి వివక్షత పాటిస్తారెందుకు? నేనీ పని తప్పక సాధిస్తాను. నా తండ్రిని కలుసుకొని తీరతాను. ఇంకెప్పుడు ‘ఆడ’ అన్న పదాన్ని చేతకానిదానికి పర్యాయపదంగా వాడకండి ప్లీజ్!” అంది ఒకరకమైన ఉద్వేగానికి గురవుతూ.
అంత వయసు పైబడి సదా అమ్మవారి సేవలో నిమగ్నుడయిన కుట్టికారన్ కూడా తెల్లబోయేడామె మాటలకు.
వివేకం, మంచితనం మూర్తీభవించిన అతను వెంటనే తేరుకొని గట్టిగా నవ్వి “నా కళ్లు తెరిపించేవమ్మా.. నాకు జన్మనిచ్చింది తల్లని మరిచిపోయేను తాత్కాలికంగా. ఎంతయినా మగాణ్ణి కదూ!” అన్నాడు తల మీద చెయ్యి పెట్టి నిమిరి.
లిఖిత మరోసారతనికి నమస్కరించి గుడినుండి బయటికొచ్చింది. తన ప్రయత్నానికి నాందిగా అడుగులు వేస్తూ.

ఇంకా వుంధి…

మాయానగరం – 38

రచన: భువనచంద్ర

“ఇన్నేళ్ళుగా మీరిక్కడ వుంటున్నారు? నాకు తెలిసి, ఇది నీరు లేక మోడుగా మారిన దేవాలయం. దీన్ని ఇంత పచ్చగా చేసినవారెవరు? ” అడిగాడు రుషి. రుషికి ఇరవై తొమ్మిదేళ్ళు వుంటాయి. అందంగా, దబ్బపండుగా వుంటాడు. వొంటి మీద కాషాయ రంగు పైజామా లాల్చీ వున్నాయి. మెడలో రెండు మూడు పూసల దండలూ, ఓ రుద్రాక్షమాలా వున్నాయి. భుజాన వేలాడుతూ ఓ కాషాయ సంచీ. అతడంతట అతను వచ్చి అమరేశ్వర అవధానిగార్ని పరిచయం చేసుకున్నాడు.
” మీ పేరు చెప్పారు. అసలీ వూరు దేవాలయం, నేనూ, ఇక్కడి పరీస్థితులు మీకెలా తెలుసు? ” కుతూహలంగా అడిగారు అవధానిగారు.
“నేను ఇక్కడే ఆడుకునే వాడ్ని. మీ అబ్బాయిలిద్దరూ నాకు స్నేహితులే. మీకు గుర్తుండకపోవచ్చు. నాకు పదహారేళ్ళప్పుడు మా అమ్మగారు పోయారు. చితా భస్మాన్ని గంగలో కలిపితే మా అమ్మకి ముక్తి లభిస్తుందని మా నాన్న కాశీ బయలుదేరాడు నన్ను వెంట తీసుకెళ్ళారు. ఆవిడ ముక్తి సంగతి తెలియదు కానీ మూడు మునకలు వేసి గంగలోకి జారిపోయాడు మా నాన్న. ఏం చెయ్యాలో తెలియని పరిస్థితిలో అక్కడి సాధువులు నన్ను ఆదుకున్నారు. జీవితం అనేది ఒక ప్రవాహం అని, నీటిలో ఒక బుడగ పుట్టి, నీటిలోనే పెరిగి నీటిలోనే కలిసిపోయినట్టు, జీవితమనే కాల ప్రవాహంలో జీవులు పుట్టి ఇందులోనే కలిసి పోతాయని బోధించారు. దుఖాన్ని సహించే శక్తి ప్రసాదించారు. తిరిగి రాబుద్ధి కాలేదు. నాలుగు రోజుల క్రితం కాశీలో మా బాబాయిని చూశాను. మా పిన్ని చితాభస్మాన్ని తీసుకొని ఆయనొచ్చాడు. ఆయన్ని చూశాక రక్తం ఎంత చిక్కటిదో అర్ధమైంది. నన్ను చూసి ఆయనా భోరుమన్నాడు. ఆయన బలవంతం మీదే యీ వూరికి మళ్ళీ వచ్చాను. మా ఇల్లు గత పదమూడేళ్ళుగా మా బాబాయి స్వాధీనంలో వుంది. దాన్ని అద్దెకిచ్చి ఆయన కాస్త వేన్నీళ్ళకు చన్నీళ్ళు కలుపుకుంటున్నాడు. అయినా నాకేం కావాలి? ఓ చిన్న గది చాలు. అది కూడా ఎంత కాలముంటానో నేనే చెప్పలేను. నేను అడగక ముందే ఆయన ఇంటిని నా పరం చేశాడు. ఆయన చివరి దశలో నన్నే జాగ్రత్తగా చూడమన్నాడు. భార్య అంటే పిన్ని పోయిందాయే! పిల్ల ఒక్కత్తే! అంటే కూతురన్న మాట. నాకు చెల్లెలౌతుంది. అదిప్పుడు అత్తారింట్లో వుంటోంది. దానికి ఇద్దరు పిల్లలు. కనక అది ఇక్కడ వుంది బాబాయికి సేవ చేసే ప్రసక్తే లేదు. ఆయన గవర్నమెంటు కాలేజీలో లెక్చరర్ గా చేసి వాలెంటరీ రిటైర్ మెంట్ తీసుకున్నాడు. బి.పీ, షుగర్ రెండూ దండిగా వున్నాయి. అక్కడ రోజు శవదహనాలనీ, చితాభస్మం నిండిన కుండల్ని చూసే కంటే, కొంత కాలం బాబాయికి తోడుగా వుండటమే మంచిదని నాకు అనిపించి వచ్చేశా. అవధానిగారు.. నా పేరు ఋషి. మీ చిన్నప్పటి స్నేహితుడు మాల్యాద్రి మాష్టారి కొడుకుని ” అని చిన్నగా నవ్వి అన్నాడు ఋషి.
“మాల్యాద్రి కొడుకు పేరు పురంధర్ కదా? ” కనుబొమ్మలు ముడిచి అన్నారు అవధాని గారు.
“ఆ పురంధరుడ్ని నేనే. కాశీలో సన్యాసులు నాకు ‘రుషి ‘ అని పేరు పెట్టారు. కాషయంలో వున్నప్పుడు యీ నామమే సరైనది. మీ సందేహం తీరాలంటే ఇంకో విషయం గుర్తు చేస్తా… మీ రెండోవాడు ఫాలక్షావధాని చిన్నప్పుడు సాయబులమ్మాయి అష్రఫ్ ని పెళ్ళి చేసుకుంటానని గొడవ చేస్తే మీరు చావగొట్టారు గుర్తుందా? వాడు మూడు రోజుల పాటు మీక్కనపడకుండా దాక్కుంది మా ఇంట్లోనే ” నవ్వాడు రుషి.
“అవునవును ” తనూ సన్నగా నవ్వారు అవధానిగారు.
“సరే ఇప్పుడేం చెయ్యాలనీ? ” మంటపంలో తను కూర్చుంటూ రుషిని కూడా కూర్చోమని చోటు చూపించి అన్నాడు అవధాని.
“ఆలోచించాలి ఏం చేయాలన్నా ముందీ కాషాయ వస్త్రాన్ని తీసి పక్కన పెట్టాలి. లేకపోతే జనాలు నన్నో కొత్త దేవుడిగా మార్చే ప్రమాదముంది. వీటిని తీసేసి జాగ్రత్తగా ఓ సంచీలో వేసి, యీ గుడి ఆవరణలోనే ఎక్కడో ఓ చోట పెట్టాలనుంది. మీరు అనుమతిస్తేనే అనుకోండి. ఆ తరవాత పొట్ట కూటి కోసం ఏదో ఓ పని , నాకూ శాంతినిచ్చేదీ, ప్రపంచానికి కొద్దో గొప్పో ఉపయోగపడేది చెయ్యాలనుకుంటున్నాను.
అవధాని గారు రుషి మొహం వంక చూశారు. చాలా ప్రశాంతంగా ఏ దుర్భావనా లేనటుంది. ముఖంలో ఓ వెలుగుంది.
“అలాగే మరి కొత్తబట్టలు? ” అని తల పంకించి అన్నారు అవధాని గారు.
“మీరు సరేనన్నారు గనక నేను బట్టల ఏర్పాటు చేసుకుంటాను, చాలా చాలా సంతోషం అవధానిగారు… అన్నట్టు మిమ్మల్ని పేరు పెట్టి పిలవడం నాకు చాలా ఎబ్బెట్టుగా ఉంది. మీ స్నేహితుడి కొడుకుని గనుక, మీ బిడ్దల నేస్తాన్ని కనుక మిమ్మల్ని బాబాయి అని పిలవచ్చా? ” అని వినయంగా అన్నాడు రుషి.
“అలాగే పిలు. కానీ బాబూ ఇందాక నువ్వన్నట్టు నీరు లేక ఎండిపోయిన చెట్టులాంటి దేవాలయాన్ని ఇద్దరు ఆడపిల్లలు పచ్చగిల్లేట్టు చేశారు. వారూ నీలాగా ప్రస్తుతం అనాధలు. అందుకే, వారిని నువ్వు తోబుట్టువుల్లా గౌరవించగలిగినప్పుడే ఇక్కడకు రా. లేకపోతే రావొద్దు. మాల్యాద్రి నేను ఐదో తరగతి వరకు కలిసి చదువుకున్నాము. అతను గంగపాలైన సంగతి నీవల్ల నేనూ తెలుసుకున్నాను. వెళ్ళిరా. కానీ నా మాటని మరోసారి మననం చేసుకు వెళ్ళు” లేచారు అవధానిగారు.
“ధన్యవాదాలు బాబాయ్… ” నమస్కరించి బయట వైపుకు నడిచాడు రుషి.
ఈ మాటలు బిళహరికి వినపడలేదు. గర్భ గుడిని శుభ్రం చేస్తున్న షీతల్ కి మాత్రం వినపడ్డాయి, కానీ ఒక్క ముక్క కూడా ఆమెకి అర్ధం కాలేదు. బిళహరి బావిలో నుంచి నీళ్ళు తోడిపోస్తూనే వుంది. నూతి పళ్ళెం నుంచి అవి వాళ్ళు సన్నగా తవ్విన కాలువలో నుంచి కూరగాయల మడుల్లోకి చల్లగా పోతున్నాయి.
ధ్వజస్థంభం మీదకి వాలిన కాకి ముక్కుతో ధ్వజస్థంభం గంటని పొడిచింది. అదే సమయంలో ఓ గాలితెర ఆహ్లాదంగా వీస్తూ మిగతా గంటల్ని కదిలించింది. గంటలన్ని గణగణమంటూ శబ్దించాయి. ఆ శబ్ధాన్ని వింటూ ఆనందంగా నవ్వింది బిళహరి.
“కైలాసనాథ కుమారం
కార్తికేయ మనోహరం ”
అంటూ మధురంగా పాడుకోసాగింది. అది ముత్తుస్వామి దీక్షితుల వారిది. “ఏకదంతం భజేహం ” కీర్తనలోని చరణం. బిళహరి రాగం, త్రిపుట తాళం సమకూర్చబడింది. గుళ్ళోని దేవతలు కూడా అ పాట విన్నారా అన్నంత ప్రసన్న ముఖాలతో వెలిగిపోతున్నారు. సంగీతత్రయంలో ముత్తుస్వామి దీక్షితుల వారిది ఓ ప్రత్యేక పంధా. త్యాగరాజులవారూ, శ్యామశాస్త్రులవారూ, ముత్తుస్వామి దీక్షితులవారూ, కర్ణాటక సంగీతానికి మణిదీపాలవంటివారు. ఒకరు ప్రాణమైతే, వేరొకరు శరీరము, వేరొకరు హృదయము. సంగీతం భగవంతుడి భాష.
షీతల్ పాటగత్తె కాదు. కానీ హింది పాటలు పాడగలదు. ముఖ్యంగా మీరా భజనలు. సంగీతపు లోతులు తెలీకపోయినా స్వరమాధుర్యం శ్రోతల్ని కట్టిపడేస్తుంది. బిళహరి పిల్లలకు సంగీతం నేర్పేటప్పుడు ఆమె కూడా కొంచం దూరంలో కూర్చొని నేర్చుకుంటోంది. ఆ విషయం పెద్దగా బయటకి తెలియనివ్వలేదు. ఆమెకి జ్ఞాపక శక్తి ఎక్కువ. అందుకే బిళహరి పాడే పాటల్ని హిందిలో రాసుకొని తనలో తానే పాడుకుంటూ ఉంటుంది. అక్షరాలు కొంచం వంకర టింకర. చదువుకోడానికి కుదిరితేగా వ్రాయడం వచ్చేది! సుందరీబాయ్ పిల్లలు అక్షరాలు దిద్దేప్పుడు కూర్చున్న చదువే షీతల్ ది.

**************
“అదేమిట్రా… హోటల్ పెడతావా? ” ఆశ్చర్యపోతూ అన్నాడు రుషి బాబాయి.
“అవును బాబాయ్… నాకు చక్కగా వచ్చిన పనుల్లో వంట చేయడం వొకటి. రోజు మనం ఎలాగో వంట చేసుకోక తప్పదు. అదే ఏ హోటలో పెడితే , మన సమస్యా తీరడమే గాక నాలుగు డబ్బులూ వస్తాయి. నా చదువుకి ఏ వుద్యోగం వస్తుంది గనకా? అయినా , ఇన్నేళ్ళు కాశీ అన్నపూర్ణ ప్రసాదంతో బ్రతికిన వాడ్ని. వంట చేయడమంటే ఆవిడ సేవ చేసుకోవడమే! కాదనకు ” అనూనయిస్తోనట్లు అన్నాడు రుషి.
“రుషి.. నాకు మాత్రం ఎవరున్నారురా? ఇదంతా కట్టుకుపోతానా? నా ఉద్యోగం నేను వదిలేసినా బోలెడు పెన్షన్ డబ్బు వస్తూనే వుంది. మీ ఇంటి మీద వచ్చే అద్దే కాదు , యీ ఇంటిని అద్దెకిస్తే హాయిగా జరుగుబాటైపోతుంది. ఎందుకా శ్రమ? ” నచ్చచెప్పే ప్రయత్నం చేశాడు బాబాయి. “ఖాళీగా వుండలేను బాబాయ్ , నేను చెబుతున్నానుగా, స్వఛ్చమైన పదార్ధాలతో వంట చేస్తా, ఇది నా కోరిక, కాదనకు ” బ్రతిమాలుతున్నట్టుగా అన్నాడు రుషి.
“సరే నీ ఇష్టం ” రుషి భుజం తట్టి అన్నాడు బాబాయ్. ఆయన పేరు సవ్యాద్రి. కాశీలో, ఉత్తరాది సత్రంలో వంట చేసి సంపాదించిన తాలుకు డబ్బు రుషి దగ్గర భద్రంగా ఉంది. కొత్తగా కొన్న లాల్చీ తొడుకొని వంటసామాన్లు ఖరీదు చేయడానికి బయలుదేరాడు రుషి. అతను మలుపు తిరుగుతుండగా ఓ స్కూటర్ వేగంగా వచ్చి , గుద్దెయ్యబోతూ చివరి క్షణంలో తప్పించి ఓ గోడని గుద్దుకొని పక్కకి జారిపోయింది. స్కూటర్ వాలా కింద పడ్డాడు. కానీ లేవలేదు.
రుషి గబగబా వెళ్ళి స్కూటర్ వాలా మీదనుంచి స్కూటర్ ని తీసి పార్కు చేసి స్కూటర్ వాలా నాడిని పరీక్షించాడు. నాడి పర్ఫెక్ట్ గా కొట్టుకుంటోంది అతని బాడీని వెల్లకిలా తిప్పేసరికి తెలిసింది… అతను సృహలో లేడనీ… ఫుల్ గా మందులో వున్నాడనీ, తల నుంచి రక్తం స్రవిస్తోంది.
దారిలో పోయేవాళ్ళ సహాయాన్ని అర్ధించి అతన్నో రిక్షా ఎక్కించాడు రుషి. “హాస్పటల్ కి పోనీ ” అని చెప్పేలోగానే రిక్షావాడు “సార్ యీయన మా ఓనర్ చమన్ లాల్ గారి అల్లుడు ” అన్నాడు.
క్షణాలలో ఎస్. టి. డి. బూత్ నుంచి చమన్ లాల్ కి కబురెళ్లింది. మరో పది నిమిషాలల్లో కిషన్ చంద్ శరీరం రిక్షాలో నుంచి ఆంబులెన్స్ లోకి మార్చబడింది. … అక్కడ్నుంచి సూపర్ స్పెషాలిటి హాస్పటల్ కి అంబులెన్స్ పరుగెట్టింది. శేఠ్ చమన్ లాల్ రుషికి కృతజ్ఞతలు చెప్పడమే కాదు తను పరిచయ పత్రాన్ని కూడా ఇచ్చి , మళ్ళీ మళ్ళీ ధన్యవాదాలు చెప్పాడు.
ఆంబులెన్స్ వెళ్ళిపోయినా అక్కడే నిలబడ్డాడు రుషి. ఇంతకీ ఇది శుభసూచకమా? అశుభసూచకమా? సామాన్లు కొనడానికి బయలుదేరుతూనే యాక్సిడెంట్ తప్పింది గనకా ఏక్సిడెంట్ చెయ్యబోయినవాడు కూడా గాయాలలో వున్నా, సరైనా సమయానికి వైద్యశాలకి వెళ్ళడం వల్ల ప్రమాదం నుంచి బయట పడతాడు గనకా, జరిగింది శుభసూచకమేనన్న నిర్ణయానికి వచ్చి ముందుకు కదిలాడు రుషి. ఏ నిమిషానికి ఏమి జరుగునో ఎవరూహించెదరు???
*********
సర్వనామం సైలెంటుగా కూర్చున్నాడు. పరమశివం నవనీతం ఇంటి ముందు తచ్చాడటం గమనించాక సర్వనామం గుండె భగ్గునమండుతోంది. వీడెందుకు తిరుగుతున్నాడు? అసలు వీడెవరూ…. నవనీతానికి వీడికి ఏం సంబంధం? సర్వనామం పరిపరి విధాల ఆలోచిస్తున్నాడు. శామ్యూల్ రాకని గమనించలేదు.
“ఏం భాయ్… ఏమిటంత దీర్ఘాలోచన ? ” తన రాయల్ రివాల్వింగ్ ఛైర్ లో కూర్చుంటూ అడిగాడు శామ్యూల్.
“మీదాకా రావల్సిన విషయం కాదులెండి. ఓ చిన్న విషయంలో ఆలోచన చేస్తున్నాను ”
“అదే ఎవరి గురించా అని ” కుతూహలంగా అడిగాడు శామ్యూల్.
“ఒక వ్యక్తిని చూశాను. వాడి వాలకం సరిగ్గా లేదు. లోకంలో వున్న క్రూరత్వమంతా వాడి మొహంలోనే వుంది. వాడు ఎవడో తెలియాలి. తెలుసుకునే దాకా నా మనసుకి మరో ధ్యాస వుండదు ” సుదీర్ఘంగా నిట్టుర్చి అన్నాడు సర్వనామం.
“తెలుస్కోవడం ఎంత సేపు? పోలీసు డిపార్ట్మెంట్ లో మనవాళ్ళు చాలామందే వున్నారు. వాళ్ళని కదిపితే క్షణాలలో కావల్సిన ఇన్ఫర్మేషన్ టేబుల్ మీదకొస్తుంది. ” తేలిగ్గా నవ్వి అన్నాడు శామ్యూల్ రెడ్డి.
“అదే జనాలు చేసే తప్పు. మీగ్గావలిసిన ఇంఫర్మేషన్ వాళ్ళివ్వడమే కాదు… వాడికి మీకు సంబంధం ఏమిటీ అనే విషయాన్ని కూడా అతి జాగ్రత్తగా గమనిస్తారు. పోలీసులంటే పైసలకి కక్కుర్తిపడే వాళ్ళు మాత్రమే కాదు, అవసరమైతే పైసలిచ్చేవాడిని రోడ్డు మీద నగ్నంగా నిలబెట్టే మహానుభావులు. పాములోడినైనా నమ్మొచ్చు కానీ పోలీసోడిని మాత్రం కల్లో కూడా నమ్మకూడదు. ” బీడీ వెలిగించాడు సర్వనామం.
శామ్యూల్ రెడ్డికి తల తిరిగింది. ” నిజమే భాయ్… అంతలోతుగా నేను ఆలోచించలేదు. ఇంతకీ వాడి సంగతి తెలిస్తే నీకేంటి లాభం? ” శామ్యూల్ లోని కుతూహలం మళ్ళీ తలెత్తింది.
“అన్నిటికీ లాభాలుండవు రెడ్డిగారు… కొన్ని పనులు కేవలం డబ్బుకోసమే చేస్తాము. కొన్ని పనులు చెయ్యడం వల్ల మనశ్శాంతి కలుగుతుంది. ఎప్పుడో ఓ రోజున దేవుడి ముందు నిలబడాలిగా! ” నిర్వేదంగా నవ్వుతూ అన్నాడు సర్వనామం.
“నీకు… నీకు దైవభక్తి ఉందా? ” ఆశ్చర్యంగా అన్నాడు శామ్యూల్ రెడ్డి.
“మెడలో రుద్రాక్షాలో, క్రాసో, రోజుకైదు సార్లు నమాజో చేస్తూ ‘నేను భక్తుడ్ని సుమా ‘ అని జనాలని నమ్మించేంత భక్తున్ని కాను గానీ, ఏదో ఓ శక్తి యీ లోకాన్ని నడిపిస్తోందన్న విషయం మాత్రం ఖచ్చితంగా నమ్ముతా. దానికి దైవభక్తి అన్న పేరు పెట్టినా , మరో పేరు పెట్టినా నాకే మాత్రం అభ్యంతరం లేదు. ” నిర్లిప్తంగా అన్నాడు సర్వనామం. శామ్యూల్ సైలెంటైపోయాడు. సర్వనామంలోని యీ కోణాన్ని అతను చూడటం ఇదే ప్రధమం.
” సరే… రెడ్డిగారూ, నేను శెలవు తీసుకుంటున్నా. వీడి విషయం తేల్చుకున్నాకే మీక్కనపడతాను. ” లేచి చరచరా బయటకు నడిచాడు సర్వనామం.
*********
“ఏం చేస్తే నువ్వు మామూలుగా వుంటావు? ” కోపంగా అన్నాడు బోస్.
కళ్ళెత్తి అతని వంక చూసి మళ్ళీ తలదించుకుంది నవనీతం.
“సరే… చికాకులో నా మనిషివేననుకొని కొట్టాను. కాళ్ళ మీద పడమంటావా? చూడు… నాకు పిచ్చెక్కుతోంది. తిట్టాలనుకుంటే తిట్టు… కొట్టాలనుకొంటే కొట్టు… కానీ నీ మొహంతో నన్ను చంపకు. ” చేతులెత్తి టపాటపా చప్పట్లు కొట్టినట్టు పదిసార్లు దండం పెట్టాడు బోసు.
“తప్పు నాది బోసు బాబూ.. నీది కాదు. యజమాని దగ్గర పనిమనిషిగా పడుండాల్సిన దాన్ని, పక్కలోకొచ్చి పెళ్ళాంలా ఉన్న, పడుకున్నంత మాత్రాన పనిమనిషి పెళ్ళాం అవుతుందా? కాదు. శీలం సంగతి వదిలేయ్. అన్నీ ఇచ్చుకున్నదానికి దానితో ఏం పని? దెబ్బతగిలింది నాకూ, నా శీలానికే కాదు… నా నమ్మకానికి. నీ అపనమ్మకం, అది క్షణమే వున్నా సరే నా నమ్మకాన్ని చంపేసింది. నీవేమీ బాధపడొద్దు బాబూ, లోకంలో కావాల్సినంత మంది దొరుకుతారు. ఒక్కటి మాత్రం చెబుతున్నా… ముందు ఎవరేనా మంచిదాన్ని చూసి పెళ్ళి చేసుకో. ఎందుకో తెలుసా? వందేళ్ళు పని చేసినా పనిమనిషిని నమ్మి ఇంటి తాలూకు అన్నీ తాళాలు ఎవ్వరూ ఇవ్వరు. కానీ, మూడుముళ్ళు వేసిన మరుక్షణమే మొత్తం ఇంటినంతా పెళ్ళానికి అప్పగిస్తారు.
మాలాంటి వాళ్ళం రైలాంటోళ్ళం. వస్తాం.. పోతాం. పెళ్ళాం రైలు స్టేషన్ లాంటిది. ఎన్ని రైళ్లు వచ్చినా ఎన్ని రైళ్ళు పోయినా స్టేషన్ మాత్రం స్థిరంగా ఉన్న చోటే వుంటుంది. వెళ్ళు బాబూ వెళ్ళు… మనసు చెడగొట్టుకోకు. ” నిర్లిప్తంగా అని నేల మీద కులబడింది నవనీతం.
బోసుకసలు ఏం మాట్లాడాలో తోచలేదు. ఒకటి స్పష్టంగా అర్ధమయ్యింది … నవనీతాన్ని నూటికి నూరుపాళ్ళు పోగొట్టుకున్నానని… నేలలో ఇంకిన పాలు మళ్ళీ గ్లాసులోకి రావనీ. మౌనంగా బయటకెళ్ళిపోయాడు.
“మంచి సారా వుందా? ” పళ్ళన్నీ కనిపించేలా లోపలికొచ్చాడు పరమశివం. గుండె గుభిల్లుమంది నవనీతానికి.
“సారానే కాదు. బ్రహ్మాండమైన ఫారెన్ మందే వుంది నాతో వస్తే ” అతని వీపు మీద చెయ్యేస్తూ అన్నాడు సర్వనామం.
“నువ్వెవడివి? ” చాకులాంటి చూపులు సర్వనామం మీద ప్రసరిస్తూ అన్నాడు పరమశివం.
“నా పేరు సర్వనామం, అబ్బా.. నీలాంటి వాడి కోసమే వెతుకుతున్నాను. నాతో వస్తే లాభం నీకే. రానంటావా.. నాకు మాత్రం నష్టం వుండదు. ” స్థిరంగా అన్నాడు సర్వనామం.
“ఇదిగో… ఇద్దరికీ చెరో గ్లాసు సారా పొయ్యి ” వెకిలిగా అన్నాడు పరమశివం.
“పొయ్యదు ”
“ఎందుకు పొయ్యదు.. పోసి తీరాలి. బజార్లో కొట్టేట్టాక అమ్మకానికి కాక ఇంకెందుకూ? అయినా దాని తరఫున మాట్లాడటానికి నువ్వెవరూ? దాని ముండాగాడివా? ”
మాట పూర్తయ్యే లోగానే పరమశివం చెంప ఛెళ్ళుమంది. నాలుగు పళ్ళు జలజల నేల మీద రాలాయి. వెల్లకిలా పడ్డాడు పరమశివం.
“లేచి బయటకు పద… బ్రతకాలని నీకుంటే మాత్రమే. లేకపోతే ఇక్కడే చంపి ఇక్కడే పాతిపెడతా ” చాలా నెమ్మదిగా అన్నాడు సర్వనామం.
తలొంచుకొని బయటకు నడిచాడు పరమశివం. అతని ఒళ్ళు ఒణుకుతోంది. సన్నగా రివటలా వుండే సర్వనామంలో అంత బలం వుంటుందని పరమశివం ఊహించలేదు.
“వీడెవడో నాకు తెలియదు. నీకు అపకారం చేస్తాడన్న భయంతోటే లోపలికి వచ్చాను. వీడే కాదు ఏ ఒక్కడు నీ వంక కన్నెత్తి చూడకూడదు. నవనీతం… మాట తప్పి నీ ఎదురుగా వచ్చినందుకు సారీ… ” ఆమె కళ్ళలోకి సూటిగా చూస్తు చెప్పాలనుకున్నది చెప్పి బయటకు నడిచాడు సర్వనామం.
ఓ కలగన్నట్టు నిశ్చేష్టయై నిలబడింది నవనీతం. సర్వనామం ఇచ్చిన ఫోన్ నంబరు తన పర్సులో భద్రంగా వున్న సంగతి కూడా ఆ క్షణంలో ఆమెకి జ్ఞాపకం వచ్చింది. కలతపడ్డ మనసులోంచి కన్నీరు ఉప్పొంగింది. కళ్ళగుండా ఆ ఉప్పెన ఆమె గుండె మీదకి చుక్కలు చుక్కలుగా జారింది. రెండు చేతుల్తో మొహం కప్పుకొని వెక్కెక్కి ఏడ్చింది. మనసులో వున్న భయాలన్నీ ఆ వరదలో కొట్టుకుపోగా, అక్కడే, ఆ చాప మీదే గాఢంగా నిద్రపోయింది నవనీతం…. ఎప్పటికో!
పాఠకుడా… ఆ నిద్ర ఎలాంటిదంటే పసిబిడ్డ అనుభవించే నిద్ర. ఏకాంత సేవ తరువాత భగవంతుడ్ని ఒడి చేర్చుకొనే నిద్ర.
“నీలాల కన్నుల్లో మెల మెల్లగా
నిదురా రావమ్మ రావే
నిండారా రావే! ”

ఇంకా వుంది..

బ్రహ్మలిఖితం – 10

రచన: మన్నెం శారద

“రాగి వేడిని బాగా పీలుస్తుంది తొందరగా. దాని మీద వెలిగించిన కర్పూరపు వేడికి రాగి కాయిన్ వేడెక్కుతుంది. దాంతో ఆముదం కూడా వేడెక్కి దాని డెన్సిటీ (సాంద్రత) తగ్గి పలచబడుతుంది. పలచబడగానే ఆముదం ప్రవహించటం మొదలెడుతుంది వాలుకి. దాంతో పైన జ్యోతి వెలుగుతున్న రాగిబిళ్ళ కదిలి ప్రవాహానికనుగుణంగా నడుస్తుంది. మన అదృష్టం ఆ దిశనుందని.. మనకి భ్రమ కల్గిస్తాడు కోయదొర. నేను కూడా నిన్న జ్యోతి నడవడం గురించి ఆశ్చర్యపడ్డాను. కాని ప్రాక్టికల్‌గా ఆలోచించేను. మీరొక జర్నలిస్టు లోకాన్ని మేల్కొలపవలసిన బాధ్యత వుంది మీకు. ఏదో బ్రతుకుతెరువు కోసమే అయితే ఇంకా చాలా పనులున్నాయి తొందరగా సంపాదించుకోవడానికి” అన్నది లిఖిత.
జర్నలిస్టు ఆమెవైపు తెల్లబోయి చూశాడు.
వయసు చిన్నదయినా ఆమెలోని భావాలు మాత్రం చాలా పదునుగా వుండటమాతను గమనించి ఆశ్చర్యపోయేదు.

*****

కేయూరవల్లి మనసు మాటిమాటికీ స్థిమితం కోల్పోతుంది. దాదాపు ఇరవై సంవత్సరాలు భర్తను వదిలి, భావరహితంగా సముద్రంలో కెరటాలు తకిడికి కదలక నిశ్చలంగా పగలూ రాత్రి అలానే నిలబడి వున్న డాల్ఫిన్ నోస్‌లా కాలం గడిపిందామె.
కాని.. ఇప్పుడెందుకో ఆమె గడ్డకట్టిన హృదయంలో సంచలనం చెలరేగుతోంది.
లిఖిత ఊరు విడిచిన నాటినుండి ఆమె మనసు మనసులో లేదు. కూతుర్ని విడిచి ఎప్పుడూ వుండలేదామె.
దగ్గర వున్నప్పుడు ముద్దు చెసింది. ప్రేమ ప్రదర్శించింది కూడా ఏమీ లేదు.
కాని.. ఇప్పుడు లిఖిత లేకపోతే తెలుస్తున్నదామెకి. తనకి కూతురి పట్ల వున్న అనురాగము.
వెళ్లి ఒక ఫోను కూడా చెయ్యలేదు.
అసలెలా చేరిందో!
ఆయన.. కనిపించేరో లేదో!
ప్రతిక్షణం భారంగా కదిలి గతంలో వినీలమవుతుంటే నిలకడలేని హృదయం చేసే అలజడిని చంపుకోడానికి కేయూరవల్లి వెళ్ళి డ్రాయింగ్ టేబుల్ దగ్గర కూలబడింది.
పెన్సిల్ షార్ప్ చేసి గడులలో డిజైన్స్ నింపుతుంటే.. అవేవీ నచ్చినట్లనిపించిక ఎరేజ్ చేస్తూ కూర్చుంది తిరిగి.
తననవసరంగా లిఖితని పంపించింది.
తండ్రిలాగే ఆమెకూ తొందరెక్కువ. కొంపదీసి తను కూడా కేరళ వెళ్లిపోలేదు కదా..
అలా అనుకోగానే కేయూర గుండే ఒకడుగు క్రిందికి జారినట్లయింది.
కళ్ళలో నీళ్లు సుళ్లు తిరిగేయి.
“ఆంటీ!”
ఆ పిలుపు విని కేయూర కొంగుతో కళ్లు తుడుచుకుని గుమ్మంవేపు చూసింది.
ఎదురుగా ఎంకట్ నిలబడి వున్నాడు నవ్వుతూ.
అతన్ని చూడగానే ప్రానం లేచొచ్చినట్లయిందామెకు.
ఇదివరలో అతనికంత ప్రాముఖ్యమిచ్చేది కాదు. కేవలం లిఖిత స్నేహితుడిగానే గౌరవించేది. అదీ మనసులో మాత్రమే. పెద్దగా మాట్లాడే అవకాశమిచ్చేది కాదు.
కాని.. ఇప్పుడతనామెకు చాలా ఆత్మీయుడిగా గోచరించేడూ.
“వెంకట్, లిఖిత గాని ఫోను చేసిందా నీకు. అసలెలా వెళ్ళింది. ఆ రోజు ఫ్లయిట్ దొరికిందా?” అని అడిగింది కంగారుగా.
వెంకట్ ఆమెని నిశితంగా గమనిస్తూ “బ్రహ్మాండంగా దొరికింది.అసలు నేనెళ్ళకపోతే లిఖిత వెళ్లలేకపోయేది. నా బైక్ ఎక్కమంటే మొండికేసింది. నన్నిష్టం వచ్చినట్టు మాట్లాడింది. అయినా నేను పట్టించుకోలేదనుకోండి. జాగ్రత్తగా ఎయిర్‌పోర్టు చేర్చేను. ఈ పాటికి వాళ్ల డేడితో కబుర్లు చెబుతుంటుంది” అన్నడు.
“నిజంగానే లిఖిత జాగ్రత్తగా చేరుకుంటుందంటావా?” కేయూర సందేహానికి పకపక నవ్వాడు వెంకట్.
“లిఖితనింకా పసిపాపే అనుకుంటున్నారు మీరు. తనకన్నీ తెలుసు. మీకు చెబితే బాగుంటుందో లేదో కాని తను వెళ్తూ వెళ్తూ ఏం చెప్పిందో తెలుసా?” అంటూ కొద్దిగా సిగ్గుపడటానికి ప్రయత్నించేడు వెంకట్.
కేయూర అతనివైపు సందేహంగా చూసి “ఏం చెప్పింది?” అనడిగింది సౌమ్యంగా.
“మీక్కోపం వస్తుందేమో?”
కేయూర రాదన్నట్లుగా తలడ్డం ఊపింది.
“నన్ను వదిలి వెళ్ళలేనంటూ ఏడ్చింది. నన్నూ రమ్మంది. నేనాశ్చర్యపోయేను. తను నన్ను ప్రేమిస్తున్నట్లు చెప్పగానే నా కాళ్లలో వణుకు పుట్టింది. నా స్థానమెక్కడ? మీ అంతస్థెక్కడ? స్నేహానికవన్నీ లేకపోయినా… పెళ్ళికి చాలా అవసరం కదా ఆంటీ. అందుకే.. ఆ సంగతులు తర్వాత మాట్లాడొచ్చని తనని నచ్చచెప్పి పంపించేను.
అతను చెప్పింది విని నిజంగానే దిగ్ర్భాంతికి గురయింది కేయూర. లిఖితకి ఈడొచ్చింది. ఈడుతోపాటు వ్యక్తిత్వమొచ్చింది. ఒకవేళ లిఖిత మనసుకి వెంకట్ నచ్చితే కాదనడానికి తానెవరు?
కాని.. ఎందుకో ప్రతి రూపాయికి లిఖిత దగ్గర చేయి జాచే ఈ వ్యక్తిత్వం లేని పురుషుడు లిఖిత భర్త కావడానికి లోలోపల ఆమె మనసంగీకరించలేకపోయింది.
డోలాయమానంగా వున్న ఆమె మానసిక పరిస్థితిని గ్రహించేడు వెంకట్.
“లిఖితకి భర్త కావడానికి నేనర్హుణ్ణి కాదని మీరాలోచిస్తున్నది. ఆ సంగతి మీకన్నా నాకు బాగా తెలుసు. అందుకే మీరిచ్చి చేస్తానన్నా నేను చేసుకోను. ఆ విషయంలో వర్రీ కాకండి. అద్సరే! అసలింతకీ యింకా యింట్లో కూర్చున్నారేంటి? ఫ్యాక్టరీకి వెళ్లరా?” అన్నాడు నవ్వుతూ.
లిఖిత జాగ్రత్తగా వెళ్లిందని విని కేయూర మనసు ఒకింత ఊరట చెందింది.
“లిఖిత సంగతి తెలీక పిచ్చి పట్టినట్లయింది. నువ్వు చెప్పేవుగా. నాక్కాస్త రిలీఫ్‌గా వుంది. ఇంట్లో కూర్చుంటే చాలా బోర్‌గా వుంది. నేను ఫ్యాక్టరీకి బయల్దేరతాను” అంది కేయూర కాస్త తేలికపడిన మనసుతో.
“నన్ను కాస్త జగదాంబ సెంటర్లో వదిలేయండి” అన్నాడు వెంకట్.
కేయూర రేగిన జుట్టు సరిచెసుకుని, స్లిప్పర్స్ వేసుకుని బయటకొచ్చింది. ఆమెని వెంబడించేడు వెంకట్.
ఇంటికి తాళం వేసి డ్రైవింగ్ సీట్లో కూర్చుని అవతలి వైపు డోర్ తెరిచింది. వెంకట్ ఎక్కగానే డోర్ మూసి ఎ.సి. ఆన్ చేసింది. చల్లని పిల్లతెమ్మెరలాంటి గాలి కారంతా పరచుకొని మనసుకి, శరీరానికి ఆహ్లాదం కలుగచేసింది క్షణాల్లో. వెంకట్‌కి ఎంతో అసూయనిపించింది.
డబ్బుంటే ఎడారిలో సముద్రాన్ని, సముద్రంలో భవనాన్ని సృష్టించుకోవచ్చు కాని.. ఈ డబ్బు అందరికీ అందుబాటులో వుండదు. ఒక ఆడది గర్వంగా, నిటారుగా కూర్చుని డ్రైవ్ చేస్తుంటే ఏమీ చేతానివాడిలా పక్కన కూర్చున్నాడు తను.
ఎందుచేత?
డబ్బులేక!
డబ్బు వలన పొందే సదుపాయాలు లేక!
కేయూర స్టడీగా కారుని డ్రైవ్ చేస్తోంది.
కారు మెత్తగా కదులుతోంది. గతుకుల రోడ్డులోని కుదుపుల్ని మింగి.
కేయూరని క్రీగంట చూస్తున్నాడు వెంకట్. తనొచ్చిన పని కాలేదు. ఇరవై వేలు కావాలని అడగాలని వచ్చేడతను. కాని ఆమెని చూస్తుంటే గొంతు పెగలటం లేదు. ఒకవేళ అడిగినా “ఎందుకు, ఏం పని?” అని అడక్కుండా అంత డబ్బిచ్చే పిచ్చి ఆడదానిలా కనిపించడం లేదామె అతని కళ్ళకి.
ఆమెలో ఏదో గొప్ప మెజెస్టీ వుంది.
నిజానికామె తల కూడా సరిగ్గా దువ్వుకోలేదు. కట్టింది నేత చీర. మెడలో సన్నని చెయిన్. ఎడం చేతికి టైటన్ వాచి. కుడి చేతికి ఒక బంగారు గాజు మాత్రమే వున్నాయి.
కాని.. చాలా శ్రద్ధగా తీర్చి దిద్దుకున్న వాళ్లకన్నా ఆమెలో గొప్ప ఆకర్షణ వుంది. బహుశ అది ఆమె స్వయంగా తనని తాను తీర్చిదిద్దుకున్న వ్యక్తిత్వంలోంచి పుట్టుకొచ్చిన శక్తి కావొచ్చు.
వెంకట్ ఆలోచనల్లో వుండగానే కారు బ్రేకుపడింది.
వెంకట్ ఉలిక్కిపడ్డట్లుగా చూశాడు.
“నువ్వు జగదంబా సెంటర్‌లో దిగుతానన్నావు కదూ?” అంది కేయూర.
“అవునాంటీ!” అంటూ గాభరాగా దిగేడు వెంకట్.
అతను దిగగానే కారు ముందుకి నడవబోతు ఏదో గుర్తొచ్చినట్లుగా రెండడుగులు వెనక్కి నడిపి”వెంకట్!” అంది.
నిరుత్సాహంగా పేవ్‌మెంటెక్కబోతున్న వెంకట్ తన పక్కన నిలబడ్డ ప్రషియన్ బ్లూ కలర్ మారుతీ థౌజండ్‌ని చూసి ఆశ్చర్యపోయేడు.
కేయూరవల్లి డోర్ తెరచి “వెంకట్, ఈ పాతికవేలు కొంచెం ఎల్లమ్మతోట బ్రాంచి ఎస్.బి.ఐ లో డిపాజిట్ చెయ్యి. నేను తిరిగెళ్లాలంటే పూర్ణా మార్కెట్ దాకా వెళ్లి కారు రివర్సు చెయ్యాలి. అక్కదంతా వన్‌వే ట్రాఫిక్” అంటూ బాంక్ బుక్, కాష్ అతని చేతికిచ్చింది.
వెంకట్ మొహం లాటరీ కొట్టినట్లుగా ఆనందంతో కళకళ్లాడింది.
“విత్ ప్లెషర్!” అంటూ డబ్బందుకున్నాడు వెంకట్.
కేయూర ఎక్సిలేటర్‌ని బలంగా తొక్కి కారుని ముందుకి పరుగు తీయించింది.
కారు కనిపించినంత సేపూ చూసి కనుమరుగవ్వగానే హుషారుగా ఈల వేస్తూ, కాష్ తీసుకొని బాంక్ వైపు నడిచేడు వెంకట్. అతని పని కూడా అదే బాంక్‌లో వుండటం విశేషం.

*****

సరిగ్గా సాయంత్రం ఆరుగంటల నలభై అయిదు నిముషాలకి హైద్రాబాద్ కొచ్చిన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ జాలార్‌పెయిట్‌లో బయల్దేరింది.
ఎస్పీ హరిహరన్, మిగతా రైల్వే పోలీసు సిబ్బంది లిఖితకి దగ్గరుండి వీడ్కోలిచ్చేరు. ఆమె వద్దని వారించినా టిఫిన్ పాకెట్స్, ఫ్లాస్కులో కాఫీ ఆమె సీటు పక్కన పెట్టేరు. హరిహరన్ ఆమెని ఆప్యాయంగా కౌగలించుకుని “విష్ యూ ఆల్ ది బెస్ట్ బేబీ! రిటర్న్‌లో నాకు తెలియజేస్తే మళ్లీ ఇదే స్టేషన్‌లో నిన్ను కలుస్తాను” అన్నాడు.
అలా చెబుతున్నపుడు అతని కళ్ళు వాత్సల్యంతో తడయ్యేయి.
రైలు కదిలింది. అతని చేతిలోని ఆమె చెయ్యి చిన్నగా జారి విడివడింది.
కంపార్టుమెంటు దూరమవుతుంటే కనిపించినంత సేపూ చెయ్యి వూపుతూనే వున్నాడు హరిహరన్.
లిఖిత హృదయం ఆర్ద్రమైంది.
భారంగా వచ్చి తన సీట్లో కూర్చుంది.
మనసులో ఇంకా తిరుంబత్తూరు గెస్టు హవుసు, జలబంధారి, హరిహరన్ ప్రేమ.. ముద్ర వేసుకొని హత్తుకున్నట్లుగా గుర్తొస్తున్నాయి. అంతా కలిసి పన్నెండు గంటల అనుబంధం .. అంతే!
కాని జన్మజన్మల బంధంగా అనిపిస్తోంది.
తన తాతగారతనికేం చేసేరో తెలీదు కాని.. ఈ ఊరుకాని ఊర్లో భాషేతర ప్రంతంలో, తనకి ఎంతో ఆదరణ, ఆప్యాయతని అందించేరు హరిహరన్.
లేశమాత్రమైన సహాయానికి వంశపారంపర్యంగా కృతజ్ఞతని చూపించిన హరిహరన్‌ని చూస్తుంటే .. ఒక పక్క తన సహాయం అందుకుంటూనే విషాన్ని గుమ్మరిస్తూ, విశ్వాసరహితంగా ప్రవర్తిస్తున్న వెంకట్ గుర్తొచ్చేడామెకు.
ప్రతిక్షణం మరణం వైపు పయనిస్తూన్న ఈ చిన్న జీవితాన్ని కొందరు అకారణ ద్వేషంతో రెచ్చిపోతూ, అబద్ధాలతో మోసగిస్తూ, క్షణక్షణం తమ నీచ ప్రవర్తనతో ఎదుటివాళ్లకి చులకనవుతూ సిగ్గు విడిచి బ్రతుకుతారెందుకో..
“మేడం!”
లిఖిత ఆలోచనల్లోంచి బయటపడి పక్కకి చూసింది.
“ఏంటంత తెగ ఆలోచిస్తున్నారు?” అంటూ నవ్వేడు జర్నలిస్టు.
“హరిహరన్‌గారి గురించి. ఆయన మన గురించి చాలా శ్రమపడ్డారు కదూ!” అంది లిఖిత.
జర్నలిస్టు తీసి పారేసినట్లుగా నవ్వి “మీరు మరీ సెంటిమెంటు ఫీలయిపోతున్నారేంటి? ఆయన జేబులో డబ్బులేవన్నా తీసిపెట్టేడేంటి? గవర్నమెంటు కార్లు, గవర్నమెంటు గెస్టుహౌసు, గవర్నమెంటు సబార్డినేట్స్. అయినా మీ తాతగారి వల్ల ఉద్యోగం సంపాదించేడు కాబట్టి. ఏదో నామ్ కా సర్వీసు చేసినట్లు నటించేడు. వెంటనే ఆయన గురించి మనసులోంచి తీసి పడేసి మన లోకంలో పడండి” అన్నాడు.
లిఖిత అతనివైపు అసహ్యంగా చూసింది.
“ఎంత గవర్నమెంటువే అయినా మనకాయన సేవ చేసి తీరాలన్న రూలేం లేదు. పైగా మా తాతగారేం సర్వీసులో లేరు. చెయ్యారగానే అన్నం పెట్టిన మనిషిని మరచిపోవడం సృష్టిలో బహుశ ఒక్క మనిషికే చేతనవుననుకుంటాను” అంది సీరియస్‌గా.
జర్నలిస్టు మొహం మాడింది.
“ఏదో నేను సరదాకన్నానండి బాబూ! అలా అగ్గి మీద గుగ్గిలమై పోకండి” అన్నాదు నవ్వడానికి ప్రయత్నిస్తూ.
కోయదొర, అయ్యప్ప స్వాములు మళ్లీ ఎక్కేరు.
లిఖిత ఒక ఐ.జీ మనుమరాలని కంపార్టుమెంటంతా తెలిసిపోయి చాలా మర్యాదగా చూడటం ప్రారంభించేరు.
కోయదొర లిఖితని ఎగాదిగా చూసి “మాంచి ఘనమైన జాతకం పెట్టది. కలక్టెరవుద్ది” అన్నాడు.
లిఖిత అతన్ని చిరాగ్గా చూసి “నువ్వింక జాతకాలు చెప్పడం ఆపకపోతే నువ్వు నిన్న కంపార్టుమెంటులో చేసిన గారడీ విద్య రహస్యాలు బయటపెడ్తాను” అంది.
“గారడీ యిజ్జెలా? అట్లనకు పెట్టా కళ్లు పోతాయ్! సమ్మక్క కోపగించేను” అన్నాడు గంభీరంగా.
“నువ్వు నిన్న జ్యోతినెలా నడిపించేవో నేనిప్పుడు చెబితే నా కళ్లు పోతాయో.. నీ వళ్లు చీరబడుతుందో చూద్దాం” అంది సవాలుగా.
అందరూ చిత్రంగా లిఖిత వైపు చూశారు.
కోయదొర మొహం పేలవమైపోయింది.
అయినా దాన్ని కప్పిపుచ్చుకుంటూ “కోయదొరతో ఎకసెక్కాలాడకు”అన్నాడు.
“ఎకసక్కెం కాదు. ఎవరైనా ఒక కాపర్ కాయినుంటే ఇవ్వండి” అంది లిఖిత చాలెంజిగా.
అందరూ గబగబా జేబులు తడుముకున్నారు.
ఇక పరిస్థితి విషమిస్తుందని తెలిసి కోయదొర లేచి నిలబడి గుమ్మం దగ్గరకెళ్ళేడు.
“పారిపోతున్నట్లున్నాడు” అన్నాడు జర్నలిస్టు కంగారుగా.
“కొంపదీసి వెళ్ళే రైళ్ళోంచి దూకడు గదా, అన్యాయంగా చస్తాడు”అన్నాడొక అయ్యప్ప దీక్ష తీసుకున్న వ్యక్తి.
లిఖిత లేచి నిలబడి గుమ్మం వైపు చూసింది.
కోయదొర లిఖితకి రెండు చేతులెత్తి జోడించేడు.
లిఖిత తెల్లబోయినట్లుగా చూసిందతనివైపు.
“కూటికోసం కోటి విజ్జెలు తల్లీ. ఏదోమా పెద్దోల్లు మాకియి నేర్పి పొట్టపోసుకోమన్నారు. నువ్వంతోడివవుతావ్, ఇంతోడివవుతావని జెప్పి ఏదో నాల్గు పైసలు సంపాదించ్కుంటున్న. నా పొట్ట కొట్టమాకు. సదువుకొని, నేయాన్ని తల్లకిందులు జేసి, నీతిమాలి బతుకుతున్న మీ పట్టణాల్లోని జనం కన్నా నేను సెడ్డోణ్ణి కాదు” అన్నాడు చిన్నగా.
లిఖితకి అతను అన్న దాంట్లో అబద్ధమేమీ కనిపించలేదు. అతన్నల్లరి పెట్టడం వృధా అయిన పనిగా భావించి “వచ్చి సీట్లో కూర్చో” అంది తనెళ్ళి సీట్లో కూర్చుంటూ.
ఆమె రాగానే “నా దగ్గరొక రాగి బిళ్ల వుంది. జ్యోతిని నడిపించంది” అనడిగేడొక అయ్యప్ప భక్తుడు.
లిఖిత వైపు అందరూ ఆసక్తిగా చూస్తున్నారు.
లిఖిత చిన్నగా నవ్వి “ఊరికే సరదాకన్నాను. నాకేం రాదు.” అంది.
జర్నలిస్టు తెల్లబోయినట్లుగా లిఖితవైపు చూసి “అదేం, అలా వెనక్కు తగ్గిపోతున్నారు. జ్యోతెలా నడుస్తుందో నాకు చెప్పారు కదా~” అన్నాడు.
“అది నీలాంటివాళ్ల కోసం. చేతిలో పెన్నుంది కదాని.. రేప్పొద్దున పేపరు కొక మసాలా వార్తందించి పది రూపాయలు సంపాదించుకోవాలంటే నీలాంటి వాళ్ల కొసం వెలుగుని పంచే శక్తి లేకపోతే తప్పు లేదు కాని చీకటిని వ్యాపింపజేయడం మాత్రం క్షమించరాని నేరం” అంది లిఖిత.
వాళ్ళిద్దరు ఏం మాట్లాడుకుంటున్నారో మిగతా వారికి అంతుబట్టలేదు.
అందరి దృష్టి మళ్లించడానికి “అప్పుడే బాగా చీకటి పడిందే టిఫిన్ చేద్దామా?” అంది తన దగ్గరున్న టిఫిన్ పేకట్స్ అందరికీ పంచుతూ.
“ఒక్క మనిషికిన్ని పంపేరేంటి?” అన్నాడొకాయన ఆశ్చర్యంగా.
“ఆయన పెద్ద ఆఫీసరు. ఈవిడొక పెద్దాఫీసరు మనుమరాలు. అందుకే మర్యాదలు పెద్ద లెవెల్లోనే వున్నాయి” అన్నారు మరొకరు.
” ఆ మాటలన్నీ ఎందుకు? అన్నదాతా సుఖీభవ! అన్నారు మన పెద్దలు. ఈ టిఫిన్స్ తిని ఆయన ఆయురారోగ్యాలతో బాగుండాలని కోరుకోండి. అదే పదివేలు!” అంది లిఖిత.
అందరూ టిఫిన్స్ చేసి బెర్తులు వాల్చుకున్నారు.
ఎంత వద్దన్నా లిఖిత బెర్త్ కూడా పరచి మర్యాదలు చేసేరు.
లిఖిత బెర్త్ ఎక్కి పడుకొని నిద్రపోవాలని ప్రయత్నించింది కాని.. ఎంతకీ నిద్రపట్టలేదు. పదే పదే తండ్రి గుర్తొస్తున్నాడు.
ఇప్పుడాయన ఎక్కడున్నారో? ఎలా వున్నారో.
అసలు తనాయన్ని చేరుకోగలదా?
ఆ పరభాషా రాష్ట్రంలొ తనకెవరైనా సహాయపడతారా?
అప్పూడు గుర్తొచ్చిందామెకి తను కనీసం తండ్రి ఫోటో ఆయినా చూడనేలేదని ఎలా ఆయన్ని గుర్తించటం?
ఈ విషయం తనకి తల్లికూడా గుర్తు చేయలేదు.
లిఖిత మనసు ఎంతగానొ కృంగిపోయింది బాధతో.
ట్రెయిన్ కొచ్చిన్ చేరేసరికి అయిదు గంటలవ్వొచ్చు. అప్పటికింకా తెల్లావారదు. తను తిన్నగా భగవతి కోవెలకి వెళ్లాలా? ఎక్కడైనా బస చెయ్యాలా?
లిఖిత ఆలోచిస్తూ కళ్లు మూసుకుంది.
ఎక్కడో గుప్పున వాసన.
అది ఖచ్చితంగా లిక్కర్ వాసనే!
ఆమె క్రింద పడుకొన్న కోయదొర వైపు చూసింది.అతడు గాఢ నిద్రలో వున్నాడు. అయ్యపస్వామి దీక్షలో వున్న ఒక వ్యక్తి టాయిలెట్‌కి వెళ్లి వచ్చి క్రింద బెర్త్ మీద పడుకున్నాడు.
కాని.. అతన్ననుమానించడానికి భయమేసింది లిఖితకి
అయ్యప్ప దీక్ష చాలా కఠినతరమైందంటారు. చాలా నిష్టాగరిష్టమైందంటారు. అతనెందుకు తాగుతాడు. అని మనసులోనే లెంపలేసుకుంది లిఖిత.
మరి కొంతసేపటికామెకు కొద్దిగా నిద్రపట్టేసింది. ట్రెయిన్ అతి వేగంగా కదిలిపోతూ ఎక్కడ పట్టాలు తప్పుతుందోనన్నంత వేగంగా పరిగెత్తుతోంది.
ఒక్కసారి ఆమె మీద ఏదో పాకినట్లయి ఉలిక్కిపడి కళ్ళు తెరచింది. ఇందాక అయ్యప్ప దీక్షలో వున్న వ్యక్తి ఆమె మొహంలో మొహం పెట్టి చూస్తున్నాడు.
లిఖిత భయంతో కెవ్వున అరిచింది.
అంతే!
వెంటనే దాదాపు కంపార్టుమెంట్‌లో అందరూ లేచి పోయేరు. లైట్లు వెలిగాయి.
“ఏం జరిగింది?” అనడిగేరందరూ ఆందోళనగా.
“ఇతను.. ఇతను.. ” అంటూ వణుకుతూ నల్ల డ్రెస్సులో వున్న ఆ వ్యక్తిని చూపించింది లిఖిత.
“నేనా.. నేనేం చేషేను. బాత్రూంకి వెళ్దామని .. లేషానంతే!” అన్నాడతను.
అతను తాగి వున్నాడని అక్కడున్నందరికీ బాగా అర్ధమైపోయింది.
“అబద్ధం. నా మీద చెయ్యేసేడు. తాగాడు కూడా!” అంది లిఖిత్ ఔద్రేకమైన స్వరంతో.
దీక్షలో వుండగా అతను చేసిన అరాచకాన్ని చూసి అందరూ తెల్లబోయేరు. మిగతా అయ్యప్పలు తాము కూడా తప్పు చేసినట్లుగా తలలు దించుకున్నారు.
“నిన్ననే నన్ను ఆడోళ్ళని వశం చేసుకునే వేరుంటే ఇవ్వమని నా ఎంబడి పడ్డాడు. అప్పుడే అనుకున్నా ఈడి కళ్ళకి పొరలు గమ్మేయని” అన్నాడు కోయదొర అతనివైపు చీధరగా చూస్తూ.
అతని మాట విని అందరూ నిశ్చేష్టులయ్యేరు.
వెంటనే కోపంతో అతన్ని కంపార్టుమెంటులోంచి బయటకి నెట్టేయబోయేరు.
“ఈ చీకట్లో ఎక్కడికెళ్తాడులెండి. అతను దీక్షలో చేసిన పాపానికి ఇంతకంటే అవమానం, శిక్ష ఏం కావాలి. నలుగురిలో అతని పరువు తీసేడయ్యప్ప!” అన్నాడొక దీక్షలో వున్న స్వాములు.

ఇంకా వుంది…

జీవితం ఇలా కూడా ఉంటుందా? – 12

రచన: అంగులూరి అంజనీదేవి

రోజులు గడుస్తున్నాయి.
అరుణోదయం వేళ అప్పుడే సూర్యుడు పైకి వస్తూ ఇళ్ల మధ్యలోంచి, చెట్ల మధ్యలోంచి తొంగి చూస్తున్నాడు. ఆ సూర్యుని లేలేత కిరణాలు సోకి ఆరుబయట గంగిరావిచెట్టు కింద నవారు మంచంలో పడుకొని వున్న సతీష్‌చంద్ర కొడుకు బోసి నవ్వులు నవ్వుతున్నాడు. గాలికి వూగే మొక్కజొన్న కంకుల్లా పిడికిళ్లను పైకి లేపి కదిలిస్తూ కాళ్లతో మంచం మీద తన్ని పైకి జరగాలని చూస్తున్నాడు. సతీష్‌చంద్ర ఫ్రేమ్‌ కుర్చీలో కూర్చుని బాబునే చూస్తూ ”ఏ చిన్నా! ఏ కన్నా! ఇటు చూడు నాన్నా!” అంటూ బాబు పిడికిలిని ముద్దుగా పట్టుకొని వూపుతున్నాడు. పక్కనే కూర్చుని వున్న ధృతితో ”ఈ లేలేత ఎండలో డి విటమిన్‌ వుంటుంది. ఇది బాబు మీద పడితే చాలా మంచిది” అన్నాడు సతీష్‌చంద్ర.
ధృతి ”అవును” అని అనేలోపలే తారమ్మ కొంగును బొడ్లో దోపుకుని వేడినీళ్లు తెచ్చి పంపు దగ్గర వున్న చెప్టా మీద పెట్టింది. రెండు ఎత్తైన పీటలు వాల్చి, ఒక పీట మీద కూర్చుని రెండో పీట మీద కాళ్లు చాపి పెట్టుకుంది. గిన్నెలో వున్న సున్నిపిండిలో కొంచెం నీళ్లు పోసి మెల్లగా కలుపుతూ ”ధృతీ! బాబును తీసుకురా!” అంది.
ధృతి బాబుకి డ్రస్‌ విప్పి తీసికెళ్లి తారమ్మ కాళ్ల మీద పడుకోబెట్టింది. తారమ్మ చేయి చాపగానే రోజు వేసినట్టే ఆ చేతిలో కొద్దిగా ఆముదం వేసింది దృతి.
తారమ్మ ముందుగా ఆ ఆముదాన్ని బాబు చెవుల్లో, ముక్కులో, బొడ్లో వేసి ఆ తర్వాత మాడుకి రాసింది. గొంతు దగ్గర నుండి నెమ్మదిగా గుండెకి, చేతులకి కాళ్లకి పూస్తూ సాగదీసింది. వెంటనే బాబుని బోర్లా తిప్పి కాళ్ల మీద పడుకోబెట్టుకొని వీపుకి రుద్దింది… ఆ తర్వాత సున్నిపిండిని తీసుకొని ముందు తలకి రుద్ది వీపుకి కాళ్లకి చేతులకి మెల్లగా రుద్దింది. అదయ్యాక దోసిలి పట్టి ఆ దోసిలిలో దృతిచేత నీళ్లు పోయించుకుంది. ఆ నీళ్లతో బాబు తలమీద వీపు మీద నెమ్మదిగా కొట్టింది. తర్వాత బేబీ సబ్బుతో వీపును, తలను రుద్ది ఈసారి కూడా దోసిళ్లతో పట్టిన నీళ్లనే తల మీద, వీపు మీద పోసింది. తర్వాత బాబును వెల్లకిలా తిప్పి కాళ్లమీద పడుకోబెట్టుకొని ముఖానికి, పొట్టకు సున్నిపిండి రాసింది. దృతి అక్కడే నిలబడి పైనుండి నీళ్లు పోస్తుంటే ఆ నీళ్లను ముక్కల్లోకి, చెవుల్లోకి పోనివ్వకుండా ఒళ్లంతా కడిగింది. అలాగే మళ్లీ సబ్బు పూసి నీళ్లు పోసింది. అలా మూడు బక్కెట్ల నీళ్లు పోశారు. బాబు తేటగా అయ్యాడు. దృతి అక్కడే తీగమీద వున్న టవల్‌ని లాగి రెండు చేతుల మీద వేసుకోగానే బాబుని లేపి ఆ టవల్లో పడుకోబెట్టింది తారమ్మ. తారమ్మ వెంటనే తన చేతులను నేలమీద ఆన్చి నెమ్మదిగా లేచి దృతి చేతుల్లో వున్న బాబుని టవల్‌తోపాటే అపురూపంగా అందుకుంది. బాబు ఒళ్లంతా మృదువుగా తుడిచి టవల్‌ కొసను పురిచేసి, ఆ పురిని మెత్తగా చెవుల్లోకి, ముక్కులోకి పోనిచ్చి తడిని తుడిచింది. అలా తుడుస్తున్నప్పుడు బాబు తుమ్ముతూ, హాయిగా కళ్లు మూసుకున్నాడు.
తారమ్మ బాబును చేతుల్లో పట్టుకొని నవారు మంచంమ్మీద కూర్చోగానే దృతి వంటింట్లోకి వెళ్లి కణకణలాడే నిప్పుల్ని వెడల్పాటి గంటెలో వేసుకుని వచ్చింది. ఆ నిప్పుల్లో సాంబ్రాణి వేసి ఆ పొగను బాబుకి ఒళ్లంతా తగిలేలా పట్టుకుంది. తారమ్మ బాబు జుట్టును వేళ్లతో కదిలిస్తు సాంబ్రాణి పొగను జుట్టంతా వ్యాపించేలా చేస్తోంది. సతీష్‌చంద్ర అక్కడే కూర్చుని ఆసక్తిగా చూస్తూ ‘ఈ తారమ్మ ఆంటీకి నా కొడుకంటే ఇంత ప్రేమ, ఇంత శ్రద్ధ ఎందుకో. ఇదెప్పటి ఋణమో అదే ఈ ఆంటీ లేకుంటే తన కొడుక్కి ఇలా ఎవరు స్నానం చేయించేవాళ్లు. దృతికి వస్తుందా? దృతికే కాదు. దృతి వయసున్న ఏ అమ్మాయికి కూడా పసిపిల్లలకు ఎలా స్నానం చేయించాలో తెలియదు. అందుకే ఈమధ్యలో యూట్యూబ్‌లలో చంటిపిల్లలకు బామ్మలు స్నానం చేయించే వీడియోలను చూసి నేర్చుకుంటున్నారట అని మనసులో అనుకున్నాడు.
సాంబ్రాణీ పొగ పట్టటం అయ్యాక బాబు ఒళ్లంతా పౌడర్‌ పూసి నుదుటికి, బుగ్గకి, అరికాలికి కాటుకతో దిష్టిచుక్క పెడుతుండగా సతీష్‌చంద్ర మొబైల్‌ రింగయ్యింది. ఆ నెంబర్‌ ఆనంద్‌ది. వెంటనే లిఫ్ట్‌ చేసి ”హలో! చెప్పన్నయ్యా!” అన్నాడు సతీష్‌చంద్ర.
”మీ వదిన ప్రతిరోజూ మన ఇంటికి రాకుండా వాళ్ల ఊరు వెళ్తోంది సతీష్‌! అక్కడ నుండే ఆఫీసుకి వస్తోంది. ఎంత చెప్పినా వినడం లేదు. అద్దె ఇంట్లో వుంచితేనే నాతో వుంటానంటోంది. అలా వుంచాలంటే నా దగ్గర డబ్బుల్లేవు. ఆమె నాతో లేకుంటే నాకు పిచ్చెక్కేలా వుంది” అన్నాడు.
”ఇది నాకెందుకు చెబుతున్నావు అన్నయ్యా!” అన్నాడు సతీష్‌.
”ఏదైనా సలహా ఇవ్వరా!”
”సలహానా!! పెద్ద చదువులు చదువుకున్నవాడివి. తెలివైన వాడివి. మంచి ఉద్యోగం చేస్తున్నవాడివి, అమ్మానాన్నలతో ప్రేమింపబడుతున్నవాడివి… ఇదంతా వదిలేసి నీకన్నా చిన్నవాడిని, చదువు కూడా పెద్దగా లేనివాడిని… ఇంట్లోంచి బయటకు వెళ్లగొడితే భార్య కాన్పును ఎక్కడో వుండి చేసుకున్నవాడిని… నన్నడిగితే నేనేం సలహా ఇవ్వగలను?” అంటూ కుర్చీలోంచి లేచాడు సతీష్‌చంద్ర.
క్రీం కలర్‌ టీషర్టు, బ్లూనైట్ ప్యాంటులో వున్న సతీష్‌చంద్ర నిద్రలేచి ఇంకా స్నానం చెయ్యకపోయినా కడిగిన ముత్యంలా వున్నాడు. గంభీరంగా, స్పష్టంగా మాట్లాడుతూ మొబైల్‌ని చెవి దగ్గర పట్టుకొని, ప్యాంటు జేబులో చేయి పెట్టుకుని నెమ్మదిగా అడుగులేస్తూ ”నేనటు వెళ్లొస్తాను” అని దృతితో చెప్పి మొక్కజొన్న తోటలోకి వెళ్లాడు. ఆనంద్‌తో మాట్లాడుతూ ఆ తోటలో గట్లమీద నడుస్తున్న సతీష్‌చంద్రకు గట్లకి ఇరువైపుల వున్న మొక్కజొన్న కంకులు ‘హాయ్‌’ చెబుతున్నట్లే సుతారంగా తగులుతున్నాయి.
”అది కాదురా సతీష్‌! నాకు నువ్వు తప్ప ఎవరున్నారు. నా పొజిషన్‌ చాలా బ్యాడ్‌గా వుందిరా! అర్థం చేసుకో… తమ్ముడివి నువ్వు ఆ మాత్రం హెల్ప్‌ చెయ్యలేవా?” అంటూ కమల్‌నాథ్‌ చేసిన ద్రోహాన్ని నాలుగు వాక్యాల్లో చెప్పాడు.
”హెల్ప్‌ అంటే ఎవరి దగ్గరైనా అప్పు ఇప్పించమాంవా?”
”అప్పు కాదురా! నీ దగ్గర లేవా?”
”అంత డబ్బు నాదగ్గర ఎక్కడిది?”
”నీకు అక్కడ చాలామంది స్నేహితులు వుంటారు కదా! వాళ్ళనడిగితే ఇవ్వరా? ఇదేమైనా పెద్ద ప్రాబ్లమా? నువ్వు ఇవ్వాలనుకుంటే చాలా ఈజీగా ఇవ్వొచ్చు”
సతీష్‌చంద్ర నవ్వి ”నా స్నేహితుల్లో అలా అడగ్గానే డబ్బులిచ్చేవాళ్లెవరూ లేరు అన్నయ్యా! నీకో జోక్‌ చెప్పనా మన నాన్న వయసే వున్న ఒక అంకుల్‌ తన కొడుకు స్నేహితుల దగ్గర తన మాటకారి తనంతో డబ్బులు తీసుకొని బ్యాంకులో వేసుకుని తింటూ తాగుతూ వుంటాడట. అడిగితే ‘నేను అడగ్గానే ఎందుకిచ్చారు డబ్బులు? ఇచ్చింది తిరిగి తీసుకోటానికా ఛీ….ఛీ.. అయినా నేనేమైనా పరాయివాడినా మీ స్నేహితుని తండ్రిని… వడ్డీ తీసుకుంటాంరా ఎక్కడైనా? ఛీ..ఛీ…” అంటాడట. ఎంత అడిగినా తీసుకున్న డబ్బులు ఇవ్వడట. ఇలాంటి సోమరిపోతుల్ని ఎక్కడికి తీసికెళ్లి ఉరెయ్యాల్లో చెప్పు!” అన్నాడు.
”నేనిప్పుడు అవన్నీ చెప్పే పొజిషన్‌లో లేను. నాకోసం నువ్వు ఆ మాత్రం చెయ్యలేవా?”
”అలా అనకు అన్నయ్యా! దేశం కోసం నా ప్రాణాలను కూడా అర్పించటానికి సిద్ధంగా వున్న సైనికుడిని నేను…. అలాంటి నేను నీకోసం ఏమైనా చెయ్యగలను… కానీ ఇది మాత్రం చేయలేను. ఎందుకంటే నీకో పొజిషన్‌ రావడం కోసం నేను నా స్నేహితుల దగ్గర డబ్బు తీసుకుంటే ముందుగా నా వ్యక్తిత్వం పోతుంది. తర్వాత నా పొజిషన్‌ పోతుంది. తనకు మాలిన ధర్మం తగునా అన్నయ్యా?”
”అదేంటిరా సతీష్‌ అలా అంటావ్‌!”
”నేనేమీ తప్పు మాట్లాడటం లేదన్నయ్యా! నీకు నా స్నేహితుల దగ్గర డబ్బులు ఇప్పిస్తాను సరే! కానీ ఆ డబ్బును తిరిగి నా స్నేహితులకు ఎప్పుడు ఇవ్వగలవు? ఇప్పుడున్న పరిస్థితుల్లో ఇప్పుడప్పుడే ఇవ్వగలవా? నేను ఇవ్వగలనా? ఇవ్వలేనప్పుడు వాళ్లను మోసం చేసినట్టవుతుందేమో ఒకసారి ఆలోచించు?”
”ఇప్పుడవన్నీ ఆలోచించే శక్తి నాకు లేదురా!”
”ఆలోచించాలి అన్నయ్యా! ఎందుకంటే డబ్బు అనేది చాలా శక్తివంతమైనది. కోటీశ్వరుడి చేతిలో వున్నా, తోటవాడి చేతిలో వున్నా అది దాని విలువను కోల్పోదు. ఐతే దాన్ని వున్న చోట వుంచకుండా అటూ ఇటూ తిప్పితేనే మనిషి తన విలువను కోల్పోతాడు. నేను సైనికుడిని. ఇలాంటి డబ్బు చికాకుల్లో ఇరుక్కుని నా ఆత్మగౌరవాన్ని, ఆత్మ స్థైర్యాన్ని పోగొట్టుకోలేను” అన్నాడు.
ఆ మాటలు ఛట్ మని తగిలాయి ఆనంద్‌కు. అతను మాట్లాడలేదు.
”అన్నయ్యా! నువ్వు నీ పొజిషన్‌ దగ్గరే ఆగిపోయి ఆలోచిస్తున్నావు. అందుకే నా గురించి ఆలోచించలేక పోయావు. పర్వాలేదు. అది నేను ఆలోచించుకోగలను… అయినా ఆ కమల్‌నాథ్‌ తన దగ్గర డబ్బులు లేకనే నీ దగ్గర తీసుకున్నాడనుకుంటున్నావా? కాదు. అలాటి వాళ్లకి వాళ్ల డబ్బులు కావాలి, ఇతరుల దగ్గర వున్న డబ్బులు కూడా కావాలి. ప్రతిక్షణం తను బాగుండాలి. తనే బాగుండాలి అని తపన పడే రకం కమల్‌నాథ్‌”
”నీ మాటలు వింటుంటే నాకన్నా చిన్నవాడివి నువ్వేనా ఇలా మాట్లాడేది అన్పిస్తుంది సతీష్‌! అమ్మ నిన్ను చూసి చిన్నప్పుడు చాలా బాధపడేదిరా! ‘ఒరే ఆనంద్‌! చెత్తరకాలతో స్నేహం చేసి నీ తమ్ముడు చెడిపోతున్నాడురా’ అని… అమ్మ అలా అనడం వల్లనో ఏమో నాకు స్నేహం చేద్దామంటే ఒక్క మంచివాడు కూడా దొరకలేదు. ఎలాటి వాళ్లతోనైనా చిన్నప్పుడు స్నేహం చేస్తేనే మంచీ-చెడూ తేడాలు తెలుస్తాయి. నువ్వలా చేశావు కాబట్టే ఇప్పుడు ఇలా మాట్లాడగులుగుతున్నావ్‌! చెత్తంటే ఏమిటో, చెత్త ఆలోచనలంటే ఏమిటో తెలిసికోగలిగావు. ఏదైనా స్నేహితుల ద్వారానే తెలుసుకోగలుగుతాం. ఎప్పుడైనా మంచీ-చెడూ తెలియాలంటే స్నేహితులు కావాలి. నాకు స్నేహితులు లేకనే ఇలా తయారయ్యాను. డబ్బు కోసం దృతి విషయంలో కూడా పెద్ద పొరపాటు చేశాను”
”పొరపాటా? ఏం చేశావన్నయ్యా?”
”ధృతిని అమ్మ కాని, మోక్ష కాని ప్రేమగా చూసుకోకపోవటానికి కారణం నేనే…” అంటూ ఇంకా ఏదో మాట్లాడే లోపలే ఆనంద్‌ వైపు నుండి కాల్‌ కట్ అయింది.
ఆ కాల్‌ని క్‌ చేసింది ఆనంద్‌కాదు. ఆనంద్‌ స్నేహితుడు బైక్‌మీద వేగంగా వచ్చి ”ముందు నువ్వు బైక్‌ ఎక్కు ఆనంద్‌! కమల్‌నాథ్‌ దొరికాడు. మనం ఇప్పుడు అక్కడికి వెళ్దాం!” అంటూ ఆనంద్‌ చెవి దగ్గర వున్న మొబైల్‌ని లాగి అతనే కాల్‌ కట్ చేశాడు.
ఆనంద్‌ బైక్‌ ఎక్కగానే ఆ బైక్‌ తిరిగి స్టార్టయి మలుపులు తిరుగుతూ చాలా రూరల్‌ ఏరియాలోకి వెళ్లింది.
*****

ఆ ఏరియా అంతా చెట్లు, కొండలు, పొలాలు. ఎటుచూసినా పచ్చి పైర్లు. అంతవరకు పెద్ద రోడ్డు మీద వెళ్తున్న ఆనంద్‌ వాళ్ల బైక్‌ ఆ రోడ్డు దిగి సన్ని కాలిబాట మీద వెళ్లసాగింది. ఆ దారి వెంట జన సంచారం కాని, వాహనాలు కాని ఎక్కువగా వెళ్లటం లేదు. ఆ బైక్‌ ఒక్కటే మట్టిదారిన వెళ్తోంది. చుట్టూ నిశ్శబ్దంగా వుండటం వల్ల ఆ బైక్‌ శబ్దం స్పష్టంగా విన్పిస్తోంది…. దారికి ఇరువైపుల వున్న చెట్ల మధ్యలోంచి ఏవో పురుగులు అరిచే వింత అరుపులు వినిపిస్తున్నాయి. అప్పటికే సూర్యుడు బారెడు పైకొచ్చి వీపును చురుక్కుమనిపిస్తున్నాడు. ”ఇంకా రాదేంటి కమల్‌నాథ్‌ వుండే ఇల్లు? ఇదే ఏరియా అని నీకు స్పష్టంగా తెలుసా? లేక దారేమైనా తప్పామా?” అని బైక్‌ నడుపుతున్న ఫ్రెండ్‌ని అడిగాడు వెనకాల కూర్చుని వున్న ఆనంద్‌.
”దారి తప్పలేదు. ఇదే దారి. ఆ ఇల్లు పొలాల మధ్యలో వుంటుందట. ఆ ఇంటి చుట్టు ఇళ్లు వుండవట. అదిగో అదే లాగుంది. జనాలున్నారు చూడు” అంటూ ఆ ఇంటి దగ్గరకి వెళ్లి బైక్‌ ఆపాడు.
అక్కడ వందమంది పైనే వున్నారు. వాళ్లంతా కమల్‌నాథ్‌ ఎప్పుడు బయటకొస్తాడా అని ఎదురుచూస్తున్న వాళ్లే… అందరి ముఖాలలో ఆత్రుత, ఆవేదన, ఆందోళన. ఎండకి ముఖాలు పీక్కుపోయి వున్నాయి. ఎక్కడ నిలబడదామన్నా పొలం గట్లు తప్ప నీడనిచ్చే చెట్లు లేవు. వాళ్లు ఆకలైతే తిండి తినాలన్నా దాహమైతే నీళ్లు తాగాలన్నా అక్కడికి పది కిలోమీటర్ల దూరం నడుచుకుంటూ వెళ్లాల్సిందే. వాళ్లలో ఒక్కరికి కూడా ప్రస్తుతం కార్లు లేవు, బైక్‌లు లేవు. అందరూ అక్కడికి నడుచుకుంటూ వచ్చినవాళ్లే. వాళ్లను చూస్తుంటే లోగడ వాళ్లకున్న కార్లను, బైక్‌లను కమల్‌నాథ్‌కి డబ్బులిచ్చాక అమ్ముకున్నవాళ్లలాగే వున్నారు.
బైక్‌ దిగుతూ ”ఛ..ఛ… బైక్‌లో పెట్రోల్‌ అయిపోయింది ఆనంద్‌!” అన్నాడు ఫ్రెండ్‌.
ఆనంద్‌ అదేమీ వినకుండా బైక్‌ దిగి ఆవేశంగా నడుచుకుంటూ ఆ ఇంటి గేటు దగ్గరకి వెళ్లాడు. ఆ గేటు దగ్గర గ్రేకలర్‌ సూట్ లో వున్నతను పెద్ద డాగ్‌ని తన వెంట తిప్పుకుంటూ అక్కడ జనాలను గమనిస్తూ వున్నాడు.
ఆనంద్‌ని ఎగాదిగా చూసి ”ఏంటి ఊగిపోతున్నావ్‌? ఆవేశమా? అదక్కడ నిలబడినవాళ్లలో లేదా? లోపల పెద్దమనుషులు కూర్చుని కమల్‌నాథ్‌గారితో మీ గురించే మాట్లాడుతున్నారు. నువ్వు ఇప్పుడే వచ్చావు. వాళ్లంతా రెండు రోజులుగా వచ్చి వున్నారు. వెళ్లి వాళ్ల పక్కన వుండు” అన్నాడు అతను.
”ఇది అన్యాయం, అక్రమం. ఇక్కడికి ఛానల్స్‌ వాళ్లని పిలిపిస్తా. పోలీసుల్ని రప్పిస్తా” అంటూ హడావుడిగా ఫోన్‌ చేయబోయాడు ఆనంద్‌.
అది చూసి ఆనంద్‌నెవరో పక్కకి లాక్కెళ్లి ”చూడు నువ్వు చేస్తామన్న పనులు మేమూ చెయ్యగలం. అలా చేస్తే అతను జైల్లోకెళ్లి కూర్చుంటాడు. మనకి ఒక్క పైసా రాదు. వాడెలాగూ దుర్మార్గుడే! ఛానల్స్‌, పోలీసులు వాడినేం చేసినా వాడికి లెక్కలేదు. అందుకే ఓపిక పడదాం. లోపల మన గురించే మాటలు నడుస్తున్నాయట…” అంటూ నచ్చచెప్పి వాళ్లలో కలిపేసుకున్నారు.
గంటలు, గంటలు గడచిపోతున్నాయి.
ఆనంద్‌కి ఆకలిగా వుంది. దాహంగా వుంది. ఫ్రెండ్‌తో చెబితే బైక్‌లో పెట్రోల్ అయిపోయిందన్నాడు. అతనికి కూడా ఆకలి, దాహం పోటీపడుతున్నాయి. అక్కడివాళ్లను అడిగాడు.
”పది కిలోమీటర్ల దూరం వెళితేనే ఏదైనా” అన్నారు వాళ్లు.
”అమ్మో! పది కిలోమీటర్లు నడుచుకుంటూ వెళ్లి మళ్లీ ఎప్పుడు రావాలి. ఈ లోపల కమల్‌నాథ్‌ ఎవరి మనీ వాళ్లకి ఇచ్చేసి వెళ్లిపోతే మన మనీ ఎలా రావాలి?” అంటూ ఎవరికి వాళ్లు ఎటూ వెళ్లకుండా అక్కడే వున్నారు… మళ్లీ వాళ్లలో వాళ్లే ”మనిషి ఏదైనా ఒక పని చేసి డబ్బు సంపాదించినట్లే బ్యాంకులో వేసిన డబ్బు కూడా వడ్డీ రూపంలో డబ్బు సంపాయిస్తుంది. అందుకే డబ్బు చాలా విలువైంది. కానీ కమల్‌నాథ్‌ ‘బ్యాంకులో వడ్డీ తక్కువ. నా దగ్గర డబ్బు పెడితే ఎక్కువ వడ్డీ ఇస్తాను’ అని మనకు ఆశ పెట్టి డబ్బులు తీసుకుని వడ్డీ కాదు కదా ఇప్పుడు అసలు కూడా ఇవ్వటం లేదు. ఇలాటి వాళ్ల వల్ల మనం కష్టపడి సంపాయించుకున్న మన డబ్బుల్ని మనమే వాడుకోలేక పోతున్నాం. కనీసం ఆ డబ్బును కళ్లతో కూడా చూసుకోకుండానే చచ్చిపోతామేమో అనిపిస్తుంది. అందుకే కమల్‌నాథ్‌ లాంటివాళ్లకి తొందరపడి డబ్బులివ్వకూడదు. ఇస్తే గోడకు సున్నం వేసినట్లే…” అనుకున్నారు.
అంతలో ఒక జీపు వచ్చి ఆగింది. ఆ జీపులోంచి ఒకతను దిగి అక్కడ వున్నవాళ్లకి ఆహారం పొట్లాలను, వాటర్‌ ప్యాకెట్లను ఇచ్చి వెళ్లాడు. ఎవరూ ఎగబడకుండా అందరికీ అందేలా చాలా ప్రశాంతంగా ఇచ్చి వెళ్లాడు. ఎక్కడి వాళ్లక్కడ కూర్చుని తిన్నారు.
ఆనంద్‌, ఆనంద్‌ స్నేహితుడు కూడా తిన్నారు.
”ఇప్పుడు హాయిగా వుంది. ఎవరో మహానుభావుడు మన ఆకలి తీర్చివెళ్లాడు. లేకుంటే నేను చచ్చిపోయేవాడిని… ఇప్పటికే నా కడుపులో పేగులు ఆకలికి మెలిపెట్టినట్లు నొప్పి పుట్టాయి” అన్నాడు ఆనంద్‌ చాలా సిన్సియర్‌గా.
అది విని ”ఆ జీపు ప్రవీణ్‌ స్వచ్ఛంద సంస్థదట. మనలో ఎవరో ఇన్ఫర్మేషన్‌ ఇవ్వడం వల్ల గత రెండు రోజులుగా ఆ జీపు ఇటే వస్తోంది. మా అందరికి ఆహార పొట్లాలను ఇచ్చి వెళ్తోంది. మనమెవరో వాళ్లకి తెలియదు. ఇక్కడ ఎందుకున్నామో తెలియదు. మన దగ్గర డబ్బులు తీసుకున్న కమల్‌నాథ్‌ ఆ ఇంట్లో చేరి ఏం చేస్తున్నాడో తెలియదు. కాని మనం వాడికోసం బయట ఎండలో నిలబడి ఆకలికి దాహానికి అలమిస్తున్నాం. ఈ టైంలో ప్రవీణ్‌ స్వచ్ఛంద సంస్థ వాళ్లు లేకుంటే మనగతి ఏమయ్యేది?” అన్నారెవరో.
”ప్రవీణ్‌ స్వచ్ఛంద సంస్థ అంటే?” అంటూ ప్రశ్నార్ధకంగా ఆగిపోయాడు ఆనంద్‌. అతనికి దృతి అన్నయ్య ప్రవీణ్‌ గుర్తొచ్చాడు.
”ప్రవీణ్‌ సంస్థ ఫంక్షన్‌ హాలల్లో మిగిలిపోయిన ఆహారాన్ని, నీళ్లని ప్యాక్‌ చేసి బాధల్లో వున్న వాళ్లకి అందిస్తుంది. మిగిలిన ఆహారం అంటే పేట్లల్లో తినగా మిగిలింది కాదు” అన్నారెవరో. ప్రవీణ్‌ గురించి ఇంకా వాళ్లకేం తెలుసో దాని గురించి చాలా మర్యాదగా మ్లాడుకుంటున్నారు. అక్కడ లేని వ్యక్తి గురించి అంత మర్యాదగా మాట్లాడటం మాటలు కాదు. అదంతా విని ఆశ్చర్యపోయాడు ఆనంద్‌. ఇన్నిరోజులు అతనికి ప్రవీణ్‌ అంటే వున్న చిన్నచూపు పోయింది. దృతిని అనవసరంగా బాధపెట్టాను కదా అనుకున్నాడు. పశ్చాత్తాపమే మనిషి మనసును ప్రక్షాళనం చేస్తుంది.
సూర్యుడు కొండల్లోకి దిగిపోతున్నాడు.
పంటపొలాల మీద తూనీగలు, ఎగిరే పురుగులు జుమ్మంటున్నాయి.
”ఇంకొద్ది సేపయితే దోమలొస్తాయి. ఇంకా ఎంతసేపు నిలబడాలి. ఆ ఇంటి చుట్టూ కొత్తగా ఇంకో పది కుక్కలు వచ్చి చేరాయి. అతనేమో బయటకు రాలేదు. కుక్కల్ని మనమీదకు వదిలినా వదలొచ్చు. అందరి మొబైల్‌లలో చార్జింగ్‌ అయిపోయింది. ఎటువెళ్లి బస్సెక్కాలన్నా పది కిలోమీటర్లు నడవాలి. ఇప్పటి నుండి వెళ్తేనే ఇంటికెళ్లగలం రెండు రోజుల నుండి ఇక్కడే వుండి నరకాన్ని చూశాం. ఇక నావల్ల కాదు. అయినా ఇలాంటి వెధవలు డబ్బులు తీసుకునేది తిరిగి ఇవ్వటానికా? కార్లలో తిరిగి ఎంజాయ్‌ చెయ్యానికి కాకపోతే” అంటూ ఒకతను దారి తియ్యగానే మిగిలినవాళ్లు కూడా కమల్‌నాథ్‌ను తిట్టుకుంటూ ‘ఒకప్పుడు అప్పిచ్చువాడు వైద్యుడు అనేవారు, ఇప్పుడు అప్పు ఇవ్వొద్దని సలహా ఇచ్చేవాడే వైద్యుడు’ అనుకుంటూ వెళ్తున్నారు. వాళ్లను చూసి ఆనంద్‌ తన మనసులో ”కమల్‌నాథ్‌ మనిషే! నేనూ మనిషినే! ప్రవీణ్‌ మనిషే! ముగ్గురం ఈ సొసైటీలో బ్రతుకుతున్న వాళ్లమే… ఈ సొసైటీకి మా ముగ్గురిలో ఎవరివల్ల ప్రయోజనం వుంది?” అనుకున్నాడు.
”బైక్‌ను నెట్టుకుంటూ పది కిలోమీటర్లు వెళ్లాలంటే మాటలు కాదు. ఏం చేద్దాం ఆనంద్‌?” అన్నాడు ఫ్రెండ్‌.
”రాత్రికి ఇక్కడే వుందాం!” అన్నాడు ఆనంద్‌.
”వద్దు. ఇప్పటికే చాలామంది వెళ్లిపోతున్నారు. ఇక్కడి వాతావరణం అంత సేఫ్‌గా లేదన్నది మనకన్నా వాళ్లకే ఎక్కువగా తెలుసు. ఎందుకంటే వాళ్లంతా ఇక్కడ రెండు రోజుల నుండి వున్నవాళ్లు కాబట్టి…” అన్నాడు. అదెవరో విని ”ఎవరినైనా మోసం చెయ్యొచ్చో లేదో కాని నమ్మినవాళ్లను మోసం చెయ్యకూడదు. వీడు మనపట్ల అన్యాయంగా ప్రవర్తించాడు. ఇప్పుడు తప్పించుకుంటాడేమో! ఎప్పటికీ తప్పించుకోలేడు. వేరొకరి నుండి ఇంతకన్నా తీవ్రమైన అన్యాయాన్ని ఎదుర్కొంటాడు. పతనమైపోతాడు” అని తిట్టాడు… శాపనార్థాలు పెట్టాడు.
అది విని ”ఎలాగైనా వీడిని వదలకూడదు” అంటూ ఆవేశంగా అరిచాడు ఆనంద్‌.
”అలాగేలే పద” అంటూ ఆనంద్‌ని తీసుకొని బైక్‌ను నెట్టుకుంటూ ఇంటిదారి పట్టాడు ఆనంద్‌ స్నేహితుడు… కొన్ని స్నేహాల వల్ల కొందరు సుఖపడతారు. కొన్ని స్నేహాల వల్ల కొందరు కష్టపడతారు. ఆనంద్‌ స్నేహితునికి ఆనంద్‌ వల్ల బైక్‌ను నెట్టుకుంటూ పది కిలోమీటర్లు నడిచే కష్టం వచ్చింది.
*****

ఆనంద్‌ ఇంటికెళ్లాక ఏం ఆలోచించాడో, ఏం చేశాడో తెలియదు కాని మోక్షను, పూర్విని తీసుకొని అద్దె ఇంట్లో చేరాడు. హాయిగా ఆఫీసుకెళ్తున్నాడు. పూర్విని స్కూల్లో చేర్చాడు. మోక్ష కూడా ఎప్పటిలాగే అదే ఏర్‌టెల్‌ ఆఫీసుకి వెళ్తోంది. అతనేం చేశాడో ఎవరికీ తెలియదు.

సతీష్‌చంద్రకు హైదరాబాద్‌ ట్రాన్స్‌ఫర్‌ అయింది.
సికింద్రాబాద్‌లో తిరుమలగిరి దగ్గర వున్న ఆర్మీ క్వార్టర్స్‌లోకి తన ఫ్యామిలీని మార్చుకున్నాడు. బాబుకి స్నానం చేయించటం ఇబ్బంది అవుతుందని సతీష్‌చంద్ర, దృతి కోరగా తారమ్మకూడా తిరుమలగిరి వెళ్లి వాళ్లతోనే వుంటోంది. సతీష్‌చంద్ర ఫ్యామిలీని అక్కడే వుంచి అప్పుడప్పుడు ట్రైనింగ్‌ కోసం అరుణాచల్‌, శ్రీనగర్‌, ఢిల్లీ, జైపూర్‌ వెళ్లి కొద్దిరోజులు వుండి వస్తున్నాడు.
*****

బార్డర్‌లో వున్న నరేంద్రకు బెంగుళూరు ాన్స్‌ఫర్‌ అయింది. పల్లెలో వున్న సొంత ఇంటిని ఆ ఊరి బడిలోని టీచర్‌కి అద్దెకిచ్చి, పొలం కౌలుకిచ్చి సౌమ్యను, శేషేంద్రను బెంగుళూరు తీసికెళ్లి తన దగ్గర వుంచుకున్నాడు. తారమ్మ దృతి దగ్గరే వుంది. ఇంకో రెండు నెలల్లో ఆమె కూడా నరేంద్ర దగ్గరకి వెళ్తుంది.
ఒకరోజు సాయంత్రం ఆఫీసులో వున్న అంకిరెడ్డికి జువెల్లరీ షాపు నుండి ఫోన్‌ వచ్చింది. ”మా పార్టనర్స్‌ విడిపోయాం. అందుకే అర్జెంటుగా మేమిచ్చిన డబ్బును మేము తిరిగి తీసుకోవాలనుకుంటున్నాం. మీరు వచ్చి డబ్బు ఇవ్వకపోతే మీ పేరుతో వున్న ఇంటిని అమ్మేస్తాం” అని…
అంకిరెడ్డికి అర్థంకాక ”నా ఇంటిని మీరెలా అమ్మేస్తారు?” అంటూ గ్టిగా దబాయించాడు.
వాళ్లు చాలా కూల్‌గా ”ఆ అధికారం మీరే మాకు ఇచ్చారు. వెంటనే డబ్బు పట్టుకురండి! లేకుంటే మీ ఇంటిని అమ్మేస్తాం! మాట్లాడేది చమన్‌లాల్‌” అంటూ కాల్‌ కట్ చేశాడు.
కాల్‌ కట్ అయ్యాక కూడా అంకిరెడ్డి చెవి దగ్గర సెల్‌ఫోన్‌ అలాగే వుంది. దాన్ని ఎంతసేపు అలా పట్టుకున్నాడో ఆయనకే సృహ లేదు. ఆఫీసులో ఎవరో వచ్చి పిలిచేవరకు అలాగే వున్నాడు.
ఇంటికెళ్లాక భార్యతో చెబితే భయపడుతుందని చెప్పలేదు. ఆనంద్‌ ఇంట్లోంచి వెళ్లి వేరే అద్దె ఇంట్లో వుంటున్నప్పటి నుండి ఆయనకు చాలా ఒంటరిగా అన్పిస్తోంది. ఏది చెప్పుకోవాలన్నా వినే ఫ్యామిలీ మెంబర్స్‌ కరువయ్యారు. అలా అని ఆనంద్‌కి బాధలు లేవనికాదు. కమల్‌నాథ్‌ కొట్టిన దెబ్బకి కోలుకోలేక పోతున్నాడు. ఇప్పుడెళ్లి ఇది చెబితే నువ్వుకూడా మోసపోయావా నాన్నా అంటాడు. మోసపోలేదంటే నమ్మడు. పైగా ఇంత వయసు వచ్చాక ఏ వెధవపని చేసి ఇంటిని వేరేవాళ్లకి రాసిచ్చాడోనని ఎగతాళి చేస్తాడు. సతీష్‌చంద్రతో చెబితే శ్రద్ధగా వింటాడు కాని ఆ తర్వాత మా నాన్న క్యారక్టర్‌ ఇదా అని అనుమానపడతాడు.
అందుకే వాసుదేవ్‌కి ఫోన్‌ చేసి కమల్‌నాథ్‌ దగ్గర నుండి చమన్‌లాల్‌ దాకా జరిగింది జరిగినట్లు చెప్పి నిద్రపోయాడు.
నిద్రలో ఆయనకు ఏం జరిగిందో ఊపిరాడలేదు. చెమట్లు పడుతుంటే భార్యను లేపాడు. నిద్రలేచిన మాధవీలత భర్తను చూసి కంగారు పడింది. ఆనంద్‌కి ఫోన్‌ చేసింది. అతని ఫోన్‌ స్విఛ్ఛాఫ్‌లో వుంది. సతీష్‌చంద్రకి ఫోన్‌ చేస్తే ఒక్క రింగ్‌కే లిఫ్ట్‌ చేసి ”నేను ఇప్పుడే వస్తున్నానమ్మా భయపడకు” అంటూ ఒక అర్థగంట లోపలే వెహికిల్‌తో వచ్చాడు.
తండ్రిని తల్లిని వెహికిల్లో ఎక్కించుకొని మిలటరీ హాస్పిటల్‌కి తీసికెళ్లి తండ్రిని అందులో జాయిన్‌ చేశాడు.
వాళ్లిచ్చిన ట్రీట్మెంట్ కి అంకిరెడ్డి తొందరగానే కోలుకున్నాడు.
హాస్పిటల్లో మాధవీలత వుంది. సతీష్‌చంద్ర అప్పుడప్పుడు వచ్చి అవసరమైనవి ఇచ్చి, డాక్టర్‌తో మాట్లాడి వెళ్తున్నాడు. మాధవీలత ఆనంద్‌కి ఫోన్‌ చేస్తే ”ఇవాళ ఆఫీసయ్యాక నేను, మోక్ష, పూర్వి వచ్చి నాన్నగారిని చూసి వెళ్తామమ్మా!” అన్నాడు. ఆ మాత్రానికే సంతోషపడింది మాధవీలత.
అంకిరెడ్డిని చూడాలని ఆయన స్నేహితులు వాసుదేవ్‌, నాయక్‌, జాన్‌ వచ్చారు. వాళ్లు రాగానే అంకిరెడ్డితో ”కమల్‌నాథ్‌ని పట్టుకున్నాం రెడ్డి! అతని దగ్గర వున్న ఆనంద్‌ డబ్బుల్ని తీసుకున్నాం. వెంటనే ఆ డబ్బును చమన్‌లాల్‌కి కట్టాం. నువ్వు చమన్‌లాల్‌కి రాసిచ్చిన పేపర్స్‌ తెచ్చాం. నువ్వింకేం టెన్షన్‌ పడకు. నీ ఇంటికేం ఢోకాలేదు” అన్నారు స్నేహితులు.
ఆనందంతో ఉక్కిరిబిక్కిరి అయ్యాడు అంకిరెడ్డి.
దేనికైనా స్నేహితులు కావాలి. అంకిరెడ్డి కళ్లు చెమర్చాయి. కానీ తను చమన్‌లాల్‌కి ఇంటిమీద రాసిన పేపర్స్‌ ఎప్పుడిచ్చాడో ఆయనకు గుర్తు రావడం లేదు.
”కానీ కమల్‌నాథ్‌ మీకెలా దొరికాడు?” అడిగాడు కాస్త వెనక్కి జరిగి రిలాక్స్‌గా కూర్చుంటూ అంకిరెడ్డి.
”నువ్వు నాకు చమన్‌లాల్‌ ఫోన్‌ చేశాడని చెప్పాక నేను బాగా ఆలోచించి నాయక్‌, జాన్‌ సలహాతో ప్రవీణ్‌ని కలిశాను. నేను చెప్పింది విని ముందు ప్రవీణ్‌ భయపడ్డాడు. ”కమల్‌నాథ్‌ను ఇలా చేస్తే అందరి డబ్బులు పోతాయంకుల్‌. పాపం వాళ్లంతా అతను ఇస్తాడన్న నమ్మకంతో వున్నారు. అతను సామాన్యుడు కాదు. ఇప్పటికే వాళ్లను బాగా ఏడిపిస్తున్నాడు. అయినా మీరు అనుకున్న విధంగా అతన్ని మనం పట్టుకోగలమా” అన్నాడు.
”తప్పకుండా పట్టుకుంటాం. ఎవరి డబ్బులు పోవు!” అన్నాను.
”మీ మాటల్లో ఓవర్‌ కాన్ఫిడెన్స్‌ కన్పిస్తుంది” అన్నాడు. ”అలా అని మమ్మల్ని తక్కువగా అంచనా వెయ్యొద్దు” అన్నాను ప్రవీణ్‌తో. ఇక్కడ మా ముగ్గురితో పాటు ఇంకో నలుగురు మాజీ సైనికులు వున్నారు. ఎవరొచ్చి ఏ సమస్య మాతో చెప్పినా మేమంతా కలిసి మాట్లాడుకుని పరిష్కరిస్తుంటాం. ఏదైనా హెల్ప్‌ కావాలన్నా చేస్తాం. దేనికీ మేము భయపడము. ఎందుకంటే మేమంతా ఒకప్పుడు పాకిస్తాన్‌ కవ్వింపు చర్యల్ని తట్టుకుని భారత సరిహద్దుల్లో రేయింబవళ్లు రెప్ప వాల్చకుండా పహారా కాసిన సైనికులం… ఎప్పుడు చూసినా దాడులు, చర్చలలో మునిగి తేలినవాళ్లం” అన్నాడు.
”అంత పహారా దేనికి బాబుగారు” అని అడిగింది అక్కడే వున్న తారమ్మ.
”దేనికంటే మన దేశంలో ఏ మూల బాంబులు పేలినా దాని మూలాలు పాకిస్తాన్‌లో వుంటాయి. పాక్‌ ప్రేరేపిత ఉగ్రవాద సంస్థల జోక్యం వుంటుంది. అవకాశం దొరికినప్పుడల్లా… వాస్తవాధీనరేఖ వెంబడి ఈ శక్తులు చొరబడి భారత్‌ సైనికులపై కాల్పులకు తెగబడుతుంటాయి. కాశ్మీరు లోయలో అశాంతి చోటు చేసుకోటానికి కారకులవుతుంటాయి” అంటూ వాసుదేవ్‌ ఆగాడు ఆలోచనగా.
”అసలు మన దేశానికి పాకిస్తాన్‌కి ఇంత వైరం దేనికి బాబుగారు! మా నరేంద్రను అడుగుదామనుకుంటాను కానీ వాడు చెబుతాడో లేదో అయినా వాడికేం తెలుస్తాయి చిన్నవాడు. తమరు కొంచెం చెబుతారా? అనుభవజ్ఞులు” అంది తారమ్మ ఆసక్తిగా.
ఆమె వైపు గౌరవంగా చూసి ”భారత్‌ పాక్‌ వైరం ఈనాటిది కాదు తారమ్మా! 1947లో దేశ విభజన కాలం నాటి నుండే వుంది. అప్పట్లో వేలాది మంది ముస్లింలు, హిందువులు చనిపోయారు. కాశ్మీరు సరిహద్దు వివాదంతో రగిలిపోయిన పాక్‌ మన దేశంతో మూడుసార్లు యుద్ధానికి తలపడింది. 1965లో మొదటిసారి రెండు దేశాల మధ్య ఐదు వారాల పాటు యుద్ధం సాగింది. ఆ తర్వాత తాష్కెంట్ ఒప్పందంతో కొంతకాలం ప్రశాంత వాతావరణం ఏర్పడింది. 1970 ప్రాంతంలో మళ్లీ ఉద్రిక్తతలు చోటు చేసుకున్నాయి. ఈసారి సిమ్లా ఒప్పందంతో ప్రశాంతత ఏర్పడింది. 1998లో భారత్‌ అణుపరీక్షలకు సిద్ధమైతే ఆ తర్వాత ఏడాదికే పాక్‌ కూడా ఈ రంగంలో ముందడుగు వేసింది. 1999లో జరిగిన కార్గిల్‌ యుద్ధంలో మన సైన్యం ధీటుగా సమాధానం చెప్పింది. మనదేశంలోని ఢిల్లీ మీదుగా పాక్‌లోని లాహోర్‌కు రైలు, బస్సు సర్వీసులను ప్రారంభించారు. 2001లో పాక్‌ తీవ్రవాదులు భారత్‌ పార్లమెంటుపై దాడి చేయడంతో ఒక్కసారిగా దేశం ఉలిక్కిపడింది. మళ్లీ చర్చలకు ప్రతిష్ఠంభన ఏర్పడింది. 2003లో రెండు దేశాల మధ్య కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం చోటు చేసుకున్నా పాకిస్తాన్‌ దాన్ని అతిక్రమించటం పరిపాటిగా మారింది. 2007లో ఢిల్లీ నుండి లాహోర్‌ ప్రయాణించే సంఝోతా ఎక్స్‌ప్రెస్‌పైన తీవ్రవాదులు దాడులు చేశారు. 2008లో పదిమంది తీవ్రవాదులు సముద్ర మార్గం గుండా భారత్‌లోకి ప్రవేశించి ముంబాయ్‌లో దాడులకు పాల్పడ్డారు. దీనివల్ల చాలామంది చనిపోయారు. గాయపడ్డారు. ఇందుకు బాధ్యులు పాకిస్తాన్‌ కేంద్రంగా పనిచేసే లష్కరేతోయిబా తీవ్రవాద సంస్థ అని గుర్తించి ‘ఇందులో మీ బాధ్యత లేదా?’ అని పాకిస్తాన్‌ను ప్రశ్నించినా…. ‘ఏదీ ఆధారాలు చూపండీ…?’ అంటూ ఎదురు దాడికి దిగింది తప్ప పశ్చాత్తాపం చూపలేదు. ఇదంతా ఎందుకు చెప్పాను అంటే పాక్‌తో మన సంబంధాలు ఇలా చర్చలు అవతల వైపు నుండి దాడులు… చర్చల్లో ప్రతిష్ఠంభన… మళ్లీ చర్చలు… దాడులు…. మీకు అర్థమవుతాయని…” అన్నాడు వాసుదేవ్‌.
తారమ్మతో పాటు అందరూ ఆసక్తిగా విన్నారు.
”తర్వాత ఏం జరిగింది వాసు. ప్రవీణ్‌ ఏమన్నాడు” అడిగాడు అంకిరెడ్డి.
”ఏమాండు. మేమిచ్చిన ధైర్యంతో ముందుకు సాగాడు. మేము చెప్పినట్లే చేశాడు తన బృందంతో వెళ్లి కమల్‌నాథ్‌ని పట్టుకున్నాడు. కమల్‌నాథ్‌ దగ్గర నుండి ఆనంద్‌ డబ్బులతో పాటు అందరి డబ్బులూ రాబట్టాం. వెంటనే ఎవరి డబ్బులు వాళ్లకు ఇచ్చేశాం” అన్నాడు.
అప్పుడు తెలిసింది మాధవీలతకు మాజీ సైనికుల విలువ. తెగువ.
”ఇది ఆనంద్‌కి తెలుసా? చెబితే సంతోషిస్తాడు. వెర్రితండ్రి వాడికి ఈ దిగులే ఎక్కువైంది ఈ మధ్యన” అన్నాడు అంకిరెడ్డి. అతని మాటల్లో తండ్రి ప్రేమ కన్పించింది.
”ఇంకా తెలియదు రెడ్డీ! ఇప్పుడే ఫోన్‌ చేశాం. వస్తూ వుంటాడు” అన్నాడు వాసుదేవ్‌.
వాళ్లు అలా మాట్లాడుకుంటుండగానే సతీష్‌చంద్ర తన భార్య ధృతిని, బాబును, తారమ్మను తీసుకొని వచ్చాడు. వాళ్లు వచ్చిన పది నిముషాలకి ఆనంద్‌, మోక్ష, పూర్వి వచ్చారు. అంకిరెడ్డిని పరామర్శించారు. మోక్ష వెళ్లి ధృతి ప్రక్కన కూర్చుని బాబుని ఎత్తుకుంది. మాటామంతీ అయ్యాక వాసుదేవ్‌ అందర్నీ ఓసారి చూసి
”మీ అందరూ ఏమీ అనుకోనంటే ఇప్పుడు నేనోపని చెయ్యాలనుకుంటున్నాను” అన్నాడు వాసుదేవ్‌.
అందరూ ఒక్కసారిగా వాసుదేవ్‌ వైపు చూశారు.
”ఏమీ అనుకోం. నువ్వేం చెయ్యాలనుకుంటున్నావో అది చెయ్యి. నో అబ్జక్షన్‌” అన్నాడు అంకిరెడ్డి. ఆయనకు కమల్‌నాథ్‌ డబ్బులివ్వడం, తన ఇల్లు తనది కావడం చాలా ఆనందంగా వుంది. అలా ఆయన ఆనందంలో ఆయన వుండగా వాసుదేవ్‌ లేచి ఆనంద్‌ చెంప చెళ్లుమనిపించాడు.
ఆ చర్యకి ఒక్కసారిగా అందరూ బిత్తరపోయారు.
మోక్ష వెంటనే లేచి నిలబడింది- ”అంకుల్‌! ఆయన్నెందుకు కొట్టారు?” అంటూ నిలదీసింది.
ఆనంద్‌ మాట్లాడకుండా తన చెంపనలాగే పట్టుకొని నేల చూపులు చూశాడు.
”అతన్నే అడుగమ్మా అతనేం చేశాడో!”
బాబుని ధృతి చేతికి ఇచ్చి ఆనంద్‌ వైపు తిరిగి ”ఏం చేశారండీ?” అంది కోపంగా.
ఆనంద్‌ మాట్లాడలేదు.
”మీరు చెప్పండి అంకుల్‌! నన్నూ, పూర్విని చూసుకుంటూ ఆయనిప్పుడు బాగానే వున్నారు. ఎందుకు కొట్టారో చెప్పండి! అదీ అందరం చూస్తుండగా. ఆయనకెవరూ లేరనుకుంటున్నారా?” అంటూ కళ్లు పెద్దవి చేసి చూసింది…. ఆమెను చూసి పూర్వి కూడా నిలబడి ఆమె చేయి పట్టుకొని భయంగా చూస్తోంది. ఆ గది మొత్తం చాలా నిశ్శబ్దంగా వుంది.
వాసుదేవ్‌ గంభీరంగా చూస్తూ ”అందరూ వినండి. ఇది దేశ సమస్య కాకపోయినా ఒక కుటుంబ సమస్య. నేను మిలటరీలోంచి బయటకొచ్చాక ఎన్నో సమస్యల్ని చూశాను. పరిష్కారం చేశాను. ఒక వ్యక్తి నుండి వచ్చే ఇన్ని సమస్యల్ని నేనెక్కడా చూడలేదు. ధృతి ఆడపిల్ల. నా తరుపునే మీ ఇంట్లోకి వచ్చింది. మీలో ఒక్కరన్నా ఆమెను ప్రేమగా చూశారా? సౌకర్యంగా వుంచారా? ఆమె ఒక సైనికుడి భార్య… సైనికులకు ఇంటి దగ్గర ఏ సమస్య వచ్చినా దాని ప్రభావం ఆ సైనికుడి మనసుపై పడుతుంది. డ్యూటీ కరెక్ట్‌గా చెయ్యలేడు. అందుకే వాళ్లకు ఏ సమస్య వచ్చినా నెలకోసారి దర్బారులో జరిగే సమావేశంలో- మా ఊరి దగ్గర భూమి తగాదా వుందనో ఇంటి అద్దె దగ్గర గొడవ వచ్చిందనో ఇంకా ఇతర సమస్యలు వున్నాయనో అక్కడున్న కమాండర్‌తోనో, ఆఫీసర్‌తోనో చెప్పుకుంటారు. అది వినగానే ఆ కమాండర్‌గాని, ఆ ఆఫీసర్‌గాని వారి జిల్లాకు సంబంధించిన కలెక్టర్‌కో ఎం.ఆర్‌.ఓ.కో, తాసిల్దార్‌కో, లేదా పోలీస్‌ ఇన్స్‌పెక్టర్‌కో తెలియజేసి సమస్యను కొంతవరకు పరిష్కరిస్తాడు. కానీ భార్యకు సమస్య వస్తే ఆ సైనికుడు ఏం చేయాలి? అదీ కుటుంబ సభ్యులతో వస్తే? మీరంటారు ఆమె తన తల్లిదండ్రుల సహాయం తీసుకోవాలని. అందరూ తల్లిదండ్రులు వున్న ఆడపిల్లలే వుంటారా? తల్లిదండ్రులు లేని ధృతి లాంటివాళ్లు ఏం చేయాలి? ఆయుధం పట్టని సైనికుల్లా నిశ్శబ్ద యుద్ధం చేయాలా?”
”నిశ్శబ్ద యుద్ధమా?” అన్నాడు అంకిరెడ్డి.
”…అది నిశ్శబ్ద యుద్ధమే రెడ్డీ! మీకు తెలియకుండా ధృతి తన పరిస్థితిని ఎవరి దగ్గరకెళ్లి చెప్పుకున్నా మీ కుటుంబ మర్యాద ఏమవుతుంది? నేనెందుకిలా అంటున్నానంటే గ్యాస్‌స్టౌని లీక్‌ చేసి కోడలిని చంపితే ఒక్కసారే ప్రాణం పోతుంది. అందులో ఎలాంటి యుద్ధం వుండదు. పోరాడి గెలవాల్సిన అవసరం కూడా వుండదు. ఎందుకంటే ఏ కాపురంలోనైనా ఒక కోడలి పాత్ర శాస్త్రీయంగా నేర్చుకునే నృత్యం కాదు. ఏదో సమయం వచ్చినప్పుడు ప్రదర్శించి తర్వాత మౌనంగా వుండానికి… నిత్యం కదిలే పాత్ర అది. సంతోషంతో పాటు బాధల్ని, కన్నీళ్లను మౌనంగా దిగమింగుతూ కదిలే పాత్ర. ఆ పాత్రను కుటుంబ సభ్యులందరు దోసిట్లో దీపంలా కాపాడుకోవాలి కాని ఎవరికి తోచినట్లు వాళ్లు విషప్రయోగం చేస్తున్నట్లు ఆడుకోకూడదు. కానీ మీ ఇంట్లో జరిగిందేమి?” అన్నాడు.
అంకిరెడ్డితో పాటు ఆనంద్‌, మోక్ష, మాధవీలత తలదించు కోవలసిన సమయం అది….
”అన్నిచోట్లా తారమ్మలాంటి దేవతలే వుండరు కదా! అందుకే అలాంటి కుటుంబ బాధిత సైనికుల కోసం ప్రతి జిల్లాలో ఒక సైనిక సంక్షేమ శాఖ వుంటుంది. అక్కడికెళ్లి ఒక్క కంప్లెయింట్ ఇస్తే చాలు ప్రభుత్వం తరుపున ఏ సహాయం కావాలన్నా ఆ సైనికుడి భార్యకు అందుతుంది. అక్కడ ఎప్పటికీ ఒక మాజీ సైనికుడు కూర్చుని వెల్‌ఫేర్‌ ఆర్గనైజ్‌ చేస్తూ వుంటాడు. ఇది చాలామంది సైనికుల భార్యలకు తెలియకపోవచ్చు. తెలిసినా ఆఫీసు దగ్గరకి తనకి తోడుగా ఎవరొస్తారనుకోవచ్చు. మాలాంటి మాజీ సైనికులు అలాంటి వాళ్లకు ఎలాంటి సహాయం చెయ్యానికైనా సిద్ధంగా వుంటాం. ఇది తమ కుటుంబ సభ్యుల చేతుల్లో బాధలు పడుతున్న ప్రతి సైనికుని భార్య తెలుసుకోవాలి. మమ్మల్ని వెంటనే కలవాలి. వీళ్లేం చేస్తార్లే అని నిరాశ చెందకూడదు. ఎక్కడో తప్ప ప్రతి చోట మాలాంటి మాజీ సైనికులు వుంటారు” అన్నాడు వాసుదేవ్‌.
”ఐతే మా ఆయన్ని ఎందుకు కొట్టారు? ధృతి విషయంలో మా ఆయన మీద ఒక్క కంప్లెయింట్ వుందేమో ప్రూఫ్‌ చూపించండి. వుంటే దృతి నేరుగా మీ దగ్గరకి రాకపోయేదా?”
”నో… ధృతి నాకెప్పుడూ కంప్లెయింట్ ఇవ్వలేదు. దృతికి కాని మీకు కాని దృతి తరుఫున నేనున్నానన్నది గుర్తుండకపోవచ్చు. అందుకే ఎవరి పాటికి వాళ్లు లోలోపల పైకి కనిపించని గోతులు తవ్వి ధృతిని మానసికంగా హింసించారు. అదంతా నాకు తర్వాత తెలిసింది. అదిప్పుడు అనవసరం. అయినా నేను ఆనంద్‌ని కొట్టింది అందుకు కాదు”
”మరింకెందుకు అంకుల్‌? ఇక్కడ ఇంతమంది వున్నారు. ఒక్కరన్నా అడుగుతున్నారా? కొట్టి చంపేస్తారా మమ్మల్ని…?” అంటూ గొంతు లేపింది.
ఆయన చాలా సౌమ్యంగా ”అతనేం చేసాడో నీకు తెలిసుండక పోవచ్చు. తెలిస్తే అతన్ని నువ్వు కొట్టవు. అసహ్యించుకుంటావు. కొట్టటానికి అసహ్యించుకోవానికి చాలా తేడా వుంది” అన్నాడు.
”అంత పని ఆయనేం చేశారంకుల్‌?” ఈసారి మళ్లీ కళ్లు పెద్దవి చేసింది మోక్ష.
అందరూ ప్రేక్షకుల్లా కూర్చుని వాసుదేవ్‌ వైపు చూస్తున్నారు. బాబు ఏడుస్తుంటే తారమ్మ అటు ఇటు చూసి ధృతికి అడ్డంగా నిలబడి కొంగు అడ్డంగా పెట్టి ”బాబుకి పాలివ్వు” అంది రహస్యంగా.
వాళ్లిద్దరూ ఆ హడావుడిలో వున్నారు. బాబు ఏడుపు మాని పాలు తాగుతుంటే వాసుదేవ్‌ మాటలు తప్ప ఆ గదిలో ఇంకే శబ్దమూ లేదు.
”వాకర్స్‌ మేట్ గా అంకిరెడ్డి మాకు చాలాకాలంగా స్నేహితుడు. సతీష్‌చంద్రను వదిలేసి ఒక్క ఆనంద్‌ని మాత్రమే మా కొడుకు అని ఆయన గర్వంగా చెప్పుకున్న రోజులు కూడా వున్నాయి. ఆ విలువను అతను కాపాడుకోలేదు. నిన్ను అద్దె ఇంట్లో వుంచటం కోసం అతనేం చేశాడో నీకు తెలుసా మోక్షా?”
”తెలియదు కానీ….. ఏం చేసినా తప్పు లేదు అంకుల్‌! నేనే చాలాసార్లు చెప్పాను. ప్రపంచాన్ని మోసం చేసైనా కట్టుకున్న భార్యను పోషించాలి. గాలికి వదిలెయ్యకూడదని…” అంది.
”అది ఎంతవరకు కరక్టో నాకు తెలియదు. కానీ అతను అలా చెయ్యలేదు. కన్న తండ్రి సంతకాన్ని పోర్జరీ చేశాడు. ఆ పేపర్ని బంగారు షాపులో పెట్టి డబ్బు తెచ్చుకున్నాడు. ఆ డబ్బుతోనే మిమ్మల్నిప్పుడు పోషిస్తున్నాడు. అండగా వుండాల్సిన కొడుకు తల్లిదండ్రుల్ని ఈ వయసులో అలా మోసం చెయ్యొచ్చా! దీని వల్లనే మీ మామగారికి గుండెనొప్పి వచ్చింది” అన్నాడు.
అది వినగానే ఆమె కాస్త తల వంచుకుని గొంతు తగ్గించి ”అంకుల్‌! నేను చిన్నదాన్ని. నేను మాట్లాడపోయేది మీకు నచ్చకపోతే నన్ను క్షమించమని ముందుగానే మిమ్మల్ని వేడుకుంటున్నాను” అంది.
”ఏంటో చెప్పమ్మా! మాట్లాడే అధికారం, హక్కు నోరుండే ప్రతి పౌరునికి వున్నాయి” అన్నాడు నాయక్‌.
”మాట్లాడవలసిన సందర్భంలో మాట్లాడకపోవటం మరింత నేరం. నువ్వు మాట్లాడమ్మా!” అన్నాడు జాన్‌.
సతీష్‌చంద్ర వాళ్ల ముగ్గురు పక్కన కూర్చుని వదిన మాటల్ని వింటున్నాడు. బాబు హాయిగా పాలు తాగుతూ మధ్యమధ్యలో ‘ఊ’ కొడుతున్నాడు. వాడు ‘ఊ’ కొట్టేది కూడా వాళ్లు మాట్లాడకుండా ఆగినప్పుడు విన్పిస్తోంది. పూర్వి తండ్రి వైపు తల్లి వైపు బిక్కుబిక్కుమంటూ చూస్తోంది. మాధవీలత భర్త కోలుకోవటం వల్ల ‘అది చాలు నాకు’ అన్నట్లు ప్రశాంతంగా కూర్చుని వుంది.
”మాట్లాడమ్మా!” అన్నాడు వాసుదేవ్‌ చాలా ప్రశాంతంగా.
”మాట్లాడతాను అంకుల్‌! మా వారు చేసిన పోర్జరీ సంతకం వల్ల మా మామగారికి ఇల్లు పోతుందేమోనన్న భయంతోనేగా గుండె నొప్పి వచ్చింది. అదే పోర్జరీ సంతకంతో మావారు నాకు బ్రతుకే లేకుండా చేశాడు. ‘ఇలా చేశాడేంటి మామయ్యా మీ అబ్బాయి’ అని నేను మా మామగారిని అడిగాను. ‘తప్పు లేదులేమ్మా! మరిన్ని డబ్బులొస్తాయి’ అన్నాడు. నా పర్మిషన్‌ లేకుండా అలా చేస్తే నేనెలా బ్రతకాలి అంకుల్‌! మేమింకా చిన్నపిల్లలమా పెద్దవాళ్లమీద ఆధారపడి బ్రతకానికి? ఇప్పుడు ఆనంద్‌కి పోర్జరీ సంతకం చేసి నన్ను పోషించాల్సిన అవసరం ఎందుకొచ్చింది? నా సంతకాన్ని పోర్జరీ చేసి నా జీతం మొత్తం లోన్‌కి కట్టయ్యేలా చేసినందువల్లనేగా! కొడుకు దొంగ సంతకం పెట్టాడని తెలిసి కూడా స్పందించని తండ్రి వున్నప్పుడు అవకాశం దొరికితే అదే పని కొడుకు చెయ్యడన్న గ్యారంటీ ఏమి?
ఉన్న అన్ని వెధవ పనులు కొడుక్కి తండ్రి నేర్పకపోవచ్చు. ఇలాంటివి మాత్రం ఏ కొడుకైనా తండ్రిని గమనించుకుంటూ నేర్చుకుంటాడు. మా మామగారు అది తప్పురా అని అప్పుడే కొడుకును దండించి వుంటే అసలు కమల్‌నాథ్‌ అనే వ్యక్తి ఎదురయ్యేవాడా? అతనికి మమ్మల్ని మోసం చేసే అవకాశం వచ్చి వుండేదా? ఏ అవకాశమైనా ఎదుటివాళ్లకి మనమే కదా అంకుల్‌ ఇస్తాం! నా భర్త ఆనంద్‌ మంచివాడని నా తల్లిదండ్రులు అనుకోవచ్చు. పిల్లనిచ్చారు కాబట్టి… నేను కూడా అనుకోవచ్చు కలిసి జీవించాలి కాబట్టి… వాళ్ల తల్లిదండ్రులు ఎందుకు అనుకోవాలి అంకుల్‌! ఏ చిన్న పొరపాటు కొడుకులో కన్పిస్తున్నా దాన్ని సరి చెయ్యాల్సిన అవసరం, వాళ్లకు లేదా? చదవగానే, మంచి ఉద్యోగం చెయ్యగానే గొప్పవాళ్లయిపోతారా? జీవితానికి ఏది అవసరమో చెప్పుకోవద్దా? సతీష్‌చంద్రను చదువుకోలేదనో, ఇంకేదో అనో తీసేసినట్లు చూడగానే ఆనంద్‌ గొప్పవాడైపోతాడా? అసలు గొప్పతనం దేనివల్ల వస్తుంది అంకుల్‌! మోసపోతూ ఒకరిని మోసం చేస్తూ బ్రతికితే వస్తుందా? కమల్‌నాథ్‌ ఇచ్చిన డబ్బుల్ని చమన్‌లాల్‌కి ఇచ్చి మీరు మంచిపని చేశారు అంకుల్‌!” అంది మోక్ష.
ఆమె మాటలు అక్కడున్న అందరికీ నచ్చాయి.
వాసుదేవ్‌ లేచి చమన్‌లాల్‌ దగ్గర నుండి తెచ్చిన అంకిరెడ్డి సంతకం వున్న పేపర్ని అంకిరెడ్డికి ఇచ్చి ఆనంద్‌ దగ్గరకి వెళ్లాడు. ఆనంద్‌ అలాగే తల వంచుకొని వున్నాడు. ఆనంద్‌ భుజంపై నెమ్మదిగా తట్టి ”ఆనంద్‌! నీది కొట్టించుకోవలసిన వయసు కాదు. అయినా కొట్టాను. అందుకే సారీ చెబుతున్నాను” అన్నాడు.
ఆనంద్‌ తల ఎత్తి వాసుదేవ్‌ రెండు చేతుల్ని పట్టుకొని కళ్లకద్దుకుంటూ ”మీరలా అనకండి అంకుల్‌! మీరు నన్ను కొట్టడం ఎంత కరక్టో నాకు తెలుసు. పిల్లల్ని పొగడటమే కాదంకుల్‌! అప్పుడప్పుడు విసుక్కోవాలి. తప్పు చేసినప్పుడు ఇది తప్పురా అని చెప్పాలి. దండించాలి. సమర్థించకూడదు. ఎక్కడైనా పిల్లలు చెడిపోతున్నారూ అంటే కొంత సొసైటీ తప్పు అయితే మిగిలిన కొంత పెద్దవాళ్ల అబ్జర్వేషన్‌ లేక… పిల్లలకి అన్నీ తెలుస్తాయని ఎందుకనుకుంటారంకుల్‌? కడుపు నిండా తిండి పెట్టగానే సరిపోతుందా? ‘అరే బాబూ! నాకు కారు కొనడానికి, ఇల్లు కట్టానికి చాలా కాలం పట్టిందిరా! వాటి కోసం మీరప్పుడే తొందర పడొద్దు. దేనికైనా కొంత టైం కావాలి. ఒక్క రోజులో ఏదీ రాదు’ అని ప్రతి తండ్రీ తన కొడుక్కి చెప్పుకోవలసిన అవసరం వున్న రోజులు అంకుల్‌ ఇవి… లేకుంటే మోసపోవటమో, మోసం చెయ్యటమో తప్పకుండా జరుగుతాయి. మేమిక వెళ్లొస్తాం! రా! వెళ్దాం!” అంటూ మోక్షను, పూర్విని తీసుకొని అక్కడున్న పెద్దవాళ్లందరికి ఓ దండం పెట్టి ఒక్కక్షణం వాసుదేవ్‌ దగ్గర ఆగి ”మీ మిలటరీ దెబ్బ మామూలుగా లేదంకుల్‌!” అంటూ వెళ్లబోతూ ఏదో గుర్తొచ్చి ఆగిపోయాడు ఆనంద్‌. మోక్షను తీసుకొని ధృతి దగ్గరకి వెళ్లాడు. ”ధృతీ! నువ్వు మోక్ష డ్రస్సుల్ని చూసి నవ్వావని అబద్దం చెప్పి నీ ఇంట్లోనే నీకు స్థానం లేకుండా చేశాను. అవడానికి నేను నీకు బావనే అయినా నీకు చాలా అన్యాయం చేశాను. నేనలా ప్రవర్తించి వుండకూడదు” అన్నాడు.
పక్కనే వున్న సతీష్‌చంద్రకి ఆనంద్‌ మాటలు విన్పిస్తున్నాయి. ధృతి పడుతున్న ఇబ్బంది కనిపిస్తోంది. అయినా అతనికేం అర్థం కాలేదు.
”ఏంటన్నయ్యా? ఏం జరిగింది?” అంటూ వచ్చి, ఆనంద్‌ చేతిని తన చేతిలోకి తీసుకున్నాడు సతీష్‌చంద్ర.
”ఏం లేదు సతీష్‌! ఇదే విషయం మొన్న నీతో చెబుతుంటే నా స్నేహితుడొచ్చి కమల్‌నాథ్‌ దగ్గరకి వెళ్దామని కాల్‌ కట్ చేశాడు. పూర్తిగా చెప్పలేకపోయాను. అసలు ఏం జరిగిందంటే…” అంటూ జరిగింది క్లుప్తంగా చెప్పాడు. నేను చాలా తప్పు చేశాను అన్నాడు. ధృతి వైపు క్షమించమన్నట్లు చూశాడు. మోక్షకూడా అలాగే చూసింది.
”పెద్దవారు. మీరలా చూడకండి! కుటుంబం అన్నాక, నలుగురం కలిసి ఓ చోట వున్నాక ఎన్నో జరుగుతుంటాయి. బాబుని తీసుకోండి బావగారు” అంటూ బాబును ఆనంద్‌ చేతుల్లో పెట్టింది దృతి.
ధృతి వ్యక్తిత్వం ప్రత్యేకమైన కోణంలో కన్పించింది సతీష్‌చంద్రకి…
మోక్ష అత్తగారి దగ్గరకి వెళ్లి ”అత్తయ్యా! మనల్ని చూసి ఎవరు నవ్వినా మనకు బాధగానే వుంటుంది. వాళ్ల అంతు చూడాలనిపిస్తుంది. కారణం చిన్నదైనా సమస్య పెద్దగానే తయారవుతుంది. ఆరోజు ధృతి మిమ్మల్ని చూసి నవ్వలేదు. ధృతి మీద నాకున్న కోపంతో నేనే ధృతి మిమ్మల్ని చూసి నవ్వేలా చేశాను. మీకు ధృతి మీద ద్వేషం కలిగేలా చేశాను. తప్పు నాది. ధృతిని క్షమించండి!” అంది.
మాధవీలతకు ఏం జరిగింది అర్థంకాక అలాగే చూస్తోంది. ”నువ్వు చెబుతున్నది నిజమేనా? ధృతి నన్ను చూసి నవ్వలేదా? నువ్వు నవ్విస్తే నవ్విందా?” అంటూ ఆశ్చర్యపోయింది. ఒక్క క్షణం శూన్యంలోకి చూస్తూ ఆమెలో ఆమె గొణిగింది. ఎందుకో ఏమో మాధవీలత కళ్లు అప్రయత్నంగానే చెమర్చాయి. తల్లి కళ్లలో నీళ్లు రావటం తొలిసారిగా చూశాడు ఆనంద్‌.
అది చూసి ”బాధపడకండి అత్తయ్యా! మీరు కావాలని ఏదీ చెయ్యలేదు. కళ్లతో చూసింది నమ్మారు. నేను కళ్లతో చూడకుండా చెవులతో విని నమ్మాను. ఎంత వద్దన్నా నమ్మకుండా వుండలేం. ఏది నమ్మాలో ఏది వదిలెయ్యాలో ఒక్కోసారి తెలుసుకోలేం. అందుకే ఇలాంటి పొరపాట్లు జరుగుతుంటాయి. తెలిశాక సరిదిద్దుకోవటం తప్ప చెయ్యగలిగింది ఏమీ లేదు” అంది.
మాధవీలత విచార వదనంతో చూస్తోంది.
బాబును ధృతి చేతికి ఇచ్చి ”పద వెళ్దాం” అంటూ మోక్ష భుజాల చుట్టూ చేయివేసి పూర్విని తీసుకొని అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయాడు ఆనంద్‌.
వెళ్లిపోతున్న ఆనంద్‌ని చూసి జాన్‌ ”మనిషి ఎంత బలవంతుడో అంత బలహీనుడు. అతని ద్వారా ఏదో ఒక పొరపాటు జరిగిపోతూనే వుంటుంది. దానికి ఎవరూ అతీతులు కారు. ఆనంద్‌లో నాకు పశ్చాత్తాపం కన్పించింది. అతను నాకు నచ్చాడు” అన్నాడు.
అంకిరెడ్డి నిశ్చేష్టుడై ఆనందేనా ఇలా చేసింది అని ఆశ్చర్యపోతున్నాడు.
వాసుదేవ్‌ నవ్వి అంకిరెడ్డి బెడ్‌ దగ్గరకి వెళ్లి ”ఆరోగ్యం జాగ్రత్త రెడ్డీ! నీకు ఎప్పుడు ఏ అవసరం వచ్చినా కాల్‌ చెయ్యి. మేము ముగ్గురం వచ్చి నీ ముందుంటాం. వెళ్లొస్తాం!” అంటూ వాళ్లు ముగ్గురు బయటకెళ్లి ఎవరి కార్లో వాళ్లు వెళ్లిపోయారు.
ఈ లోపల తారమ్మ పిడికెడు మట్టికోసం బయటంతా తిరిగొచ్చింది. ఎక్కడా దొరకలేదు. వెంటనే తన జుట్టు ముడి విప్పి వెంట్రుకలతో బాబుకి దిష్టి తీసింది. అది చూసి నవ్వుతూ ”ఏం చేస్తున్నారాంటీ బాబుకు?” అంటూ వచ్చాడు డాక్టర్‌ రాజు.
”చూసిన ప్రతి ఒక్కరూ బాబు బుగ్గ గిల్లందే వెళ్లడం లేదు. నర్స్‌లు గిల్లిరి, డాక్టర్లు గిల్లిరి, పేషంట్ల బంధువులు గిల్లిరి. గిల్లంది ఎవరో చెప్పు… దిష్టి తీద్దామంటే గుప్పెడు మట్టి దొరకటం లేదు. ఏం సిటీయో ఏమో రాజు!” అంది.
డా|| రాజు బాబు వైపు చూసి ”నేనిప్పుడు గిల్లొచ్చా ఆంటీ?” అన్నాడు. ధృతి అప్పటికే బాబును రాజుకు దగ్గరగా తీసికెళ్లింది. రాజు మెడలోని స్టెత్‌ని పట్టుకొని బాబు వదలడం లేదు.
”గిల్లు గిల్లు. గిల్లొద్దంటే బావుండదు” అంటూ మనిషంతా కదిలింది తారమ్మ. ఆమె అలా కదులుతుంటే చాలా ఆత్మీయంగా అనిపించింది.
రాజు వెంటనే తారమ్మను కావలించుకొని ”మా ఆంటీ బంగారం. మా సౌమ్య అక్కను తన సొంత బిడ్డకన్నా ఎక్కువగా చూసింది” అన్నాడు.
తారమ్మ రాజు చేతుల్లోంచి నెమ్మదిగా బయటకొచ్చి ”నువ్వు ఈ మిలటరీ హాస్పిటల్లో లేకుంటే అంకిరెడ్డి పోయేవాడని అందరూ అనుకుంటున్నారు నిజమేనా? సతీష్‌చంద్ర తీసుకురాగానే చాలా వేగంగా ట్రీట్మెంట్ ఇప్పించావట…” అంది తారమ్మ.
”మన చేతిలో ఏమీ లేదాంటీ ! ఎవరికి ఎవరు ఎలాంటి సహాయం చెయ్యాలో ముందే దేవుడు నిర్ణయించి వుంటాడట. గతానికి వర్తమానం… వర్తమానానికి గతం కనెక్టయి వుంటాయిట” అంటూ అక్కడ నుండి వెళ్లిపోయాడు.
ఎవరూ లేకుండా చూసి మాధవీలత దగ్గరకు వెళ్లింది తారమ్మ. ”మహానుభావుడు అంకిరెడ్డి కోలుకోవటం నీ అదృష్టం అనే చెప్పాలి మాధవమ్మా! నువ్వారోజు నాతో గొడవ పడింది కూడా మనసులో పెట్టుకోకుండా దృతి వస్తుంటే నిన్ను చూడాలనే వచ్చాను. కానీ వచ్చినప్పటి నుండి నిన్ను చూస్తుంటే నాకు చాలా బాధగా వుంది. కన్ను దగ్గర మచ్చలున్నాయని కన్నే మూసుకుని తిరుగుతారా ఎవరైనా? మచ్చలుంటే వున్నాయి కాని కన్ను మూసుకుని తిరుగుతుంటే చూసేవాళ్లు నీకో కన్ను లేదనుకోరా? తెలిసినదానిగా చెబుతున్నాను. దేవుడిచ్చిన రెండు కళ్లతో హాయిగా చుట్టూ వున్న వాళ్లను చూడు. మాట్లాడు. ఆనందంగా గడుపు. అంతేకాని బంగారం లాంటి కన్నును ఒకచేత్తో మూసుకుని గుడ్డిదానిలా… కన్ను మూసుకోవటం కోసం భుజాన్ని వంచి గూనిదానిలా… ఇన్ని అవకరాలు అవసరమా? మచ్చలేని మనసు కావాలి కాని ముఖానికి ఎన్ని మచ్చలుంటే ఏం ఈ వయసులో” అంది.
మాధవీలత మూతి అటుఇటు తిప్పి ఆమె మాటల్ని పట్టించుకోకుండా వచ్చిన పని చూసుకుని వెళ్లు అన్నట్లు చూసింది. తారమ్మ అక్కడి నుండి వెళ్లలేదు. ”చూడు మాధవమ్మా! మనం పెద్దవాళ్లమైపోతున్నాం. మనల్ని చూసి ఆనందించాల్సిన మన భర్తలు కూడా పెద్దవాళ్లయిపోతున్నారు. ఒకికి రెండుసార్లు మనవైపు చూసే ఓపిక కూడా వాళ్లలో వుండటం లేదు. అందుకే నువ్వు నీ ముఖాన్ని దాచుకు తిరగటం ఆపేసి మన పిల్లల పిల్లలతో ఆడుకుంటూ గడిపితే ఆ ఆనందంలో ఎంత అందం వుంటుందో ఒకసారి ఆడి చూడు” అంది.
ఆ మాటతో కదిలిపోయింది మాధవీలత ”నిజమే తారమ్మా! నువ్వు చెప్పేంత వరకు నాకీ ఆలోచన రానే రాలేదు. ఇంటికెళ్లాక పూర్విని నాతోనే వుంచుకుంటాను” అంది.
తారమ్మ నవ్వి ”ఆ పని త్వరగా చెయ్యి. పూర్వి నీ మనవరాలే కాదు, అవసరాన్ని బట్టి నీకు పెద్ద దిక్కు కూడా అవుతుంది. ‘నానమ్మా! నానమ్మా!’ అంటూ నీ చుట్టూ తిరుగుతుంటే నీకంటూ ఓ మనిషి వున్నట్లు ఎంత తృప్తి. ఎంత భద్రత” అంది.
మాధవీలత ఎంతో సంతృప్తిగా తల వూపింది. తారమ్మ అక్కడ నుండి వెళ్లి ఒక చోట కూర్చోకుండా మూతికట్టిన ఉలవల బస్తాలాగా అటూ ఇటూ తిరుగుతూనే వుంది.
*****

అంకిరెడ్డిని హాస్పిటల్‌ నుండి డిశ్చార్జ్‌ చేశారు.
సతీష్‌చంద్ర టాక్సీ మాట్లాడుకుని రాగానే అందరూ టాక్సీలో కూర్చున్నారు. తారమ్మ, దృతి బాబును తీసుకొని వెనక సీట్లో కూర్చున్నారు. మాధవీలత, సతీష్‌చంద్ర, అంకిరెడ్డి ముందు సీట్లో కూర్చున్నారు.
టాక్సీని నెమ్మదిగా తీసికెళ్లమని డ్రైవర్‌తో సతీష్‌చంద్ర ముందే చెప్పటం వల్ల రోడ్డుమీద వెళ్తున్న అన్ని వాహనాలకన్నా ఆ టాక్సీ చాలా నెమ్మదిగా వెళ్తోంది. సిటీ ఔట్ స్కర్ట్స్ ఇంకో పదినిముషాల్లో వస్తుందనగా పూర్తిగా ఆగిపోయింది.
సతీష్‌చంద్ర అటుఇటు చూసి ”ఏమైంది?” అన్నాడు.
”ట్రాఫిక్‌ జామ్‌ సర్‌! ఎవరిదో పెళ్లి కారులా వుంది. డాన్స్‌ చెయ్యటం కోసం ఆగినట్లుంది. అటు చూడండి అందరూ ఎలా వెళ్లి చూస్తున్నారో! ఆ డాన్స్‌ చేస్తున్నవాళ్లంతా కాలేజీ అమ్మాయిలు, అబ్బాయిలు. పెళ్లికి ముందు ఇదో సరదా అయింది. దీనికో పేరు కూడా వుంది ‘సంగీత్‌’ అని… ఇదిప్పుడు సిటీలలోనే కాదు సర్‌! విలేజెస్‌లో కూడా పాకిపోయింది” అంటూ చెప్పుకుపోతున్నాడు డ్రైవర్‌.
ధృతి తారమ్మ భుజం గుచ్చి పట్టుకొని ఆసక్తిగా బయటకు చూస్తూ ”అది మేఘారే మేఘా మేఘ అనే పాట ఆంటీ! ఆ పాటకు నేను డాన్స్‌ చేస్తే అద్భుతంగా వుంటుందని మా హాస్టల్లో అందరూ నన్ను మెచ్చుకునేవాళ్లు” అంది సరదాగా.
”ఉష్‌! గట్టిగా అనకు మీ అత్తయ్య వింటుంది” అంది తారమ్మ. తారమ్మకి రోడ్డు మీద వేస్తున్న డాన్స్‌ కన్పించక కారు గ్లాస్‌ డోర్లోంచి తొంగితొంగి చూస్తోంది.
సతీష్‌చంద్రకు దృతి మాటలు విన్పించాయి. ”నాన్నా! ఇక్కడికి మా ఇల్లు దగ్గరే! ఆటోలో వెళ్లిపోతాం! నాకు అర్జెంట్ పని వుంది. ట్రాఫిక్‌ ఫ్రీ అయ్యాక మీరు వెళ్లండి! ఆంటీ బాబును తీసుకొని కారు దిగండి! వెళ్దాం” అంటూ కార్లోంచి దిగబోయాడు.
మాధవీలత ఉలిక్కిపడింది. డ్రైవర్‌ నోటి నుండి ఆ డాన్స్‌ గురించి వింటుంటే దృతి విషయంలో ఇప్పటికే చాలా తప్పు చేసినట్లు అన్పించింది. ఆ డాన్స్‌ చెయ్యక ముందు ఏ అమ్మాయీ ఒక ఇంటికి కోడలు కాదు. ఆ తర్వాత ఏ ఇంటికి కోడలు అవుతుందో తెలియదు. ఒకవేళ తెలిసినా ఆ డాన్స్‌ గురించి తను వెళ్లినంత లోతులకు వెళ్లి ఆలోచించకూడదు. వెంటనే కారు దిగబోతున్న కొడుకు చేయి పట్టుకొని ఆపుతూ ”కారు దిగకు సతీష్‌! అందరం కలిసి ఇప్పుడు మన ఇంటికే వెళ్దాం! మనుషులు ఎప్పుడూ ఒకే రకంగా వుండరు నాన్నా! వుండకూడదు కూడా… తారమ్మను మన ఇంటికి తీసికెళ్లి గౌరవంగా చీరె పెట్టి పంపిద్దాం! ఆమె నరేంద్ర దగ్గరకి వెళ్తే మళ్లీ ఎప్పుడొస్తుందో ఏమో! తారమ్మను ధృతిని రెండు రోజులు నా దగ్గర వుంచి తర్వాత తీసికెళ్లు. ధృతితో నేను చెప్పుకోవలసింది కొంత వుంది. అదంతా ఇద్దరం ఓ చోట కూర్చుని చెప్పుకుంటేనే మనసులో వుండే బాధ తొలిగిపోతుంది. ఆ రెండు రోజులైనా మనవడితో హాయిగా గడుపుతాను. ఏదీ తారమ్మా! బాబును ఒకసారి నా చేతికి ఇవ్వు. నా ఒళ్లో కూర్చోబెట్టుకుంటాను” అంది.
తారమ్మ వెంటనే బాబును ఎత్తి మాధవీలత చేతిలో పెట్టింది.
పెళ్లికారు కదిలింది.
ట్రాఫిక్‌ కదలడంతో టాక్సీ కూడా నెమ్మదిగా కదిలింది.
మాధవీలత చేతిలో వున్న బాబు బుజ్జిబుజ్జి చేతులతో ఆమె ముఖాన్ని తడుముతూ ఆడుకుంటూ ఆమెనే చూస్తున్నాడు. ఆమె వంగి బాబును ముద్దుపెట్టుకుంది. మురిసిపోయారు అంకిరెడ్డి, సతీష్‌చంద్ర. వెనక సీట్లో వున్న తారమ్మ, ధృతి హాయిగా నవ్వుకున్నారు.

-: అయిపోయింది :-

Gausips.. ఎగిసే కెరటాలు-13

రచన:- శ్రీసత్యగౌతమి

రాకేష్ తో తెగతెంపులు చేసుకొని నేరుగా కౌశిక్ రూం వైపు నడుస్తూ … లహరి ఆఫీసు రూం ని దాటుతోంది. ఎందుకో కాస్త మనసు బాధ కలిగింది సింథియాకు, అక్కడ లహరి కనబడకపోయేసరికి. ఆమె రూం లో లైట్ లేదు. అందరూ ఆ చుట్టు ప్రక్కలే ఉన్నా నిశ్శబ్దంగా ఉన్నారు. కౌశిక్, సింథియాల అలికిడి ఉన్నా, శబ్దం రాని సముద్రపు అలలా అనిపిస్తున్నది సింథియాకు.

“లహరి నిష్క్రమణ ఇంత బాధిస్తున్నదెందుకు నాకు? చేసిన పాపం వెంటాడుతున్నదా నన్ను? అయినా పాప పుణ్యాలు, స్వర్గనరకలున్నాయా? హు… అంతా భ్రమ! భ్రమల్లో బ్రతికేవాళ్ళకి ధర్మాలు. ప్రాక్టికల్ గా ఆలోచించే మాలాంటి వాళ్ళకు కాదు” … అని అనుకుంటూ మన:స్సాక్షి ని తన హై హీల్ చెప్పుతో తొక్కుకుంటూ లహరి రూం మీదుగా సాగిపోయింది.

“మే ఐ కమిన్?” … నవ్వుతూ డోర్ దగ్గిర ఆగి అడిగింది సింథియా.
రివాల్వింగ్ చైర్ లో కూర్చొని దీర్ఘం గా ఆలోచిస్తున్న కౌశిక్ ఉలిక్కిపడి తల పైకెత్తి చూసాడు.
“ఏంటీ క్రొత్త అలవాటు? మర్యాదివ్వడం నేర్చుకున్నావా?” .. అంటూ నవ్వాడు.
“అంటే నేను మర్యాదస్తురాలను కాదనే కదా… మీ ఉద్దేశ్యం?” అని అడిగింది.
“అహ … లేదులే. మర్యాదగా మర్డర్ చేస్తావ్” … అంటూ ఇంకా ఉడికించాడు.
“మర్డరా?” … అంతెత్తున ఉలిక్కిపడింది. అంటే …… అని దీర్ఘం తీసింది.
“లహరి వచ్చేవారం నుండి డ్యూటీలో జాయిన్ అవుతున్నది” అన్నాడు.
“ఓహ్ .. అదేనా మీ దీర్ఘాలోచన?” అన్నది సింథియా.
“అవును. వచ్చేవారం నుండి ఈ బయో డిఫెన్స్ ప్రాజెక్ట్స్ అన్నీ ఆమె హ్యాండెవర్ చేస్తున్నది యూనివర్సిటీ”
“అర్ధం కాలేదు. నాకిదంతా అర్ధమయ్యేలా చెప్పాలి”.
“లహరి నాకు బాస్ అవుతుంది, నాకది ఇష్టం లేదు”… అన్నాడు కౌశిక్.
“అలా ఎలా? నాకు చాలా కన్ ఫ్యూజింగ్ గా ఉంది. నాకు మొత్తం చెప్పండి”
“హాస్పిటల్స్ లో జబ్బుల మీద రీసెర్చ్ జరుగదు. రీసెర్చ్ జరిగే ఇన్సిట్యూట్స్ తో కలిసి నేను పనిచెయ్యాలి. నేను సప్లై చేసే రోగుల స్యాంపుల్స్ మీద రీసెర్చ్ చెయ్యడానికి యూనివర్సిటీస్, ఇన్స్టిట్యూట్స్ సైంటిస్టులను నాకు ప్రొవైడ్ చేస్తాయి. అలా వచ్చిన వ్యక్తే లహరి. నేను ఆమెకు బాస్ ను కాను” … అని ఆగాడు.
“ఆశ్చర్యపోయింది… సింథియా. మరి ఆమె కేదైనా అయితే యూనివర్సిటీ బాధ్యత పడుతుందా?”
“అవును”… అన్నాడు కూల్ గా కౌశిక్.
“అయితే … ఇప్పుడు ప్రాబ్లం ఏంటీ?”
“ఎందుకు లేదూ?” నాకు వచ్చేదేముంది? ఫండింగ్ నాదికాదు, స్పేస్ నాది కాదు, రీసెర్చ్ నాది కాదు నేను కేవలం ఒక కొరియర్ బాయ్ ని. హాస్పిటల్ కీ, యూనివర్సిటీ కి ఉన్న డీల్. నేను డాక్టర్ ని కాబట్టి స్యాంపుల్స్ ని పొందుతున్నారు. నేను యూనివర్సిటీ లో ఉండాలంటే దానికి ఫండ్ తేవాలి, దానికి నేను గ్రాంట్ రాయాలి. అది ఇప్పటినుండీ లహరి చేస్తుంది, ఆమె తో కలిసి వ్రాయమని, ఆమెకు కొన్ని బాద్యతలను అప్పజెప్పమనీ ఆమె కెరియర్ డెవెలప్మెంట్ కి నేను తోడ్పడాలనీ యూనివర్సిటీ నాకు లెటర్ పంపింది. ఇది నాకు వాళ్ళు వేసిన డ్యూటీ. అది నాకిష్టం లేదు. ఆమె ఒకసారి ఈ ట్రాక్ లోకి వచ్చేసిందంటే నిన్ను కూడా ఉంచదు పనిచెయ్యకపోతే. అందుకే … ఆమె మీద నీచేత కంప్లైంట్లు రాయించాను, వాటిని యూనివర్సిటీ కి పంపించాను, అది నీకు చెప్పలేదు అనుకో… అయినా యూనివర్సిటీ అది పక్కనపడేసి ఆమె పొజిషన్ ని అప్ గ్రేడ్ చేసింది” అని కాస్త ఆగాడు కౌశిక్.

“మరి ఇచ్చిన కంప్లైంట్లకి సమాధానం?”
“నువ్వు యూనివర్సిటీ పర్సన్ వి కాదని తేల్చి, నువ్వు చేసే వర్క్, దాని ప్రోగ్రెస్ పంపమన్నది”
“దానికీ, దీనికీ ఏమిటి సంబంధం?”
“నిన్ను అనుమానించింది. ఆమె వర్క్ కి ఏమన్నా ఇబ్బంది నీ వల్ల కలుగుతుందేమో అందుచేత దాన్ని వారించే పరిస్థితి లో ఈ ఈ ఘర్షణ జరుగుతున్నదేమో” అని.
“ఘర్షణ? ఎవరి మధ్య?”
“అదే … అదే… ఇప్పుడు”
“ఘర్షణ ఎవరి మధ్య? అదే అడిగారు అధికారులు. వాళ్ళు నిన్ను అడిగినా నువ్వూ ఇలాగే అందువు కదా?” అని అక్కసుగా అడిగాడు.
“అవును. నేనెక్కడ ఘర్షణ పడ్డాను ఎవరితో అయినా?”… అని ఆశ్చర్యపోయింది సింథియా.
“ఏ ఘర్షణా, తగవులూ నువ్వు పడకుండానే … లహరి త్రాగేదానిలో, తినేదానిలో డ్రగ్ కలిపేసావా? ఆమెను చంపాలని ప్రయత్నించావా?” అని అన్నాడు సూటిగా.
“వ్వాట్? నేను చంపాలాని ప్రయత్నించానా? అబద్ధం. అంతా అబద్ధం. మిస్టర్ కౌశిక్ … ఇదంతా నాకు చెప్పకుండా నువ్వు నాతో నాటకమాడించావు. ఏదో ఆమె మీద అసూయో, నీ మీద ఉన్న ఇష్టమో చెప్పుడు మాటలు విని నేను నువ్వు చెప్పినట్లు చేసాను, ఆ డ్రగ్ కలిపాను. ఇది అన్యాయం. నా మీదకు ఇంత పెద్ద నేరాన్ని నెట్టేయడం”
“ఏది అన్యాయం? ఎప్పటికప్పుడు నామీద మత్తుమందు ప్రయోగించి, నా బుర్ర దిమ్మెక్కించి నన్ను వాడుకోలేదా నువ్వు? నిన్ను నేను ఇండియా వచ్చినప్పుడే పూర్తిగా అర్ధం చేసుకున్నాను. తాగుడు మైకానికీ, మత్తుమందుకి తేడా గమనించలేనివాడిననుకున్నావా? అందుకే నేను నిన్ను చాన్నాళ్ళు చేరదీయలేదు, నా వెనుక నువ్వెంత తిరిగినా…అయినా నువ్వు తెలివైనదానివి, చటర్జీ ని అతని సిబ్బందిని ఒక ఆట ఆడించినదానివి, నీకు నేను చెప్పాలా?” అన్నాడు.
సింథియా… విల విలలాడింది. తనకు ఏ మత్తుమందులు తెలియవని, వాదించింది. ఇలా వాగ్యుద్ధాలు జరిగాయి. తర్వాత నిశ్శబ్దం ఆవరించింది.
తర్వాత మెల్లగా తేరుకొని అడిగింది సింథియా… “ఇంతకూ ఘర్షణ ఎవరిది?”
“నాది” అన్నాడు గంభీరంగా.
“మరి ఇప్పుడు చెయ్యబోయేది? అని అడిగింది.
“నువ్వు తెలివైన దానివి. నీకు తెలుసు నాకు మళ్ళీ ఎలా దెబ్బకొట్టాలో, ఎలా తప్పించుకోవాలో. ప్రయత్నించుకో” అన్నాడు.
సింథియా అలా మ్రానుపడిపోయింది.
“మరి అధికారులు నా మీద యాక్షన్ తీసుకుంటారా?? నన్ను పిలిచి జరిదిందేమిటి అని అడుగుతారా? కనీసం అప్పుడేం చెప్పాలి నేను? నాకిప్పుడు హెల్ప్ చెయ్యి” అన్నది.
“నువ్వు ఎలా మాట్లాడుకున్నా నాకు పర్వాలేదు. నువ్వు లహరి మీద నాకు వ్రాసినవి నేను వాళ్ళకి ఫార్వార్డ్ చేసానే తప్పా … దానికి నేను సాక్ష్యమివ్వలేదు. అది నీకూ, లహరికి సంబంధిన విషయం”.
“అధికారులు లహరి ని అడిగితే ఆమేమి చెప్పంది?”
“తెలియదు. వాళ్ళడిగారా లేక చెప్పిందా లేక చెప్పబోతోందా అన్న విషయాలేమీ నాకు తెలియవు. ఇది నీ సమస్య”
అనగానే సింథియా పిచ్చిదయిపోయింది. గట్టి గట్టిగా అరవడం మొదలెట్టింది. “ఇదంతా కుట్ర. నీకోసం ఇందులో నన్ను ఇరికించావు”
“నువ్వు కుట్రదారువి కావా? మనమంతా ఒకలాంటి వాళ్ళం, మనలో మనం న్యాయం, ధర్మం అని మాట్లాడుకోవడమేమిటి? అయినా ఉద్యోగం కావాలని వచ్చిందానివి నువ్వు. ఇచ్చాను, ఇదే నువ్వు చెయ్యాల్సింది”.
ఆ మాటతో సింథియా కుప్పకూలిపోయింది. తనకు గ్రీన్ కార్డ్ కి అప్ప్లై చెయ్యడానికి కావలసిన సహాయాలు అడుగాదామని వచ్చింది సింథియా. ఇప్పుడు కౌశిక్ నుండి ఇలాంటి మాటలు వినేసరికి తట్టుకోలేకపోతోంది. మౌనం గా కాసేపు కూర్చొని ఇంటికి వచ్చేసింది.
దీర్ఘాలోచనలో పడింది సింథియా. కాసేపాగి ఛటర్జీకి ఫోన్ చేద్దామని అనుకొన్నది.
“కానీ, ఇదంతా ఎలా చెప్పను? ఛటర్జీ తనని చాలా నమ్మాడు, నేను నా జీవితానికి కావలసింది ఛటర్జీ కి తెలియకుండా ప్లాన్ చేసుకున్నానని ఎలా చెప్పను … ఎలా చెప్పను? అది ఇప్పుడు ఇలా వికటించిందని ఎలా చెప్పను? ఎలా చెప్పను?” అంటూ … పరి పరి విధాల ఆలోచించిస్తూ ఆలోచనల్తో అలసిపోయి అలాగే నిద్ర పట్టింది.
లేచేసరికి తెల్లారిపోయింది. బ్రష్ చేసుకొని డైనింగ్ హాల్ కి వెళ్ళేసరికి మొదటిసారిగా వంటరిగా ఫీల్ అయ్యింది. అక్కడ రాకేష్ లేడు.
కాస్త బాధపడి, మళ్ళీ తన రొటీన్ ఆలోచనలలో పడిపోయింది. రాత్రంతా ఆలోచించాక …ఒక గట్టి నిర్ణయానికి వచ్చేసింది.
“నాకిప్పుడు సోఫియా యే గత్యంతరం. వాళ్ళెకెందుకు కావాలో ఆ రిపోర్ట్స్ అన్నీ తీసుకొని … లహరి రాకముందే సోఫియాకి ఇచ్చేస్తాను. దానికి డీల్ గా తనకు కావలసినది చెయ్యమని అడుగుతాను. అలాగయితే ఇవాళే సోఫియా కు హ్యాండవర్ చేసేస్తాను. కౌశిక్, లహరి ఎలా పోతే నాకెందుకు? దీనివల్ల కౌశిక్ నా గ్రిప్ లోకి వస్తాడు భయంతో. లేకపోతే నా జీవితంతో ఇలా ఆడుకుంటాడా? నేనేంటో తెలియజెప్పుతాను”
సోఫియాకు వెంటనే ఫోన్ చేసింది. టైం చెప్పింది కొన్ని విషయాలు మాట్లాడాలని.
*******************************
సోఫీయా ఫోన్ ఎత్తింది. సింథియానుండి ఫోన్ వచ్చేసరికి సోఫియా తో పాటు శామ్యూల్ కూడా ఉన్నాడు.

సింథియా చెప్పిందంతా వినీ, “డీల్ ఏంటి? ఆ రోజు నువ్వు అవేమీ మాట్లాడలేదే నాతో?”
“అవును… ఎట్ థ సేం టైం … నువ్వడిగినది నేను చేస్తానని కూడా ప్రామిస్ చెయ్యలేదు” అన్నది సూటిగా సింథియా.
కాస్త షాక్ అయ్యింది సోఫియా. సింథియా మాటకు.
“సరే … నేను, శామ్యూల్ ఇద్దరం వస్తాం”
“శామ్యూల్ ఎవరు?”
“మాలో ఒకడు. మా రీసెర్చ్ టీం మెంబర్, వర్రీ లేదు” అన్నది సోఫియా.
“ఓకే, మొన్న మనం కలిసిన ప్లేస్ లోనే, అదే టైం కి కలుద్దాం” అన్నది సింథియా.
“ఓకే డన్” అన్నది సోఫియా.
కౌశిక్ తో ఎప్పుడూ వచ్చే ఆ రెస్టారెంట్ ప్లేస్ కి వచ్చింది సింథియా, కానీ వంటరిగా. సాయంత్రపు చలిగాలులు శరీరానికి సన్నగా తగులుతుంటే, మనసు జివ్వుమనేది ఆనాడు సింథియాకు. కానిప్పుడు మనసంతా తుఫాను గాలుల హోరు. తాను మోసపోయానన్న భావనను తట్టుకోలేకపోతోంది. ఎదుటి వారిని మోసం చెయ్యడం ప్రాక్టికల్ గా జీవించడం అనుకున్నదే తప్పా.. అందులో ఇంత పరాభవం ఉంటుందనీ, మనిషి నిరాశా, నిస్పృహల్లోకి నెట్టివేయబడతాడని తాను ఊహించలేదు. ఆ ఊహ ఒక్కసారిగా తనలో పడగానే తాను ఎవరికన్నా తక్కువ కాదనే అహం త్రాచులా తన్నుకొచ్చింది.
“అయ్యిందేదో అయ్యింది. ఒక షాట్ కి రెండు పక్షులు ఒకటి కౌశిక్, రెండూ లహరి ఇద్దరూ తెగి నాకాళ్ళ దగ్గిర పడాలి. సోఫియా గ్యాంగుతో చెయ్యి కలిపి ఆమె కనిపెట్టిందంతా పారాగతం చేస్తాను. దేశరక్షణకోసం గోప్యంగా ఉంచాల్సిన డిఫెన్స్ ప్రోజెక్ట్స్ ని, వాటి ఫలితాలను ఇతరులకు అమ్మేసిందని నమ్మించి అందరూ లహరిని ఛీ అనేలా చేస్తాను. దానివల్ల ఆమెకి జైలు శిక్ష కూడా పడితే ఇంకా మంచిది. ఆమె పీడ నాకు విరగడ అవుతుంది. కౌశిక్ కి కూడా కావలసినది ఆమె పతనమే. ఈ ప్లాన్ వల్ల అంతా అనుకొన్నది అనుకున్నట్లు జరిగితే … కౌశిక్ మళ్ళీ నాకు దగ్గిరవుతాడు. తనకు కావలైనది నేను చేస్తున్నాగా! ఒకవేళ కౌశిక్ నాకు దగ్గిర కాని రోజున … అతని రహస్యాలను వీళ్ళకే బయటపెట్టేస్తాను. థట్స్ హిస్ ఛాయిస్! వన్ షాట్ టూ బర్డ్స్” … అని ఆలోచించుకుంటూ మెల్లగా వైన్ గొంతులోకి దించింది.

అలాగే సన్నటి వెస్ట్రన్ మ్యూజిక్, లోపల వెచ్చదనం మనసుకు తెలుస్తోంది కానీ… ఈసారి తనకా తన్మయత్వం లేదు. ఒక ప్రక్క కౌశిక్ తన చెయ్యి జారిపోతున్నాడనే బాధ. మరోప్రక్క లహరి ఒక ముల్లులా గుచ్చుకుంటున్నది. వారిరువురి ఆనందానికి లహరి ముల్లయిపోయిందని ఆలోచిస్తున్నది సింథియా బ్రెయిన్.

“ఎలా ఉండేవాళ్ళం నేనూ, కౌశిక్? నా దగ్గిర నటించానని చెప్తున్నాడు కౌశిక్, కానీ నేను నమ్మను. లహరి వల్ల తాను బాగా డిస్టర్భ్ అయ్యి అలా నొచ్చుకుంటున్నాడు అంతే. అంతే… అవును అంతే అంతే. నన్ను కోల్పోవాలని కాదు. ఔను కాదు కాదు. కౌశిక్ మళ్ళీ మామూలు అవ్వాలి, ఎప్పటిలా నాతో ఆనందం గా ఉండాలి. అంటే అతనిలోని అసంతోషాన్ని నేను తీసేయాలి. అప్పుడే అప్పుడే … కౌశిక్ ఆనందంగా ఉంటాడు, మళ్ళీ నాతో ఆనందంగా ఉంటాడు. అంటే లహరి ఉండకూడదు. మా ఇద్దరికీ కనుచూపుమేరలో కూడా ఉండకూడదు. నా తెలివి ఎలాంటిదో ఒకసారి చేసి చూపించి అప్పుడు మాట్లాడతాను కౌశిక్ తోటి ఇప్పుడు కాదు … ఇప్పుడు కాదు…

ఇలా దురహంకారంతో ఆలోచిస్తూ పిచ్చిదయి పోతూ కుడితిలో ఎలుకలా కొట్టుకుంటోంది సింథియా. అంతేగాని కౌశిక్ యొక్క కుట్రా, కుతంత్రపు ఆలోచన్లను అర్ధం చేసుకోలేకపోతోంది. అతన్ని ఇంప్రెస్ చెయ్యాలని తప్పు మీద తప్పు చేస్తున్నదే తప్పా … ఒక మనిషి లా ఆలోచించలేకపోతున్నది. పశువైపోతున్నది. హు… రాకేష్ నిజమే చెప్పాడు. ఆమె స్నేహాలు ఆమెను ఎప్పుడూ సహజంగా ఆలోచించనివ్వలేదని!
*****************
సోఫియా, శామ్యూల్ వాళ్ళతో పాటు బర్కా ముగ్గురూ వచ్చారు. కానీ బర్కా ఒకవైపు, సోఫియా శామ్యూల్ మరో వైపు నుండి విడి విడిగా లోపలికి ప్రవేశించారు. సోఫియా, శామ్యూల్ నేరుగా వెళ్ళి సింథియాను కలిసారు. బర్కా వీరందరినీ గమనిస్తూ దూరంగా వేరేచోట కూర్చున్నది. సింథియాతో కరచాలనాలు చేసి, కూర్చున్నారు సోఫియా శామ్యూల్ లు. శామ్యూల్ ని చూస్తూ … అతని గురించి చెప్పమని అడిగింది సింథియా సోఫియా ని. సోఫియాకి ఆశ్చర్యం వేసింది.
“ఏమి తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నావ్, శామ్యూల్ గురించి? అతను మా రీసెర్చ్ టీం మెంబర్” అన్నది సోఫియా.
“అదే … రీసెర్చ్ లో ఏమి చేస్తుంటారు మీరిద్దరూ?” అని నొక్కి వక్కాణించింది సింథియా.
“అది అంత నీకవసరమా?” అని అడిగింది సింథియా.
“వెల్ … అవసరం మీది. ఇక రీసెర్చ్ అంటావా? నాకూ తెలుసు రీసెర్చ్ గురించి, చెబితే అర్ధం చేసుకోగలను”… అని అంది సింథియా.
సింథియా అలా గద్దించేసరికి సోఫియా, శామ్యూల్ ల మొహాల్లో ఒక ప్రశ్నా ర్ధకం వచ్చింది. ఏ చెప్పాలో వెంటనే తెలియలేదు. అయినా మాట క్రింద పడకుండా “ఏమి తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నావ్? నిజం చెప్పు” అన్నది సోఫియా, ఆమె ధైర్యాన్ని చూసి… ఫర్వాలేదే అని మనసులో అనుకుంటూ.
వెంటనె శామ్యూల్ మ్యానేజ్ చేసి …. లహరి ప్రోజెక్ట్స్ లోని కొన్ని విషయాలను తడబడకుండా … ఆ ప్రోజెక్ట్స్ లోని కొన్ని గోల్స్ ని చెప్పాడు, అందులో తన పార్ట్ ఎంతవరకు అలాగే సోఫియా పార్టు ఎంతవరకు అన్నది కూడా సైంటిఫిక్ గా వివరించాడు.
అప్పుడు సింథియా ప్లీజ్ అయ్యింది. వారివురిపైనా నమ్మకం కలిగింది. అయినా ఒకమాట సోఫియా ని అడిగింది. శామ్యూల్ లాగే చెప్పవచ్చుగా నేనడిగినదానికి సమాధానం?
సోఫియా … నవ్వేస్తూ … ఇంకా చెబుదామనే అనుకున్నాను, ఈ లోపు తను చెప్తున్నాడు కదా అని … వింటున్నాను. సింథియా విని ఊరుకున్నది. అలా ఒక 10 నిముషాలు మౌనం రాజ్యం చేసింది.

10 నిముషాలయ్యాక … సింథియా మొదలెట్టింది.
“కౌశిక్చాలా సమస్యలను లహరి వల్ల ఎదుర్కొంటున్నాడు. ఆమెను ఎదుర్కోవడానికి నన్ను సహాయం కోరాడు”
“ఏవా సమస్యలు?” అనడిగారు వీళ్ళిద్దరూ.
“ప్రోజెక్ట్స్ లో. గోల్స్ ని మార్చేస్తున్నది. తాను అనుకున్నదానికి వ్యతిరేకంగా గా రిజల్ట్స్ వస్తే దాన్ని మార్చేసి, తనకు నచ్చిన విధం గా రీసెర్చ్ చేసి, మొత్తానికి ఏదో పని పూర్తి చేస్తున్నది. అందుచేత ఆమె చేసేవాటిలో నిజాయితీ లేదు. అందుచేత … కౌశిక్ ఆమెను నమ్మలేదు. అదే క్వాలిఫికేషన్ ఉన్న నన్ను తీసుకొని, ఆ ప్రోజెక్ట్స్ ని నా చేతిలోకి తీసుకోమన్నాడు. లహరి చేస్తున్న దానిలొవచ్చే రిక్జల్ట్స్ కరెక్టా, కాదా అని చూసి … ఆ రిపోర్ట్స్ ను కౌశికి కు పంపిస్తుంటాను, అది నా ఉద్యోగ బాధ్త్యత”.
“అంటే … లహరి ఎప్పటికప్పుడు నీకు రిపోర్ట్ చేస్తున్నదా? నీవు ఆమె పై అధికారివా?”
“లేదు. ఆమె కౌశిక్ కి మాత్రమే రిపోర్ట్ చేస్తుంది”
“మరి నువ్వెలా ఆమె రీసెర్చ్ ని పరిశీలిస్తున్నావు?”
ఆ మాటకి కాస్త తడబడి… “లే..లేదు, కౌశిక్ కు నేను పర్సనల్ అసిస్టెంట్ ని. నా వద్దకు అందరివీ పంపుతాడు, అలాగే లహరివి కూడా”
“ఓకే … అంటే లహరి చేసిన వాటి మీద నీకు పూర్తి గ్రిప్ ఉందన్నమాట.
“యస్. ఉంది. నా సలహా సంప్రదింపులతోనే … లహరి చాలా మటుకు చేస్తుంది, నేను ఆ ప్రొజెక్ట్ కి చాలా ముఖ్యమైన వ్యక్తిని” అని టక టకా అబద్దాలను కురిపించేసింది.
“సోఫియా, శామ్యూల్ ఓపిగ్గా …సింథియా మాటలన్నీ వింటున్నారు.

(సశేషం)

ఇస్లాం మతం

రచన: శారదా ప్రసాద్

భారతదేశంలో హిందూమతం తరువాత ఇస్లాం రెండవ స్థానంలో ఉంది . 2007 గణాంకాల ప్రకారం, 13.4% ముస్లింలు ఉన్నారు.ప్రస్తుతం భారత్ లో ముస్లింలు ఇండోనేషియా మరియు పాకిస్తాన్ ల తరువాత మూడవ స్థానంలో ఉన్నారు. ఇస్లాం తొలుత అరబ్బు వర్తకుల ద్వారా శాంతియుతముగా భారతదేశంలో ప్రవేశించింది.ఇస్లాం అనేది మానవజాతి కోసం అల్లాహ్ నిర్ణయించిన ధర్మం. దేవుడు ఒక్కడే అనే ప్రాతిపదిక పైన ముహమ్మద్ ప్రవక్త (ఆఖరి ప్రవక్త) స్థాపించిన మతం కాదు ఇది . ఇస్లాం భూమి పుట్టుక నుండి ప్రళయం వరకు అల్లాహ్ మానవజాతి కోసం నిర్ణయించిన ధర్మం.140 నుండి 180 కోట్ల జనాభాతో ప్రపంచంలో క్రైస్తవం తరువాత ఇస్లాం మతం రెండవ అతి పెద్ద మతం.ఇస్లాం అనే పదానికి మూలం అరబ్బీ భాషాపదం ‘సిల్మ్’, అనగా శాంతి, స్వఛ్ఛత, అర్పణ, అణకువ మరియు సచ్ఛీలత.ధార్మిక పరంగా చూస్తే ఇస్లాం
అనగా భగవంతునికి సర్వ సమర్పణ.అంతేకాదు,ధర్మానికి అనుగుణంగా నడచుకోవటం.ముస్లిం అనగా శాంతి కాముకుడు, శాంతి స్థాపకుడు.మహమ్మద్ ప్రవక్త ప్రవచించిన మార్గాన్ని, ధర్మాన్ని అవలంబించేవాడు ముస్లిం.వీరికి పరమ పవిత్రం అయినవి దేవుని (అల్లాహ్) వాక్కు,ఆదేశము ఖురాన్,మహమ్మద్ ప్రవక్త ప్రవచనాలు. అల్లాహ్ వాక్కు ఖురాను ప్రకారం ఆదమ్ ఆది పురుషుడు మరియు ప్రథమ ప్రవక్త. ముహమ్మద్ చివరి ప్రవక్త.ఇస్లాం మత విశ్వాసాల ప్రకారం, భగవంతుడు (అల్లాహ్) తన ఆఖరి ప్రవక్త ముహమ్మద్ ను ఉపదేశకుడుగా పంపాడు, ఖురాను (పవిత్ర గ్రంథం) అవతరింపజేశాడు. ఇస్లాం ఐదు మూలస్తంభాలుగా పరిగణించబడే నమ్మకాలు–షహాద (విశ్వాసం),సలాహ్ (నమాజ్ లేదా ప్రార్థన),సౌమ్ (ఉపవాసం),జకాత్ (దాన ధర్మం),హజ్ (పుణ్య యాత్ర). అల్లాహ్ ఆ సర్వేశ్వరుడి నామం. సకల చరాచర జగత్తును సృష్టించిన మహాసృష్టికర్త.ఇస్లాంలో ఏకేశ్వరోపాసన కఠోర నియమము. వీరిలో విగ్రహారాధన లేదు. ఈ ఒక్క కారణంగా రాజారాంమోహన్ రాయ్ లాంటి బ్రహ్మసమాజీకులు ఇస్లాం మతాన్ని గౌరవించారు.అల్లాహ్ పై
విశ్వాసప్రకటనను షహాద అని,ఏకేశ్వర విశ్వాసాన్ని తౌహీద్ అంటారు.అల్లాహ్ యొక్క 99 విశేషణాత్మక నామవాచకాలు కలవు. ముస్లింలు భగవన్నామస్మరణ చేయునపుడు ఈనామాలన్నీ స్మరిస్తారు.ఇస్లాం ప్రవక్తలలో ఆఖరి ప్రవక్త ముహమ్మద్ క్రీ.శ. 570 ఏప్రిల్ 20 న మక్కా నగరంలో జన్మించారు. తండ్రి ‘అబ్దుల్లా’ తల్లి ‘ఆమినా’. తన 40 యేట వరకూ సాధారణ జీవితం గడిపిన ముహమ్మద్ ప్రవక్తకు, హిరా గుహ యందు ధ్యానంలో ఉండగా జిబ్రయీల్ దూత ప్రత్యక్షమై అల్లాహ్ ఆదేశాలను మరియు ఖురాన్ యొక్క మొదటి సూరాను అవతరింపజేశారు. ఈ సూరా ‘ఇఖ్రా బిస్మి రబ్బుకల్లజి ఖలఖ్’ అనే ఆయత్ తో ప్రారంభమైనది. దీనర్థం “(ఇఖ్రా) చదువు, అల్లాహ్ ఒక్కడేనని, అతడే సర్వాన్నీ సృష్టించాడని….”. ఈ అవతరణ పొందిన ముహమ్మద్ తన ప్రవక్త జీవితం ప్రారంభించారు. బహుఈశ్వరాధకులైన అరబ్ పాగన్లు ముహమ్మద్ ని నానా కష్టాలు పెట్టారు.క్రీ.శ. 622 లోమక్కా నుండి మదీనాకు హిజ్రత్ (వలస) వెళ్ళారు.ఈ సంవత్సరం నుండే ఇస్లామీయ కేలండర్ ఆరంభమైనది. మదీనాలో స్థిరపడిన ముహమ్మద్ కు మక్కా వాసులనుండి అగచాట్లు తప్పలేదు. ఇస్లామీయ రీతి నచ్చని మక్కావాసులు మదీనా వాసులపై అనేక యుద్దాలు చేశారు.ఈ యుద్ధాలకు నాయకత్వం వహించిన ముహమ్మద్ ఒకటీ రెండూ యుద్ధాలు తప్ప అన్నింటిలోనూ విజయాలను చవిచూసారు.ఆఖరికి ముస్లిం సమూహాలు మక్కానూ కైవసం చేసుకున్నారు.క్రీ.శ. 632 లో ముహమ్మద్ ప్రవక్త పరమదించారు. ముహమ్మద్ ప్రవక్త ఆచరణలను సున్నహ్ అనీ ఉపదేశాలను హదీసులు అనీ వ్యవహరిస్తారు. ఖురాన్ ఆదేశాల తరువాత సున్నహ్ మరియు హదీసులే ముస్లింలకు ప్రామాణిక ఆదేశాలు.ముస్లిం కుటుంబంలో పుట్టినంత మాత్రాన ప్రతీ ఒక్కరు ముస్లిం కాలేరు. ఒక డాక్టర్ ఇంట జన్మించిన వారిని ఏవిధంగానైతే డాక్టర్ అనరో , అదే విధంగా ముస్లిం ఇంట జన్మించిన వారిని ముస్లిం అనరు.నిజ దేవుడు ఒక్కడు అని నమ్మి , అ నిజ దేవుడు పంపిన అంతిమ ప్రవక్తను(మహమ్మద్) విశ్వసిస్తే, అతనిని ముస్లిం (దైవ విధేయుడు) అని పిలువవచ్చు.ముస్లిం కుటుంబంలో పుట్టినప్పటికీ నిజ దేవుడైన అల్లాహ్ ను కాకుండా దర్గానో లేక ఇతర సృష్టితాలనో పూజిస్తే అతను అల్లాహ్ దృష్టిలో ముస్లిం దైవ విధేయుడు కాదు. అతని పేరు, అతని వేషధారణ ముస్లింగా ఉన్నప్పటికీ అతను అల్లాహ్ దృష్టిలో ముస్లిం (దైవ విధేయుడు ) కాదు. అతను అల్లాహ్ దృష్టిలో ముషిర్క్(దైవ అవిధేయుడు, బహుదేవారాధకుడు). ఇస్లాం ప్రకారం అల్లాః ఒకడే దేవుడు, ఆయనకు సమానముగా ఎవరిని చూడరాదు. ఆయనకు సమానముగా ఎవరికీ దైవత్వం
అపాదించరాదు.అల్లాః మాత్రమే ప్రార్థనలను స్వీకరించును.ఆయన మాత్రమే ఆరాధనకు యోగ్యుడు.దురదృష్టవశాత్తు నేడు కొంతమంది ముస్లిం యువకులు తప్పుడు బోధనలకు ప్రభావితులై ‘జిహాదీ’ పేరుతో విధ్వంస కాండను సృష్టిస్తున్నారు.నిజానికి ఇస్లాం మతం ఉగ్రవాదాన్ని అంగీకరించదు.ఇస్లాం మతంలో మానవతా విలువలు,శాంతి, సద్భావనలు ఉన్నాయని, ఉగ్రవాదాన్ని ఈ మతం తిరస్కరిస్తుందని మలేషియా ప్రధాన మంత్రి నజీబ్ రజాక్ బహిరంగంగా చేసిన ప్రకటనను మన దేశంలోని ముస్లింలు, మైనారిటీ పార్టీల నేతలు, ముస్లిం మతపెద్దలు గమనించాలి. ప్రపంచంలోని మత పెద్దలంతా ఉగ్రవాదాన్ని ఖండించాలి. ఉగ్రవాదాన్ని తమ మతం అంగీకరించదంటూ ఇస్లాం మతపెద్దలు ప్రకటిస్తే మంచి స్పందన వస్తుంది. అలా ప్రకటిస్తే, ఇస్లాం మతం ఉగ్రవాదాన్ని అంగీకరించదన్న సందేశం సమాజంలోకి వెళుతుంది.ప్రపంచంలో శాంతి వెల్లివిరుస్తుంది.ముస్లిములలో సున్నీలు,షియాలు అనే రెండు ప్రధాన తెగలు ఉన్నాయి.వీరు కొన్ని సందర్భాల్లో (చాలా సందర్భాల్లో)ఒకరినొకరు ద్వేషించుకున్న సంఘటనలు ఉన్నాయి. భారతదేశంలో ముస్లింలు ముస్లిం పర్సనల్ లా అప్లికేషన్ ఆక్టు 1937, (షరియా చట్టాలు) ద్వారా తమ సాంఘీక జీవితాలు గడుపుతారు.ఈ చట్టం ముస్లింల వ్యక్తిగత విషయాలైన నికాహ్, మహర్, తలాక్ (విడాకులు), నాన్-నుఫ్ఖా (విడాకులు తరువాత జీవనభృతి), బహుమానాలు, వక్ఫ్, వీలునామా మరియు వారసత్వాలు, అన్నీ ముస్లిం పర్సనల్ లా ప్రకారం అమలుపరచ బడుతాయి. భారతదేశంలోని న్యాయస్థానాలన్నీ ఈ షరియా నియమాలను ముస్లింలందరికీ వర్తింపజేస్తాయి. ఈ ముస్లిం పర్సనల్ లా ను సమీక్షించేందుకు, పరిరక్షించేందుకు, ప్రాతినిధ్యం వహించేందుకు, ఆల్ ఇండియా ముస్లిం పర్సనల్ లా బోర్డు స్థాపించబడింది.ఇస్లామీయ సమాజంలో మూలవ్యవస్థ విషయం “కుటుంబం”. ఇస్లామ్ ఈ కుటుంబ సభ్యులందరికీ తగురీతిలో హక్కులను కల్పిస్తున్నది. కుటుంబ వ్యవస్థలో యజమాని ‘తండ్రి’. ఇతను కుటుంబపు బరువు బాధ్యతలు, ఆర్థిక విషయాలను,ఆలన పాలన పోషణలు చూస్తాడు. ఖురాన్ లో వారసత్వపు విషయాలన్నీ క్షుణ్ణంగా పొందుపరచబడ్డాయి.కుటుంబంలోని ఆస్తిలో స్త్రీహక్కు, పురుషుడి హక్కుతో సమానం.అనగా సగం ఆస్తి స్త్రీకి చెందుతుంది. అన్ని హక్కులూ సగం కల్పించబడ్డాయి. ఇస్లాంలో పెళ్ళి లేదా నికాహ్ అనునది, పౌర-ఒడంబడిక. ఈ నికాహ్ కొరకు, ఇద్దరు సాక్షులు అవసరం. పెళ్ళికొడుకు పెళ్ళికుమార్తెకు భరణం
“మహర్” చెల్లించాలి. మహర్ అనునది, పెళ్ళికుమారిడి తరపున పెళ్ళికుమార్తెకు ఇచ్చే ఒక బహుమతి.ఈవిషయం “నికాహ్ నామా”లో వ్రాయవలసి ఉంటుంది.ఒక పురుషుడు నలుగురు భార్యలను కలిగి ఉండవచ్చు. కానీ వారికి సమాన హక్కులు, పోషించగలిగే స్థితిని పురుషుడు కలిగి ఉండాలి. స్త్రీ ఒక పురుషుడిని మాత్రమే భర్తగా కలిగి ఉండాలి. భర్తతో విడాకులు పొంది ఇంకో పెళ్ళి చేసుకొనవచ్చు. ఇస్లాంలో విడాకులుకు “తలాఖ్” అని వ్యవహరిస్తారు.స్త్రీలు హిజాబ్ లేదా పరదా పద్దతిని పాటించాలి. దీనినే “ఘోషా” పద్దతి అని వ్యవహరిస్తారు,ఈ పద్దతి స్త్రీలను హుందాగా జీవించేందుకు దోహదపడుతుందని భావిస్తారు.ఈ నియమంపై పలు వివాదాలు ఉన్నాయి. అంగీకారాలు కూడా ఉన్నాయి . కానీ అంగీకారాల శాతమే ఎక్కువ. నగర ప్రాంతాలలో ఈ ఘోషాపద్దతి కొద్ది తక్కువ కానవస్తుంది. చాలామంది ముస్లిం మహిళలకు బయటి ప్రపంచం తెలియదు.వారి జీవితం నాలుగు గోడలకే పరిమితం.దారుణం ఏమిటంటే ఇదంతా ఇస్లాం పేరుమీద నిరాటంకంగా కొనసాగుతోంది.నేటి ముస్లిం సమాజంలో స్త్రీలను కనీసం ప్రార్ధనా స్థలాలకు కూడా అనుమతించరు.ఇస్లాం గతాన్ని గనుక మనం ఒకసారి నిశితంగా పరిశీలించి చూస్తే పురుషులతో సరిసమానంగా మహిళలూ వివిధ రంగాల్లో పాల్గొన్నారన్న వాస్తవాన్ని తెలుసుకోగలం.మహిళల సహకారంలేని ఏ జాతి విముక్తి సాధించలేదు. స్త్రీలను కేవలం వంటగదులకు,పడకగదులకే పరిమితం చేయడంవల్ల ఇస్లాం కానీ, మరే ఇతర మతమైనా కానీ వారు ఆశించిన సామాజిక విప్లవాన్ని సాధించలేదు.ఇక బహుభార్యత్వం,’తలాక్'(విడాకులు)– దీనికి కూడా ముస్లిం మత పెద్దలు ఒక పరిష్కారాన్ని కనుగొంటే ,సాధారణ ముస్లిం స్త్రీలకు మరింత స్వేచ్ఛ లభిస్తుందని చాలామంది అభిప్రాయం.ముస్లిమేతరులకు ఇస్లాం గురించి ఉన్న అనేక పెద్ద అపోహల్లో “అల్లాహ్” అనే పదానికి సంబంధించిన అపోహ కూడా ఒకటి. ముస్లింలు క్రైస్తవుల, యూదుల దేవుణ్ణి కాకుండా వేరెవరో దేవుణ్ణి ఆరాధిస్తారని చాలామంది అనుకుంటారు.కానీ నిజానికి ఇదంతా ఒక అపోహ మాత్రమే.ఎందుకంటే “అల్లాహ్”అనే పదం దేవుడు అనే పదానికి పర్యాయపదం. దేవుడు అందరికీ ఒక్కడే. అల్లాహ్ మానవులకు అనుగ్రహించిన వరాలు అనంతం. వాటిని గురించి వర్ణించడం, ఊహించడం అసాధ్యం. అలాంటి అసంఖ్యాక వరాల్లో ‘నోరు’ (నాలుక) కూడా ఒకటి. దీన్ని సద్వినియోగం చేసుకుంటే, అమృతపు జల్లు కురుస్తుంది. అల్లాహ్ దృష్టిలో నోటి దురుసుతనం , దుర్భాషణ,అశ్లీలమైన పనులు తీవ్రమైన నేరాలు. వీటి ఫలితంగా ఇహలోకంలో పరాభవం, పరలోకంలో నరకశిక్ష అనుభవిస్తారనేది ముస్లిముల నమ్మకం .ముహమ్మద్ ప్రవక్త ఇలా చెప్పాడు,” ‘ప్రళయదినాన విశ్వాసి త్రాసులో ఉంచబడే అత్యంత బరువైన, విలువైన వస్తువు అతని సుత్ప్రవర్తనే! నోటితో అశ్లీల మాటలు పలికేవారిని, దుర్భాషలాడేవారిని అల్లాహ్ అసహ్యించుకుంటాడు.” అందుకే దేహంలోని అవయవాలన్నీ ఉదయం లేవగానే నోటితో(నాలుకతో)ఇలా మొరపెట్టుకుంటాయట,”నాలుక తల్లీ! నువ్వు ఆచి తూచి జాగ్రత్తగా ఉండు. దైవానికి భయపడుతూ ఉండు!నీవు దైవానికి భయపడుతూ ఆచితూచి మాట్లాడాలి . లేకపోతే అనేక అనర్థాలు కలుగుతాయి!”భక్తులు అన్ని విధాలా ఉత్తమంగా మసలుకుంటారు. నలుగురికి ఉపయోగపడే మంచిపనులను చేస్తారు.మానసికంగానూ, భౌతికంగానూ పరిశుద్ధంగా ఉంటారు.తప్పు చేస్తే దాన్ని గుర్తించి పశ్చాత్తాప పడుతుంటారు.ధర్మం, న్యాయాలను అనుసరిస్తుంటారు. సహనం వహిస్తారు. ఏదైనా తలకు మించిన భారమైన పని గురించి అల్లాహ్‌ మీదనే భారం వేస్తారు.తనను నమ్ముకున్న వారిని అల్లాహ్‌ ప్రేమిస్తాడు.మోసం చేసేవారిని, అధర్మ పరులను,అహంకారం, గర్వం గలవారిని, అల్లాహ్‌ ప్రేమించడు. దుబారా ఖర్చులు చేసేవారిని కూడా అల్లాహ్‌ ప్రేమింపడు.దానధర్మాలు చేయడంలో కూడా కూడా హద్దుమీర కూడదు. అల్లాహ్‌కు ఇష్టం కానివారు ముగ్గురున్నారు. 1. పనికి రాని ప్రశ్నలు వేసేవారు. 2. జ్ఞానం లేని మాటలు పలికేవారు. 3. దుబారా ఖర్చు చేసేవారు. దివ్యఖుర్‌ఆన్‌ బనీ ఇస్రాయీల్‌ సూరా 27వ వాక్యంలో దుబారా ఖర్చుచేసేవారు షైతాను సోదరులు.
“అల్లాహ్” దయకు అందరూ పాత్రులు అగుదురుగాక!
శారదాప్రసాద్

జీవితం ఇలా కూడా వుంటుందా? 11

రచన: అంగులూరి అంజనీదేవి

”మేమూ అదే అనుకున్నాం. కానీ మాటల మధ్యలో అన్నయ్యను అనరాని మాటలు అన్నాడట. ఆనంద్‌ పైకి పద్ధతిగా అన్పిస్తాడు కాని కోపం వస్తే మనిషికాడు మోక్షా! అందుకే అన్నయ్య వదిన నగలు అమ్మి ఇచ్చేశాడు. ఎప్పటికైనా ఇవ్వాల్సినవే… ఇవ్వకుండా ఆపి ఇంటిఅల్లుడిని ఇబ్బంది పెట్టడం మాకు కూడా మంచిది కాదు. మా ఇబ్బందులు ఎప్పటికీ వుండేవి. ఇప్పటికే చాలా రోజులు ఆగాడు ఆనంద్‌. ఈ విషయంలో అతను చాలా ఓపిక మంతుడే అనుకోవాలి. చూస్తున్నాంగా వేరేవాళ్ల అల్లుళ్లను…” అందామె ఒకవైపు అల్లుడిని మెచ్చుకుంటూ, ఇంకోవైపు అల్లుడు తన కొడుకుని ఏదో అన్నాడని బాధపడుతూ.
”ఇంతకీ ఆయన దగ్గర నుండి ఆ ప్రోనోటును వెనక్కి తీసుకున్నారా లేదా?”
”పంచాయితీ పెద్దలు ఆ విషయంలో జాగ్రత్తగానే ఉంటారు మోక్షా! అన్నయ్య డబ్బులు ఇవ్వగానే నాన్న రాసిచ్చిన ప్రోనోటును ఆనంద్‌ నుండి ఇప్పించారు”
మోక్ష ఆశ్చర్యపోయి ”పంచాయితీ పెద్దలా!! పెద్ద గొడవే చేసినట్లున్నాడుగా?” అంది.
”చేశాడు మోక్షా! క్షణాల్లో డబ్బు తెచ్చిచ్చేలా చేశాడు”
”ఛ…ఛ… నా తలరాత బాగా లేదమ్మా!”
”నీ తలరాతకేం మోక్షా! నువ్వే అలా అనుకుంటే అసలు పెళ్లిళ్లే కాక ఒంటరిగా ఉద్యోగాలు చేసుకుంటూ తమకంటూ ఓ తోడు లేకుండా నా అనేవాళ్లు లేకుండా వుండే ఆడవాళ్లేమనుకోవాలి? వాళ్లంతా వర్కింగ్‌ ఉమెన్స్‌ హాస్టల్లో వుండి సుఖ పడుతున్నారనుకుంటున్నావా? తృప్తే జీవితం. తృప్తి పడటం నేర్చుకో. లేనిదాని గురించి ఆలోచించకు. పోయిన దాని గురించి అసలే ఆలోచించకు… అలా ఆలోచిస్తే మనకు ఎన్నిసార్లు తుఫాన్లు వచ్చి పంటలు పోలేదు” సర్ధి చెప్పింది.
”అమ్మా! నాకు తలనొప్పిగా వుంది. నీతో మళ్లీ మాట్లాడతాను” అంటూ కాల్‌ కట్ చేసింది మోక్ష.
దృతి వచ్చినప్పటి నుండి తారమ్మ పొలం వెళ్లటం మానేసింది. దృతిని చూసుకుంటూ ఇంట్లోనే వుంది.
ఒకరోజు దృతి ”ఆంటీ! మీరు పొలం వెళ్లకుంటే ఇబ్బందవుతుందేమో! సౌమ్య వుందిగా! మీరు వెళ్లండి పర్వాలేదు. నాకోసమే మీరిలా ఇంట్లో వుంటుంటే నేనొచ్చి మీ పనుల్ని పాడు చేసినట్లు బాధగా వుంది” అంది.
”అలాటి బాధలేం పెట్టుకోకు. పనులకేం తొందర. వాటిపాటికి అవి జరిగిపోతూనే వున్నాయి. ముందు నువ్వు ఇది తిను” అంది అన్నం కలిపి ముద్దలు చేసి దృతికి చేతిలో పెడుతూ.
నాలుగు ముద్దలు తిన్నాక ”అబ్బా… ఇకచాలు ఆంటీ! తినలేను” అంది దృతి లేచి వెళ్లబోతూ…
ఆమె చేయిపట్టి ఆపి కూర్చోబెడుతూ ”ఇప్పుడు నువ్వు తినేది నీకోసమనుకుంటున్నావా? లోపల వుండే నీ బిడ్డకోసం. ఈ టైంలో నువ్వెంత తిన్నా అదంతా నీ బిడ్డకే పోతుంది తెలుసా? అందుకే వద్దు అనకుండా నేను పెట్టింది తిను. మళ్లీ నీకు స్టెరాయిడ్‌ వాడకుండా మనం ఈ తిండితోనే లోపల బిడ్డను పెంచుకోవాలి. బిడ్డ బరువెలా పెరగదో చూస్తాను” అంటూ ఇంకో ముద్ద కలిపి ‘ముందా చేతిలో ముద్ద తిను. ఇది పెడతాను’ అన్నట్లు చూసింది.
అది తిని ఇక తినలేక ”తర్వాత తింటాను ఆంటీ!” అంటూ తప్పించుకోబోయింది.
”అదేం కుదరదు. ఈ కొంచెం తినాలి” అంది మొండిగా తారమ్మ.
దృతి కళ్లలో కన్నీటిపొర లీలగా మెరిసి క్షణంలో మాయమైంది.
చిన్నప్పటి నుండి దృతికి తల్లి ప్రేమ తెలియదు. ఒకవేళ తన తల్లే బ్రతికి వుంటే ఈ తారమ్మలా వుండేదా? దగ్గర కూర్చుని ఇలాగే తినిపించేదా? ఈ తారమ్మకు తనంటే ఎందుకింత ప్రేమ…? ఏమి ఆశిస్తోంది తన దగ్గర? ఏమీ లేదు. అసలు ఇలాటి ప్రేమల్లో ఎలాటి ఆశింపు వుండదు. అందుకే తారమ్మ పక్కన ఎప్పుడు కూర్చున్నా ఒక పన్నీటి కొలను పక్కన కూర్చున్నట్లే హాయిగా వుంటుంది. కూర్చున్నంత సేపు తారమ్మ హృదయాకాశంలోంచి అమృతదారలు కురుస్తూనే వుంటాయి.
గబగబ చేతిలో వున్న ముద్దను తిని తిరిగి తారమ్మ చేతిలో వున్న ముద్దను అందుకుంది దృతి.
”అది. అలా తినాలి. నువ్వలా తింటేనే నీ బిడ్డ సతీష్‌చంద్రలా, ప్రవీణ్‌లా చక్కటి రూపురేఖలతో, మంచి మేధస్సుతో పుడతాడు” అంది.
అది వింటుంటే దృతికి తన లోపల వున్న బిడ్డపై మమకారం పెరగసాగింది. ఇలాటి మాటలు తన అత్తలో లేవు. మామలో లేవు.
”అమ్మా!” అంటూ అల్లుకుపోయింది దృతి తారమ్మను.
తారమ్మ దృతి వీపుపై ప్రేమగా నిమిరింది. ఆమెకు అంకిరెడ్డి దృతికి స్టెరాయిడ్‌ ఇప్పించకుండా ఇక్కడకి తీసుకొచ్చి ప్రిస్క్రిప్షన్‌ ప్రవీణ్‌ చేతిలో పెట్టటం గుర్తొచ్చింది. ఆ దృశ్యాన్ని మరచిపోవాలని తల విదిలించి
”నీకేం కాదురా దృతీ! నేనున్నాను కదా! నీ బిడ్డను లోపల బరువు పెంచే పూచీ నాది… నన్ను నమ్ము” అంది తారమ్మ…. ఆరోజు ప్రవీణ్‌ దృతికి హాస్పిటల్లో స్టెరాయిడ్‌ ఇప్పించి, ఆమెను తారమ్మకు అప్పజెప్పి వెళ్లినప్పటి నుండి తారమ్మకు ఇదే ముఖ్యమైన పనయిపోయింది.
తారమ్మ రెండు చేతుల్ని తన చేతుల్లోకి తీసుకొని తన కళ్లకి అద్దుకుంది దృతి.
తారమ్మ దృతికి ప్రతిరోజు పాలు, ఆకుకూరలు, పళ్లు, గుడ్లు, మాంసం, చేపలు, మొలకెత్తిన విత్తనాలు, డ్రైఫ్స్రూట్స్ క్రమం తప్పకుండా తినిపిస్తుంది. మూడు పూటల భోజనం, మరో మూడుపూటలు మసాలా లేని స్నాక్స్‌ తినిపిస్తుంది. చాలా జాగ్రత్తగా చూస్తుంది. డాక్టర్‌ దగ్గరకి వెళ్లినప్పుడు కూడా తనేం పెడుతుందో డాక్టర్‌కి చెబుతుంది. ఇంకా ఏం పెట్టాలో అడిగి తెలుసుకుంటుంది.
ఆహారం విషయంలో తారమ్మ అలా వుంటే సౌమ్య ఇంట్లో పనంతా అయ్యాక సాయంత్రం వేళల్లో దృతిని వెంటబెట్టుకొని ఇంటికి దగ్గర్లో వున్న పచ్చి కొండల దగ్గరకి, చెరువు దగ్గరకి వెళ్తుంది. అలా వెళ్లటం వల్ల దృతికి మానసిక ప్రశాంతత వచ్చింది.
ఎప్పుడైనా కడుపు నిండినట్లే మనసు కూడా నిండాలి. లేకుంటే ఏదో లేనట్లు వెలితిగా వుంటుంది. ఆ వెలితిని కూడా ప్రేమాభిమానాలు లేని వ్యక్తుల మధ్యలో వుండి అనుభవిస్తేనే స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. నరకాన్ని తలపింపజేసే వాతావరణం ఎలా వుంటుందని ఎవరైనా అడిగితే ‘నేను చెబుతాను’ అంటూ ముందుకొచ్చి చెప్పే అనుభవాలు వున్నాయి దృతికి… వస్తువు పగిలితే శబ్దం వస్తుంది. మనసు పగిలితే శబ్దం రాదు. ఆమె నిశ్శబ్దంగా గడిపిన క్షణాలే ఎక్కువ. ఇప్పుడు అలాటి క్షణాలు లేవు. ఆ వెలితి లేదు.
అన్నం తిన్నాక పండు ఒలిచి పెడుతూ దృతి దగ్గరే కూర్చుని వుంది తారమ్మ. సౌమ్య వాళ్లకి కొద్ది దూరంలో నిలబడి తన చీరలతో పాటు అత్తగారివి, దృతివి మడతలేసి పెడుతోంది.
ప్రవీణ్‌ స్నేహితులు వచ్చి మిర్చి బస్తాలను మార్కెట్ కి తీసికెళ్లాలని పక్కగదిలో వున్న బస్తాలను లారీకెక్కిస్తున్నారు. శేషేంద్ర లారీ దగ్గర నిలబడి వాళ్లతో మాట్లాడటం తారమ్మకు విన్పిస్తోంది.
దృతి వచ్చాక శేషేంద్ర చెయ్యాల్సిన పనులన్నీ ప్రవీణ్‌ స్నేహితులు క్షణంలో చేసి వెళ్తున్నారు. సిటీనుండి ఏది కావాలన్నా పంపుతున్నారు. విత్తనాలకి, మందు బస్తాలకి ఈసారి శేషేంద్ర సిటీకి వెళ్లలేదు. ఒక్కసారే లారీ కట్టెలు తెచ్చి ఇంటిపక్కన వున్న ఖాళీ స్థలంలో గుట్టలా పేర్చి వంటకి ఇబ్బంది లేకుండా చేశారు. ఊరిలో వారు అదంతా చూసి అవాక్కవుతున్నారు.
”నువ్వొచ్చాక మా శేషయ్య ముసలి ప్రాణం హాయిగా వుంది తల్లీ! మాలాటి వాళ్లకి ఈ వయసులో పాతికేళ్ల కొడుకైనా దగ్గర వుండాలి. లేదంటే కొంత సంపద అయినా దగ్గర వుండాలి. మాకు మా కొడుకు నరేంద్ర దగ్గర లేని లోటును ప్రవీణ్‌ భర్తీ చేస్తున్నాడు” అంది తారమ్మ.
దృతి వెంటనే ”అన్నయ్యకు ఇలాటి పనులు అలవాటే ఆంటీ! ఇప్పుడే కాదు, ఎప్పటికీ అన్నయ్య మీకు సపోర్ట్‌గానే వుంటాడు. ఆయన తత్వం నాకు బాగా తెలుసు” అంది.
”సంతోషం తల్లీ!” అంది తారమ్మ. ఆమెకు ఈ మధ్యన శేషేంద్రను చూస్తుంటే భయంగా వుంది. రోజురోజుకి బాగా సన్నబడిపోతున్నాడు.
”మీరు నన్నింత ప్రేమగా చూస్తున్నారని అన్నయ్య వచ్చినప్పుడు చాలా సంతోషపడుతున్నాడు ఆంటీ! ఒక్కరోజు కూడా మా అత్తగారికి నన్నిలా చూడటం వచ్చేది కాదు” అంది.
తారమ్మ నవ్వి ”గర్భంతో వున్నవాళ్లని ఇలా చూడాలి. ఇలాగే చూడాలి అన్నది పుస్తకాలు నేర్పవు దృతీ రావడానికి… మనం బాగుండాలి, మనవాళ్లు బాగుండాలి. మన వంశం బాగుండాలి అన్న భావన తపన వుంటే చాలు”
”ఏమో ఆంటీ నాకు తెలిసి మా మామగారు మాత్రం నన్ను మీరింత బాగా చూస్తారని అనుకుని వుండరు. అలా అనుకొని నన్నిక్కడ వదిలి వుండరు. నాకేదో షెల్టర్‌ కావాలన్న హడావుడిలో ఇది తప్ప మరో దారి లేదన్నట్లు వదిలి వెళ్లారు. కానీ మీరు మాత్రం నాలో ఏదో అద్భుతం వున్నట్లు అపురూపంగా చూసుకుంటున్నారు. ఇదే నాకు ఆశ్చర్యంగా వుంది”
”ఇందులో అంత ఆశ్చర్యపోవలసిందేమీ లేదు దృతీ! నిన్ను కాని, మా సౌమ్యను కాని ఇంకా సైనికుల భార్యల్ని ఎవరినైనా సరే మాలాటి అత్తలు, మామలు, బావలు, తోడికోడళ్లు, ఆడపడుచులు ప్రేమగా చూడాలి. మీరు మీ భర్తల్ని ఏదో సంపాయిస్తార్లే అన్నట్లు అంతదూరం పంపలేదు. యుద్ధం వచ్చినప్పుడు వాళ్లు తప్పకుండా యుద్ధంలోకి వెళ్లాలన్నది తెలియక పంపలేదు. అక్కడికెళ్లాక ఆ శిక్షణలో వాళ్లు దేశం బాగుండడం కోసం ప్రాణాలను కూడా పణంగా పెట్టానికి సిద్ధంగా వుంటారని మీకు తెలుసు. వాళ్లక్కడ వుంటేనే మన దేశం మీదకు శత్రువులు రారు. దీనివల్ల మనందరం ఇక్కడ బాగుంటాయి. ఇదంతా మీలాటి భార్యలు, మాలాటి అమ్మలు మగవాళ్లను సైన్యంలోకి పంపటం వల్లనే జరుగుతుంది. మగవాళ్లను సైన్యంలోకి పంపి, ఇక్కడ అత్తలు కోడళ్లని, కోడళ్లు అత్తలని హింసించుకుంటుంటే వాళ్లక్కడ చేసే యుద్ధానికి అర్థం వుంటుందా? ఏ యుద్ధం జరిగినా ప్రశాంతత కోసమే జరుగుతుంది. అత్తాకోడళ్ల యుద్ధం వల్ల వున్న ప్రశాంతత పోతుంది. ఇది మీ అత్తలాటి వాళ్లకే కాదు చాలామంది సైనికుల అమ్మలకి తెలియదు. నాకు ఏమాత్రం అవకాశం దొరికినా అలాటి అమ్మలందర్ని ఓచోట చేర్చి ఇది పద్ధతి కాదు అని చెప్పాలని వుంటుంది. చెబుతాను కూడా…” అంది తారమ్మ.
”మిమ్మల్ని చూస్తుంటే మీరు అనుకున్నది తప్పకుండా చేసేలా వున్నారు ఆంటీ” అంది దృతి.
”చేస్తాను దృతీ! అంకిరెడ్డికి ఏం తక్కువైందని నిన్ను ఇక్కడ వదిలాడు. మాధవీలతకు ఏం బరువయ్యావని కడుపులో వున్న నీ బిడ్డను బరువు పెరగకుండా చేసింది? తెలిసి చేసినా తెలియక చేసినా ఇవన్నీ వాళ్లు చేసిన తప్పులే! కావాలని చెయ్యకపోయినా కావలసి చేస్తున్నా తప్పులు, తప్పులే!” అంది.
దృతి మాట్లాడలేదు. సౌమ్య పక్కనే వుండి వింటోంది.
…మిర్చిలోడు ఎత్తడం పూర్తికాగానే ఇంటిముందువున్న లారీ సిటీ వైపుకి పరుగు తీసింది.
అప్పుడే బయట జీపు దిగిన ప్రవీణ్‌ లోపలకొచ్చాడు. లోపలకి రాగానే తారమ్మ పక్కన కూర్చుని ”శుభవార్త ఆంటీ!” అన్నాడు.
ఆమె ముఖం నిండా నవ్వి ”ఏంటి నాయనా ఆ వార్త?” అని అడిగింది.
”ఉదయం మనం హాస్పిటల్‌కి వెళ్లినప్పుడు తీసిన దృతి స్కాన్‌ రిపోర్ట్స్‌ రావడం ఆలస్యమవుతుందని మిమ్మల్ని ఇంటి దగ్గర వదిలి వెళ్లాను కదా! ఆ రిపోర్ట్స్‌ ఇప్పుడు వచ్చాయి. అవి తీసుకొని వెళ్లి డాక్టర్‌ని కలిశాను. ఇక స్టెరాయిడ్‌ వాడనవసరం లేదట. లోపల బేబీ బరువు కూడా బాగానే పెరిగిందట… అది చూసి డాక్టర్‌ ఏమన్నదో తెలుసా ఆంటీ!” అన్నాడు సంతోషంగా.
”ఏమన్నది?” అంతే సంతోషంగా అడిగింది తారమ్మ.
”ఏడోనెల వచ్చాక లోపల శిశువు బరువు పెరగడంలో పెద్ద ఇంప్రూవ్మెంట్ వుండదట. అలాటిది ‘తారమ్మ నీ చెల్లెలికి ఏం పెట్టిందయ్యా బరువు బాగానే పెరిగింది. అసలు ఇంత ప్రొగ్రెస్‌ వుంటుందని నేను వూహించలేదు. ఇక మనం సిజేరియన్‌ చేసి బిడ్డను ముందుగానే బయటకు తియ్యాల్సిన అవసరం లేదు’ అంటూ డెలివరీ డేట్ కూడా చెప్పింది” అన్నాడు.
”డెలివరీ డేట్ చెప్పిందా? ఎప్పుడు?” అంది తారమ్మ సంబరపడుతూ.
ఈలోపల సౌమ్య ప్రవీణ్‌ చేతిలో వున్న ప్రూట్స్ , డ్రైప్రూట్స్ తీసికెళ్లి లోపల పెట్టి మంచినీళ్లు తెచ్చి ఇచ్చింది. సౌమ్య ఇచ్చిన మంచినీళ్లు ఒక గుక్క తాగి డాక్టర్‌ ఇచ్చిన డెలివరీ డేట్ చెప్పాడు. అది వినగానే తారమ్మ ఆనందంతో ఉక్కిరిబిక్కిరై,
”ముందు నువ్వు ఈ విషయం సతీష్‌చంద్రకి ఫోన్‌ చేసి చెప్పు నాయనా!” అంది.
”అలాగే ఆంటీ!” అంటూ ప్రవీణ్‌ తన ప్యాంట్ జేబులో వున్న మొబైల్‌ని బయటికి తీసి సతీష్‌చంద్రకి కాల్‌ చేసి చెప్పాడు.
అవతల వైపున ఆ వార్త విన్న సతీష్‌చంద్ర ”ఓ.కే ప్రవీణ్‌! నాకు అప్పుడు లీవ్‌ ఇస్తారు. ఆ డేట్ వరకు అక్కడ వుంటాను. ఒకసారి ఆంటీకి ఫోన్‌ ఇవ్వు” అన్నాడు.
ప్రవీణ్‌ వెంటనే తారమ్మ చేతికి మొబైల్‌ ఇచ్చి ”మ్లాడండి ఆంటీ! బావగారు లైన్లో వున్నారు” అన్నాడు.
తారమ్మ సతీష్‌చంద్రతో మాట్లాడుతూ కూర్చుంది.
సౌమ్య, దృతి, ప్రవీణ్‌ కొంచెం పక్కకెళ్లి కూర్చున్నారు. ప్రవీణ్‌ సౌమ్యను కూడా దృతిని చూసినట్లే ప్రేమగా చూస్తాడు. సౌమ్య కూడా అతన్ని ‘అన్నయ్యా’ అంటూ దృతి పిలిచినట్లే ఆత్మీయంగా పిలుస్తుంది.
*****
ఈమధ్యన ఆనంద్‌కి, మోక్షకి ప్రతిరోజూ ఘర్షణ జరుగుతూనే వుంది.
ఇవాళ ఏం గొడవా వద్దు. ఇంటికెళ్లి ప్రశాంతంగా పడుకుందాం అని ఆఫీసులో అనుకుంటూనే వచ్చింది మోక్ష. తీరా ఇంటికొచ్చి భోంచేసి బెడ్‌రూంలోకి వెళ్లాక ఆనంద్‌ని చూడగానే తారాజువ్వకు నిప్పు అంటించినట్లు ”మీరు అసలు నాకు తెలియకుండా నా సంతకం పెట్టి లోనెందుకు తీసుకున్నారు? మా ఊరెళ్లి మా అన్నయ్యతో గొడవెందుకు పెట్టుకున్నారు? కనీసం పూర్వి ముఖం చూసైనా వాళ్లతో గొడవ పెట్టుకోకుండా వుండాల్సింది. అసలేం చేస్తున్నారండీ మీరు? ఏం చేయబోతున్నారు? అదైనా చెప్పండి!” అంది.
”ఏం చేయమంటావు?”
”అది నేను చెప్పాలా? మీకు తెలియదా భార్యను, బిడ్డను పోషించాలని… ఇప్పుడెలా పోషించాలను కుంటున్నారు?”
”ఇప్పుడు నువ్వేమైనా తినకుండా చస్తున్నావానే? వేరే పెట్టి పోషించటానికి… రోజూ తింటూనే వున్నావుగా…”
”మీకు తెలుసా రోజూ నా లంచ్‌ బాక్స్‌లో నేనేం తింటున్నానో… మీ అమ్మ నాకేమైనా అమ్మనా అన్నంలో రసం పోసుకున్న వెంటనే ఆమ్లెట్ వేసి పెట్టటానికి… చూడండి! నేను ఈ ఇంట్లో వుండలేను. మీరేం చేస్తారో నాకు తెలియదు. నన్ను మాత్రం వేరే ఇంట్లో వుంచండి! అయినా ఇదేం పెద్ద తీర్చలేని కోరిక కాదే! అంతగా ఆలోచించానికి” అంది.
”నేనేం ఆలోచిస్తున్నాను. నా దగ్గర ఏముంది. అంతా ఆ కమల్‌నాథ్‌కి ఇచ్చాను. అతను తిరిగి ఇచ్చినప్పుడు నువ్వన్నట్లే చేద్దాం!”
”ఎప్పుడిస్తాడు?”
”ఇప్పుడే ఎలా ఇస్తాడు. టైం పడుతుంది”
”ఎంత టైం?”
”నాకేమైనా తెలుసా!”
”తెలియకుండా తెలుసుకోకుండా ఎలా ఇచ్చారు? అయినా డబ్బుల దగ్గర బయటవాళ్లను నమ్మొచ్చా? ఇన్నిరోజులుగా ఉద్యోగం చేస్తున్నారు. ఆ మాత్రం లోకజ్ఞానం లేదా?”
”ఏదో రూపాయికి రూపాయి పెంచుదామనుకున్నాను. అవి పెరిగే లోపలే ప్రశ్నలతో చంపుతున్నావు కదే!”
”అందరూ మీ అంత అమాయకులే వుంటారనుకున్నారా రూపాయిలకు రూపాయిలు పెంచి ఇవ్వటానికి…”
”అంటే ఆ డబ్బులు పోతాయేమోననా నీ డౌట్! నోనో అలా ఏం జరగదు. కావాలంటే రేపే కమల్‌నాథ్‌కి ఫోన్‌ చేసి మాట్లాడతాను. నీతో కూడా మాట్లాడిపిస్తాను. పడుకో”
”నేనెందుకు మాట్లాడటం… మీరు, మీ నాన్నగారు మాట్లాడారుగా. నా సంతకం మీచేత చేయించింది మీ నాన్నే కదూ?”
”అబ్బా! ఇక దాన్ని వదలవా?”
”ఆ ఒక్క సంతకమే కదండీ నన్ను అనాధను, దిక్కులేనిదాన్ని చేసింది. అలాంటి సంతకం విలువ మీకు తెలియకపోవచ్చు. నాకు బాగా తెలుసు. ఒక మనిషిని ఉన్నపళంగా అధఃపాతాళానికి తొక్కినా, పైకి తెచ్చినా ఆ ఒక్క దొంగ సంతకానికే సాధ్యం!”
”అబ్బా! ఇంకెప్పుడూ అలా పెట్టనులేవే పడుకో! తప్పయిపోయిందంటున్నానుగా!” అన్నాడు.
”నేను మీకు చిన్నపిల్లలా కన్పిస్తున్నానా?”
”ఎవరన్నారలా?” అన్నాడు.
ఆమె ఏది మాట్లాడినా అతను చాలా తేలిగ్గా తీసుకుంటున్నాడని అర్థమైంది మోక్షకి. ఇక ఏం మాట్లాడినా వృధా అనుకుంది. అతనికో నమస్కారం పెట్టింది. ఆమె కంట్లో నీళ్లు కదులుతున్నాయి. ముక్కు తుడుచుకుంటూ”ఎలాగైతేనేం చాలా కష్టపడ్డారులెండి! నా కష్టాన్ని నాకు, నా బిడ్డకు దక్కకుండా చేశారు. ఆ పుణ్యం వూరికే పోతుందా!”
”శాపనార్థాలు పెట్టకే! నేను నీ మొగుడిని”
”మొగుడనేవాడు ఎలా వుండాలి. ప్రపంచాన్ని ముంచైనా భార్యను పోషించాలి. కానీ మీరు నన్ను ముంచి నా డబ్బులు తీసికెళ్లి కమల్‌నాథ్‌ అకౌంట్లో వేశారు. ఇదేమైనా బాగుందా?”
”నీకు దణ్ణం పెడతా పడుకోవే! ఆ డబ్బులు ఎక్కడికీ పోవు” అన్నాడు.
”పోవని నేను కూడా అనుకుంటున్నాను. కానీ ఇప్పుడు నాకు డబ్బులు కావాలి. నన్ను నేను పోషించుకోవాలంటే ఇప్పుడు నా దగ్గర డబ్బులు లేవు. ఉద్యోగం కూడా చేస్తున్నాను. నాకు ఎవరైనా డబ్బులు ఇస్తారేమో అడిగి తెచ్చి నా అకౌంట్లో వేయగలరా?”
బిత్తరపోయాడు ఆనంద్‌…. తల గిర్రున తిరిగినట్లైంది.
”తప్పు చేశానా?” అనుకున్నాడు. ఒక్కక్షణం అతనిలో అంతర్మధనం మొదలై మళ్లీ ఆగింది. ‘ఆ… ఇదేం పెద్ద తప్పు కాదులే. డబ్బులు డబులై వస్తాయిగా’ అనుకున్నాడు. మోక్ష వైపు ధైర్యంగా తిరిగాడు.
”నీ అకౌంట్లో డబ్బులేసి నిన్ను ఖర్చు పెట్టుకోమటనానికి వాళ్లు నీకెవరని… తండ్రా, కొడుకా, భర్తా… ఓ పేద్ద చెబుతోంది మాటలు. నువ్వేమైనా కాంట్రాక్ట్‌ బిజినెస్‌ చేస్తున్నావా లేక రియల్‌ఎస్టేట్ నడుపుతున్నావా? నీకు డబ్బులిస్తే ఒక్క రూపాయికి రెండు రూపాయలు తిరిగి వస్తాయని ఆశపడి ఇవ్వటానికి… ఎందుకిస్తారే నీకు డబ్బులు. ఎవరిస్తారని మాట్లాడుతున్నావ్‌! వినే ఓపిక లేదిక. నోరు మూసుకుని పడుకో!” అన్నాడు.
”కమల్‌నాథ్‌ విషయంలో మీరందరూ చేసింది అదే! కానీ పైకి అలా అనిపించదు” అంటూ మోక్ష పడుకుంది. నిద్ర మాత్రం రాలేదు. ఇన్ని రోజులు పూర్విని కూడా దూరంగా వుంచి కెరీర్‌ కోసం కృషి చేసింది. ఇంతా చేసి ఇప్పుడు మళ్లీ మొదటికొచ్చినట్లైంది. మొదటికి రావడం కాదు. అదనంగా లోన్‌ మిగిలింది. ఇదంతా ఆనంద్‌ వల్లనే. ఇలాటి భర్తలు కూడా వుంటారా?
*****

దృతికి డెలివరీ డేట్ దగ్గర పడుతుందనగా సతీష్‌చంద్ర అస్సాం నుండి వచ్చాడు. అతను నేరుగా తారమ్మ వాళ్ల ఊరెళ్లకుండా తన ఊరే వెళ్లాడు.
ఇంట్లో మనుషులెక్కడో లోపల వున్నట్లు ఇంటిముందు చాలా నిశ్శబ్దంగా వుంది. ఒకప్పుడు వున్నంత శుభ్రంగా కూడా లేదు. గేటు తీసుకొని లోపలకి వెళ్తున్నప్పుడు కూడా కారువైపు చూస్తే ఆ కారు నిండా వేలితో గీతలు గీస్తే స్పష్టంగా కన్పించేంత దుమ్ము వుంది. నీట్ గా పెట్టుకోవచ్చు కదా అనుకుంటూ ఎంట్రన్స్‌ డోర్‌ తీసుకొని హాల్లోకి వెళ్లాడు సతీష్‌చంద్ర.
అక్కడ సోఫాలో కూర్చుని వుంది మాధవీలత.
”అమ్మా!” అని పిలిచాడు సతీష్‌చంద్ర.
ఆమె సతీష్‌చంద్రను చూసింది. చూడగానే పైకి సంతోషపడినట్లు అతనికి అన్పించలేదు.
”ఇదేనా రావడం?” అంది.
”అవునమ్మా!” అన్నాడు.
”నీకు లీవ్‌లు ఇవ్వరేమో! ఉద్యోగం మానేసేమైనా వచ్చావా?” అంది.
సతీష్‌చంద్ర తల్లికి ఎదురుగా కూర్చున్నాడు.
”అమ్మా! బాగున్నావా?” అన్నాడు.
”నా బాగు సరే! నీ సంగతి చెప్పు?” అంది.
”నాకో నెల రోజులు క్యాజువల్‌ లీవులున్నాయి. వాటిని ఎప్పుడు పడితే అప్పుడు వాడుకోకుండా దృతి డెలివరీ కోసం దాచుకున్నాను. ఇప్పుడు ఆ లీవ్‌ల మీదనే వచ్చానమ్మా!”
”బాగుంది. అయితే ఉద్యోగం మానలేదన్నమాట…” వెటకారంగా అంది. ఆమెకెందుకో సతీష్‌చంద్ర అంటే చిన్నప్పటి నుండి అంతే! ఇప్పుడు దృతి మీద కోపం అతనిమీద చూపిస్తోంది.
”ఉద్యోగం ఎందుకమ్మా మానడం? అక్కడ మా సైనికులకు ఏం తక్కువైందని…?”
”తక్కువేం లేదు. పేద్ద సాఫ్ట్‌వేర్‌ జాబ్‌ చేస్తున్నావుగా. కాలనీలో అందరు అదే అనుకుంటున్నారు. అసలు ఆనంద్‌కి వున్న మర్యాద, విలువ నీకు వున్నాయిరా! ఎప్పుడు చూసినా చెత్త స్నేహితులతో తిరిగి నా పరువు తీసేవాడివి. వద్దన్నా వినేవాడివి కాదు. ఇప్పుడేదో వున్నావంటే వున్నావన్నట్లు మేం చెప్పుకుంటున్నాం గాని… నువ్వెంత, నీ ఉద్యోగం ఎంత? ఆఫ్‌ట్రాల్‌ ఒక సైనికుడివి… అంతేగా! అంతమాత్రానికే అక్కడ మాకేం తక్కువని గొప్పలు చెప్పుకుంటావెందుకు?”
”అది కాదమ్మా నేను అనేది. నువ్వు నన్ను సరిగా అర్థం చేసుకోవటం లేదు”
”ఏముందిలే అర్థం చేసుకోటానికి…”
”నువ్వలా ఏముందిలే అని అనకమ్మా! అక్కడ మాకు అన్నీ వున్నాయి”
”ఏమున్నాయిరా అన్నీ…?”
”మేము అక్కడికి వెళ్లిన క్షణం నుండి మాకు అన్నీ ఫ్రీగానే లభిస్తాయి. తిండి, బట్టలు, వసతి, మందులు, జీవితభీమా, రవాణా సదుపాయం, కుటుంబం వుండానికి ఇల్లు, సంవత్సరానికి మూడు నెలలు సెలవులు. ఇలా అన్నీ ఉచితంగానే ఇస్తారు. అందుకే మా సైనికులు తమకొచ్చే జీతం మొత్తం ఇంటికే పంపుకుంటారు. ఇంతకన్నా ఏం కావాలి ఎవరికైనా?” అన్నాడు.
ఆమె ముఖంలో సంతోషం కన్పించలేదు.
”నీకు మొదటి నుండి సాఫ్ట్‌వేర్‌ జాబ్‌ మీద మమకారం ఎక్కువగా వున్నందువల్ల మా సైనికుల విలువ తెలియడం లేదు. కాని ఒక్కసారి మా సైనిక దళాలు ఎలాటి ధైర్యసాహసాలతో కూడిన పనులు, త్యాగాలు చేస్తారో తెలిస్తే నువ్విలా అనవు. గర్వపడతావు”
”ఎవరిక్కావాలి త్యాగాలు? చెప్పుకోటానికి ఏమీ కన్పించనప్పుడు త్యాగాలను మెడలో వేసుకొని తిరగ్గలవా?”
”ఎవరూ ఏదీ మెడలో వేసుకొని తిరగరమ్మా! తృప్తిగా బ్రతికితే చాలనుకుంటారు… ఒక సాఫ్ట్‌వేర్‌ ఇంజనీర్‌ తనకొచ్చే హైరేంజ్‌ శాలరీతో ఒక మంచి కారు, ఇల్లు కొనుక్కొని తృప్తిపడతాడు. నాలాంటి సైనికుడు దేశం మీదకి శత్రువుని రానివ్వకుండా దేశాన్ని కాపాడి తృప్తిపడతాడు. తృప్తే పరమావధి అయినప్పుడు ఎవరు ఏ రంగంలో వున్నా దానికి న్యాయం చేస్తే చాలు కదా! ఇది కాదు అది కావాలి. అది ఇది కావాలి అనుకుంటూ కూర్చుంటే ఏమొస్తుంది చెప్పు” అన్నాడు.
ఆ మాటలకు ఆమె ఏమాత్రం తృప్తిపడలేదు.
”నాకు క్లాస్‌ తీసుకుంటున్నావా?” అంది.
అతనిక ఆ విషయాన్ని వదిలేసి అటుఇటు చూస్తూ ”అమ్మా! నాన్న లేరా?” అన్నాడు.
”లేడు. అన్నయ్యతో కలిసి ఎటో వెళ్లినట్లుంది”
”కారు తీసికెళ్లలేదా?”
”లేదు. దానికేదో రిపేరు వచ్చినట్లుంది! నాన్న అన్నయ్య పని మీద ఈ మధ్య బిజీగా ఉన్నాడు” అంది.
అంతలో సతీష్‌చంద్ర మొబైల్‌ రింగయింది. నెంబర్‌ చూడగానే వెంటనే లిఫ్ట్‌ చేసి ”ఇప్పుడే వచ్చాను ఆంటీ! అమ్మ దగ్గర వున్నాను. అటే వస్తున్నాను” అన్నాడు.
”త్వరగా రా సతీష్‌! దృతికి నొప్పులొచ్చాయి. హాస్పిటల్‌కి తీసికెళ్తున్నాము. ప్రవీణ్‌ కూడా ఇప్పుడే వచ్చాడు” అంటూ హడావుడిగా కాల్‌ కట్ చేసింది తారమ్మ.
సతీష్‌ లేచి నిలబడి ”అమ్మా! నేను వెళ్తున్నాను. దృతిని హాస్పిటల్‌కి తీసుకెళ్తున్నారట. నాన్న, అన్నయ్య వచ్చాక మీరంతా హాస్పిటల్‌కి రండి” అంటూ వెళ్లిపోయాడు.
******

సతీష్‌చంద్ర హాస్పిటల్‌కి వెళ్లిన గంటకే దృతికి మగపిల్లవాడు పుట్టాడు.
”ఈ రోజుల్లో ఆపరేషన్‌ లేకుండా కాన్పులు జరగడం అరుదు. నువ్వు అదృష్టవంతుడివి సతీష్‌చంద్రా! దృతికి నార్మల్‌ డెలివరీ అయింది. బాబు బాగున్నాడు” అంటూ ఒక్కొక్కరినే తీసికెళ్లి బాబును, దృతిని చూపించింది తారమ్మ. ఆమె హడావుడి, సంబరం చూస్తుంటే ముచ్చటేసింది సతీష్‌చంద్రకి.
సతీష్‌చంద్ర హాస్పిటల్లో వున్నాడన్న మాటేకాని మాటిమాటికి అతనికి తల్లిదండ్రులు గుర్తొస్తున్నారు. ముఖ్యంగా బాబు పుట్టాక. వాళ్లంతా వచ్చి బాబును చూడాలని వుంది. చూసి ఆనందపడుతుంటే ఆ ఆనందాన్ని చూడాలని వుంది. అందుకే అతను జర్నీలో వున్నప్పుడే తండ్రికి కాల్‌ చేశాడు. కాల్‌ లిఫ్ట్‌ చేసి
”నేను కొంచెం అర్జంట్ పనిలో వున్నాను సతీష్‌! నీకు మళ్లీ కాల్‌ చేస్తాను” అంటూ సతీష్‌చంద్ర చెప్పబోయేది వినకుండానే కాల్‌ కట్ చేశాడు. ఆయన తిరిగి కాల్‌ చెయ్యలేదు. మరచిపోయి వుంటాడనుకుని మళ్లీ కాల్‌ చేశాడు. అప్పుడు కూడా అంకిరెడ్డి అలాగే మాట్లాడాడు.
ఇప్పుడు వెళ్లి కన్పించి, బాబు పుట్టినట్లు చెప్పి, వాళ్లను హాస్పిటల్‌కి తీసుకొద్దామని ఒక్కడే బయలుదేరి ఇంటికెళ్లాడు సతీష్‌చంద్ర.
మాధవీలత దగ్గరకి వెళ్లి ”నీకు మనవడు పుట్టాడమ్మా! తల్లీ, బిడ్డా హాస్పిటల్లోనే వున్నారు. నిన్ను తీసికెళ్లాలని వచ్చాను. రామ్మా! వెళ్దాం. బాబును చూద్దువు గాని” అన్నాడు సంతోషపడుతూ.
అది వినగానే ”కీరమ్మా!” అంటూ కేకేసింది మాధవీలత.
కీరమ్మ వెంటనే వచ్చి అక్కడ వున్న సతీష్‌చంద్రను చూసి ”బాబుగారు! మీరా! బాగున్నారా?” అంటూ అభిమానంగా పలకరించి వినయంగా నిలబడింది.
ఇప్పుడంత వినయం అవసరమానే. ఓవర్‌ యాక్షన్‌ కాకపోతే అన్నట్లు కీరమ్మవైపు చూసి ”రాత్రేగా నీ చెల్లెలుకు కొడుకు పుట్టాడు. ఎలా వున్నాడు?” అడిగింది మాధవీలత.
”బాగున్నాడమ్మా! ఇప్పుడు అక్కడ నుండే వస్తున్నాను”
”సరే! ఇక నువ్వు వెళ్లు” అంది మాధవీలత.
కీరమ్మ వెళ్లగానే అక్కడ వున్న సతీష్‌చంద్రను చూసి ”అలా పలకరించి తెలుసుకోవటమే నాకు హాయిగా వుంటుంది సతీష్‌! వెళ్లి చూడటం ఇష్టం వుండదు” అంది.
సతీష్‌చంద్ర గాయపడ్డట్లు చూసి ”పనిమనిషి చెల్లెలు కొడుకు నా కొడుకు ఒకటేనా అమ్మా!” అన్నాడు.
ఆమె మాట్లాడలేదు.
”ఇంత మెటీరియలిస్ట్‌గా ఎలా వుండగలుగుతున్నావమ్మా?”
”నాకు మాత్రం తెలుసా సతీష్‌! నేను కలలు కన్న విధంగా నా జీవితం లేక బాధపడుతూ కూర్చుంటే లేని రోగాలు వస్తాయని, బాధపడలేక నవ్వలేక ఇదిగో ఇలా గడుపుతున్నాను” అంది ముఖాన్ని పక్కకి తిప్పుకుని.
ఆమెను పరీక్షగా చూసి ”నేను వచ్చినప్పటి నుండి గమనిస్తున్నాను! నీకు ఒంట్లో బాగుండటం లేదా? కన్ను నొప్పిగా వుందా? దాన్నే ఒకచేత్తో పట్టుకుని మాట్లాడుతున్నావ్‌? అసలా కన్నుకేమైంది?” అన్నాడు.
ఆమె కలవరపడి ”నా కంటికేమైంది… ఏం కాలేదు” అంది గంభీరంగా. ఆమె గత కొద్దిరోజులుగా కంటి పక్కన రెండు మచ్చ లున్నాయని అవి కన్పించకుండా ఒక చేత్తో ఒక కంటిని మూసుకునే తిరుగుతోంది. మోక్ష కన్పించినప్పుడు నువ్విచ్చిన వెదవ సలహా వల్ల, నువ్వు చేసిన దిక్కుమాలిన ఫేస్‌ప్యాక్‌ల వల్ల నా ముఖానికి మచ్చలొచ్చాయని తిడుతూనే వుంది. అది సతీష్‌ దగ్గర దాచింది.
”నువ్వేదో దాస్తున్నట్లున్నావు. ఏమైనా ప్రాబ్లమ్‌ వుంటే చెప్పమ్మా! నిన్ను మా మిలటరీ హాస్పిటల్‌కి తీసికెళ్లి ట్రీట్మెంట్ ఇప్పిస్తాను. అలాంటి ఫెసిలిటీ కూడా వుంటుంది మాకు” అన్నాడు.
”మీకు లేని ఫెసిలిటీస్‌ లేనట్లున్నాయిగా” అంది చులనకనగా చూస్తూ.
సతీష్‌ అది గమనించి ”అమ్మా! నాన్నగారు లేరా? ఫోన్‌ చేస్తే లిఫ్ట్‌ చెయ్యటం లేదు” అన్నాడు.
”నీకంటే పనీపాటా లేక ఫోన్లు చేసుకుంటూ కూర్చుంటావ్‌! నాన్నకి అన్నయ్యకి అంత తీరిక ఎక్కడిది. వాళ్లేదో ముఖ్యమైన వ్యవహారం గురించి మాట్లాడుకుంటూ లోపల వున్నారు. వెళ్తావా? ఎందుకులే కూర్చో. నువ్వెళ్లి వాళ్లనెందుకు కదిలిస్తావు. పిల్లాడు పుట్టాడని చెప్పానికేగా. వాళ్లు బయటకొచ్చాక చెప్పొచ్చులే. తొందరేముంది” అంది.
అమె అలా అంటున్నప్పుడే అంకిరెడ్డి, ఆనంద్‌ గదిలోంచి బయటకొచ్చారు. అంకిరెడ్డి సతీష్‌చంద్రను చూసి ”సతీష్‌! నేను, అన్నయ్య వేరే పనిమీద బయటికి వెళ్తున్నాం. నీతో తర్వాత మాట్లాడతాను” అంటూ ఆగకుండా వెళ్లిపోయాడు. ఆయన వెంట ఆనంద్‌ వెళ్లాడు.
సతీష్‌చంద్ర ఆశ్చర్యపోయి
”ఎక్కడికి వెళ్తున్నారమ్మా వాళ్లు? ఎందుకంత టెన్షన్‌ టెన్షన్‌గా వెళ్తున్నారు. కనీసం నాతో ఒక్క మాటయినా మాట్లాడలేదు” అన్నాడు.
”చెప్పానుగా వాళ్ల వ్యవహారాలు పెద్దవని. వాళ్లను చూస్తూ కూడా అడుగుతావేం! కన్పించటం లేదా ఎంత హడావుడిగా వెళ్లారో! లక్ష్యాలు పెద్దవైనప్పుడు టెన్షన్‌ వుంటుంది. వాళ్లు కూడా ఏ టెన్షన్‌ లేకుండా నీలాగ వుంటే ఈ కాలనీలో తలెత్తుకుని తిరగనవసరం లేదు” అంది.
సతీష్‌చంద్ర వెంటనే లేచి ”వెళ్తున్నానమ్మా!” అంటూ నేరుగా హాస్పిటల్‌కి వెళ్లాడు.
రాత్రికి మోక్ష ఆఫీసు నుండి రాగానే మాధవీలతకు నచ్చజెప్పి కారులో ఎక్కించుకొని అంకిరెడ్డి ఆనంద్‌ హాస్పిటల్‌కి వెళ్లారు. దృతిని, బాబుని చూసి వచ్చారు.
*****

వారం రోజులు గడిచాక రాత్రి పదిగంటలయినా మోక్ష ఆఫీసు నుండి ఇంటికి రాలేదు. అంతవరకు మామూలుగానే వున్న ఆనంద్‌ మోక్షకి ఫోన్‌ చేశాడు. ఆమె లిఫ్ట్‌ చెయ్యలేదు. ఆఫీసులో ఎవరిని అడిగినా సరైన సమాధానం చెప్పటం లేదు. మోక్ష ఎక్కడికెళ్లింది మాకు తెలియదన్నారు.
డైనింగ్‌ టేబుల్‌ దగ్గర ఒకప్పుడు వున్న సందడి ఇప్పుడు లేదు. వెలితిగా వుంది అంకిరెడ్డికి… మాధవీలత మౌనంగా వుంది.
”కొలీగ్స్‌తో ఏదైనా టూర్‌ వేసుకుని వెళ్లిందేమో రేపొకసారి బాగా ఎంక్వయిరీ చెయ్యి ఆనంద్‌” అంటూ అంకిరెడ్డి తన గదిలోకి వెళ్లిపోయాడు.
తల్లికి, మోక్షకు ఈ మధ్యన మాటలు సరిగా లేవని ఆనంద్‌కి తెలుసు కాబట్టి తల్లి దగ్గర మోక్ష ఇంటికి రాని విషయం ఎత్తకుండా అతను కూడా తన గదిలోకి వెళ్లాడు.
*****

మోక్ష ఎటూ వెళ్లలేదు. ఆఫీసు నుండి నేరుగా బస్టాండ్‌కెళ్లి బస్సెక్కి తన ఊరు వెళ్లింది. రాత్రికి భోజనాల సమయంలో అందరూ వినేలా ”నేను రేపటి నుండి ఆఫీసుకి ఇక్కడి నుండే వెళ్తానమ్మా!” అంది.
అది విని మోక్ష తల్లిదండ్రులు కాని, అన్నయ్య, వదిన కాని ఏమీ అనలేదు. ‘ఆనంద్‌, నువ్వు గొడవ పడ్డారా?’ అని అడగలేదు. ‘గొడవలేమైనా వుంటే సర్దుకుపోండి’ అని చెప్పలేదు. మోక్ష అన్నయ్య మాత్రం ‘ఉదయాన్నే మోక్షకి బాక్స్‌లో అన్నం పెట్టివ్వమ్మా! బస్‌లో వెళ్తుంది. డ్రైవర్‌ నాకు తెలిసినవాడే! రాత్రికి మోక్ష వచ్చే టైంకు బస్‌స్టాండ్‌కి నేను వెళ్లి తీసుకువస్తాను” అన్నాడు.
మోక్ష తల్లి ‘సరే!’ అంది.
ఆ రాత్రికి పూర్వి పక్కన పడుకొని హాయిగా నిద్రపోయింది మోక్ష.
తెల్లవారి స్నానం చేసి ఆఫీసుకెళ్లాలని రెడీ అవుతున్న మోక్షకు తల దువ్వుతూ ”ఎందుకొచ్చావు మోక్షా? ఆనంద్‌ కాని, మీ అత్తగారు కాని ఏమైనా అన్నారా?” అడిగింది మోక్ష తల్లి.
”వాళ్లేమీ అనలేదమ్మా! నాకే ఆ ఇంట్లో వుండాలనిపించలేదు. నువ్వు, పూర్వి గుర్తొస్తున్నారు. ఇక్కడికొచ్చాక నాన్నను, అన్నయ్యను, వదినను చూసుకున్నాక బాగుంది. అంతే!” అంది.
”ఇంకేమైనా వుంటే నాతో చెప్పు మోక్షా! మనసులో పెట్టుకోకు!”
”ఏమీ లేదమ్మా! వుంటే చెబుతాను” అంది.
”మోక్షా! నువ్వొక్కసారి అన్నావ్‌ గుర్తుందా?”
”ఏంటమ్మా అది?”
”దృతి నీ డ్రెస్‌ గురించి కామెంట్ చేసిందని…”
”ఓ అదా! అవును చేసిందట! ఆనంద్‌ చెప్పాడు”
”కానీ నాకెందుకో అది నమ్మబుద్ది కావటంలేదమ్మా! నాకు తెలిసి దృతి అలా అనే మనిషి కాదు”
”నాక్కూడా ఇప్పుడిప్పుడే నీకొచ్చిన డౌటే వస్తోందమ్మా! పాపం అనవసరంగా దృతిని బాధ పెట్టాను. అసలు ఇదంతా ఆనంద్‌ వల్లనే జరిగింది”
”అందుకే చెప్పుడు మాటల్ని వినకూడదు మోక్షా! విన్నా నమ్మకూడదు. ఇది ఎంత వరకు నిజం అన్నది కూడా గమనించుకోవాలి”
”తప్పయిపోయిందమ్మా! దృతి విషయంలో ఆనంద్‌ వల్ల నేను చాలా తప్పు చేశాను. ఆనంద్‌ కన్పిస్తే అడుగుతాను. దృతికి ఫోన్‌ చేసి సారీ చెబుతాను” అంటూ జుట్టుకు చకచక రబ్బర్‌బాండ్‌ తగిలించుకొని, పూర్వికి ముద్దు పెట్టి వదిన ఇచ్చిన లంచ్‌బాక్స్‌ను బ్యాగ్‌లో పెట్టుకుని అన్నయ్య బైక్‌మీద బస్టాండ్‌కి వెళ్లి బస్సెక్కి వెళ్లిపోయింది.
ఆమె వెళ్లేటప్పటికే ఆఫీసులో కూర్చుని వున్నాడు ఆనంద్‌.
ఆనంద్‌ని చూసి ఆశ్చర్యపోలేదు. ”ఏమిటీ ఇలా వచ్చారు?” అని అడగలేదు. నిశ్శబ్దంగా వెళ్లి తన సీట్లో కూర్చుని హ్యాండ్‌బ్యాగ్‌లో వున్న లంచ్‌బాక్స్‌ని డెస్క్‌లో పెట్టింది. హాండ్‌బ్యాగ్‌ని టేబుల్‌పై పెట్టుకొంది. లోపలకెళ్లి ఏర్‌టెల్‌ ఆఫీసువాళ్లు ఇచ్చిన డ్రస్‌కోడ్‌ వేసుకొని వచ్చి తన సీట్లో కూర్చుంది.
ఆనంద్‌లో ఒకప్పటి ఆవేశం, కోపం లేవు. అలా అని ప్రశాంతంగా కూడా లేడు. ఏదో బాధతో కూడిన మౌనం. మోక్షను పలకరించలేకపోతున్నాడు.
మోక్ష పక్కసీట్లో వుండే కొలీగ్‌ వచ్చింది. మోక్షకి ఎదురుగా కూర్చుని వున్న ఆనంద్‌ వైపు చూసి ఆమెకూడా లోపలకి వెళ్లి డ్రస్‌ మార్చుకుని వచ్చింది. రాగానే ఆనంద్‌ని పలకరించింది.
”ఏం ఆనంద్‌ గారు అలా వున్నారు? మొన్నలా లేరే!” అంది కొలీగ్‌.
”కష్టాలొచ్చాయండి! అందుకే మొన్నలా లేను!”
”కష్టాలా?”
”అవును. కమల్‌నాథ్‌ హ్యాండిచ్చాడు. ఎక్కడున్నాడో తెలియడం లేదు. ఒకరోజు గోవాలో వున్నాడంటారు. ఒకరోజు మధురైలో వున్నాడంటారు. ఒకరోజు మన పక్క విలేజ్‌లో వున్నాడంటారు. ఎవరికీ కన్పించకుండా తిరుగుతున్నాడు. ఫోన్లో కూడా దొరకడం లేదు. నేను అతనికి చాలా డబ్బు ఇచ్చానండీ! దీనివల్ల నాకు, మా నాన్నగారికి మూడు రోజుల నుండి తిండిలేదు…. నిద్రలేదు”
”అతన్నెలా నమ్మారు సర్‌!”
”అతను నాకు, నా స్నేహితునికి చాలాకాలంగా పరిచయం. రోజూ ఫోన్లో మాట్లాడేవాడు మేడమ్‌! అతని భావాలు, యాటీట్యూడ్‌ నాకు నచ్చాయి. లేకుంటే అంత డబ్బు ఎలా ఇస్తాను”
”ఎంత నచ్చినా, ఎంత తెలిసినా, ఎంత స్నేహితుడైనా ఫోన్లో మాట్లాడగానే అంత డబ్బును ఇచ్చేస్తారా సర్‌! రోజూ కన్పించే భార్య పుట్టిన రోజంటేనే ఒక డ్రస్‌ కొనివ్వాలంటే అంతగా ఆలోచిస్తారే అతనెవరో నాలుగు మాటలు నమ్మకంగా మ్లాడగానే అంత డబ్బు ఎలా ఇచ్చారు?”
”ఇచ్చానండీ! ఇచ్చేవరకు నన్ను అతను ఊపిరి తీసుకోనివ్వలేదు. ‘ముద్దొచ్చినప్పుడే చంకనెక్కాలి ఆనంద్‌! లాభాలు వస్తున్నప్పుడే పెట్టుబడి పెట్టాలి. ఇప్పుడు నేను తీసుకున్న కాంట్లాక్ట్‌ వర్క్‌ సామాన్యమైనది కాదు’ అంటూ ఫోన్లో అదేపనిగా వెంటబడ్డాడు. వున్న డబ్బులన్నీ ఓ చోటకి చేర్చి అతని అకౌంటుకి పంపాను. అలా చెయ్యడం కోసం చాలా కష్టపడ్డాను. ఇప్పుడనిపిస్తోంది ఎంత దిక్కుమాలిన పని చేశానా అని… అతనిక దొరకడేమోనని భయంగా వుంది” అన్నాడు.
”ఇదంతా మోక్షకు చెప్పకుండా చెయ్యటమే మీరు చేసిన పొరపాటు సర్‌! తనకి మీరు చెప్పి వుంటే నా సలహా తీసుకునేది. నేను ఇవ్వొద్దనే చెప్పేదాన్ని. ఎందుకంటే అతను మా వారికి చిన్ననాటి స్నేహితుడు!”
ప్రపంచం ఇంత చిన్నదా అన్నట్లు అదిరిపడి చూశాడు ఆనంద్‌. ఇంతవరకు ఆనంద్‌ కమల్‌నాథ్‌ని పొడిచొచ్చే సూర్యుడే అనుకున్నాడు. అలాగే అందరితో చెప్పాడు.
”మోక్ష నిన్న నాకు చెప్పగానే ‘అయ్యో! వీళ్లు కమల్‌నాథ్‌ చేతిలో అనవసరంగా దెబ్బతిన్నారే అనుకున్నాను. మనిషికి స్వార్థం వుండొచ్చు, మోసం వుండొచ్చు, దుర్మార్గం వుండకూడదు. కమల్‌నాథ్‌ దుర్మార్గుడు ఆనంద్‌గారు!”
”అలాగా! నాకు తెలిసి అతను చాలా మంచివాడిలా అన్పించేవాడు మేడమ్‌! రోజూ ఫోన్లో స్నేహంగా మాట్లాడటమే కాకుండా నాలో ఏ చిన్న అసంతృప్తి వున్నా మాటలతో దాన్ని తుడిచేసేవాడు. నాపట్ల చాలా శ్రద్ధగా వుండేవాడు. ఆరోగ్యానికి మంచిది ఆవునెయ్యి వాడమనేవాడు. ఆయుర్వేదం గురించి, అశ్వనీ దేవతల గురించీ చెప్పేవాడు. అతనికి తెలియని విషయం లేదు. డబ్బును ఎలా సంపాయించాలో, ఎంత నిజాయితీగా ఖర్చు పెట్టాలో చెప్పేవాడు. ఆదివారాలు ఎక్కువగా నేను అతనితోనే వుండేవాడిని…” అన్నాడు.
”అంత బాగా అడిక్ట్‌ అయ్యారన్నమాట అతని మాటలకి…” అంది కొలీగ్‌.
”అలా ఏం కాదు మేడమ్‌! అతని మాటల్లో ఒక రోల్‌మోడల్‌ కన్పించేది. ఉదయాన్నే యోగా చెయ్యమనడం, టీవీలో ప్రవచనాలు వినమనడం, ఏది పాపమో, ఏది పుణ్యమో చెప్పటం, గరుడ పురాణం చదవమనడం, భారత, రామాయణాలను ఇంట్లో పెట్టుకోమనడం, భగవద్గీతను ఒకరోజు కొరియర్లో పంపటం, ఎవరు చేస్తారు మేడమ్‌ ఇలాటివి? అతను చేశాడు… అతనికి పసిపిల్లలు, ముసలివాళ్లు, మూగజీవాలు, పకక్షులు అంటే ప్రేమ. మొక్కలంటే ప్రాణం. ఇంటిపక్కన పండించే కూరగాయల్ని దారినపోయే వాళ్లకి, గుడిలో పూజారులకి, అనాధ పిల్లలు వుండే ఆశ్రమాలకు ఉచితంగా ఇచ్చేస్తాడట… అలా ఎవరు ఇస్తారు? పావురాళ్లకు ప్రతిరోజు గింజలు పెట్టి నీళ్లు పోస్తాడట. ఇదెంత మంచిపని. అతన్ని మంచివాడు కాదని ఎలా అనుకుంటాం?” అన్నాడు.
”ఊ… ఇంకా ఏమనేవాడు?”
”పైరసీ సిడిలలో సినిమాలు చూడటం నేరమనేవాడు. దేశాన్ని దోచుకునేవాళ్లను చూస్తుంటే నా మనసెందుకో క్షోభిస్తుంది ఆనంద్‌ అనేవాడు. అన్యాయాన్ని తట్టుకోలేనట్లు విలవిల్లాడుతూ మ్లాడేవాడు. కసి, కోపం, పట్టుదల లేనివాడు పైకి రాలేడని చెప్పేవాడు. ఇవన్నీ వింటుంటే ఎవరికైనా ఏమనిపిస్తుంది మేడమ్‌?” అన్నాడు ఆనంద్‌.
”పక్కా దొంగవెదవ అన్పిస్తుంది. ఇలాటి మాటలు ఎవరు మాట్లాడినా నమ్మకూడదు. డబ్బులు అవసరమైనప్పుడే, అవతలవాళ్లను ప్లాట్ చెయ్యాలనుకున్నప్పుడే ఎక్కువ శాతం ఇలాటి నీతి కబుర్లు చెబుతుంటారట. మొన్నొక సైకాలజీ సర్వేలో తేలింది. ఎలాగూ అతన్ని నమ్మారు. డబ్బులిచ్చేశారు. ఇక దాని గురించి ఎందుకులెండి ఎంత మాట్లాడుకున్నా వేస్ట్‌!” అంది కొలీగ్‌.
మోక్ష తలవంచుకొని ఏదో పని చేసుకుంటున్నట్లు నటిస్తూ వాళ్లిద్దరి మాటల్ని వింటూ వుంది. ఆనంద్‌ కొలీగ్‌ వైపు చూడకుండా కొద్దిగా తలవంచుకొని ఆలోచిస్తున్నాడు.
”అతను లక్షలే కాదు ఆనంద్‌ గారూ! వందలు, వేలు ఇచ్చినా తీసుకుంటాడట. మళ్లీ తిరిగి ఇవ్వడట! నీలాటివాళ్లు మాకు తెలిసి వందల్లో వుంటారు. వాళ్ల బాధలు చెప్పుకోబోయినా అతను వినడట. ”మీ బాధలు నాకెందుకు చెబుతారు. వినే ఓపిక నాకెక్కడిది” అంటూ కాల్‌ కట్ చేస్తాడట… అతను మిమ్మల్నే కాదు, సొంత బావమరుదుల్నే ముప్పు తిప్పలు పెట్టాడట”
సొంత బావమరుదుల్నా!!! అదెప్పుడూ అతను తనతో చెప్పలేదే! తనుకూడా తన బావమరిదిని కట్నం డబ్బు కోసం బాగానే బాధ పెట్టాడు. తన స్టోరీ వేరు. కమల్‌నాథ్‌ స్టోరీ ఏంటో?
”ఎలా బాధపెట్టాడు మేడమ్‌?” అడిగాడు ఆనంద్‌. ఆనంద్‌కి తన డబ్బులు ఇక రావేమోనన్న బెంగతో నీరసం వస్తోంది.
”చాలా కాలం క్రితం వాళ్ల బావమరుదులతో డబ్బులిస్తాను, స్థలం కొనమన్నాడట. వాళ్లు కొని వాళ్ల పేరుతో పెట్టుకున్నారట. ఇతను కొద్దిరోజులయ్యాక డబ్బులు ఇవ్వకుండానే ‘ఆ స్థలం నాది, అన్యాయంగా మీ పేరుతో పెట్టుకున్నారు. గుడిలోకొచ్చి ప్రమాణం చెయ్యండి’ అంటూ గోలచేసి వాళ్ల వెంటపడ్డాడట… ఇదీ కమల్‌నాథ్‌ బ్యాగ్రౌండ్‌, కమల్‌నాథ్‌ క్యారెక్టర్‌!” అంది కొలీగ్‌.
”ఇదంతా నాకు తెలియదు మేడమ్‌! అతనితో అంత క్లోజ్‌గా వుండి కూడా అతని మనసులో వున్నది తెలుసుకోలేకపోయాను” ఆనంద్‌కి చెమటలు పడుతున్నాయి.
”ఎలా తెలుస్తుంది ఆనంద్‌గారు. అందుకే ఎంత తెలిసినా, ఎంత చూసినా, ఎంత స్నేహితుడైనా పరాయివాళ్లను నమ్మకూడదు. లక్షలకు లక్షలు వాళ్ల అకౌంట్లకు పంపకూడదు. డబ్బు ఇచ్చే వరకే మనం తెలివిగలవాళ్లం. ఆ తర్వాత వాళ్లు తెలివిగల వాళ్లవుతారు. నువ్వే కాదు ఈరోజుల్లో చాలామంది మీలాటి వాళ్లు తాము సంపాయించుకున్న డబ్బుల్ని తమ అకౌంట్లో కన్నా వేరేవాళ్ల అకౌంట్లలో వేసి తృప్తి పడుతుంటారు. అవి ఎప్పటికైనా పెరిగి తిరిగి తమ అకౌంట్లలో వచ్చి పడతాయనుకుంటారు. అదంతా భ్రమ… కష్టపడి సంపాయించుకుంటున్న ప్రతి పైసాను ఫ్యామిలీకి పెట్టుకోవాలి. ఆ తర్వాత అంతో ఇంతో మిగిలితే వృద్దాప్యానికి దాచుకోవాలి. అంతేకాని ఇలాటి ఆశబోతు పనులు చెయ్యకూడదు. జీవితాలు నరకప్రాయం అవుతాయి. కమల్‌నాథ్‌ లాంటివాళ్లు ఎవరితో స్నేహం చేసినా వాళ్లకి భూలోక నరకాన్ని చూపిస్తారు” అంది కొలీగ్‌.
”మీరు చెప్పేది కరక్టే మేడమ్‌! నేను మూడు రోజులుగా పడుతున్న బాధ మామూలుగా లేదు. నేను అతనికి పంపిన డబ్బులన్నీ ఒక్కో రూపాయి నా కళ్ల ముందు మెదులుతుంటే ఏడుపొస్తోంది. అయినా నేను అతన్ని వదలను మేడమ్‌! అందర్నీ వెంటేసుకుని అతను ఎక్కడున్నా వెళ్తాను” అన్నాడు.
”మీరు వెళ్లగలరు. ఆడవాళ్లు వెళ్లగలరా?”
”ఆడవాళ్లా!! ఆడవాళ్లేంటి మేడమ్‌?”
”నేనిలా అనొచ్చో లేదో తెలియదు కాని కొంతమంది అమాయకులైన ఆడవాళ్లకి కమల్‌నాథ్‌ లాంటివాళ్లు పరిచయం అయ్యాక వాళ్లకు వాళ్ల భర్తలు మామూలు పురుషుల్లాగా కమల్‌నాథ్‌ ఒక్కడే యుగపురుషుడులాగా అన్పిస్తాడట. భర్తలు చూపించే ప్రేమ సరిపోక కమల్‌నాథ్‌ చెప్పే దొంగమాటలు, దొంగ ప్రేమ తృప్తిగా అన్పిస్తాయట. అందుకే తమ భర్తల దగ్గర తామేదో నష్టపోతున్నట్లు ఏడ్చుకుంటూ అతనేదో రక్షిస్తాడని అనుకుంటూ అతను ఏమడిగినా (బంగారం, డబ్బు) ఎంత అడిగినా ఇచ్చేస్తుంటారట. మళ్లీ తిరిగి ఇమ్మని అడిగితే ‘మీకెందుకు డబ్బులు? అంతగా బ్రతకలేమనుకుంటే చెప్పండి ‘సైనైడ్‌’ పంపిస్తా. అది చాలా చిన్నగా వుంటుంది. అది తీసుకుంటే వెంటనే ప్రాణం పోతుంది. బ్రతికి ఏం సాధిస్తారు?’ అంటాడట. ఇలా అనే హక్కు అతనికి ఎవరిచ్చారండీ! ఇది దుర్మార్గం కాదా! తన వారసులకి ఆస్తులివ్వడం కోసం ఇంత అన్యాయంగా ప్రవర్తించాలా? అదేం అంటే నేను చేస్తున్న ఏ పని అయినా మోసంతో దుర్మార్గంతో కూడుకున్నదే అయితే ఆ పనిని దేవుడెందుకు చెయ్యనిస్తాడు అంటూ దేవుడి మీదకు నెట్టేస్తాడట. నాకు తెలిసి జీవితం చివర్లో కష్టపడుతూ బ్రతికే ఆడవాళ్లు కొందరికి ఎప్పుడో ఒకప్పుడు కమల్‌నాథ్‌ లాంటి వ్యక్తులతో పరిచయం వుండి వుంటుంది. లేకుంటే అన్ని కష్టాలు రావు” అంది.
తప్పులెన్నువారు తమ తప్పులెరుగరన్నట్లు ”ఇందులో మీ ఆడవాళ్ల తప్పేమి లేదంటారా మేడమ్‌?” అన్నాడు ఆనంద్‌.
”వుంది ఆనంద్‌ గారు! ప్రతి తప్పు వెనక ఏదో కొంత ఆశ వుంటుంది. ఆశ వేరు, అత్యాశ వేరు. అత్యాశకు లొంగినవాళ్లు చావుదెబ్బలు తింటున్నా అదే ప్రపంచం అనుకుంటారు. ఇంకో ప్రపంచంలోకి వెళ్లలేరు. మా ఆడవాళ్లలో కూడా కొన్ని బలహీనతలు వున్నాయి. వాళ్లకి తమ మాటల్ని శ్రద్ధగా వినేవాళ్లు కావాలి. పంచుకునే వాళ్లు కావాలి. ఆ పంచుకునే వెలితి ఏదో ఆడవాళ్లతోనే పంచుకుంటే ఇలా మోసపోయే అవకాశం వుండదు. నేనూ, మావారు కమల్‌నాథ్‌ గురించి మ్లాడుకునే ప్రతిసారి ఇదే అనుకుంటాం” అంది.
ఆనంద్‌ పిడికిళ్లు బిగుసుకున్నాయ్‌ ”ఏది ఏమైనా కమల్‌నాథ్‌ని నేను వదలను మేడమ్‌!” అన్నాడు.
కొలీగ్‌ మాట్లాడలేదు. మోక్ష తల ఎత్తి చూడటం లేదు.
అతను మోక్షవైపు తిరిగి ”మోక్షా! నువ్వు రాత్రి ఇంటికి రాకపోతే టెన్షన్‌ పడ్డాను. ఒక్క రాత్రి నువ్వు లేకపోతేనే నీ విలువ తెలిసింది. ఇవాళ మీ ఊరు వెళ్లొద్దు. మన ఇంటికి రా!” అన్నాడు.
మోక్ష వస్తాననలేదు, రాననలేదు. సూటిగా అతన్నే చూస్తూ ”ధృతి నా డ్రెస్‌లని కామెంట్ చేసిందన్నారుగా? నిజం చెప్పండి చేసిందా?” అంది.
అతను ఉలిక్కిపడి ”అదిప్పుడెందుకు? ఎప్పుడో జరిగినవి ఇప్పుడు మాట్లాడుకోవటం అవసరమా?”
”అవసరమే! అబద్దాలను సృష్టించి మా ఇద్దరి మధ్యన గొడవ పెట్టి మాకు మనశ్శాంతి లేకుండా చేశారు”
”అయితే ఇప్పుడేంటి? మన సమస్యను పక్కకి నెట్టి అదెందుకు మాట్లాడుతున్నావో నాకు అర్థం కావటం లేదు. నేనా విషయం ఎప్పుడో మరచిపోయాను. మీరైనా చెప్పండి మేడమ్‌! గతంలో జరిగిపోయిన వాటిని గెలకొద్దని…”
”గెలకను. ధృతి నన్ను కామెంట్ చేసిందా లేదా? అది చెప్పండి?”
”చెయ్యలేదు. నేనే కావాలని చెప్పాను”
ఇక ఆనంద్‌ వైపు చూడబుద్ది కాక తల పక్కకి తిప్పుకుంది మోక్ష.
”ప్లీజ్‌! మీరైనా చెప్పండి మేడమ్‌! తను లేకుంటే నేనుండలేను!”
”ఇలాంటివి నేనెలా చెప్పగలను ఆనంద్‌ గారు! ఎవరి ఇన్నర్‌ ఫీలింగ్స్‌ వాళ్ళవి… అయినా తను కూడా వింటుందిగా రావాలనిపిస్తే వస్తుంది. లేదంటే ఆలోచించుకుని మాట్లాడుకోండి” అంది.
కస్టమర్స్‌ రాగానే ఇక మాట్లాడలేదు కొలీగ్‌.
ఆనంద్‌ లేచి తన ఆఫీసు వైపు వెళ్లాడు.
*****

ఇంకా వుంది