జీవితం ఇలా కూడా ఉంటుందా??? 10

రచన: అంగులూరి అంజనీదేవి

”అవి వాడి లోపల వున్న బేబీకి లంగ్స్‌ పెరిగేలా చేస్తారట. లంగ్స్‌ పెరిగితే బ్లెడ్‌ సర్కులేషన్‌ ప్రాపర్‌గా వుండి బాడీ పెరిగే అవకాశాలు వున్నాయంట…”
”అలా ఎన్ని వాడాలి?”
”ముందు ఒకటి వాడి రెండు వారాల తర్వాత స్కాన్‌ తీసి అవసరమైతే మళ్లీ ఇంకో ఇంజక్షన్‌ ఇస్తారట”
”మరి వాడారా?”
”అది నాకు ఇంకా చెప్పలేదు. హాస్పిటల్‌ నుండి రాగానే అమ్మ గొడవ పెట్టుకుందట. ఆ హడావుడిలో అంతవరకే చెప్పాడు నాన్న. స్టెరాయిడ్‌ వాడారో లేదో చెప్పలేదు!”
”వెంటనే వాడమని చెప్పు సతీష్‌! నిర్లక్ష్యం చెయ్యొద్దు. ఆ మధ్యన నేనో పేపర్‌ న్యూస్‌ చూశాను. మనదేశ జనాభా ఒక బిలియన్‌ కంటే ఎక్కువగానే వుందట. ఇంతమందికి సరిపడే భూమి, నీరు, పర్వతాలు, ఆకాశం వుందో లేదో తెలియదు కాని పల్లెటూర్లలో వుండే 60% కంటే ఎక్కువ మందికి శరీర నిర్మాణం సరిగా వుండటం లేదట. వారి శరీరం, మెదడు పూర్తి స్థాయికి ఎదగడం లేదట. ఇదంతా గర్భస్థ శిశువు స్థాయి నుండే వారికి తగిన పోషణ అందకపోవడమేనట. దీనివల్ల కొంతమంది పిల్లలు బరువు తక్కువతో పుడుతున్నారట. అలా పుట్టిన వాళ్లు ఎప్పటికీ సరిగా ఎదగలేరట. పిండంలో పోషకాహార సమతుల్యత లేక, సరైన బరువుతో పుట్టని వాళ్లకి తర్వాత ఏమి చేసినా వాళ్ళ జీవితంలో వాళ్ల శరీరాలు, మెదడు పరిపూర్ణంగా ఎదగదట” అన్నాడు నరేంద్ర.
అంతా విని ”ఓ మైగాడ్‌! నాలాంటి వాళ్లు పిల్లల్ని కనేకన్నా సరైన పోషణలేని పిల్లల్ని ఆదుకోవడం బెటరేమో” అనుకున్నాడు సతీష్‌.
”నువ్వింకేం ఆలోచించకుండా ఒక్కపని చేయమని చెప్పు సతీష్‌”
”ఏంటాపని? త్వరగా చెప్పు నరేంద్రా!” తొందరపడుతున్న వాడిలా అడిగాడు సతీష్‌.
”మీ నాన్నగారితో చెప్పి ధృతికి వెంటనే స్టెరాయిడ్‌ ఇప్పించమను… ఆ తర్వాత ధృతిని తీసికెళ్లి ఏదైనా లేడీస్‌ హాస్టల్లో జాయిన్‌ చెయ్యమని చెప్పు!” అన్నాడు.
”అలాగే నరేంద్రా! ఇప్పుడే చెబుతాను” అంటూ కాల్‌ కట్ చేసి తండ్రికి ఫోన్‌ చేసి తండ్రితో మాట్లాడాడు సతీష్‌చంద్ర.
”నేను బాగా ఆలోచించే చెబుతున్నాను నాన్నా! నేను వచ్చే వరకు ధృతిని ఏదైనా అమ్మాయిల హాస్టల్లో వుంచు. అమ్మను మాత్రం ఇంట్లోంచి వెళ్లిపోవద్దని చెప్పు!” అన్నాడు.
అంకిరెడ్డి ఎటూ మాట్లాడలేకపోతున్నాడు. ధృతిని లేడిస్‌ హాస్టల్లో చేర్పించటం సులభమే. కానీ అక్కడ ఆమెకు పురుడెవరు పోస్తారు? ఇది చెబితే సతీష్‌ ఇంకా భయపడతాడని ”నేను ఏదో ఒక నిర్ణయం తీసుకొన్నాక నీకు మళ్లీ కాల్‌ చేసి మాట్లాడతాను సతీష్‌! నువ్వేం టెన్షన్‌ పడకు. నేనున్నాను కదా!” అంటూ కాల్‌ క్‌ చేశాడు అంకిరెడ్డి.
చాలాసేపు చూశాడు అంకిరెడ్డి భార్యలో మార్పు వస్తుందే మోనని… రాలేదు. అలాగే మాట్లాడుతోంది. గదిలో పడుకొని బుసలు కొడుతోంది.
”అదే మన కూతురైతే నువ్వింత కఠినంగా వుంటావా?” అన్నాడు.
ఆమె కరగలేదు. ”హితబోధలు చెయ్యకండి! మరీ అంత దిగజారి నేను బ్రతకలేను” అంది.
”అది దిగజారడమా! యాదృచ్చికంగా ఎన్నో జరుగుతుంటాయి. క్షమించలేవా? అయినా నిండు గర్భిణి మీదనా నీ ప్రతాపం? కడుపులో వున్నది నీ మనవరాలో, మనవడో అన్నది మరచిపోతున్నావా?” అన్నాడు.
”ప్రశ్నలు వేసి నన్ను పక్కదారి పట్టించనవసరం లేదు… తక్షణ కర్తవ్యం ఏమిటో చూడు” అన్నట్లు చూసింది. ఆ చూపులు మామూలుగా లేవు. గడ్డపారతో మట్టిని పెకలించినట్లున్నాయి.
ఇక లాభం లేదనుకొని ఒక గంట తరువాత దృతి గది దగ్గరకెళ్లి ”ధృతీ! తలుపు తియ్యమ్మా!” అన్నాడు. ఆమె హాస్పిటల్‌ నుండి రాగానే పండ్లు తెచ్చి ఫ్రిజ్‌లో పెట్టి తన గదిలోకి వెళ్లి పడుకొంది. ఈ మధ్యన ఎంత ప్రయత్నించినా పడుకోకుండా వుండలేకపోతోంది.
ధృతి తలుపు తీసి బయటకొచ్చి
”చెప్పండి మామయ్యా! కాఫీ కలిపి ఇవ్వనా” అంటూ వంటగదివైపు వెళ్లబోయింది.
”వద్దమ్మా! నువ్వు నీ బట్టలు సర్దుకో! నిన్నో చోటుకి తీసికెళ్తాను”
”ఎందుకు మామయ్యా! మీ అబ్బాయి తీసికెళ్లమన్నాడా? అలా తీసికెళ్తానని మీ అబ్బాయితో చెప్పారా?”
”చెప్పానమ్మా! ఇప్పుడే కాల్‌ చేసి మాట్లాడాను. కావాలంటే నువ్వుకూడా కాల్‌ చేసి మాట్లాడు”
”అవసరం లేదు మామయ్యా! పెద్దవారు, మీరు చెప్పాక మళ్లీ ఆయనకు కాల్‌ చెయ్యటం దేనికి… ఆయన ఒక్కడికే నామీద రెస్పాన్స్‌బులిటి వుంటుందని నేననుకోవడం లేదు. అందుకే ఆయన అంత దూరంగా వున్నా నేనిక్కడ ఇంత నిశ్చింతగా వున్నాను” అంటూ ఆమె లోపలకెళ్లి తన బట్టలన్నీ ఓ బ్యాగ్‌లో సర్దుకొని రెడీ అయింది.
”అత్తయ్యతో చెప్పి వస్తాను మామయ్యా” అంది.
”అవసరం లేదులేమ్మా! తలనొప్పిగా వుందని బాధపడుతోంది. అలాంటప్పుడు మనం వెళ్లి కదిలిస్తే ఆ నొప్పి ఇంకా ఎక్కువవుతోంది. ఆ పాపం మనకెందుకు?” అంటూ కారువైపు నడిచాడు అంకిరెడ్డి.
అంకిరెడ్డి కారులో కూర్చున్నాక, కారు వెనక డోర్‌ ఓపెన్‌ అయింది. ధృతి కూర్చోగానే కారు కదిలి గేటు దాటింది.
అంకిరెడ్డి కారును రోడ్డుమీద నడుపుతున్న విధానం చూస్తుంటేనే ధృతికి అర్థమైంది. ఆయన తనను చాలా జాగ్రత్తగా తీసికెళ్తున్నాడని. ఎంతమంది మామలు కోడళ్లనింత జాగ్రత్తగా చూసుకుంటున్నారు? ఈ విషయంలో తను నిజంగానే అదృష్టవంతురాలు. గాలికి నుదుిమీద పడుతున్న కురులను వెనక్కు నెట్టుకుంటూ బయటకు చూస్తోంది.
”అమ్మా! దృతీ” అంటూ పిలిచాడు అంకిరెడ్డి.
వెంటనే కాస్త ముందుకు వంగి ”పిలిచారా మామయ్యా!” అంది.
ఆయన కారు నడపడం కొంచెం స్లో చేసి అవునన్నట్లు తలవూపాడు.
ఆయన ఏం మాట్లాడతాడో వినాలని ఆయనవైపు చూస్తూ ”చెప్పండి! మామయ్యా!” అంది.
”రామాయణంలో సీతమ్మతల్లిని లక్ష్మణుడు అడవులకి తీసికెళ్తున్నప్పుడు ‘నన్నెక్కడికి తీసుకెళ్తున్నావయ్యా!’ అని అడిగిందో లేదో తెలియదు కాని నువ్వు నన్ను ‘ఎక్కడికి తీసికెళ్తున్నారు మామయ్యా!’ అని అడగలేదు. ఈ జర్నీ నీకు బాధగా లేదా?” అన్నాడు.
ఆమెకు ఏమాత్రం బాధగా లేదు. ఆ ఇంట్లోంచి బయటకి వచ్చాక ఆమె మనసు, శరీరం ఊహాతీతంగా మారిపోయాయి. అనుకోకుండా ఒక పిల్లతెమ్మెర వచ్చి చెంపల్ని, కనురెప్పల్ని తాకినంత హాయిగా వుంది. ఆయనకు వెంటనే సమాధానం చెప్పకుండా కారులోకి చొచ్చుకువస్తున్న గాలిని ఆస్వాదిస్తూ బయటకు చూడసాగింది.
”బాధ వుంటుందమ్మా! ఎందుకుండదు. కానీ కుటుంబంలో నలుగురం వున్నాక చిన్నచిన్న తేడాలు, బేదాభిప్రాయాలు రావడం సహజం. అవి ఏ రోజుల్లో అయినా తప్పవు. ఇప్పుడు మరీ చిన్నచిన్న విషయాలకే వాదోపవాదాలు ఎక్కువవుతున్నాయి. ఒకరిమీద ఒకరు అరుచుకుంటూ వివాదం పెంచుకోవటం కూడా ఎక్కువైంది. కోపతాపాలతో, రోషావేశాలతో మాటకు మాట అనుకోవటమే కాని ఆలోచించటం లేదు. ఇలాంటి స్థితిలో నువ్వెందుకింత మౌనంగా నీలో నువ్వే బ్రతుకుతున్నట్లు నిశ్శబ్దంగా వుండిపోయావు? ఏది వున్నా మనసులోనే దాచుకుంటున్నావు. ఎందుకిలా?” అన్నాడు.
”నాకు కుటుంబ జీవనం ఎలా వుంటుందో తెలియదు మామయ్యా! నా చిన్నప్పటి నుండి నా వయసు పిల్లలతో కలిసి హాస్టల్లో వుండి పెరిగాను. అందుకే పెద్దవాళ్ల మధ్యలో వుండి ఎలా మసలుకోవాలో తెలియలేదు. దానివల్ల మీ అందరికి ఇబ్బంది కల్గించి వుంటాను. అదే నా భయం. అందుకే నా ఈ మౌనం…”
”ఈరోజుల్లో ఎవరుంటారమ్మా ఇలా…! వున్నారన్నా నమ్ముతారా?”
”వున్నాను కాబట్టే నాకు మీ ఆదరణ, అభిమానం వున్నాయి. లేకుంటే ఎవరికెవరు మామయ్యా! ఒంటరి జర్నీ ఊహించగలమా!”
”ఊహాతీతంగా వున్నావమ్మా! నీలాంటి వాళ్ల జీవితాలకు కాలమే పరిష్కారం చూపాలి” అన్నాడు.
”ఏమో మామయ్యా! నాకైతే భయంగా వుంది. అత్తయ్యగారు, మోక్ష అక్క నాతో మాట్లాడడం మానేశారు ఎందుకో తెలియదు. అత్తయ్యగారు నన్ను మొదట్లో చాలా బాగా చూశారు. ఇంట్లో ఏ స్వీటు చేసినా ముందుగా తెచ్చి కొంత నా గదిలో పెట్టేది తినమని… పాలమీద మీగడ నాకు ఇష్టమని చక్కర కలిపి మరీ ఇచ్చేది. కానీ ఇప్పుడు అవన్నీ లేవు…”
”ఇలా ఎన్ని రోజుల నుండి?”
”చాలా రోజులైంది మామయ్యా!”
”అయితే నేను వూహించిందే నిజమైంది. మీ ముగ్గురి మధ్యన చాలా రోజులుగా గొడవలు వున్నాయి…”
”గొడవలేం లేవు మామయ్యా!”
”పైకి లేవులేమ్మా! నువ్వు పెట్టుకుంటే కదా వుండేది. నీలాంటివాళ్లు కొన్ని కుటుంబాల్లో ఇమడాలంటే అంత తేలిక కాదులే!”
”నా వల్ల పొరపాటు జరిగి వుంటే నన్ను ఎక్స్‌క్యూజ్‌ చెయ్యమని అత్తగారితో చెప్పండి మామయ్యా!” అంది.
అంకిరెడ్డి మాట్లాడలేదు. ధృతి మానసిక స్థితిని ఆయన అర్థం చేసుకున్నాడు. కొన్ని కుటుంబాలకి అడవులకి పెద్ద తేడా వుండదని తెలుసుకోలేని చిన్నపిల్ల దృతి. అందుకే అక్కడ వుండే పులులను, సింహాలను, తోడేళ్లను కనిపెట్టలేకపోయింది. ముఖ్యంగా సాధుజీవుల మాస్కుల్ని తొడుక్కుని వుండే క్రూరమృగాలను అసలే తెలుసుకోలేక పోతోంది… బాంధవ్యాల నడుమ కూరుకుపోయి చేయని తప్పులకి కూడా శిక్షను అనుభవిస్తోంది.
కారు నెమ్మదిగా వెళ్లి తారమ్మ ఇంటి ముందు ఆగింది. వెనక డోర్‌ ఓపెన్‌ చేసి ”దిగమ్మా!” అన్నాడు అంకిరెడ్డి.
ఒక్కక్షణం తనెక్కడికి వచ్చిందో అర్థమై ఆనందంతో కారు దిగింది ధృతి.
కష్టజీవి తారమ్మ అప్పుడే పొలం నుండి వచ్చినట్లుంది. కాళ్లు, చేతులు కడుక్కుంటూ పంపు దగ్గర వుంది. కారుని కాని, కారులోంచి వాళ్లు దిగడం కాని గమనించలేదు.
అంకిరెడ్డి పంపు దగ్గరకి వెళ్లి ”అమ్మా! తారమ్మా!” అంటూ చాలా దయనీయంగా పిలిచాడు.
తారమ్మ తిరిగి చూసి ”బాబుగారు! మీరా?” అంది.
ఆయన మాట్లాడేలోపలే కారు దగ్గర వున్న ధృతిని చూసి ఆమె దగ్గరకి వెళ్లి ”రా తల్లీ! అక్కడే నిలబడ్డావేం!” అంటూ ప్రేమగా నిమిరి ”బాగున్నావా అమ్మా!” అంది. ఆనందమో, ఆవేదనో తెలియదు తారమ్మ అలా అడగ్గానే ఒక్కసారి కళ్లనిండా కన్నీళ్లు వూరాయి ధృతికి. బేలతనంగా అన్పించే భావోద్వేగాలను ఆపుకోలేకపోయింది. అయినా వాటిని అతికష్టంగా అదుపులోకి తెచ్చుకొని
”మీరెలా వున్నారు ఆంటీ!” అడిగింది ప్రేమగా ధృతి.
”నాకేం తల్లీ! చూడు ఎలా వున్నానో!” అంటూ నవ్వి వాళ్లను లోపలకు తీసికెళ్లి దండెం మీద వున్న దుప్పటి దులిపి నవారు మంచంపై పరచి చాలా గౌరవంగా కూర్చోబెట్టింది. వాళ్లు కూర్చున్నాక… ”ఎటైనా వెళ్తున్నారా బాబు ఇటొచ్చారు?” అంటూ అభిమానంగా అడిగింది. ఆయన మాట్లాడే లోపలే మంచినీళ్లు తెచ్చి చెరొక గ్లాసు ఇచ్చింది.
ఆయన మంచినీళ్లు తాగుతూ అటుఇటూ చూస్తూ ”వీళ్లేరమ్మా?” అన్నాడు.
”మేకల దొడ్లో మేక ఈనిందని మా శేషయ్య, సౌమ్య అక్కడే వున్నారు బాబుగారు దాన్ని చూసుకుంటూ… మేకలకి గాని, ఆవులకి గేదెలకి గాని మనిషికి పురుడు పోసినట్లే పొయ్యాలి. నోరు లేదని వాటిని అలాగే వదిలెయ్య కూడదు. మీరు వచ్చారని చెప్పి వస్తాను” అంటూ ఆమె వెళ్లబోయింది.
”వద్దులేమ్మా! నువ్వు కూర్చో! నేను నీతోనే మాట్లాడాలి” అన్నాడు అంకిరెడ్డి.
తారమ్మ దొడ్లవైపు వెళ్లకుండా ఆగి కూర్చుంది. వాళ్లకు అతిధి మర్యాదలు చెయ్యాలన్న కంగారులో వుందామె… సిటీవాళ్లు కాబట్టి వాళ్లకు సౌమ్య అయితేనే బాగా చేస్తుంది. అందులో వాళ్లు మామూలు వాళ్లు కాదు. ఈ మధ్యన ఇంటిముందు పచ్చగడ్డి (కార్పెట్ గ్రాస్‌) వేయించారు. దానికి వేల రూపాయల్లో ఖర్చు అయిందట. మొన్న వెళ్లినప్పుడు మాధవీలత చెప్పింది. ఇంటికెంత ఇంపుగా వుందో! సిటీలో పెద్ద బంగ్లా, కారు, ఆ బంగ్లాలో వుండే వాళ్లందరికి పెద్దపెద్ద ఉద్యోగాలు… ఒక్క ధృతికి, మాధవీలతకు తప్ప. అమ్మో తలుచుకుంటేనే బిత్తరపోయే జీవితాలు వాళ్లవి… అలాంటి వాళ్లొచ్చి ఎంతో సాదారణంగా తన నట్టింట్లో కూర్చోవటం మాటలా! పైగా తనతో మాట్లాడాలట…
”వుండండి బాబుగారు! నా కోడల్ని, శేషయ్యను పిలుచుకొస్తాను!” అంటూ మళ్లీ లేవబోయింది.
”వద్దు. నువ్వు కూర్చో తారమ్మా!” అన్నాడు.
ఆమె కూర్చుని ”చెప్పండి బాబుగారు” అంది వినయంగా.
”నా కోడల్ని కొద్దిరోజులు నీ ఇంట్లో వుంచుకోగలవా తారమ్మా! నువ్వు కాదనవన్న నమ్మకంతోనే వచ్చాను”
”అదేంటి బాబుగారు?” ఆమె నమ్మలేకపోతోంది.
”పరిస్థితులు అలా వచ్చాయి తారమ్మా! ఏం చేయను చెప్పు! ప్రేమానురాగాలు పలచబడితే చిన్న పొరపాట్లే పెద్ద తప్పులుగా కనబడతాయి కదా!”
”తప్పొప్పుల్ని ఎంచుకునే సమయమా బాబు ఇది? గర్భవతిగా వున్న కోడల్ని పరాయి ఇంట్లో వదలడమేంటి? ఇది తగునా? న్యాయాన్యాయాలు తెలిసినవారు, సతీష్‌ బాధపడడా?”
”నువ్వు అడుగుతున్నది సరియైనదే తారమ్మా! కానీ దేశానికి దేశానికి మధ్య యుద్ధం కన్నా మనిషికీ, మనిషికీ మధ్యన జరిగే మానసిక యుద్ధం భయంకరంగా వుంటుంది. దాన్ని తట్టుకోవడం మామూలు విషయం కాదు. అందుకే కొద్దిరోజులు ధృతికి మానసిక ప్రశాంతతను ఇవ్వటం నా ధర్మంగా, బాధ్యతగా భావించి నీ దగ్గరకి తీసుకొచ్చాను. కాదనకు!” అన్నాడు.
”కాదాంటానా బాబు! కడుపులో పెట్టుకోనూ!!”
”అలా అంటావన్న ధైర్యంతోనే తీసుకొచ్చానమ్మా! లేకుంటే నాకు ఎంతమంది బంధువులు లేరు. వాళ్ల దగ్గరకేమైనా తీసికెళ్లానా?” అన్నాడు.
”ఎవరో అంటే విన్నాను బాబు! మీలాంటి గొప్పవాళ్ల బంధువుల ఇళ్లలో సొంతమనుషులకన్నా పని మనుషులు, బొచ్చుకుక్కలు ఎక్కువగా వుంటాయని. ఉద్యానవనాలు, ఈతకొలనులు చాలా విశాలంగా వుంటాయని. నిజమేనా?” ఆసక్తిగా అడిగింది.
”నిజమే తారమ్మా! మనసు మాత్రం మీ అంత విశాలంగా అయితే ఉండదు. లేకుంటే నేను అడగ్గానే ధృతిని వుంచమనేదానివా? ఎంతమంది వున్నారమ్మా నీలాగ?”
”మనదేముంది బాబు! అంతా ఆ దేవుని దయ. పొలాలు పండిస్తాం కాబ్టి ఇంటినిండా ఆహార ధాన్యం వుంది. ఆవులు పాలిస్తాయి. నాటుకోళ్లు గుడ్లు పెడతాయి. అన్నిరకాల కూరగాయలు పండుతాయి. తిండికి తక్కువేం లేదు. ధృతి కూడా మాలో మనిషే అనుకుంటాం. జాగ్రత్తగా చూసుకుంటాం. సౌమ్య వుంది కాబట్టి ఇద్దరు తోడుగా వుంటారు” అంది.
ఆమె అలా అంటుంటే ఆయనకు సంతోషం వేసింది. మాటల మధ్యలో ”సతీష్‌ హాస్టల్లో వుంచమన్నాడు. పిల్లలు, వాళ్లకేం తెలుసు. హాస్టల్స్‌లో పురుళ్లు పొయ్యరని…” అంటూ ధృతి గురించి డాక్టర్‌ ఏం చెప్పిందో తారమ్మకు చెప్పాడు.
ధృతి శ్రోతలా వింటూ కూర్చుంది.
”డాక్టర్‌ చెప్పకముందే ధృతి పరిస్థితి నేను తెలుసుకున్నాను బాబు! వెంటనే నరేంద్రకి ఫోన్‌ చేసి సతీష్‌చంద్రతో చెప్పమని చెప్పాను. ఆరోజు నేను ఫోన్‌ చెయ్యకపోతే దృతిని గురించి ఎవరూ ఏమీ ఆలోచించేవాళ్లు కాదేమో!” అంది. ధృతి ఆశ్చర్యపోయి విన్నది.
అలా ఆమె అంటుండగానే ప్రవీణ్‌ తన స్నేహితులతో వచ్చాడు. స్నేహితులంటే ఒకరో ఇద్దరో కాదు. పదిమంది వచ్చారు. కొంతమంది షూస్‌ బయట విప్పి లోపలికి వస్తే, కొంతమంది బయట అంకిరెడ్డి కారు ముందు నిలబడ్డారు.
తారమ్మకు తెలియక ”వీళ్లంతా ఎవరు?” అన్నట్లు చూస్తోంది.
”కూర్చో ప్రవీణ్‌!” అన్నాడు అంకిరెడ్డి.
ప్రవీణ్‌ అంకిరెడ్డి ముందు చాలా వినయంగా నిలబడి ”అంకుల్‌! మీరు కాల్‌ చేసినప్పుడు మేమంతా ఇదే ఏరియాలో వున్నాం. కలిసిపోదామని వచ్చాం” అంటూ ధృతి వైపు చూశాడు. అతని కళ్లకు ధృతి పెళ్లికి ముందున్నట్లు లేదు. అప్పటి తేజస్సు అంతా పోయి వాడిపోయిన పువ్వులా వుంది. ఎందుకింత మారిపోయింది. పెళ్లియితే ఆడపిల్లలు ఇలాగే వుంటారా అనుకున్నాడు.
కారెక్కే ముందు అంకిరెడ్డి ఫోన్‌ చేసి ”ప్రవీణ్‌! మీ అత్తయ్యకి ఆరోగ్యం బాగాలేదు. ధృతిని చూసుకోలేకపోతోంది. తారమ్మ అని మనకు తెలిసినామె వుంది. ఆమె దగ్గరకి తీసికెళ్తున్నాను. పలానా ఊరు, పలానా చోట ఇల్లు… సతీష్‌కి కూడా చెప్పాను. సంతోషించాడు” అని చెప్పాడు.
తారమ్మ అంటే ఈమేనా అన్నట్లు తారమ్మవైపు చూశాడు ప్రవీణ్‌.
అది గమనించి అంకిరెడ్డి ”తారమ్మ అంటే ఈవిడే ప్రవీణ్‌! ఈ రోజు నుండి ధృతి ఇక్కడే వుంటుంది. తారమ్మ చూసుకుంటుంది. ఈ తారమ్మ ఎవరో కాదు సతీష్‌ స్నేహితుని తల్లి” అంటూ తారమ్మను ప్రవీణ్‌కి, ప్రవీణ్‌ని తారమ్మకి పరిచయం చేశాడు. ప్రవీణ్‌ వెంటనే వంగి తారమ్మ పాదాలను తాకి ”నమస్తే అమ్మా!” అన్నాడు.
ఆమెకు ప్రవీణ్‌ని చూస్తుంటే నరేంద్రను చూసినట్లే అన్పించింది. ప్రవీణ్‌ వైపే చూస్తూ ”కూర్చో నాయనా!” అంది. ప్రవీణ్‌ కూర్చుని ”మీరేం భయపడకండమ్మా! మేమున్నాం కదా! అప్పుడప్పుడు వచ్చి వెళ్తుంటాం!” అన్నాడు. ధృతి దగ్గరకి వెళ్లి ఆమె తలమీద చేయివేసి ప్రేమగా నిమిరి ”ధైర్యంగా వుండు” అన్నాడు.
”అలాగే అన్నయ్యా!” అంది ధృతి.
ధృతిని పెళ్లిరోజు చూసిందే. మళ్లీ చూడలేదు. కారణం ఆనంద్‌ మాటలు నచ్చక. ఈ విషయం ధృతికి కూడా తెలుసు. ఫోన్లో ఎప్పుడు మాట్లాడినా ”నేను బాగున్నాను అన్నయ్యా!” అనేది. ఇదేనా బాగుండటమంటే అనుకున్నాడు మనసులో…
అక్కడే నిలబడి వున్న అతని స్నేహితుల్లో ఒకతను ప్రవీణ్‌ చెవి దగ్గరగా వంగి ”అన్నా! పండ్లు లోపలికి తేనా?” అన్నాడు. ప్రవీణ్‌ తెమ్మనగానే పెద్దపెద్ద అడుగులేసుకుంటూ తామొచ్చిన జీపు దగ్గరకి వెళ్లి ఓ క్యారీబ్యాగ్‌ నిండా పండ్లు, పూలు తెచ్చి తారమ్మ చేతికి ఇచ్చాడు. ఆమె ఆ బ్యాగ్‌ని సంతోషంగా అందుకొని పక్కన పెట్టింది.
అంకిరెడ్డికి సడన్‌గా ఏదో గుర్తొచ్చిన్నట్లు లేచి నిలబడి ప్యాంటు జేబులోంచి డాక్టర్‌గారి ప్రిస్క్రిప్షన్‌ బయటకు తీసి ”ఇది నీ దగ్గర వుంచు ప్రవీణ్‌! కోడలికి స్టెరాయిడ్‌ వాడాలని డాక్టర్‌ చెప్పినట్లు మీ అత్తగారికి తెలిస్తే భయపడుతుంది. అందుకే తనకి చెప్పలేదు… ఇది నువ్వు చూసుకో! ధృతిని వెంటనే డాక్టర్‌ దగ్గరికి తీసికెళ్లు” అంటూ ఆయన మీద ఉన్న బాధ్యతను ప్రవీణ్‌ మీద ప్టోడు.
”అలాగే అంకుల్‌!” అంటూ ఆ ప్రిస్క్రిప్షన్‌ తీసుకున్నాడు ప్రవీణ్‌.
అంతలో సౌమ్య, శేషేంద్ర మేకల దొడ్ల దగ్గర నుండి వచ్చి, పంపు దగ్గర కాళ్లు, చేతులు కడుక్కుని లోపలికి వచ్చారు. ‘ఎవరు వీళ్లంతా’ అన్నట్లు వాళ్లు చూస్తుంటే తారమ్మ అర్థం చేసుకుని ప్రవీణ్‌ బృందాన్ని భర్తకి, కోడలికి పరిచయం చేసింది. అంకిరెడ్డి, ధృతి వాళ్లకు తెలుసు కాబట్టి వాళ్లని వదిలేసింది.
”ఈరోజు నుండి ధృతి మన ఇంట్లోనే వుంటుంది. ఆమె మన ఇంటి ఆడపడుచు. మనమే పురుడు పోయాలి” అంది పెద్దమనసుతో తారమ్మ. ఆమె మాటకు ఆ ఇంట్లో తిరుగు వుండదు. శేషేంద్ర, సౌమ్య ‘అలాగే’ అన్నట్లు ఆనందంగా తల వూపారు. సౌమ్య వెళ్లి ధృతి చేతుల్ని పట్టుకొని ప్రేమగా, స్నేహంగా నొక్కింది.
”ఇక నేను వెళ్లొస్తాను తారమ్మా!” అంటూ అంకిరెడ్డి లేచి నిలబడ్డాడు.
”సరే! బాబు” అని తారమ్మ కూడా లేచి నిలబడింది.
ధృతి మామగారి కాళ్లకు మొక్కాలని వంగబోయింది. తారమ్మ వెంటనే ధృతిని పట్టుకొని ”వద్దు తల్లీ! ఈ టైంలో నువ్వలా వంగ కూడదు. ఆయన ఆశీస్సులు నీకెప్పుడూ వుంటాయి” అంది.
ప్రవీణ్‌కి ఆ దృశ్యం చూస్తేనే తారమ్మ తన చెల్లెల్ని ఎంత జాగ్రత్తగా చూసుకోగలదో అర్థమైంది. మనిషిని మనిషి ప్రేమగా చూసుకోటానికి బంధుత్వమే అవసరం లేదు. కష్టజీవిలా కన్పిస్తున్న తారమ్మలో కరుణ వుంది. కరిగే తత్వం వుంది. ప్రకృతి స్వభావం లాగే ఆమె స్వభావం కూడా అందమైనదే. అది చాలు. ఇక బంధుత్వం ఎందుకు?
అంకిరెడ్డి అక్కడ నుండి కదిలి గంభీరంగా నడుచుకుంటూ వెళ్లి కారులో కూర్చున్నాడు. ఆయన వెంట ప్రవీణ్‌ ఒక్కడే వెళ్లి కారు కదిలి వెళ్లేంత వరకు వుండి లోపలకొచ్చాడు.
లోపల కొచ్చాక తారమ్మతో మాట్లాడుతూ కూర్చున్నాడు. అతని స్నేహితులు బయట జీపు దగ్గర వున్నారు. సౌమ్య అందరికీ కాఫీ పెట్టింది. శేషయ్య అందరికన్నా ముందు జీపు దగ్గర వున్న ప్రవీణ్‌ స్నేహితులకి కాఫీ పట్టుకెళ్లి ఇచ్చి వచ్చాడు. సౌమ్య, ధృతి కాఫీలు తాగాక వంటపనిలో మునిగిపోయారు.
ఒక గంట తరువాత తారమ్మ, శేషేంద్ర కోరినట్లు ప్రవీణ్‌ బృందం భోం చేసింది.
భోజనాలయ్యాక దూరంగా వుండే దుకాణం దగ్గరకి వెళ్లి అందరికి కూల్‌డ్రింక్స్‌ తెచ్చి ఇచ్చాడు శేషేంద్ర. ప్రవీణ్‌ తారమ్మతో ”మీ ఆతిథ్యాన్ని మరచిపోలేం ఆంటీ! మీరు మాకు చేస్తున్న సహాయానికి కృతజ్ఞతలు…” అంటూ మరోమారు వంగి ఆమె కాళ్లను తాకాడు.
ఆమె కదిలిపోతూ ”సహాయం చేసే అవకాశం కాని, సమర్ధత కాని దేవుడిచ్చేదే ప్రవీణ్‌! మన చేతిలో ఏమీలేదు” అంది.
”ధృతిని హాస్పిటల్‌కి తీసికెళ్లి డాక్టర్‌ గారికి చూపించి తీసుకొస్తాను ఆంటీ!” అన్నాడు ప్రవీణ్‌.
”నేను కూడా వస్తాను ప్రవీణ్‌! ధృతిని ఎలా చూసుకోవాలో డాక్టర్‌ని అడిగి తెలుసుకుంటాను. కాన్పు అయ్యేంత వరకు జాగ్రత్తగా చూసుకోవలసి వస్తుంది” అంది తారమ్మ.
”సరే! ఆంటీ! రండి!” అంటూ ధృతితో పాటు తారమ్మను కూడా జీపులో ఎక్కించుకొని హాస్పిటల్‌కు వెళ్లాడు ప్రవీణ్‌.

ధృతి ఇంట్లోంచి వెళ్లాక మాధవీలతకు చాలా హాయిగా వుంది. పనిమనిషి కీరమ్మను మళ్లీ పనిలో పెట్టుకుంది. కీరమ్మకు వేరే ఎక్కడా పని దొరకక మళ్లీ వచ్చిందే కాని కోడళ్లను చూసుకొని పనోళ్లను మాన్పించేసే మాధవీలత లాంటి వాళ్లు వీధికొకరు వుంటే భూమ్మీద వానలే పడవని ఆమె పనికోసం తిరిగినచోటంతా చెప్పుకుంది. మాధవీలత పనిలోంచి తీసేశాక చాలారోజులు పస్తులతోనే గడిపింది. పని విలువ తెలుసు కాబట్టే మళ్లీ వచ్చి పనిలో చేరింది.
మోక్ష అనడం వల్లనో లేక తన శరీరం మీద నిజంగానే ముడతలు వస్తుండడం వల్లనో తెలియదు కాని మాధవీలతకు తన చర్మాన్ని నున్నగా మార్చుకోవాలన్న కాంక్ష పెరిగింది. దాని వల్ల ఉదయం లేవగానే ఒకటి ఏదో రకం ప్యాక్‌ చేసుకొని స్నానం చేశాకనే ప్రశాంతంగా తిరుగుతుంది. ఒక రోజు ఉదయాన్నే పూలలోని పుప్పొడి, నల్ల నువ్వులు, పచ్చి పసుపుకొమ్ము, బార్లీ గింజలు సమపాళ్లలో తీసుకొని పొడిచేసి తగినన్ని నీళ్లు కలిపి ముఖానికి, శరీరానికి పట్టిస్తే అదేరోజు రాత్రికి అరటీస్పూన్‌ వైట్ పెట్రోలియం జెల్లీలో రెండు టీస్పూన్ల గ్లిజరిన్‌ రెండు టీస్పూన్ల నిమ్మరసం కలిపి పేస్ట్‌ చేసి చర్మం మీద అప్లై చేస్తుంది… మళ్లీ రోజు ఉదయం సగభాగం ఆపిల్‌ని చెక్కు తీయకుండా చిన్న ముక్కలుగా కట్ చేసి మిక్సీలో వేసి దానిలో 5 టీ స్పూన్ల పాలు, ఒక టీస్పూన్‌ నిమ్మరసం కలిపి పేస్ట్‌ చేసి ఆ మిశ్రమాన్ని ముఖానికి అప్లై చేస్తుంది. 20 నిముషాలు ఆగి కడిగేస్తుంది. అదేరోజు రాత్రికి క్యార్‌ట్ గుజ్జును కురులకు పట్టించి 15 నిమిషాలు ఆగి కడిగేస్తుంది.
ఇంకోరోజు అరటీస్పూన్‌ ఆవాల నూనెలో కొన్ని చుక్కలు నిమ్మరసం కలిపి దాన్ని వేళ్లతో కొద్దికొద్దిగా తీసుకొని పది నిముసాల పాటు మసాజ్‌ చేసి గోరువెచ్చని నీటితో కడిగేస్తుంది. ఆ రాత్రికి పాలమీద మీగడ ఒక టీ స్పూన్‌ బాగా పండిన రెండు స్ట్రాబెరీలు కలిపి పేస్ట్‌ చేసుకొని ఆ మిశ్రమాన్ని ముఖానికి పట్టిస్తుంది… మళ్లీ రోజూ ఉదయాన్నే నిద్రలేచాక టేబుల్‌ స్పూన్‌ అరిపండు గుజ్జులో అరటేబుల్‌ స్పూన్‌ టోమాటో రసం కలిపి ఆ పేస్ట్‌ను మెడకు, ముఖానికి, చేతులకు పట్టించి 20 నిమిషాలు ఆగి కడిగేస్తుంది. ఆ రాత్రికి టేబుల్‌ స్పూన్‌ శెనగపిండిలో టేబుల్‌స్పూన్‌ పెరుగు, టేబుల్‌స్పూన్‌ పచ్చిపాలు, టీస్పూన్‌ నిమ్మరసం కలిపి జుట్టుకు అప్లై చేస్తుంది… మళ్లీ తెల్లవారగానే ఉసిరికాయ పేస్టు, గోరింటాకు పొడి, మెంతిపొడి సమానంగా తీసుకొని రెండు టేబుల్‌ స్పూన్ల పచ్చిపాలను చేర్చి ఆ మిశ్రమాన్ని జుట్టుకు పట్టిస్తుంది. ఇదంతా ఆమెకు మోక్షనే చెయ్యాలి. రోజురోజుకి మోక్షలో అసహనం పెరుగుతోంది.
”రాత్రేగా అత్తయ్యా జుట్టుకి అప్లై చేసింది. మళ్లీ ఉదయాన్నే ఎందుకు?” అని అన్నా వినదు. వద్దంటున్నా వినకుండా కీరమ్మ చేత కారెట్ లను ఉడకబెట్టించి అందులో తేనె కలిపి ఒంటికి పూయమని కోడల్ని పిలిచి కుర్చీలో కూర్చుంది మాధవీలత.
అత్తగారు చెప్పినట్టే మోక్ష పూస్తూ నిలబడింది. పూసిపూసి ఎంత పూసినా ఆ గిన్నెలో గుజ్జు తగ్గడం లేదు. కీరమ్మ మీద కోపంగా వుంది. వుడికించే ముందు రెండు కేరట్లు తక్కువ వేసి ఉడికిస్తే దాని సొమ్మేం పోయింది అని అనుకుంది.
ఆనంద్‌ గట్టిగా కేకేశాడు ”మోక్షా! ఎక్కడున్నావే?” అని…
మోక్ష ఉలిక్కిపడి ”చూడండి! అత్తయ్యా ఆ కేక… మనిద్దరం దడుసుకున్నామా లేదా?” అంది.
”వాడు అంతేలే మోక్షా! నువ్వు కానియ్‌!” అంది.
”ఏం కానియ్యాలో ఏమో! పిలిచిన వెంటనే వెళ్లకుంటే ఉద్యోగం చేస్తున్నానని పొగరే నీకు అంటాడు. వెళ్తాను అత్తయ్యా!”
”ఆ కొంచెం పూసి వెళ్లు. అదంతా పూస్తేనే ముడతలు తగ్గుతాయేమో! పడేస్తే ఏమొస్తుంది?”
”ఎవరంత కలపమన్నారు? యేబై దాక వచ్చిన ముడతలు ఈ గుజ్జంతా పూయగానే పోతాయా? పూసిపూసి నా చేతులు పీకుతున్నాయత్తయ్యా!! ఆ కొంచెం మీరే పూసుకోండి!” అంటూ ఆ గుజ్జున్న బౌల్‌ను కింద పడేసి వెళ్లింది మోక్ష.
అది చూసి కీరమ్మ ‘ఏదో వారానికో, నాలుగు రోజులకో అయితే పర్వాలేదు కాని రోజుకి రెండుసార్లు ప్యాక్‌ చెయ్యాలంటే ఎవరివల్ల అవుతుంది’ అని మనసులో అనుకుంది.
మోక్ష సడన్‌గా బౌల్‌ను కింద పడేసి వెళ్లిందని మాధవీలత బిత్తరపోలేదు. బాధ పడలేదు. మోక్ష ఈ మధ్యన ఒక చిట్కా చెప్పిందామెకు. మనసును ప్రశాంతంగా వుంచుకొని కోపం లేకుండా వుంటే ముఖం మీద ముడతలు పోతాయని… ఎప్పుడూ నవ్వుతూ వుండటం కూడా సౌందర్య రహసంలో ఒక భాగమని… అప్పి నుండి ఏ మాట విన్నా, ఏ చర్య చూసినా పాజిటివ్ గా ఉండటానికే ప్రయత్నిస్తుంది. వెంటనే ఆ గిన్నెను అందుకుని అందులో మిగిలివున్న గుజ్జును తీసి దట్టంగా రుద్దుకుంది. ఓ గంట ఆగి స్నానం చేసి వచ్చింది. జుట్టు ఆరబెట్టుకుంటూ సోఫాలో కూర్చుంది.
కీరమ్మ పనంతా అయ్యాక ”వచ్చేటప్పుడు రాత్రికి కూరగాయలు పట్టుకొస్తాను డబ్బులియ్యండమ్మా!” అంటూ మాధవీలత దగ్గరకి వెళ్లింది.
”సరే!” అంటూ పర్స్‌లోంచి డబ్బులు తీసి కీరమ్మకి ఇచ్చింది.
కీరమ్మ డబ్బులు తీసుకొని మాధవీలత వైపు పరిశీలనగా చూసి ”అదేంటమ్మా! మీ ముఖం అలా వుంది?” అంది.
”ఎలా వుందే! నిన్న కన్నా బాగుందా?” అంది ఉత్సాహంగా.
”లేదమ్మా! వాచినట్లు, పాచినట్లు, కాస్త ఎర్రబడి వుంది. ఎందుకయినా మంచిది అద్దంలో చూసుకోండి!” అంది.
ఆమె ఉలిక్కిపడి ”ఎందుకుందే అలా?” అంది.
”ఏమో నాకేం తెలుసమ్మా! రాత్రికి మీ ముఖానికి ఏమేమి పూయాలో కాగితం మీద రాసివ్వండి! కూరగాయలతో పాటు అవి కూడా పట్టుకొస్తాను. నాకసలే మతిమరుపు. నోటితో చెబితే అసలే గుర్తుండి చావటం లేదు” అంది ఎదురుగా వచ్చి నిలబడి.
”నువ్వెళ్లవే! నాకేంటో ముఖమంతా మండుతున్నట్లుంది” అంటూ లేచి అద్దం దగ్గరకి వెళ్లింది.
ఆమె వెళ్తుంటే వెనక నుండి కీరమ్మ ”మీ ముఖంలో దద్దుర్లే కాదమ్మా రెండు మచ్చలు కూడా కన్పించాయి. అద్దాలు పెట్టుకొని చూసుకోండి! ఎందుకయినా మంచిది. ఇప్పటికే జుట్టు పలచబడి పోయిందని బాధ పడుతున్నారు. దానికి తోడుగా మచ్చలెక్కువైతే ఇంకా బాధపడతారు” అంటూ వెళ్లిపోయింది.
ఇప్పుడు నిజంగానే బిత్తరపోయింది మాధవీలత. ”నా ముఖానికి మచ్చలు కూడా వచ్చాయా? అసలు చిన్నప్పటి నుండి ఒక్క మచ్చ కూడా లేని ముఖం నాది… ఇప్పుడు మచ్చలెందుకొచ్చాయి?” అని మనసులో అనుకుంటూ వెళ్లి డ్రస్సింగ్‌ టేబుల్‌ ముందు నిలబడింది. చేతుల్ని, ముఖాన్ని గుచ్చిగుచ్చి చూసుకుంది… ఆమె కళ్లకి అద్దాలు పెట్టుకున్నా మంచు వాలినట్లు మసక మసగ్గానే వుంది. మచ్చలు వున్నట్లున్నాయి. వెంటనే లేనట్లున్నాయి. లోపలంతా కంగారు. మోక్ష చెప్పినట్లు ఎంత పాజివ్‌గా ఆలోచిస్తూ ప్రశాంతంగా వుందామన్నా వుండలేకపోతోంది. కీరమ్మ అలా అనడం వల్లనో ఏమో భయంతో దిగులుతో ముఖమంతా ముడుచుకుపోయింది. కీరమ్మ చెప్పిన ఆ రెండు మచ్చల్ని వెతుక్కుంటూ అక్కడే నిలబడింది మాధవీలత.
****

….ఎప్పుడైనా మోక్ష ఆఫీసుకి తీసికెళ్లే లంచ్‌బాక్స్‌లో ప్రతిరోజు ఒక బాయిల్డ్‌ఎగ్‌ పెడుతుంది మాధవీలత. ఆఫీసులో ఎంత వర్క్‌ చేసినా తిండి బాగా తింటే అలసట అన్పించదని మంచి పోషకాహారంతో కూడిన పదార్థాలనే బాక్స్‌లో పెడుతుంటుంది. మోక్ష తింటున్నప్పుడు ఆమె కొలీగ్స్‌ కూడా ఆమె టిఫిన్‌బాక్స్‌లోకి తొంగిచూసి ‘మీ అత్తగారు ఎప్పికప్పుడు అప్‌డేట్ అవుతూ ఫుడ్‌చార్ట్‌కి బాగా ఇంపార్టెన్స్ ఇచ్చేలా వున్నారు కదా! ఇన్నిరోజులు అర్థం కాలేదు కాని ఇప్పుడర్థమైంది. నువ్వెందుకింత పుష్టిగా వున్నావో’ అని అంటుంటారు. వాళ్ల మాటలు చాలా వరకు నిజమే అన్పిస్తాయి మోక్షకు… ఎక్కువగా మోక్ష పక్కసీటు అమ్మాయినే లంచ్‌టైంలో మోక్ష దగ్గర కూర్చుంటుంది.
ఇవాళ కూడా అలాగే కూర్చుని తింటున్నారు.
”మోక్షా! ఇవాళేంటి నీ లంచ్‌బాక్స్‌లో ఎగ్‌ లేదు. మీ హబ్బీ స్వామిమాల ఏమైనా వేసుకున్నాడా?” అంది కొలీగ్‌.
”నీకొచ్చిన డౌట్ నాకు అర్థమైందిలే… క్లియర్‌ చెయ్యనా?”
”చెయ్యి!”
”మా అత్తగారి ముఖంమ్మీద రెండు మచ్చలొచ్చాయని ఎవరు చెప్పారో తెలియదు కాని అవి నా వల్లనే వచ్చాయని ఆమె అనుమానం. పక్కనుండే అపార్ట్‌మెంటులో ఆమె స్నేహితురాళ్లుంటే అక్కడికి కూడా వెళ్లి అడిగిందట. మచ్చలున్నాయా లేవా? అని వాళ్లు లేవని చెప్పినా నమ్మటం లేదు. అయినా ఆ రెండు మచ్చలు ఇప్పటివి కావు. అవి ఎప్పటి నుండో వున్నాయి. ఈ మధ్యన ఓవర్‌గా ఫేషియల్‌, ఫేస్‌ప్యాకప్‌లు అయినందు వల్ల అవి స్పష్టంగా బయటపడ్డాయేమో. అప్పటికి చెప్పాను. నారింజరసంలో పాలు కలిపి నెలరోజుల పాటు క్రమం తప్పకుండా ముఖానికి పట్టిస్తే మచ్చలు పోతాయని. వినటం లేదు. నా మీద కోప్పడుతోంది. ఇక నా లంచ్‌బాక్స్‌లో ఎగ్‌ కూడానా” అంది.
”ఇదేం కర్మ! అనవసరంగా నోటికాడి ఫుడ్‌ పోగొట్టుకున్నావ్‌!” అంది కొలీగ్‌.
”నాక్కూడా అదే అన్పిస్తోంది. ఆవిడ కోసం నేనెంత కష్టపడ్డానో మీకు తెలియదా? ఎంతమంది బ్యూటీషియన్లను కలిశాను. ఎన్ని ఫోన్‌కాల్స్‌ చేశాను. ఆవిడ ముఖం మీద ముడతలు రాకుండా, మచ్చలు పోతాయనేగా ఫేషియల్‌ చేసేదాన్ని… ముఖం తాజాగా, చర్మం మృదువుగా వుండాలని, వదులవకుండా వుండాలని, మృత కణాలు తొలగిపోవాలనేగా మసాజ్‌ చేసేదాన్ని… జుట్టు ముఖం మీద పడకుండా, ఏది పూసినా జుట్టుకి అంటకుండా వుండాలనేగా హెడ్‌బ్యాండ్‌ తెచ్చాను. అంతేనా ఏప్రాన్‌, బౌల్స్‌, బ్రష్‌, క్రీమ్‌, స్టీమర్‌, ఎక్స్‌ాక్టర్‌, టవల్‌, ఎన్ని తేలేదు. వీికోసం ఎన్నిసార్లు షాపింగ్‌ కెళ్లలేదు. కొంచెం కూడా కృతజ్ఞత వుందా? వుంటే నీవల్లనే మచ్చలొచ్చాయి అంటుందా?” అంది.
కొలీగ్‌ వెంటనే మోక్ష చేయి మీద తట్టి ”బాధపడకు. మీ అత్తగారికి చెయ్యాల్సిన దానికన్నా ఎక్కువ సర్వీస్‌ చేశావు. ఇక అలాంటి సర్వీసేం చెయ్యకుండా సైలెంట్ అయిపో… లేకుంటే నువ్వు డాక్టర్‌ దగ్గరకెళ్లి విటమిన్స్‌ బిళ్లలు మింగాల్సి వస్తుంది” అంది.
”అది కాదువే నా బాధ. ఆవిడను నేనెంత బాగా చూసుకున్నానో తెలుసా? ఇంటికెళ్లాక నాకుండే టైమంతా ఆవిడతోనే గడిపేదాన్ని. మూడు రకాల స్ట్రోక్స్‌తో మసాజ్‌ చేసేదాన్ని. మసాజ్‌ పూర్తయ్యాక ముఖాన్ని కాటన్‌తో తుడిచి ఆవిరి పట్టేదాన్ని… మెత్తి టవల్‌తో చిన్నపిల్లను తుడిచినట్లు తుడిచేదాన్ని… నా బిడ్డ పూర్వికి కూడా నేనలా చేయలేదు, చూసుకోలేదు. చివరకి నావల్లనే మచ్చలొచ్చాయని నాతో మాట్లాడటం మానేసింది. అసలు ఆవిడ ముఖానికేదో అయినట్లు దాచుకొని, దాచుకొని తిరుగుతోంది తెలుసా?” అంది మోక్ష.
”ఖర్మ….” అంది కొలీగ్‌.
మోక్ష అదే విషయంపై చాలాసేపు బాధపడింది. పూర్విని తలచుకుని కళ్లనీళ్లు పెట్టుకుంది.
”నువ్వలా కళ్లనీళ్లు పెట్టుకుంటే చూడబుద్ది కావటం లేదు. నువ్వేనా అన్పిస్తోంది. అయినా నీకేం తక్కువ. జాబ్‌ వుంది హాయిగా తిని హాయిగా వుండు. కాకుంటే పూర్విని తెచ్చుకొని నీ దగ్గరే వుంచుకో. ఆయాను పెట్టుకో. మీ ఇద్దరికి జాబ్స్‌ వున్నాయిగా. కొంతకాలం ఆ ముసలోళ్లకి దూరంగా వుండండి. అలా దూరంగా వుంటే మీరు బ్రతకలేరా? వాళ్లు బ్రతకలేరా? ఇలాంటి తిండి తింటూ ఎన్నిరోజులు బ్రతుకుతావ్‌? దేవుడు మనకు జ్ఞానాన్ని, తెలివితేటల్ని, ఉద్యోగాన్ని ఇచ్చింది ఎందుకు? కడుపు నిండా తిండి తినకుండా డయాబెటిక్‌ పేషంట్లలా బ్రతకమనా?” అంది ఆవేశంగా.
ఆశ్చర్యపోయింది మోక్ష. తనకంటూ ఒక స్నేహితురాలు వుంది కాబట్టి ఇలా మాట్లాడుతోంది. అదే దృతి తరుపున ఎవరు మాట్లాడారు? ఎవరు ఆలోచించారు? తీసికెళ్లి పరాయి ఇంట్లో వదిలేసి వచ్చారు. అత్తమామలు ఎక్కడైనా ఇంత దుర్మార్గంగా వుంటారా? ఏదీ జీర్ణించుకోలేరా? ఇప్పుడు తన పరిస్థితి ఏమి? అప్పుడు అత్తగారు మాట్లాడకపోతే దృతి ఎలా వుండగలిగిందో కాని తను మాత్రం వుండలేకపోతోంది. ఆలోచిస్తూ కూర్చుంది మోక్ష.
”నువ్వేం ఆలోచించకు. పెద్దవాళ్లతో కలిసి వున్నంత వరకు చాలు. ఇంకా ఎందుకు? అసలు రాత్రి సమయంలో కలిసి వుండే భార్యాభర్తలే ఎవరి జీతం డబ్బులు వాళ్లు ఖర్చుపెట్టుకుంటూ ఒకరి బరువు ఒకరి మీద పడకుండా ఎవరి పర్సనాలిటీని వాళ్లు నిలబెట్టుకుంటున్నారు. షేరింగ్‌ అనేది మాటల్లో వుండొచ్చు, మభ్యపెట్టుకోవటంలో వుండొచ్చు కాని మరీ సొంత సంపాదన మీద కూడా అధికారం లేకుండా కనీసం తిండికి కూడా డిపెండ్‌ కావటం టూమచ్‌ పనిష్‌మెంట్. ఏ రిలేషన్‌లో కూడా ఇది మంచి షేరింగ్‌ కాదు. గుడ్‌ రిలేషన్‌ అంతకన్నా కాదు” అంది.
”బరువుగా మాట్లాడి నన్ను భయపెట్టకు… ఇవాళ ఇంటికెళ్లాక ఏదో ఒకి ఆలోచిస్తాను” అంది మోక్ష.
కష్టమర్లు రావడంతో ఇద్దరు వెళ్లి ఎవరి సీట్లో వాళ్లు కూర్చున్నారు.
*****

సతీష్‌చంద్ర తండ్రికి ఫోన్‌ చేసి ”కోపతాపాలను తగ్గించుకొని అమ్మా నువ్వూ వెళ్లి దృతిని చూసిరండి నాన్నా! తను ఎలా వుందో ఎలా తెలుస్తుంది? నేనేమి అడిగినా హ్యాపీగా వున్నట్లే మాట్లాడుతోంది. మీరు వెళ్లి చూసి వస్తే నాక్కూడా ధైర్యంగా వుంటుంది. మీరున్నారన్న నమ్మకంతోనే నేనిక్కడ ప్రశాంతంగా వుండగలుగుతున్నాను. ఒకసారి వెళ్లి చూసి రాండి!” అన్నాడు.
లౌడ్‌ స్పీకర్‌లో నుండి కొడుకు మాటలు విన్న మాధవీలత ”ఈ కళ్లతో దాని ముఖం ఎవరు చూడమన్నా చూడను. వాడేదో పెద్ద ఆఫీసరైనట్లు అక్కడుండి ఆర్డర్లు వేస్తే మనమిక్కడ కీ ఇచ్చి వదిలిన బొమ్మల్లా ఆడతామనుకుంటున్నాడేమో! అది జరిగే పని కాదు” అని దృతిని చూడానికి వెళ్లలేదు. సతీష్‌ని కూడా అవమానించినట్లు మాట్లాడింది.
అంకిరెడ్డి ఒకి రెండుసార్లు వెళ్లి చూసి వచ్చాడు.
*****

ఆఫీసులో కొలీగ్‌ మాట్లాడినప్పి నుండి మోక్షలో మార్పు వచ్చింది. భర్తను తీసుకొని పక్కకెళ్లి పోవాలనుకుంది. అప్పుడు అత్తగారు మాట్లాడకపోయినా బాధలేదు. ఎవరెలా పోయినా చింతలేదు. తనూ, తన భర్త, పూర్వి రెంటెడ్‌ హౌస్‌లో వుండొచ్చు. కీరమ్మలాంటి పనిమనిషిని పెట్టుకుంటే ఉదయాన్నే వంట చేసుకొని పూర్విని స్కూల్‌కి పంపి, తనూ, ఆనంద్‌ ఆఫీసుకి వెళ్లొచ్చు… అప్పుడు ప్రశాంతంగా ఉంటుంది. ఇదే ఆలోచన కూర్చున్నా, నిలబడినా, పడుకున్నా మోక్షలో…
ఆనంద్‌తో చెప్పింది. ఆనంద్‌ విన్నాడు కాని వెంటనే సమాధానం చెప్పలేదు.
”మాట్లాడరేమండీ! నాకు ఈ ఇంట్లో వుండాలనిపించటం లేదు. మనకేం తక్కువ. బయటకెళ్లి బ్రతకలేమా?”
”ఇప్పట్లో బ్రతకలేం. దానికి కొద్దిగా టైం కావాలి”
”ఎందుకు?”
”మన డబ్బు మొత్తం వేరేచోట ఇన్వెస్ట్‌ చేశాను. ఇప్పుడు మనకు వస్తున్న రెండు జీతాల డబ్బంతా లోన్‌కెళ్లిపోతోంది”
షాకై చూసింది. ”డబ్బేంటి? లోనేంటి? అసలు మీరేం మాట్లాడుతున్నారు?”
”నీకు తెలియదులే! నువ్వేం ఆవేశపడకు. నేనీమధ్యన నీకు తెలియకుండా ఓ మంచి పని చేశాను”
”మంచిపనా?”
”అవును”
”ఏంటండీ అది?”
”కమలనాథ్‌ అనే కాంట్రాక్టర్‌కి పదిలక్షలు పెట్టుబడి పెట్టాను. అదంతా ఎలా వచ్చిందనుకున్నావ్‌! లోన్‌ తీసుకుని కొంత, ఇంత వరకు మనం కట్టిన చిట్టీల మీద వచ్చింది కొంత…. ఏదో ఒకటి చెయ్యకపోతే డబ్బులెలా వస్తాయి?”
”ఉద్యోగం చేసుకుంటున్నాం కదా? ఇంకా ఏం చెయ్యాలి డబ్బుల కోసం?”
”ఆ డబ్బులేం సరిపోతాయి మోక్షా? నెలంతా తింటే ఒక్క రూపాయి కూడా మిగలదు. ఇప్పుడేదో మా నాన్న మనకు తిండి పెడుతున్నాడు కాబ్టి ఇద్దరి జీతాలు చిట్టీలకు కట్టి సేఫ్‌సైడ్‌లో వున్నాం. లేకుంటే ఏముంది?”
”అలాగే వుంటే సరిపోయేదిగా! కొత్తగా ఈ లోన్లెందుకు? ఆ చిట్టీ డబ్బులన్నీ తీసుకోవడం ఎందుకు? కాంట్రాక్టర్‌కి ఇవ్వడం ఎందుకు? అయినా ఇంతపని చేస్తూ నాకెందుకు చెప్పలేదు?”
”చెబితే మీ ఆడవాళ్లు ఇలాంటి వ్యాపారాలు చెయ్యనిస్తారా? అన్నీ భయాలేగా మీకు? భయపడుతూ కూర్చుంటే ఏమీ సాధించలేం. నేను పెట్టిన పది లక్షలకి తొందరలోనే ఇరవై లక్షలు వస్తుంది. అలా ఏ రంగంలో వస్తుంది చెప్పు. అందుకే నీకు చెప్పకుండా నీ సంతకాన్ని నేనే చేసి నీ పేరుతో లోన్‌ తీసుకున్నాను. నీ జీతం మొత్తం ఇప్పుడు చిట్టీకి పోదు. ఆ లోన్‌కి పోతుంది. అయినా ఒక నెల దాక దాని మీద వచ్చే లాభం మొత్తం మన పేరుతో బ్యాంక్‌లో వేసుకొని మిగతాది లోన్‌కి కట్టేద్దాం! ఓ.కె.నా! ఇక భయపడకు!” అన్నాడు.
పిచ్చిచూపులు చూస్తోంది మోక్ష.
పక్కనే వుండి వాళ్ల మాటలు విన్న అంకిరెడ్డి వెంటనే వచ్చి వాళ్ల దగ్గర కూర్చున్నాడు. మోక్ష ముఖంలోకి చూశాడు.
”ఆనంద్‌ చెప్పినట్లు చేస్తే సరిపోతుంది. నువ్వేం కంగారు పడకు మోక్షా!” అన్నాడు అంకిరెడ్డి.
”ఇది మీకు తెలుసా మామయ్యా! మీరు కూడా ఆయన మాటలకే సపోర్టు చేస్తున్నారు? ఆయన చేసిన పని మీకు నచ్చుతోందా?” అంది మోక్ష.
”ఆ కాంట్రాక్టర్‌ మంచివాడేనమ్మా! మన డబ్బుకేం ఢోకా లేదు”
”డబ్బులు పోతాయని నేను అనటం లేదు మామయ్యా! లోన్లు తీసుకోవడం ఎందుకు? అదీ నాకు చెప్పకుండా, నేను సంతకం పెట్టకుండా…”
”నీ సంతకం ఆనంద్‌ పెట్టాడు మోక్షా!”
”అది మీక్కూడా తెలుసా మామయ్యా?” అంది. ఆశ్చర్యపోయే ఓపికలేనట్లు చూసింది.
”ఆ…” అన్నాడు అంకిరెడ్డి.
”ఆ… నా! ఏం మాట్లాడుతున్నారు మామయ్యా? మీరు మీరేనా?”
”ఇందులో తప్పేముందమ్మా! నువ్వు నీ ఆఫీసు వదిలేసి ఆఫీసుల చుట్టూ తిరగలేవని నీ కంఫర్ట్‌ కోసం నీ సంతకం ఆనంద్‌ చేశాడు. ఇంత మాత్రానికే ‘మీరు మీరేనా!’ అంటూ నన్ను ప్రశ్నిస్తావెందుకు? అంత పెద్దపెద్ద కళ్లు చేసి చూడానికి ఇప్పుడేం జరిగిందని…?”
మోక్ష తలవంచుకుని కళ్లు మూసుకొని ఒక్క క్షణం పిడికిళ్లు బిగించి ఊపిరి బిగబ్టింది.
ఆనంద్‌ ఆమెను చూసి ”హిస్టీరియా వచ్చిన దానిలా ఎందుకే అలా బిగుసుకుపోయావ్‌?”
ఆమె ఉలిక్కిపడి ”నేను బిగుసుకుపోయానా?”
”కాదా! ఆమాత్రం తెలుసుకోలేనా! నేను ఏది చేసినా నచ్చదు. ఇందుకే ఏం చేయాలన్నా నాకు భయం”
”నువ్వేం భయపడకురా! అసలేంటమ్మా నీ ప్రాబ్లమ్‌?”
”పెద్దవారు. నా సంతకం ఆయన పెడుతున్నప్పుడు మీరు ఆపవద్దా మామయ్యా? అంతా జరిగాక అసలేంటమ్మా నీ ప్రాబ్లమ్‌ అంటే నేనేం చెయ్యగలను. మీరేకదా మాకు కంచెలా వుండాల్సింది”
”తెలివిగా మాట్లాడి మా నాన్నను కించపరిస్తే పెట్టిన సంతకం ఎరేజ్‌ అవుతుందా?” కోపంగా అన్నాడు ఆనంద్‌.
”నువ్వుండరా! దీనివల్ల లాభాలు వస్తాయి కదమ్మా!” అన్నాడు.
”లాభాలు కాదు మామయ్యా! నాకు వేరే ఇల్లు అద్దెకు తీసుకొని వెళ్లాలని వుంది. పూర్విని ఇంకా ఎన్నిరోజులు వాళ్ల దగ్గర వుంచుతాం”
”ఎవరుంచమన్నారు? తీసుకొచ్చుకోమ్మా! ఇక్కడ పూర్వి వుండానికి అభ్యంతరమేంటి? మనతో పాటు వుంటుంది. ఇంత చిన్న విషయానికే వేరే వెళ్లడం ఎందుకు?” అన్నాడు అంకిరెడ్డి.
మోక్షకి ఏం చేయాలో తోచనట్లు పిడికిళ్లు బిగించి చెవుల దగ్గర పెట్టుకుని అటు ఇటూ చూస్తూ కోపంగా ”ఛఛ… నాకు అన్నీ సంకెళ్లే! ఇప్పటికే నా ఇబ్బందులు నాకున్నాయి. అవి చాలక ఈయనగారు నా జీతం మొత్తం లోనుకు కట్టేలా చేసిపెట్టాడు. ఇన్నిరోజులు కట్టిన చీటీ డబ్బులు కూడా లేకుండా చేశాడు. ఈయన వల్ల నాకెప్పుడూ కష్టాలే!” అంటూ అక్కడ నుండి లేచి వెళ్లిపోయింది మోక్ష.
ఆమె అలా వెళ్లగానే కొడుకు వైపు తిరిగి
”ఏంటిరా అలా అంటోంది? నువ్వు చేసిన పని మోక్షకి నచ్చలేదా? ఆ కాంట్రాక్టర్‌ మంచివాడే కదరా! ఎందుకలా భయపడుతోంది. అసలు కమలనాథ్‌ గురించి ఎవరిని అడిగినా మంచివాడనే చెబుతున్నారు. రోడ్డు కాంట్రాక్ట్‌, రైల్వే కాంట్రాక్ట్‌, చెరువుల కాంట్రాక్ట్‌, బిల్డింగుల కాంట్రాక్ట్‌ ఒకటేమిటి ఇప్పటికే అతను చాలా కాంట్రాక్ట్‌లు చేసి వున్నాడు. నేను కూడా అతనితో మాట్లాడాను. అతని మాటల్ని బట్టి చూస్తే ఇది నీకు మంచి ఆపర్చ్యూనిటీ అనిపిస్తోంది. ఇదంతా మోక్షకు నువ్వు ముందే చెప్పాల్సింది. అయినా అంత కోపంగా వెళ్లిపోయిందేం రా?”
”అదెప్పుడూ అంతే నాన్నా! చెప్పింది వినదు. దానికి మనందరం కలిసి వుండటం ఇష్టం లేదు. ఒక్కతే వెళ్లి పక్కనుండాలట… వచ్చిన జీతం మొత్తం నెలంతా ఖర్చు పెట్టుకోవాలట. అదీ దాని సరదా! బాధ్యత తెలిస్తే కదా!” అన్నాడు.
”సరేలే! కమలనాథ్‌ మళ్లీ కలిస్తే చెప్పు! అవసరమైతే ఇంకో 5 లక్షలయినా ఇవ్వానికి సిద్ధంగా వున్నాడు నా స్నేహితుడు? వడ్డీ తక్కువే తీసుకుంటానంటున్నాడు. అవసరమైతే తెచ్చి ఇద్దాం! ఇలాంటి వ్యవహారాల్లో పెట్టుబడి ఎంత ఎక్కువ అయితే లాభాలు అంత అధికంగా వుంటాయి. నువ్వన్నట్లు ఇప్పుడు మన చుట్టూ ఖరీదైన ఇల్లు, కార్లు వున్నవాళ్లంతా ఇలాంటి వ్యాపార లావాదేవీల వల్ల పైకి వచ్చినవాళ్లే!” అన్నాడు.
”సరే! నాన్నా! ఇవాళే ఫోన్‌ చేసి అడుగుతాను” అన్నాడు.
”కాస్త జాగ్రత్తగా మాట్లాడు”
అలాగే అన్నట్లు తల వూపాడు ఆనంద్‌.

మోక్షకు ఈ మధ్యన మనసు బాగుండక తల్లికి ఫోన్‌ చెయ్యలేదు. పూర్వి ఎలా వుందో ఏమో!! ఆఫీసులో కూడా వారం రోజుల నుండి పని బాగా ఎక్కువైంది. ఇంటికొచ్చాక అలసిపోయినట్లయి త్వరగానే నిద్రపోతోంది. ఇవాళ నిద్రపోకుండా ఫోన్‌ చేసింది. పూర్వి లిఫ్ట్‌ చేసి ”మమ్మీ! ఫోన్‌ అమ్మమ్మకివ్వనా?” అంది వచ్చీరాని మాటలతో ముద్దుముద్దుగా.
”వద్దులే నాన్నా! నువ్వు మాట్లాడు. తర్వాత అమ్మమ్మకు ఇద్దువు గాని… ఎలా వున్నావ్‌ నువ్వు?”
”బాగున్నా మమ్మీ! మొన్న డాడీ వచ్చాడు. నువ్వు రాలేదేం?”
”డాడీ వచ్చాడా? ఎప్పుడు?” ఆశ్చర్యపోయింది మోక్ష.
”తాతయ్యతో, మామయ్యతో తగాదా పెట్టుకొని డబ్బులు పట్టుకెళ్లాడు. నువ్వు రాలేదేం మమ్మీ?” అంది. తల్లిని చూడాలన్న తపన పూర్వి గొంతులో స్పష్టంగా విన్పిస్తోంది.
మోక్ష అదేం ప్టించుకోకుండా ”ఫోన్‌ అమ్మమ్మకివ్వు…” అంది.
అక్కడ నుండి కదలకుండానే ”అమ్మామ్మా!!” అంటూ పెద్దగా కేకేసింది పూర్వి.
”వెళ్లవే! అమ్మమ్మ దగ్గరకెళ్లి ఫోన్‌ ఇవ్వు” తొందరపెట్టింది మోక్ష.
పూర్వి పరిగెత్తుకుంటూ వెళ్లి ”అమ్మమ్మా! నీ కూతురు ఫోన్‌” అంటూ మొబైల్‌ని అమ్మమ్మ చెవి దగ్గర పెట్టింది పెద్ద ఆరిందలా.
ఆమె ‘హలో!’ అనగానే ”అమ్మా! ఆయన అక్కడకొచ్చారా?” అడిగింది మోక్ష.
ఆమె ఒక్కక్షణం ఆగి ”వచ్చాడు. నీకు చెప్పి వచ్చి వుండడని మాకు అప్పుడే అన్పించింది. అందుకే అల్లుడుగారు వచ్చినట్టు నీకు చెప్పలేదు.”
”ఏమన్నారు. నాన్నతో అన్నయ్యతో తగాదా పెట్టుకున్నాడా?”
”అవన్నీ ఇప్పుడెందుకు? నువ్వెలా వున్నావ్‌? వేళకి తింటున్నావా?” అడిగింది ఆమె.
వెంటనే మోక్ష కళ్లలో కన్నీళ్లు ఉప్పెనలా ఉబికాయి.
”నువ్వేదో దాస్తున్నావ్‌! చెప్పమ్మా! అసలేం జరిగింది?” అడిగింది మోక్ష.
”ఏం లేదులే మోక్షా! దాని గురించి ఇప్పుడెందుకు? అయినా అతనికి ఇస్తానని ఒప్పుకున్న డబ్బులు ఎప్పుడైనా ఇచ్చేదేగా! అన్నయ్య వెంటనే వదిన నగలు అమ్మి అతనికి ఇవ్వాల్సిన డబ్బులు ఇచ్చేశాడు”
”అంత జరిగిందా?” నివ్వెరపోతూ అడిగింది.
”నువ్వలా అంటావనే నీకు చెప్పలేదు”
గాలి తీసిన బెలూన్‌లా అయి ”చెప్పినా నేనేం చెయ్యగలనులే! నేను ఎవరిక్కావాలి?” అంది.
”అలా అనకు మోక్షా! నువ్వు కాక మాకు ఇంకెవరు కావాలి? మేము ఏది చేసినా నీకోసమేగా! నువ్వు బాగుండాలనేగా!”
”బాగుండాలంటే వదిన నగలు అమ్మాలా?”
”సందర్భం అలా వచ్చింది. తప్పలేదు” అందామె.
”నాతో ఒక్క మాటయినా చెప్పాల్సింది”
”చెబితే నువ్వు వదిన నగలు అమ్మనిస్తావా? దానివల్ల నీకూ ఆనంద్‌కు విభేదాలు రావా? అందుకే చెప్పలేదు”
”ఈ విషయంలో మీరు చాలా తొందరపడ్డారు. ఆ డబ్బు ఆయనకు ఇవ్వకుండా పూర్వి కోసం వుంచితే బాగుండేది…”

ఇంకా వుంది…

శుభోదయం

రచన: డి.కామేశ్వరి

ఆమె మాటలకి మాధవ్ కూడా కాస్త విచలితుడయ్యాడు. అంతలోనే పౌరుషంగా “నాకెవరి సహాయం అక్కరలేదు” బింకంగా అన్నాడు.
“నీకక్కరలేదు. కాని రేఖకి కావాలి” లోపల్నించి రాధాదేవి గొంతు గుర్తుపట్టిన రేఖ ఒక్క ఉదుటున పక్కమీద నుంచి లేచి వచ్చి రాధాదేవిని కౌగలించుకుని “ఆంటీ” అని బావురుమంది. ఈ హడావిడికి శారద కూడా లోపల్నించి వచ్చి “అక్కయ్యా, ఎంత పని జరిగిందో చూశావా? నీలాగే అయింది దాని బతుకూ, నిన్ను పెట్టిన ఉసురు మాకు కొట్టింది చూశావా” అంటూ రాధాదేవిని పట్టుకుని ఏడ్చింది.
“ఏమిటీ ఏడుపులు రోడ్డు మీద, లోపలికెళ్లండి” మాధవ్ కసిరాడు.
“ష్.. రేఖా.. ఏమిటమ్మా! ఏం జరిగిందని యీ ఏడుపు, శారదా నీకసలు బుద్ధి లేదు. పిల్లకి ధైర్యం చెప్పాల్సింది పోయి నీవే యిలా అంటావేమిటి?” యిద్దర్నీ మందలిస్తూ లోపలి గదిలోకి నడిపించుకు వెళ్ళింది. మాధవ్ ఈసారి రాధని కర్కశంగా వెళ్ళిపో అని నిందించలేక, ఆవేదనగా కళ్ళు మూసుకుని అలా వుండిపోయాడు.
“రేఖా! నీకు చెప్పిందంతా మర్చిపోయావా? ఆ విషయం మరిచిపొమ్మని చెప్పానా.. యింతపని చేస్తావా యీ విషయానికి..”
“ఇంకా ఏం జరగాలి ఆంటీ ? శ్యామ్ ని హేళన చేసినందుకు, శ్యామ్ లాంటివాడిని నేనూ కంటాను. పెళ్ళి కాని తల్లినవుతాను. అందరూ నవ్వుతారు. ఆంటీ.. నా గర్వానికి దేముడు ఇలా శిక్షించాడు..” మళ్లీ ఏడవడం ఆరంభించింది రేఖ.
“ష్.. రేఖా, నీవిలా ఏడిస్తే నేను వెళ్ళిపోతాను. నీవిలా బాధపడితే నాకు చాలా కోపం వస్తుంది. రేఖా, చూడు.. నావంక చూసి ముందా కళ్లు తుడుచుకో” అంటూ పమిటకొంగుతో కళ్లు వత్తింది.
“నా కూతురి బతుకు అన్యాయం అయిపోయింది. యింక దాన్ని ఎవరు పెళ్ళాడతాడక్కయ్యా” శారద ఏడ్చింది.
“శారదా.. నీవింక ఒక్క మాట మాట్లాడకు. నీవే అసలు రేఖకి పిరికిమందు పోస్తున్నావు” గదమాయించింది.
వాళ్ల మాటలు వింటున్న మాధవ్‌కి రాధాదేవిని వదలుకుని తనెంత పొరపాటు చేశాడో మరోసారి బాగా తెలిసివచ్చింది. గత యిరవయ్యేళ్ళలో రాధాదేవిని వదిలి తనెంత నష్టపోయాడో ఎన్ని వందలసార్లో తెలిసింది. రాధాదేవి అందం, రాధాదేవి మంచితనం, రాధాదేవి సంస్కారంతో.. ప్రతిదానికి శారదని పోల్చి చూసుకుని ప్రతిక్షణం తను కోల్పోయినదాని విలువ గ్రహించి బాధపడ్డాడు. దేని విలువా దగ్గిర వుండగా తెలియదు. రాధాదేవి వెళ్లాక, శారదని పెళ్లి చేసుకున్నాక, ఆ అమాయకురాలితో కాపురం నిప్పులమీద నడకలాగే వుండి ప్రతి చిన్నపని, పెద్ద పని, ఆడపని, మగపని అన్నీ చేసుకుని సంసారం నడుపుకుంటున్నప్పుడల్లా రాధాదేవి గుర్తువచ్చేది. పిల్లలు తల్లి ఆసరా లేకుండా పెరిగారు. ఈరోజు.. రాధాదేవి రేఖని ఓదార్చి కన్నతల్లిలా బుజ్జగిస్తుంటే.. పిల్లలకి కావలసింది యిలాంటి తల్లి, తనకి కావల్సింది యిలాంటి భార్య అనిపించింది. యిలాంటి భార్యని చేతులారా దూరం చేసుకున్న తనకీ శిక్ష సరి అయినదే. ఆలోచిస్తూ కుమిలిపోయాడు మాధవ్.
“రేఖా.. చూడమ్మా. మనకి అక్కరలేదనుకుంటే గర్భం తీయించుకోవడం మూడు నిమిషాల పని. ఎబార్షన్ లీగలైజ్ అయింది. అందులో ఇలాంటి పరిస్థితిలో అసలు అభ్యంతరం లేదు. రేఖా! దీనికోసం ఇంత బెంగపడ్డావా?”
“కాని యింక పెళ్లవుతుందా అక్కయ్యా? యిప్పటికే వూరూవాడా తెలిసింది.” దైన్యంగా అంది శారద.
“శారదా.. జీవితానికి పెళ్లి ముఖ్యమే కాని, పెళ్ళి లేకపోతే జీవితం లేదనుకోవడం వెర్రి. అసలు రేఖకి ఆ బాధ లేదు. నేను పెళ్ళీకొడుకుని వెతికాను. మీకిష్టం అయితే ఆ పెళ్లి రేపే జరుగుతుంది.
రేఖ, శారద ఆశ్చర్యంగా చూశారు. వింటున్న మాధవ్ అంతకంటే తెల్లబోయాడు. రేఖని. యింత జరిగాక పెళ్లి చేసుకుంటానని ముందుకు వచ్చిన ఆ ఔదార్యవంతుడెవరు? .. నిజంగా అతనే అభ్యంతరం లేకుండా ఎలా చేసుకుంటాడు? ఒకదాని తరువాత ఒకటిగా జరిగిన సంఘటనలు అతని మతి పోగొట్టాయి. ముందు అబార్షన్ చేయించాలి. రేఖ విషం మింగి చావు బతుకుల మధ్య ఊగిసలాడి ఒక్కరోజులో గుర్తుపట్టలేనంత బలహీనంగా అయింది. డాక్టరు ముందు కాస్త కోలుకున్నాక అబార్షన్ చేస్తాం అన్నారు. వర్రీ అవడానికి ఏం లేదని అందరు డాక్టర్లు ధైర్యం చెప్పారు. ముందు అబార్షన్ చేయించి, రేఖని బాగా చదివించాలి. ఉద్యొగం చేయించాలి. పెళ్ళి అంత సుళువుగా అవదని అతనికి తెలుసు. ఈ దేశంలో మానం పోగొట్టుకుని , గర్భం వచ్చిన స్త్రీకి అంత సుళువుగా పెళ్లి జరగదని తెలుసు. ఏమో, ఎప్పుడో, కొన్నేళ్ళు పోయాక, ఏ ఉద్యోగమో చేసుకుంటుండగా ఎవరన్నా కోరి చేసుకుంటే చేసుకోవచ్చు. యిప్పుడు, ఈ జరిగింది అందరి మనసుల్లో వుండగా రేఖకి పెళ్లి కావడం దుర్లభం. పెళ్ళిమాట మరిచిపోయి రేఖని బాగా చదివించాలి అని గుండె దిటవు చేసుకున్నాడు. ఆ ఆలోచనలు వచ్చినప్పుడల్లా రాధాదేవిని తను ఎంత నిర్దయంగా దూరం చేశాడో, భార్యని తాకడానికి కూడా యిష్టపడకుండా ఎంత నిరాదరణ చూపాడో… అన్నీ గుర్తు వచ్చి గుండెల్లో ముల్లు గుచ్చుకున్నట్లుండేది. పెళ్ళి చేసుకున్న భార్యతో సంసారం చేయడానికే తనకిష్టం లేకపోయినప్పుడు ముందుకు వచ్చి తన కూతుర్ని చేసుకునేవాడెవడు? రాధ బాధ, ఆవేదన అర్ధం అయి రేఖకి జరిగిన దానికంటే గతంలో తను రాధకి చేసిన అన్యాయం గుర్తువచ్చి మనిషి కృంగిపోయి కృశించి పోయాడు. ఇంత జరిగినా, పోలీసు కంప్లయింట్ యిచ్చి ఆమె పరువుని రోడ్డుకెక్కించి అవమానించినా, తన కూతుర్ని అభిమానించి, ఓదార్చి, ధైర్యం చెప్పి పెళ్లి సంబంధం తీసుకొచ్చిన రాధ మంచితనం అతని గుండెని కోసింది. అతనికి తెలియకుండానే కుతూహలంగా లేచి గుమ్మం దగ్గిరకి వచ్చి నిల్చుని ఆరాటంగా చూశాడు.
“నిజమా అక్కయ్యా! ఎవరక్కయ్యా అతను?” శారద ఆనందంగా అడిగింది. రేఖ విభ్రాంతురాలై చూడసాగింది.
“రేఖా.. నీకిష్టమయితే .. మాధవ్.. మీ అందరి కిష్టం అయితే మా శ్యామ్ రేఖని చేసుకుంటాడు” రాధాదేవి అందరి మొహాల వంక చూస్తూ అంది.
ఒక్క నిముషం అంతా నిశ్శబ్దం అయిపోయింది. ఫేను తిరుగుతున్న చప్పుడు తప్ప ఏమీ వినపడలేదు. అందరిలోకి ముందుగా తేరుకున్నది మాధవరావే.
“శ్యామ్.. శ్యామ్ తో పెళ్లా? వీల్లేదు. నేను వప్పుకోను. రేఖకి పెళ్లికాకపోయినా ఫరవాలేదు.. కాని.. కాని.. ఎవడో రౌడీకి పుట్టినవాడికి.. ఆ నల్లవాడికి నా కూతుర్నీయను” ఆవేశంగా అన్నాడు.
రాధాదేవి మొహం ఎర్రబడింది. అయినా రేఖ కోసం ఆవేశం అణచుకుంది. “మాధవ్! శ్యామ్ నా కొడుకు. వాడిని ఒక్కమాట ఏదన్నా అంటే వూరుకోను. ఇంత జరిగినా నీకింకా ఉచితానుచితాలు తెలుసుకునే జ్ఞానం రాలేదంటే విచారంగా ఉంది. కాని.. రేఖకి జరిగింది మరిచిపోయావా?… కట్టుకున్న పెళ్ళానికి శీలభంగం కల్గిందని వదిలేసిన నీలాంటి పుణ్యపురుషుడున్న దేశం యిది. అలాంటిది శీలం పోయిన ఆడదాన్ని కట్టుకోవడానికి ముందుకొచ్చే మగాళ్లు వెయ్యికి ఒకరన్నా ఉండరేమో. నిన్ను నీవే అడిగి చూడు. చాటుమటుగా ఎన్నెన్ని చెయ్యచ్చు? బయటపడనంతవరకు అందరూ పవిత్రులే. కాని, తెలిసి తెలిసి బట్టబయలై నలుగురినోట పడిన ఓ ఆడపిల్లని పెళ్ళాడడానికి వచ్చే ఉదారులు ఎవరు? ఈ సంగతి ఆలోచించు”
“అంటే నీ కొడుకు ఉదారుడన్నమాట. నీవు త్యాగం చేసి అనన్ను ఉద్ధరించి , నీ త్యాగనిరతి లోకానికి చెప్పాలనుకున్నావన్నమాట” అతనిలో తిరిగి పాత అహం తలెత్తింది. తీరా అన్నాక అంత కటువుగా మాట్లాడకపోవల్సింది అనిపించింది అతనికి.
రాధాదేవి అతనివంక తిరస్కారంగా చూసింది. “మాధవ్! నీవు నిజంగా తండ్రివయితే, ఆమె మేలు కోరేవాడవయితే.. ఈ వచ్చిన అవకాశాన్ని ఆనందంగా ఉపయోగించుకుని నాకు కృతజ్ఞత చూపేవాడివి. నేను చేస్తున్నది త్యాగమనుకున్నావు కనక నన్నభినందించు. నేను చేసేది ఏమయినా శ్యామ్ ని మాత్రం నీవు సంస్కారవంతుడిగా అంగీకరించక తప్పదు. ఎవరికి పుట్టినా, ఎలా పుట్టినా శ్యామ్ సంస్కారాలున్నవాడు కాబట్టే ఒక ఆడపిల్లకి జరిగిన అన్యాయానికి తనకు చాతనయినంతగా న్యాయం చేకూర్చాలనే తపనతో ఆమెని చేపట్టి మానవత్వం నిరూపించడానికి వప్పుకున్నాడు. నీలా గొప్ప తండ్రికి పుట్టలేదు. గొప్ప కులస్థుడికి పుట్టలేదు. కాని నీ కన్నా గొప్ప గుణం వుంది అని గర్వంగా చెప్పగలను. మాధవ్ , నీవేమనుకున్నా సరే. .మేం చేసేది త్యాగం అనుకోలేదు. ఎవరో ఏదో చేసిన నేరానికి రేఖ బలి అవడం నాకిష్టం లేక, ఓ ఆడపిల్ల జీవితం చక్కపరచాలని ఈ నిర్ణయానికి వచ్చాం. ఆమోదించేది, మానేది మీ ఇష్టం. రేఖా. నీవూ ఆలోచించుకో. పరిస్థితి విడమరిచి చెప్పాను. నీవు కోల్పోయిన మనశ్శాంతి దొరకాలంటే.. నీ జీవితానికో భద్రత వుందని నీవు నమ్మాలి. నీవూ అందరి స్త్రీలలాగే భర్తతో సుఖంగా వుండగలవని, తల్లివవగలవని నమ్మకం కల్గించడానికి శ్యామ్ నీకు చేయూత యివ్వడానికి సిద్ధంగా వున్నాడు. ఆ చేయి అందుకునేది మానేది నీ యిష్టం. ఎవరి యిష్టాయిష్టాలకి నీ జీవితాన్ని బలిపెట్టకు. నీవు మరీ చిన్నపిల్లవి కావు. మైనారిటీ తీరినదానివి..”
“రాధా.. నా కూతురికి యివన్నీ నేర్పి పెట్టి నా నుంచి దూరం చేయాలని చూస్తున్నావు. దానికిప్పుడు పెళ్ళి తొందరలేదు. నీ సహాయానికి థాంక్స్. పెళ్లి అవసరం అనుకున్నప్పుడు నా కూతురికింకెవరూ మొగుడు దొరకనప్పుడు వస్తాంలే..”హేళనగా అన్నాడు.
రాధాదేవి సహనం ఆఖరి మెట్టుకు వచ్చింది. “అప్పుడు నా కొడుకు నీకందే స్థితిలో వుండదు మాధవ్. శ్యామ్ కి తెలుసు మీరిలా మాట్లాడి అవమానపరుస్తారని. అందుకే వెళ్లవద్దన్నాడు. రేఖకోసం వచ్చాను. వస్తాను రేఖా.. నీకీ ఆంటీతో ఏ అవసరం వున్నా నిరభ్యంతరంగా రా అమ్మా…”
“ఆగండి ఆంటీ.. నేను శ్యామ్ ని చేసుకుంటాను. నా కిష్టమే. నన్ను చేసుకోవడానికి ముందుకొచ్చిన శ్యామ్ ఔదార్యం నాకర్ధం అయ్యింది. శ్యాంలాంటి భర్త, తల్లిలాంటి మీ నీడ దొరకడం అదృష్టం అనుకుంటాను” రేఖ స్థిరంగా అంది.
“రేఖా!… “మాధవ్ ఏదో అనబోయాడు.
“డాడీ! నన్ను నా యిష్టానికి వదిలేయంది. నేను చిన్నపిల్లని కాను. ఆలోచించే శక్తి వుంది. డాడీ.. ఈ పరిసరాలలో నేనింక వుండలేను. ఆంటీ. శ్యామ్ లాంటి ప్రేమమూర్తులుండే చోట వుండాలని వుంది. నన్ను క్షమించండి డాడీ” రేఖ గద్గదంగా అంది.
మాధవ్ మొహం నల్లబడింది.
“అక్కయ్యా! రేఖ శ్యామ్ ని చేసుకోవడం నాకిష్టమే. కాని.. కాని.. వాళ్లిద్దరూ అన్నాచెల్లెల్లవరూ.. “శారదకామత్రం తెలివితేటలున్నందుకు ఆనందమే కలిగింది.
“ఎలా అవుతారు శారదా? ఒక తల్లికి పుట్టలేదు. ఒక తండ్రికీ పుట్టలేదు. ఆ అనుమానం వద్దు నీకు. పిచ్చిదానివనుకున్నా పరిస్థితి అర్ధం చేసుకొన్నావు గాని, అతి తెలివితేటలున్న నీ భర్త ఆలోచన మారనందుకు విచారంగా వుంది” మాధవ్ వంక చూస్తూ అంది రాధాదేవి. మొహం మాడ్చుకున్నాడు మాధవ్.
“రేఖా.. శ్యాం, నీవు ఒకసారి కలిసి మాట్లాడుకోండి. మీ యిద్దరూ యిష్టపడి చేసుకుంటే ఎవరూ చెయగలిగింది ఏమీ లేదు” మాధవ్ మొహం గంటు పెట్టుకున్నాడు.
“రాధా… ఆఖరికి గెల్చావు. నా మీద కసి తీర్చుకున్నావు” అంటూ అక్కడినుంచి గదిలోకి వెళ్లి తలుపు మూసుకున్నాడు దభాలున.
“మాధవ్.. ఎప్పటికన్నా నీవు నన్నర్ధం చేసుకునే రోజువ్ అస్తుంది” అంది బాధగా రాధాదేవి.
“ఆంటీ.. బాధపడకండి. నేను డాడీకి చెపుతాను. ఆయనకు మతిపోయింది” అంది రేఖ.
“అక్కయ్యా.. నీవెంత మంచిదానివి? నీ భర్తని నాకిచ్చావు. నీ కొడుకుని నా కూతురికిచ్చావు” అంటూ శారద అమాయకంగా రాధాదేవిని కౌగలించుకుని అంది.

********

“ఏమిటి రాధా.. పేపరు పట్టుకుని అలా కూర్చున్నావు?” పరధ్యానంగా ఏదో ఆలోచిస్తూ కూర్చున్న రాధాదేవి స్కూటరు ఆపి లోపలికి వచ్చిన రాజారాంని కూడా గమనించకపోవడఃతో రెండు నిముషాలు చూసి అతనే పలకరించాడు. రాధాదేవి ఉలిక్కిపడి తేరుకుని పేపరు మడిచి దీర్ఘంగా నిట్టూర్చి “రా కూర్చో.. ఏముంది. ఎక్కడ చూసినా ఆడవాళ్లకి జరిగే అన్యాయాలే. పేపరు తెరిస్తే చాలు.. మానభంగాలు, కట్నాలు తేలేదని భర్త, అత్తగారు హింసిస్తే భరించలేక ఆత్మహత్యలు చేసుకునే ఆడపిల్లలు. కనీసం ఒక రేప్‌కేసైనా లేని రోజుండదు పేపరులో. ఏమిటో రాను రాను మనం పురోగమిస్తున్నామో, తిరోగమిస్తున్నామో అర్ధం కావడం లేదు. స్త్రీ చదువుకుంది, ఉద్యోగాలు చేస్తుంది. యీ ఆధునిక యుగంలో కూడా స్త్రీని కించపరిచే సంఘటనలు రోజుకు ఇన్ని కబుర్లు అన్నీ కాగితాలమీదనేనా? స్త్రీకి ఈనాటికీ రక్షణలేని మన సమాజం సాధించిన ప్రగతి ఏమిటి?” ఆవేశంగా, ఆవేదనగా అంది రాధాదేవి.
“రాధా! నీ పిచ్చిగాని యీ స్త్రీ, పురుష రెండు తెగలు వున్నంతవరకు ఇలాంటివి తప్పవు. ఏ చట్టాలూ ఏమీ చెయ్యలేవు. అయినా యివన్నీ చదివి మనసెందుకు పాడు చేసుకుంటావు? బాధపడి నీవేం చెయ్యగలవు? నీ చేతిలో వున్నది నీవు చేసావూ. ఒక ఆడపిల్ల జీవితం నాశనం కాకుండా సహృదయంతో ఆమెని కోడలిగా తెచ్చుకునే ఏర్పాటు చేశావు. ఈ లోకంలో అందరికీ మనం సాయపడలేం గదా”
“అవుననుకో.. కానీ యీ వార్తలు చదువుతుంటే ఆవేశం వస్తుంది. ఏదో చెయ్యాలన్న ఆరాటం కలుగుతుంది. పాపం మరీ చదువు సంధ్యలు లేని తక్కువ కులాల స్త్రీలు బలి అవుతున్నారు. రోజుకి ఎన్ని కేసులు జరుగుతున్నాయో పల్లెలనిండా, ఆ స్త్రీల గోడు వినిపించుకునే వారెవరు? న్యాయం చేకూర్చవలసిన పోలీసులే, రక్షించవలసినవారే భక్షిస్తున్నారు. కంచె చేను మేసినట్లు పోలీసులే యిళ్ళల్లో జొరపడి పబ్లిక్‌గా ఆడవాళ్లమీద అత్యాచారాలు చేస్తుంటే ఇంక ఆ స్త్రీలకి రక్షణ ఎక్కడుంది? చెప్పినా వారి గోడు వినేవారు లేరు. న్యాయంకోసం పోరాడడానికి అర్ధబలం, అంగబలం రెండూ లేనివారికి దిక్కెవరు?
యిలా ఇద్దరి మధ్య చాలా సేపు ఈ విషయం మీదే చర్చ జరిగింది.
“రాధా! నీది ఉత్తి ఆవేశం కాదని రేఖని నీ కోడలిగా చేసుకోవడానికి నిర్ణయించుకున్నాప్పుడే అర్ధం అయింది. ప్రతీ ఆడది నీలాగే ఆలోచిస్తే మీ ఆడవాళ్ల కథలు మారేవి. నీవు పురుషులనే ఎందుకు నిందిస్తావు? శీలం పోయిన స్త్రీని కోడలిగా అంగీకరించే స్త్రీలు ఎంతమంది ఉన్నారు చెప్పు? నీలా ఆలోచించే స్త్రీలు నూటికి ఒకరన్నా నీలా వుంటే, మరుతరంలోనే కాదు. యీ తరంలోనే స్త్రీల చీకటి జీవితాలకి “శుభోదయం” కలుగుతుంది. ఆ .. యింక ఈ ఉపన్యాసాలు చాలుగాని చూడు, శుభలేఖలకి ఈ కార్డులు నచ్చాయేమో చూడు ఆర్డరిస్తా..” అన్నాడు.
“రాజారాం. నీక్ నచ్చితే నన్ను వేరే అడగాలా? పిల్లవాడి మేనమామవి. నీదే పెద్దరికం. నీవెలా చెపితే అలా చేస్తాను” రాధాదేవి రాజారాంని చూస్తూ తృప్తిగా అంది.
నెల తరువాత శ్యాం, రేఖల వివాహం జరిగింది. ఉదయం రిజిస్ట్రార్ ఆఫీసులో సంతకాలు చేశారు. సాయంత్రం రిసెప్షన్. ఊర్లో చాలామంది మిత్రులు వచ్చారు. ఇదేదో ఆదర్శవివాహం అని చూడడానికి కొందరు కుతూహలంగా వచ్చారు.
“నిజంగా మీది చాల పెద్ద మనసండి. నిజంగా మీరు సహృదయులు. తప్పకుండా అభినందించాలి” అని కొందరు ఆమెని పొగుడుతుంటె..
“ఎందుకండి మధ్య నాకు అభినందన. చక్కటి భార్యని తెచ్చుకున్నందుకు మా అబ్బాయిని అభినందించండి” అంటూ రేఖ భుజం చుట్టూ చెయ్యి వేసి వారి మాటల కర్ధాన్ని మళ్లించింది.
మాధవరావు ఆఖరికి రేఖ పెళ్ళికి మనస్ఫూర్తిగా అంగీకరించక తప్పలేదు. రేఖ ఏమయినా సరే చేసుకుంటానంది. శారద కూడా ఎంతో నచ్చచెప్పింది. కోపం తగ్గాక పది రోజులు రాత్రింబగల్లు ఆలోచించాక తన అహం చంపుకుని శ్యాంని అంగీకరించడం మినహా గత్యంతరం లేదని తెలుసుకున్నాడు. రేఖకి అబార్షనయింది. ఆమె పూర్తిగా కోలుకున్నాక నెలా యిరవై రోజుల తర్వాత పెళ్లి నిర్ణయించారు. ఈ పెళ్లిలో మాధవరావు మనస్ఫూర్తిగా పాల్గొనేటట్టు చెయ్యడానికి రాధాదేవి అనేకసార్లు కలిసి మాట్లాడి వొప్పించింది. రేఖ ఆమెపట్ల కృతజ్ఞత చూపుతూ పదే పదే ఆ మాట అంటుంటే రాధాదేవి ఆమెని మందలించింది. “రేఖా.. శ్యామ్ పట్ల నీకుండాల్సింది ప్రేమగాని, కృతజ్ఞత కాదు. నా పట్ల వుండాల్సింది గౌరవం అభిమానం కాని కృతజ్ఞత కాదు. నీవు మరోసారి అలా మాట్లాడి నిన్ను నువ్వు కించపరుచుకోకు” అని మందలించింది. రాధాదేవి మాటలు విన్నాక మాధవరావు ఆమె సహృదయతని మనసులో అంగీకరించక తప్పలేదు.
రిసెప్షన్ అయి.. అందరూ యింటికి వచ్చి కూర్చున్నారు. “అమ్మా .. నీకు ఓ మంచి శుభవార్త. మంచి బహుమానం యిస్తాను. కళ్ళు మూసుకో” అన్నాదు సంతోషంగా శ్యాం.
“నీ పెళ్లికి మించిన శుభవార్త, రేఖని మించిన బహుమతి యింకేం వుందిరా..” అంటూ నవ్వుతూనే కళ్ళు మూసుకుని కుతూహలంగా చేయి చాచింది. ఆ చేతిలో ఒక ఉత్తరం పెట్టాడు శ్యాం. “అమ్మా.. మన ప్రధానమంత్రి ఇందిరాగాంధి స్వయంగా రాసిన ఉత్తరం. యింతకంటే పెద్ద శుభవార్త యింకేం కావాలమ్మా” అన్నాడు ఆనందంగా.
రాధాదేవి కళ్ళు విప్పి సంభ్రమాశ్చర్యాలతో ఇంగ్లీషులో వున్న ఉత్తరం చదువుకుంది. స్త్రీల మీద జరుగుతున్న అత్యాచారాల గురించి వారి రక్షణకు తీసుకోవాల్సిన అంశాల గురించి ప్రభుత్వం తీవ్రంగా ఆలూచించిన ఒక కొత్త న్యాయసూత్రాల బిల్లును ప్రవేశపెట్టబోతున్న విషయం తెలుసుకుని ఎంతో సంతోషించింది.రాధాదేవిని అభినందిస్తూ రాసిన ఆ లేఖని ఆనందంగా చదువుకుంది. చదివినప్పుడల్లా కళ్లు చెమ్మగిల్లేవి. ఆ నీటిపొరల మధ్య “శుభోదయం”లో మెరిసే తొలికిరణాలు తళుక్కుమనేవి..

సమాప్తం..

మాయానగరం – 35

రచన: భువనచంద్ర

“వాన్ని గమనించాను వెంకటస్వామి… నిస్సందేహంగా వాడు పరమశివమే! అయితే వాడు ఇటువైపు రాలేదు. వెనక వైపు నుండి వచ్చి మా పెరట్లోకి దూకాడు. యాక్ట్యువల్ గా ఇవాళ నాకు ఆఫ్. అయినా ఓ చిన్నవిషయం వల్ల ఆఫీస్ కు వస్తూ వాడ్ని చూశాను. వాడి కథంతా మహదేవన్ గారు నాకు చెప్పారు. వాడెంత క్రూరుడో కూడా చెప్పారు. నువ్వే ఎందుకో నాతో చెప్పడానికి సందేహించావు. వాడేదో క్రూరత్వమైన ఆలోచనలతోటే ఇక్కడికొచ్చాడు. బహుశా వాడొచ్చాడని మీకు తెలియడానికే నా ముందు పక్షవాతం వచ్చినవాడిలాగా కాలు యీడ్చుకుంటూ అటు ఇటు తిరిగాడు. కానీ, నిన్న వాడ్ని నేను చూశానని వాడికి తెలీదు. వాడి వెనుక నేనున్నాను. చాలా చలాకీగా నడుస్తున్నాడు. గోడ కూడా ఎక్స్ పర్ట్ గా దూకాడు. మహదేవన్ గారు చాలా భయపడుతున్నారు… వీడి వల్ల ఏం ముప్పు వస్తుందో ఏమో! ” వెంకటస్వామితో వివరంగా అన్నాడు వాచ్‌మన్! వెంకటస్వామి గుండెల్లో రాయిపడింది. అసలే పాము… దాని తోకని తొక్కడం జరిగింది… ఖచ్చితంగా దాని పగ రెట్టింపుకి రెట్టింపై వుంటుంది.
“థాంక్స్ అన్నా.. నీ దగ్గర కొన్ని విషయాలు దాచిన మాట వాస్తవమే…కారణం పరమశివానికి నేను నందినిని ప్రేమిస్తున్నాననే అపోహ వుంది. వాడు అసలే శాడిష్టు. ” అంటూ నందినిని లేపుకుపోద్దామన్న తన ఆలోచన తప్ప మిగతా విషయాలన్నీ, అంటే పరమశివం తన మీద చూపించిన శాడిజంతో సహా అన్నీ విషయాలు పూస గుచ్చినట్టు వాచ్‌మన్ తో చెప్పాడు వెంటస్వామి.
వాచ్‌మన్ అవాక్కై విన్నాడు.
“ఇవన్నీ పోలీసులకి చెప్పి వాడిని పట్టి ఇవ్వచ్చుగా?” అన్నాడు అంతా విని.
“ఆధారాలేవీ? వాడు రాసుకున్న డైరీలో పేజీలున్నాయి. అది రాసింది నేను కాదనొచ్చు. పోనీ అందులో ఏం రాశాడో మహదేవన్ చదివి పోలీసులకి చెప్పినా , పోలీసులు కన్ఫర్మేషన్ కోసం , జరిగినదల్లా ఎంక్వైరీ చెయ్యాలి. అంటే కేరళ పోలీసులని సంప్రదించాలి. రెండు రాష్ట్రాల మధ్య సంగతది. ఎప్పటికి తేలుతుంది? అదీ గాక, తండ్రి దగ్గుతూ వూపిరాడకుండా చనిపోతుంటే కామ్ గా వున్నాడే కానీ , తండ్రిని హత్య చేసి చంపలేదుగా?
అదేమంటే “నా తండ్రి అంటే నాకు ఇష్టం లేదు, అందుకే గమ్మునున్నా” నంటాడు. దానికి పోలీసులేం చెయ్యలేరుగా. ఇన్ని చాకులు, కట్టర్లు, కట్టింగ్ ప్లేయర్లు ఉండటం తప్పేమీ కాదుగా? “నేను వంటవాడిని కనుక అవన్నీ నాకు అవసరానికి పనికొచ్చేవే ” అంటాడు. కాదని ఎవడనగలడు? లేదన్నా… వాడు శాడిష్టే కాదు. భయంకరమైన క్రిమినల్. ఏం చేసినా, ఎలా చేసినా చాలా జాగ్రత్తగా ఆలోచించి చెయ్యాల్సిందే కానీ , ఏమాత్రం చిన్న ఆధారాన్ని వదిలి పెట్టినా వాడి కాటుకి బలైపోతాము. ” అన్నాడు వెంకటస్వామి.
టీ మీద టీ తాగుతూ వాళ్ళిద్దరు ఓ టీ స్టాల్ ముందు మాట్లాడుకోవడం ఇద్దరు గమనించారు. ఒకడు పరమశివం. రెండోది నవనీతం.
పరమశివానికి తెలుసు… వాచ్‌మన్ ఖచ్చితంగా వెంకటస్వామితో చెబుతాడని. చెప్పాలనే పరమశివం కోరిక కూడా! ‘వేట’ మజాగా సాగాలంటే పులి దగ్గరలోనే వుందని జింకలకి తెలియాలి. కొట్టుకి కొంచం దూరం నుంచి వస్తున్న నవనీతానికి వెంకటస్వామి కనిపించాడు. ఆవిడకు కొండంత ఆనందం కలిగి అతనివైపు గబగబా అడుగులేసింది. ప్రాణదాతాయే పలకరించకపోతే ఎలా?
సడన్ గా ఆగిపోయింది. కారణం వాళ్ళని అబ్జర్వ్ చేస్తున్న పరమశివాన్ని చూడటమే!
వీడే కదూ తన వెనక పరిగెత్తి బలాత్కారం చేయబోయిందీ! ఆవిడకు అన్నీ గుర్తున్నై! ఫాదర్ ఆల్బర్ట్ చెప్పాడు వెంకటస్వామి రక్షించి హాస్పటల్లో చేర్చాడని. ఆ తరవాత చర్చి వాళ్ళు చెప్పారు. ఆ పరమశివంగాడ్ని ఎవరో బుర్ర పగలగొట్టారని, లేకపోతే బలాత్కారానికి గురై వుండేదానివనీ.
నవనీతానికి పెద్దగా చదువు లేకపోవచ్చు. కానీ, జరిగిన సంఘటనని బట్టి పరమశివం నించి తనని రక్షించింది వెంకటస్వామి అని అర్ధం చేసుకుంది.
అతన్ని కలవబోయేది కాస్త గభాల్న వెనక్కి తిరిగి గబగబా నడుచుకుంటూ దూరం వెళ్ళిపోయింది. ఆమె విన్నంత వరకు పరమశివం నడవలేడు, మాట్లాడలేడు. కానీ ఇప్పుడు చూస్తున్న పరమశివం పర్ఫెక్ట్ గా వున్నాడు. అంటే వెంకటస్వామి మీద పగ తీర్చుకోడానికి వచ్చాడా? లేకపోతే దొంగతనంగా వెంకటస్వామిని ఎందుకు అబ్జర్వ్ చేస్తాడు? డైరెక్టుగానే కలిసి వుండేవాడుగా.
ఇప్పుడు తను వాడి కంటపడితే పాముకు పాలుపోసినట్టవుతుంది. తన ప్రాణం కాపాడిన వెంకటస్వామికి ఎలాగైనా పరమశివం వూర్లోనే వున్నాడని అబ్జర్వ్ చేస్తున్నాడనీ, తను చూశానని చెప్పాలి. కానీ, ఎడ్రస్? ఫాదర్ అల్బర్ట్ కి ఫోన్ చేస్తే?

******************

కథ ఓ క్షణం ఆపితే…
ప్రేక్షకులారా… ఈ కథాకాలం ఇప్పటిది కాకపోయినా, అతిపురాతమైనదీ కాదు. ఇవ్వాళ అందరి చేతుల్లోనూ సెల్ ఫోన్లు వున్నాయి. సెల్ ఫోన్లకి ముందు పేజర్లు వచ్చాయి. పేజర్లకి ముందు లాండ్ లైన్లు, ఎస్.టి.డి లే గతి. ఇంకా కొన్ని గ్రామాలలో ఇప్పటికీ కొన్ని బూతులున్నాయి. కారణం సెల్ ఫోన్లు కొందరికి ఇంకా అలవాటు కాకపోవడమూ అవసరం లేకపోవడమూ.
వ్యాపారస్తుల నైపుణ్యం ఎంతదంటే అవసరం లేని వాటిని అత్యంత అవసరమైనవిగా నమ్మించి , ఆ చెత్తనంతా మన చేత కొనిపించడం. ఏ ఇంటికైనా వెళ్ళి చూడండి అవసరమైనవి 5% వుంటే, అనవసరమైనవి 95% వుంటాయి. వాషింగ్ మెషీన్ వచ్చిన రోజుల్లో మధ్యతరగతి వారంతా ఆవురావురుమని కొనేశారు. ఇప్పుడు చూడండి…. అవన్నీ ఓ మూల విశ్రాంతిగా పడివుంటై. కారణం ఏమంటే , ఆ మిషన్ లో బట్టలేసి ఉతికి ఆరవేసే టైం కంటే , హాయిగా మామూలు పద్ధతిలోనే మేలని జనాలకి అర్ధం కావడమే! అదొకటే కాదు, వ్యాపారస్తుడు వ్యాపారం చెయ్యని ‘వస్తు ‘ వంటూ లోకంలో లేదు. కిడ్నీలు, కళ్ళు, గుండెలు, ఇతర అవయవాలతో సహా!

***********************
అప్పటికింకా కామన్ మాన్ చేతుల్లో సెల్ ఫోన్లు లేవు. ఎస్.టి.డి. బూతులున్నాయి. నవనీతం డైరెక్ట్ గా ఎస్.టి.డి బూత్ కి వెళ్ళింది. శంఖచక్రాపురం నంబరు ఆమెకి జ్ఞాపకమే. మూడుసార్లు ఫోన్ చేసినా రింగ్ అవుతోందే కానీ, ఎవరూ ఎత్తలేదు. నిరాశగా ఇంటిదారి పట్టింది నవనీతం. ఆమె మనసు తుఫానులో సముద్రం లాగా వుంది. కారణం తెలీనే తెలీదు. ఓ పక్క బోస్ కొట్టిన దెబ్బ. మరోపక్క సర్వనామం చేసిన ‘అత్యాచారం ‘ ఇప్పుడు మళ్ళీ యీ పరమశివాన్ని చూడటం. ఓ వెర్రిదానిలా నడుస్తూ సారా కొట్టు చేరింది. తాగటం ఆమెకేనాడు అలవాటు లేదు. కానీ, ఎందుకో ఓ గ్లాసులో సారా పోసుకొని గడగడా తాగింది. మళ్ళీ ఇంకో గ్లాసు.
అరగంట తరవాత ఆమె శరీరానికి, మనసుకీ విశ్రాంతి లభించింది. పట్టపగలే నిద్రాదేవి నవనీతాన్ని తన ఒడిలోకి తీసుకుంది
******************

కిషన్ చంద్ మనసు మనసులో లేదు. అతనెవరినీ పట్టించుకోవడం లేదు. ఒకప్పుడు ‘విస్కీ ‘ అతన్ని ఆలోచనల్నుంచి రక్షించేది. ఇప్పుడతను ఏ అలవాటుని ఆశ్రయించలేదు. ఒకే ఒక్క బాధ.
“భగవంతుడా… ఒకే ఒక్కసారి షీతల్ ని నాకు చూపించు. నన్ను చంపినా పర్వాలేదు. తనని సుఖంగా బ్రతికించు. తను లేని జీవితాన్ని నేను భరించలేకపోతున్నాను. ప్రేమ తప్ప తనేమీ నా నించి ఆశించలేదు. అదీ ఉత్తినే కాదు… అనంతమైన ప్రేమని నాకు ఇచ్చి. దేవుడా… నిజంగా నువ్వుంటే షీతల్ ని నాకు చూపించు. ” ఒకే ప్రార్ధనని మనసులోనే అనంతంగా చేస్తున్నాడు కిషన్.
“కిషన్ ‘ అనునయంగా పిలిచాడు చమన్ లాల్. ఆయన మనసు మనసులో లేదు. వెళ్ళిపోయే ముందు షీతల్ వ్రాసిన ఉత్తరం ఆయన చదివాడు. తప్పు ఎవరిదైనా శిక్ష మాత్రం ఒక అమాయకురాలిపై పడటం అతన్ని తీవ్ర ఆవేదనకు గురి చేసింది. ఒక పక్క మూర్ఖురాలు, అహంభావి అయిన కూతురు, మరో పక్క నిశబ్ధంగా తనలో తానే కుమిలిపోతొన్న అల్లుడు, ఇంకో పక్క తెలిసి తెలియని వయసులో ఏమీ అర్ధంకాక అయోమయంగా నడుచుకుంటున్న పిల్లలు. ఏం చెయ్యాలో సేఠ్ చమన్ లాల్ కి పాలుపోవడం లేదు.

గుజరాతీలకి గుంభన ఎక్కువ. మనసులో ఏముందో ఎవరికీ తెలియనివ్వరు. ఎంత డబ్బున్నా, ఏమీ లేకపోయినా, ఒకే విధంగా ప్రవర్తించడం వారికి తెలిసినట్టు ఎవరికీ తెలీదు. కాలాన్ని ‘క్లాసుల్తో ‘ కొలవడం గుజరాతీలకి పుట్టుకతో వచ్చిన విద్య. సమయాన్ని సమర్ధవంతంగా వుపయోగించడం , అవసరమున్న వారితో మాత్రమే కాకూండా అవసరం లేనివారితో కూడా స్నేహపూరితంగా, మర్యాదగా మాట్లాడటం వారి స్వభావం. అఫ్ కోర్స్, వ్యాపారస్తుడికి ఉండవలసిన ముఖ్య లక్షణం అదే. ఎవరితో ఎప్పుడు పని బడుతుందో ఎవరు చెప్పగలరు? అవసరంలో వున్న వారికి గడ్డిపోచ కూడా మహా వృక్షంతో సమానమే గదా!
“పితాజీ… నన్ను క్షమించండి… నేనేమి మాట్లాడను. సుందరే రైట్. నేను మనిషిని కాదు. మీ అమ్మాయికి కాపలాగా మీరు తెచ్చిన ఆల్సేషన్ డాగ్ నే. కానీ నాలోంచి ఏదో వెళ్ళిపోయింది. ఇప్పుడే ఆల్సెషన్ డాగ్ ఊరకుక్క కంటే భీరువైంది. ” సైలెంట్ అయ్యిపోయాడు కిషన్. ఏం మాట్లాడాలి? ఏమని ఓదార్చాలి? అసలిప్పుడు జరగవలసింది ఏమిటీ?
ఛమన్ లాల్ గమనిస్తూనే వున్నాడు, షీతల్ వెళ్ళిపోవడం కూడా సుందరీ బాయ్ ప్రెస్టేజ్ గా తీసుకుంది. కేవలం తనని సాధించడానికే ఆ పని చేసిందని సుందరి ఆలోచన.
అందుకే ఇంకా ఇంకా ఇంకా కిషన్ ని సాధించడం మొదలెట్టింది. ఆ “రండి ” ఎక్కడుందో నీకు తెలుసు. నువ్వే విడిగా ఎక్కడో దాన్ని కాపురం పెట్టించావు. ఎట్లాగైనా దాని గుట్టు రట్టు చెయ్యక వదల్ను. ఆఫ్ ట్రాల్ ఓ పనిమనిషిని ప్రేమించిన నువ్వూ ఓ మనిషివేనా? కుక్కవి.. ఛీ… ఇలా రకరకాలుగా కూతురు కిషన్ ని రెచ్చగొట్టడం చమన్ లాల్ చెవును దాటిపోలేదు. అయితే అతను భయపడే కారణం వేరు. ఒకవేళ కిషన్ సుందరిని చితకొట్టినా , జుత్తుపట్టుకొని చెంపలు పగలుగొట్టినా చమన్ లాల్ బాధపడేవాడు కాదు. కిషన్ మౌనశిలగా మారడమే చమన్ లాల్ కి భయకారణమైనది.
దెబ్బకి దెబ్బ … మాటకి మాటా బదులిచ్చే వారి గురించి అసలు భయపడాల్సిన పనే లేదు. భయపడాల్సింది బాధపడుతూ కూడా మౌనంగా వుండే వారి గురించి. వాళ్ళ లోపల లోపల అగ్ని పర్వతాల్లా రగిలిపోతున్నా , పైకి మాత్రం హిమాలయాల్లా వుంటారు. రగిలీ రగిలీ ఎప్పుడు క్రోధం లావాలా బయటకి విరజిమ్ముతుందో వాళ్ళకే తెలీదు. ఒక్కసారి అది చిమ్మితే ఎదుటివాళ్ళే కాదు … వాళ్ళూ నాశనమై పోతారు. కిషన్ సహజంగా ఓ ఇంట్రావర్ట్ , తనలోని భావాలను పైకి చెప్పుకునేవాడు కాదు. అంతే కాక తను బీదవాడ్ననే ఇన్ఫీరియారిటీ కాంప్లెక్స్ అతనికి ఉంది. అందువల్లనే ఇన్నాళ్ళు సుందరి సంసారం సజావుగా సాగింది. కానీ అతని జీవితంలో షీతల్ ప్రవేశించడం అనూహ్యంగా జరిగింది. ఆకలిగొన్న వాడికి అమృతం దొరికినట్లయింది. సుందరి చూసీ చూడనట్టుంటే బహుశా కిషన్ ఇంకా ఎక్కువగా ఆమెకి కృతజ్ఞుడై వుండేవాడేమో! కానీ, ఆమె చాలా మూర్ఖంగా ప్రవర్తించడంతో సీన్ మొత్తం మారిపోయింది. ఏమీ చెప్పలేకా, ఏమీ చెయ్యలేకా చమన్ లాల్ మెల్లగా బయట గార్డెన్ లోకి వచ్చాడు. ఆ గార్డెన్ మొదలెట్టింది సుందరి తల్లి.

***********************

“కొందరి రాక సుఖసంతోషాలను తెస్తే… మరికొందరి రాక బాధనీ నష్టాన్ని తెస్తుంది” అంటారు పెద్దలు. బిళహరి రాక, ఆ తరవాత షీతల్ రాక శ్రీ సుబ్రహ్మణ్యస్వామి కోవెలకి ఆనందాన్నే కాదు , పేరునీ తెచ్చింది. విశాలమైన గుడి చుట్టూ వున్న స్థలం అంతా ఇప్పుడు నందనవనంలా కళకళలాడుతోంది. అరటి, జామ లాంటి ఫలాలనిచ్చే చెట్లు కూడా చల్లగా పెరుగుతున్నాయి.
చుట్టుపక్కల పిల్లల్ని చేరదీసి ‘ బిళహరి ‘ సంగీతం నేర్పుతోంది. అది చిన్నప్పటి నుంచీ తెలిసిన విద్యే. అంతే కాదు ఆమె వచ్చింది సంగీత కుటుంబం నుంచేగా.
షీతల్ వచ్చాక ఓ చిన్నపాటి చర్చ జరిగింది.
పూజారి : అమ్మా! మనకే కష్టంగా . ఇప్పుడీ హిందీ అమ్మాయికి కూడా ఆశ్రయమిస్తే గడిచేదెలాగో?
షీతల్ ; అయ్యా… నాకు నిజంగా వేరే దిక్కు లేదు. ఏ పని చెప్పినా చక్కగా చెయ్యగలను. వంటతో సహా. దయచేసి నన్ను బయటకు మాత్రం పంపకండి.

బిళహరి : అయ్యా.. చూద్దాం. నాకు సంగీతం వచ్చు. ఆమెకి వంట వచ్చు. ముందర యీ దేవాలయానికి భక్తులు రప్పించే ప్రయత్నం చేస్తే , చాలావరకు సమస్య తీరుతుంది.
పూజారి : ఎలా?
బిళహరి : ఒక వుపాయం వుందండి. కొండపల్లి గుళ్ళో ఒకరీ పద్ధతిని ప్రవేశ పెట్టారు. నెలకి వంద రూపాయిలు కడితే నాలుగు సోమవారాలో, లేక వారికిష్టం వచ్చిన నాలుగు రోజుల్లోనో వారి పేరు మీద అర్చన చేయించి ప్రసాదం ఇంటికే పంపేటట్టు. ఇది చాలా ప్రాచుర్యం పొందటమే కాదు, గుడికి వచ్చే భక్తుల సంఖ్య కూడా బాగా పెరిగింది. దానికి ముందుగా మనం చెయ్యవలసింది గుడి పరిసరాలనీ, గుడినీ పరిశుభ్రంగా ఉంచడం. వీలున్నన్ని పూలూ, ఫలాలు ఇచ్చే మొక్కల్ని నాటడం. ఏ ఏ రోజున ప్రత్యేక పూజలు, వ్రతాలూ, జరుగుతాయో లేక జరుపుతామో వాటి వివరాలు ప్రజలకు అందేలా చెయ్యడం.
పూజారి : చాలా మంచి ఆలోచనమ్మా. కానీ నేను పెద్దవాడ్ని, అంత శక్తి, ఓపికా నాకు లేవు.
బిళహరి : మేమిద్దరం ఉన్నాము. మీరు అనుమతిస్తే చాలు… అన్నీ మేమే చూసుకుంటాము.
అనుమతి భేషుగ్గా ఇవ్వబడింది. వారం రోజులపాటు బిళహరి, షీతల్ ఒళ్ళు హూనం చేసుకొని గుడిలోపలి ప్రదేశాన్నంతా శుభ్రం చేశారు. గడ్డిని కోశారు. చిన్న చిన్న పాదులు ఏర్పాటు చేసి చుట్టుపక్కల వాళ్ళ దగ్గర నుంచి తెచ్చి అరటి జామ, వేప లాంటి మొక్కల్ని నాటారు. ఏనాటి బావో.. నీరు ఏనాడు ఇంకలేదు. తోడి తోడి మొక్కలకి నీళ్ళు పోస్తుంటే ఊట గంగలా ఊరుతోంది. గోంగూర, బచ్చలి కాడా, కొత్తిమీర, వంగ, బెండ, బీర, దోస, తోటకూర, లాంటి విత్తనాలు జల్లి పుష్కలంగా కూరగాయల్ని పండించే ఏర్పాటు చేసుకున్నారు. ఓ దబ్బ మొక్క, రెండు నిమ్మ మొక్కలు, ఓ రాచ ఉసిరి, ఓ ఉసిరి, ఓ బిల్వం ఇలాంటివి కూడా నాటారు.
బయట చుట్టుపక్కల కొట్ల వాళ్ల దగ్గరకి, కొంచం ధనవంతుల ఇళ్లకి బిళహరి పూజారిగారితో వెళ్ళి ‘ప్రజల వద్దకి ప్రసాదం ‘ స్కీం గురించి వివరించింది. ఆఫ్ ట్రాల్ వందే కనుక చాలామంది ముందే అడ్వాన్స్ ఇచ్చారు.
అవన్నీ చక్కగా ఓ పుస్తకంలో రాసింది. శివాలయంలో ఇచ్చేది వీభూతే. అయినా, బిళహరి అద్భుతంగా వండి పులిహోర, వడ ప్రసాదంగా మొదటి సోమవారం అందరి ఇళ్లకి, కొట్లకి లిస్ట్ ప్రకారం పంచడంతో జనాలకి సంతృప్తి కలగడమే కాక నమ్మకమూ పెరిగింది. ఇంకా చాలామంది ముందుకొచ్చారు. అప్పుడే పిల్లలకి ఆడవాళ్ళకి సంగీత పాఠాలు చెపుతానని బిళహరి చెప్పడంతో నేర్చుకోవాలన్న ఉత్సాహం వున్నవాళ్ళు చాలామంది చేరారు. ‘తోచినంత ‘ ఇమ్మందే కానీ ‘ఇంత ‘ అని ఆంక్ష పెట్టక పోవడంతో, అనుకున్నదాని కంటే ఎక్కువ మందే వచ్చారు. సంగీత క్లాసులు నిర్వహించేది కూడా గుడి మండపంలోనే కావడంతో జనాలు గుడికి రావడం ప్రారంభమయ్యింది. మొన్నటి దాకా ఒంటరిగా బిక్కు బిక్కుమంటున్న పూజారి అమరేంద్రవధానులు గారు కూడా ఇప్పుడు ఇనుమడించిన ఉద్యానవనంలో, తోటపని, గుడిపనీ కూడా చూసుకుంటున్నారు. ఆయన ఆశపడకపోయినా, హారతి పళ్ళెంలో మాత్రం దండిగా చిల్లర పడుతూనే వుంది. ఆయనకి ఒకందుకు ఆనందంగా వుంది… కనీసం చక్కని నైవేద్యాలు దేవుడికి సమర్పించగలుగుతున్నందుకు.

ఇంకా వుంది..

బ్రహ్మలిఖితం 6

రచన: మన్నెం శారద

భగవంతుడు దుష్టులకెన్నడూ సహాయపడడని.. తాత్కాలికంగా కనిపించే విజయాలన్నీ తర్వాత శాపాలై వంశపారంపర్యంగా తింటాయని అతను గ్రహించే స్థితిలో లేడిప్పుడు. అదతని దురదృష్టం.
*****
లిఖిత ఎంతో అవస్థపడి హైద్రాబాదు చేరుకుంది. తల్లి ఇచ్చిన ఎడ్రస్ ప్రకారం ఆమె ఎలాగోలా జుబ్లీహిల్స్‌లోని కేయూర లాబరేటరీస్‌కి చేరుకుంది. అంతవరకు ఆమె పచ్చి మంచినీళ్ళు కూడా ముట్టలేదని ఆమెకి గుర్తు కూడా లేదు.
ఆమెకు ఆకలి, దాహం అన్నీ తండ్రిని చూడాలన్న ఆరాటంలోనే కలిసిపోయాయి.
దూరం నుండే కనిపిస్తున్న తల్లి పేరు చూసి ఆమె హృదయం ఆర్ద్రమైంది.
తల్లి మీద అతనికి ప్రేమ లేకపోతే ఆ పేరెందుకు పెడతారు. ఒక అవిరామ కృషిలో అతను బాంధవ్యాలు తెగ త్రెంచుకొని అంకితమైపోయేరు. అంతే” అనుకుంది మనసులో.
ఇంకొన్ని సెకండ్లలో తన తండ్రిని చూడబోతున్నానన్న ఆనందం ఆమెను ఉక్కిరిబిక్కిరి చేసింది.
గబగబా గేటువేపడుగులు వేసింది.
అక్కడంతా నిర్మానుష్యంగా వుంది. గేటుకి తాళం వేసుంది. లిఖిత హతాశురాలయి బాగ్‌ని క్రిందపెట్టి దిక్కులు చూసింది.
అడగటానిగ్గాని.. చెప్పడానిగ్గాని అక్కడసలెవరూ లేరు.
ఎలివేటెడ్ లాండ్ కావటాన చలిగాలి జివ్వున మొహానికి తగులుతోంది.
ఆర్కిటెక్ట్స్ తమ నైపుణ్యాన్నుపయోగించి కట్టిన అందమైన బిల్డింగ్స్ షోకేసులలోని కేకు ముక్కల్లా తళుక్కుమంటున్నాయి. కాని ఆ అందాల్లో ఏదో లోపముంది. జీవచైతన్యం లేదు వాటిల్లో. అలికి ముగ్గేసిన ఒక వూరి గుడిసెకున్న కళ కూడా వాటికి లేదు. కారణం మనిషి నానాటికి కోల్పోతున్న సంఘీభావమే. మనిషి తన సుఖాన్ని యంత్రంలా డబ్బు సంపాదించడంలోనే చూసుకొని ఆనందపడుతున్నాడు. వందలుంటే వేలు, వేలు, లక్షలు, కోట్లు కావాలని అంచులేని తీరాన్ని అందుకోవాలని ఆరాటపడుతున్నాడు. అందుతున్న ఆనందాల్ని కాలదన్నుతున్నాడు. గమ్యం లేని పరుగుతీస్తున్నాడు. అందుకే అతని ఆర్జనకి అందం లేదు. ఆ అందానికి కళ లేదు.
ఎన్నో ఖరీదైన కార్లు ఆ రోడ్డువెంట పరిగెడుతున్నాయి. కాని ఏ ఒక్కరూ ఒక ఆడపిల్ల ఎడ్రస్ దొరక్క నిలబడి వుందేమోననిగాని, లిఫ్ట్ కావాలని గాని ప్రశ్నించలేదు. కళ్లకి, కార్లకి కూలింగ్ గ్లాసెస్ బిగించి కృత్రిమంగా సృష్టించుకున్న చీకటిలో పరుగులు పెడ్తూనే వున్నారు.
లిఖిత అలాగే నిస్పృహగా చూస్తూ నిలబడింది నిస్సహాయంగా.
“ఏ అమ్మా! కౌన్ హోనా ఆప్‌కో?”
ఆ ప్రశ్నకి ఉలిక్కిపడీ చూసింది లిఖిత.
గూర్ఖా వాచ్‌మన్ బిల్డింగ్ వెనుకనుండి వస్తూ అడిగేడామెను.
ఆమెకి ప్రాణం లేచొచ్చినట్లయింది.
“కార్తికేయన్ సైంటిస్టు” అంది.
” ఓ షెహర్ మే నై!. బాహర్ గయే!” అన్నాడతను.
లిఖిత ఒక్కసారిగా పాతాళంలోకి కూరుకుపోయినట్లు ఫీలయింది.
“ఏ ఊరో తెలుసా?”
అతను గుర్తు తెచ్చుకోవడానికి ప్రయత్నించినట్లు గడ్డం గీక్కుంటూ”ముజ్‌కో నహీ మాలూం. మీనన్ సాబ్‌కో పూచో” అన్నాడు.
ఎక్కడుంటారాయన?”
గూర్ఖా వేలుపెట్టి దూరంగా చూపించాడు.
“ఓ పింక్ బిల్డింగ్. ఉదర్ జావో”
అక్కడ రకరకాల సైజుల్లో చాలా పింక్ బిల్డింగ్స్ ఉన్నాయి.
అయినా తన ప్రయత్నం తాను చెయ్యడానికి అటువైపు సాగిపోయింది.
తండ్రిని సకాలంలో చూడలేకపోయేనన్న వేదన రెండు కన్నీటి బిందువులుగా మారి ఎంత ఆపుకున్నా ఆగక ఆమె బుగ్గల మీదకి జారిపోయింది.
*****
నల్లని నైలాను దారాలతో అల్లిన దోమతెరలా చీకటి ఆకాశం నుండి జారుతూ భూమిని కప్పుతోంది.
పడమట సూర్యుడు నిష్క్రమించిన ఛాయల్ని చూపుతూ భూమికి, ఆకాశానికి మధ్య ఒక చిన్న అస్పష్టమైన రేఖ కనబడుతూనే వుంది.
విశాఖపట్నంలోని మాహారాణీ పేట అవతల వున్న పేదవర్గపు ప్రపంచంలోకి అడుగుపెట్టేడు రాజుతోపాటు నారాయణ.
నేల మీద బోర్లించిన ఒక పెద్ద కోళ్ళ గంపలా వుందతనిల్లు.
“నువ్విక్కడే కూర్చో” అని గుడిసె ముందున్న చిన్న విరిగిన బెంచి చూపించి, చిలక పంజరాన్ని తీసుకొని లోపలికెళ్ళేడు రాజు.
నారాయణ తటపటాయిస్తూ ఆ బెంచి మీద కూర్చున్నాడు.
కీచుమంటూనే నారాయణ బక్క శరీరాన్ని మోయడానికంగీకరించింది బెంచ్.
అయితే గరిమనాభి లేనట్లుగా వూగుతోన్న ఆ బెంచి మీద కూర్చోవడానికి నారాయణ చాలా అవస్థ పడుతున్నాడు.
జైలుకి వెళ్ళేముందు తను చేసుకున్న ఆఖరి పెళ్లి గుర్తొచ్చింది అతనికి.
ఏం వైభోగం! ఏం మర్యాద!
పెళ్ళికూతురు అతిలోక సుందరి కాకపోయినా అనాకారి మాత్రం కాదు.
“మా చెల్లెలు ఎం.ఏ మూడుసార్లు చదివింది” అన్నాడు పెళ్ళికూతురు అన్న గర్వంగా.
“ఏం ఫెయిలయిందా పాపం?” అని తనన్న మాటలని వాళ్లు హాస్యంగా తీసుకొని తెగ నవ్వేరు.
“ఇంజనీరింగ్ చదివి ఏం తెలీనట్లడుగుతున్నారు. మా చెల్లి ఒకసారి సోషియాలజీతో, మరోసారి సైకాలజీతో, ఇంకోసారి ఫిలాసఫీతో పాసయింది. ఇంత చదివినా దానికి గర్వమనే పదానికి అర్ధం తెలీదు. ఏంటొ పెళ్ళే ఎంతకీ కుదర్లేదు” అన్నాడు పిల్ల బావగారు
“ఆలస్యమైనా మాంచి కుర్రాడు దొరికేడు. మా మనవరాలిది అదృష్ట జాతకమే బాబూ. దాని పేరన పదెకరాల మాగాణి వుంది. వంద తులాల బంగారముంది. మంచి ఉద్యోగం చేస్తుంది. తెలిసీ తెలియని వయసులో ఒక ముదనష్టపు పెళ్లి చేసేం. వాడు శోభనం జరక్కుండానే పుటుక్కుమన్నాడు. అడ్డుపుల్లలేసేందుకే అయిన వాళ్లున్నారు. తెలిసినవారెవరూ దీనికి సంబంధాలు రాకుండా చేసేరు చుట్టాలు. ఇన్నాళ్లకి నువ్వొప్పుకుని దాని మెడలో మూడు ముళ్ళేసేవు. చల్లగా నూరేళ్ళు కాపురం చెయ్యండి” అంది అమాయకంగా పిల్ల నాయినమ్మ.
పేపల్రో ప్రకటన చూసి ఆ పిల్లనెందుకిచ్చి చేసేరో తనకర్ధమయింది.
పెళ్ళికూతురు అన్న మాత్రం పోయే ప్రాణం గొంతులో అడ్డం పడ్డట్లుగా చూశాడు తనవైపు.
“వెంటనే తను చిరునవ్వు నవ్వి లేచి బావమరిది భుజం తట్టి “నాకేదో తెలిసిపోయిందని మీ అమ్మాయిని వదిలేస్తానేమోనని బాధపడకండి. నాకిలాంటి మూర్ఖపు ఆలోచనలు లేవు. మీ అమ్మాయిని బంగారంలో పెట్టి చూసుకుంటాను” అన్నాడు సదరు పిల్ల వంటిమీద నగల్ని తలచుకుంటూ.
పిల్ల అన్న తన చేతులు పట్టుకున్నాడు ఆనందభాష్పాలతో. అంతా బాగానే జరిగిపోయింది.
రాజస్థాన్‌లో తన ఆస్తుల గురించి సింగపూర్‌లో తన షేర్లు గురించి చెప్పీ చెప్పనట్లు నిగర్వంగా అప్పుడో మాట, ఇప్పుడో మాటగా సాదాసీదాగా అన్నాడతను.
పెళ్ళికొడుకు నిరాడంబరుడని పెళ్ళికొచ్చిన వాళ్లందరూ చెప్పుకుని పొగుడుతుంటే విననట్లుగానే విన్నాడు.
పెళ్ళయిన మర్నాడు సినిమాకని బయల్దేరితే దారిలో కారాపింది పెళ్లికూతురు.
“నా వాచీ బాగా లేదు. కొత్తది కొనిపెట్టండి”అంది సరదాగా. జేబులో రూపాయి లేకపోయినా నవ్వుతూ షాపులోకెళ్ళేడు. అవీఇవీ తిరగేసి “ఈ ముష్టి ఇండియా వాచీలెందుకు, వచ్చేనెలలో సింగపూరెల్తాగా. తెస్తాలే” అన్నాడు.
ఆ అమ్మాయి అంగీకరించింది.
ఇద్దరూ కారెక్కేసి వెళ్ళిపోయేరు.
పదహార్రోజులు తనని నేల మీద నడవనివ్వలేదు. ఒకటే మర్యాదలు. విందు భోజనాలు. సరదాలు, సంతోషాలు.
ఆ మర్నాడే పెళ్లికూతురి బంగారం పట్టుకుని పారిపొవాలని ప్లాను చేస్తుండగా తన దురదృష్టం పండి పెళ్లికూతురి స్నేహితురాలు శైలజ వచ్చింది.
పెళ్లికి రాలేకపోయినందుకు విచారిస్తూ ఆవిడ మాకు కంగ్రాచ్యులేషన్స్ చెప్పి తన వైపు నవ్వుతూ చూసిందల్లా షాక్కొట్టినట్లయిపోయి “మీరేంటి?” అంది.
“వెంకటేశ్వరరావు” అన్నాడు తను తడుముకుంటూ.
“ఇది నీ కొత్త పేరా?” అడిగిందావిడ వెటకారంగా.
తనకి గొంతులో తడారిపోతున్నది. కొంపదీసి ఈవిడ గతంలో తను చేసుకున్న వాళ్లలో ఒకర్తి కాదు కదా. అనుకుంటున్నాడు భయంభయంగా.
“వీడు పెద్ద చీట్. వీడు రకరకాల పేర్లతో చాలామందిని పెళ్లిచేసుకొని ఆనక పెళ్లికూతురి నగలు కాజేసి ఉడాయిస్తాడు. గుంటూరులో నాజ్ థియేటర్ దగ్గర కల్యాణమంటపంలో ఒక అయినింటి పిల్లని పెళ్లి చేస్కుంటుంటే వీణ్ణి అరెస్ట్ చేసి జైలుకి పంపేను. రిలీజయ్యేడో లేదో వీడు మళ్లీ మీకు టోపీ పెట్టేసేడు” అంది శైలజ.
అప్పుడర్ధమయింది తనకి అవిడ ఆ రోజు తనని అరెస్టు చేసిన పోలీసాఫీసరని.
వెంటనే పెళ్ళిల్లు శవం వెళ్లిన యిల్లులా తయారయింది.
ఏడుపులు.. మొత్తుకోళ్ల మధ్య శైలజ ఫోను చెయ్యగానే పోలీసులొచ్చి తనను అరెస్టు చేసి పట్టుకుపోయేరు.
ఈసారి జైల్లో పోలీసులు తనని కుళ్ళబొడిచేరు.
ఆరోగ్యం చెడింది.
“ఏరా పెళ్లికొడకా! నీ మొహం అద్దంలో చూస్కోరా ఒకసారి. వెళ్లి మళ్లీ పెళ్ళి చేస్కుంటావురా బాడ్కో!” అంటూ పచ్చి బూతులు తిట్టి బూట్ల కాళ్లతో తన్నేరు.
అంతమంది పెళ్లికూతుళ్ల శాపాలు తగిలి పాపాలు పండినట్లుగా తనకి టి.బి. వచ్చింది. ఆ జబ్బుతో బాధపడుతున్నా పోలీసులు జాలి చూపించలేదు. మందిప్పించి మరీ తన్నేవారు.
ఎలాగో జబ్బు నయమైంది కాని పీనుగ రూపు పోలేదు. తనకి మరో వ్యాపారం, మోసం తెలీదు. ఇది తప్ప. కాని తన రూపం చూసి పిల్లనెవరూ ఇవ్వరు. ఏం చేయాలి తనిప్పుడు.
“ఏంటంత తీవ్రంగా ఆలోచిస్తున్నావు?” అనుకుంటూ రెండు ముంతలు తీసుకొని బయటకొచ్చేడు రాజు.
“ఏం లేదు.” అని ఈ లోకంలోకొచ్చి ముంతలకేసి చూస్తూ “ఏంటది?” అన్నాదు నారాయణ.
“సీసాలో ఉంటే బ్రాందీ, పేకట్‌లో వుంటే సారా, ముంతలో వుంటే కల్లు. తాగు” అంటూ ఒక ముంత నారాయణ కందించేడు రాజు.
చాలా రోజుల తర్వాత అలాంటి ద్రవం కనిపించటంతో ప్రాణం లేచొచ్చినట్లయింది నారాయణకి.
ముంతెత్తుకుని గడగడా తాగేసి “చాలా బాగుంది. ఏ కల్లిది?” అనడిగేడు.
“ఈతకల్లు. సరేగాని అలా గబగబా తాగేసేవేంటి.. నా పెళ్లామింకా కబాబులే తేలేదుగా..”అనడిగేడు రాజు అతని వంక ఆశ్చర్యంగా చూస్తూ.
నారాయణ సిగ్గుపడుతూ”ఇంకో ముంత తెప్పించరాదూ!” అనడిగేడు ఆశగా.
“దాందేవుంది. కాని, ఆ కల్లుకొట్టు నా పెళ్లాంది. అది రూపానికే కాదు గుణానిక్కూడా కీలుగుర్రంలో రాక్షసిలాంటిది. పైగా చెప్పలేని గర్వం. దాని బాబుకి ఇలాంటివి రెండు గుడిసెలున్నాయి.
పెళ్లికి నాకో వందరూపాయల కట్నం, రెండు పందులు, ఒక టెర్లీన్ చొక్కా కొనిపెట్టేడు. దీనికో నాలుగు ఈత చెట్లున్నాయి. అందుకే నన్నిది పురుగులా చూస్తది. సాయంత్రం నే తెచ్చిన చిల్లర లెక్కెట్టుకునే కల్లు పోస్తది”
అతని మాట పూర్తవుతుండగానే రయ్యిమంటూ రాజు పెళ్లాం కబాబులు తీసుకొని అక్కడికొచ్చి “ఈడెవడు?” అంది నారాయణని సీరియస్‌గా చూస్తూ.
“నాక్కావల్సినోళ్ళే. ఎల్లి ఇంకో ముంత కల్లిప్పించు” అన్నాడు రాజు గాంభీర్యంగా.
“ఏంటి ఇంకో ముంత కల్లా! తా దూర కంతలేదు మెడకో డోలంట. నువ్వు తాగిందే దండగ. బయటకి నడవండి” అంది కస్సున తోకమీద లేచిన త్రాచులా.
ఎన్నో వెధవ పనులు చేసిన నారాయణ కూడా ఆవిడ గొంతువిని అకారం చూసి అదిరిపడ్డాడు.
ఆవిడ నిజానికి చూడగానే బ్రహ్మరాక్షసిలా గోళ్ళూ, పళ్లతో లేదు.
సాదా నలుపు, సన్నం, గూళ్లెత్తు.. మామూలుగానే వుంది.
కాని ప్రత్యేకంగా ఆ మొహంలో ఎక్కడో చెప్పలేని ఒక హీనాతినీనమైన కళ వుంది. దుర్భర దారిద్యం చూపెత్తినట్లుగా కట్టగట్టుకు తరుముకొస్తాయనిపించింది. ఇలాంటి స్త్రీని రాజు పాపం ఎలా పెళ్లి చేసుకున్నాడో~” అని కొద్దిగా విచారించేడు కూడ.
రాజు లేచి ఆవిణ్ణి పిలిచి “ఊరికే అరవకు. అతను బాగా డబ్బున్న మారాజు. ఇద్దరం కలిసి ఓ వ్యాపారం పెట్టాలనుకుంటున్నాం” అన్నడు.
“డబ్బున్న మారాజుకి నీతో ఏంటి పని?” అందావిడ కోపంగా.
“సవాలక్షుంటాయి. డబ్బున్నోళ్లకి బుర్ర వుండదు. అందుకే నా దగ్గర కొచ్చేడు. నువ్వెళ్లి ఇంకో ముంత కల్లు పంపించు. మన పని సజావవుతుంది9” అన్నాడు.
ఆవిడ తలూపి లోనికెళ్లింది.
ఇంకాస్సేపటిలో ఆవిడ మరో ముంతకల్లు తెచ్చిపెట్టి వెళ్లింది.
ఆవిడ వెళ్తుంటే “సంపెంగీ!” అని పిలిచేడు రాజు.
సంపెంగి వెనుతిరిగి “ఏంటింకా?” అంది చిరాగ్గా.
“ఇంకో రెండు కబాబులు కూడా”
సంపెంగి లోనికెళ్లిపోయింది.
నారాయణ తెల్లబోయి చూస్తుంటే “ఏంటలా అశ్చర్యపోతున్నావు?” అనడిగేడూ రాజు నవ్వుతూ.
నారాయణ తేరుకుని “ఊహూ.. ఏం లేదు”అన్నాడు మొహమాటంగా.
“నువ్వు చెప్పకపోయినా నేనర్ధం చేసుకోగలను. రోజూ నా దగ్గరకొచ్చే జనాన్ని ఎంతమందినో చూస్తుంటాను. మొహాల్ని చూసి వాళ్ల భావాలు కనిపెట్టే తెలివి నాకుంది. దరిద్రపు పెద్దమ్మలా వున్న నా పెళ్లానికి సంపెంగి పేరేవిటా అని కదూ! ఇదే సందేహమొచ్చి నేను నా మావనడిగేను. ఈ పేరెందుకు పెట్టేవని ఆయన పెద్ద వేదాంతిలా నవ్వి లక్ష్మిదేవిని దరిద్రురాలని పిలిచినా కళకళ్ళాడుతూనే వుంటది. ఇది భూమ్మీద పడగానే దాని తల్లి దీన్ని చూసి గుండె ఆగి చచ్చింది. మంత్రసాని మూర్చపోయింది. నేను కూడా దాన్నెత్తుకోటానికి ఝడుసుకున్నాను. కాని.. తప్పలేదు. రక్తసంబంధం. ఇక అందమెలాగూ లేదని పిలుచుకోటానికైనా బాగుంటుందని సంపెంగి పేరు పెట్టుకున్నాను.. అన్నాడు” అంటూ నవ్వాడు.
“మరి నువ్వెలా పెళ్లి చేసుకున్నావీవిణ్ణి?” జాలిగా అడిగేడు నారయణ.
“ఏం చేయను. నేను మరీ అతీగతీ లేనివాణ్ణి కాదు. మా నాన్న గవర్నమెంటాఫీసులో జవానుగా పని చేసేవాడు. ఆయన అకస్మాత్తుగా చచ్చిపోయేడు.వెంక మాకు ఆస్తి లేదు. నేను ఎనిమిదో తరగతి చదువుతున్నాను. గతిలేక వీళ్ల పేటలో వీళ్ళ గుడిసెకే అద్దెకొచ్చేం. నా చెల్లెలి పెళ్ళికోసం మా అమ్మ ఇతని దగ్గర అప్పు చేసింది. అప్పు తీర్చలేకపోయెం. ఇక తన కూతుర్ని పెళ్లి చేస్కుని తీరాలని పట్టుబట్టేడు మా మామ. తప్పించుకోలేని పరిస్థితిలో దీన్ని కట్టుకున్నాను. ఆ బెంగతోనే మా అమ్మ చచ్చిపోయింది. రోజంతా ఎంతో సంపాదిస్తాను. అంతా ఎలా ఖర్చయిపోతుందో తెలియదు. తెల్లారి పది పైసల బిళ్లుండదు” అన్నాడు రాజు విచారంగా.
నారాయణ కూదా దిగులుగా మొహం పెట్టి చూసాడు.
“సరే! మధ్యలో దాని సంగతి దేనికి. నాకో బ్రహ్మాండమైన ఉపాయం తోచింది. ఆ పని చేస్తే మనం ఆర్నెల్లలో లక్షాధికార్లమైపోవచ్చు” అన్నాడు రాజు సంతోషంగా.
“ఏంటది?”
రాజు నారాయణ చెవి దగ్గర చేరు గుసగుసలాడేడు.
అది విని నారాయణ ఉలిక్కిపడి “అమ్మా దొరికిపోయేమంటే సున్నంలోకి ఎముకుండదు” అన్నడు భయంభయంగా.
“దొరకడడమంటూ జరగదు. నా దగ్గరికి చదువుకున్న బడాబడా బాబులొస్తారు. వాళ్ల బలహీనతలు నాకు తెలుసు. ఇప్పుడు మనం చేసేది కొంచెం పెద్ద ఎత్తులో జరుగుతుంది. అహోబిలంలో నా తమ్ముడున్నాడు. వాడు మనకి కలిసొస్తాడు. నే చూసుకుంటాగా! నువ్వు నే చెప్పినట్లుగా చెయ్యి” అన్నాడు రాజు.
నారాయణ సందేహంగా చూసేడు.
రాజు ఫర్వాలేదన్నట్లుగా నవ్వేడు.
******
ఆ ఇల్లు నిశ్శబ్దాన్ని కూడా భరించలేనంత నిశ్శబ్ధంగా వుంది.
అక్కడ కట్టిన కట్టడాలన్నింటిలోనూ ఆ ఇంటికొక ప్రత్యేకత వుండటం గమనించింది లిఖిత.
ఆ ఇల్లు హిప్‌డ్ రూఫ్‌తో సాంద్రతతో కూడిన ఆకుపచ్చని చెట్ల మధ్య విరిసిన ఒకే ఒక రోజాపువ్వులా వుంది. ఆ ఇంటిని గమనిస్తే ఆ ఇంటి యజమాని అభిరుచి ప్రస్ఫుటమవుతుంది.
లిఖిత గేటు తెరవగానే గుబురుగా వున్న మామిడి చెట్టులోంచి ఒక కోయిల కూతకూసింది.
చెట్ల నిండా పేరు తెలియని రకరకాల పిట్టలు వాసాలు చేసుకొని ధీమాగా చిగుళ్ళు మేస్తూ, తోకలాడిస్తూ, కొమ్మకొమ్మకి రెక్కలు టపటపలాడిస్తూ ఉత్సాహంగా గెంతుతున్నాయి. ఉడుతలు కొన్ని ఆకలి లేకపోయినా చిలిపిగా జామపిందెలు కొరికి క్రిందపడేసి దొంగచూపులు చూస్తున్నాయి.
గేటు చప్పుడు విని ఒక తెల్లని పిల్లి మ్యావ్‌మంటూ ముందుకొచ్చి నిలబడి లిఖితని తేరిపార చూసింది.
గోడ ప్రక్కన గిన్నెలో పాలు తాగుతున్న పామరిన్ కుక్కపిల్ల కుయ్‌కుయ్‌మన్నట్లుగా తలెత్తి భౌభౌమంది.
దాని కళ్లు నల్లనేరేడు పళ్లలా మెరిసేయి. వాటిలో కాపల గుణంకన్నా స్నేహగుణమే మిన్నగా అనిపించింది.లిఖిత చెయ్యివూపి చిన్నగా నవ్వింది.
ఆ మాత్రానికే కుక్కపిల్ల స్నేహపాత్రంగా తోకాడించింది.

ఇంకా వుంది..

శుభోదయం

రచన: డి.కామేశ్వరి

“ఆత్మహత్యా.. ఆత్మహత్యకి తలపడిందా? ఏమయింది, ఎలా వుంది?… అసలేం జరిగింది?” అప్రతిభురాలై అడిగింది.
“అమ్మా.. రేఖ టిక్ ట్వంటీ తాగిందట. ఎంతోసేపటికిగాని ఎవరూ చూడలేడుట. చూసి తీస్కొచ్చి ఆస్పత్రిలో జాయిన్ చేశారట. డాక్టర్లు చాలా ప్రయత్నించాక ఆఖరికి ప్రమాదం గడిచిందంటున్నారు.”
“ఏం జరిగింది? ఎందుకింతపని చేసింది?” తెల్లపోతూ అంది.
శ్యాం తల దించుకున్నాడు. “అమ్మా.. రేఖ.. ప్రెగ్నంట్ అయిందని, అందుకని… సిగ్గుతో, భయంతో ఆ పని చేసిందని అనుకుంటున్నారు. రేఖ ఫ్రెండు .. వాళ్ల ఎదురింట్లో వుండే సునీత చెప్పింది. డాక్టరుకి రేఖ నాన్నగారు చెప్పారుట.”
“మైగాడ్.. ఏదో ఆ గొడవ అంతటితో సమసిపోయిందనుకున్నాను. ఆఖరికిది జరిగిందన్నమాట. రేఖ.. పాపం గాభరాపడి, ఏం చెయ్యాలో దిక్కుతోచక, యీ పనికి తలపడిందేమో? ఎంత తొందరపడింది? ఈ రోజుల్లో.. ఎబార్షన్ లీగలైజ్ అయిన రోజుల్లో యింత గాభరాపడవలసింది ఏముందని ఇలా చేసింది?”
“వాళ్లమ్మే అసలు గాభరా పెట్టి ఏడ్చిందటమ్మా. దాంతో రేఖ భయపడి ఏడ్చిందట నిన్నంతా. యివాళ ఆఖరికిలా చేసిందట.”
” ఆ శారద తెలివితక్కువతనం రేఖని నాశనం చేస్తుంది. శారద అమాయకురాలు. కాని ఆ తండ్రి ఏం చేస్తున్నాడుట. అతనేనా చెప్పవద్దా?”
“లేదమ్మా.. ఆయనకు తెలిసినట్టులేదు. ఆ తల్లి గాభరాపడి ఏడ్చి.. నేనేం చెయ్యనే తల్లీ ఆ రాధకి ఇలాగే జరిగిందే అమ్మా.. అయ్యయ్యో.. అంటూ ఏడ్చి గాభరా పెట్టిందంటుంది సునీత.”
ఆ మాట వినగానే రాధాదేవి మొహం నల్లబడింది. హు.. తన దురదృష్టం రేఖకి అంటకూడదు. రేఖని కాపాడాలి. మాధవ్ ఏమన్నా సరే.. రేఖని ఓదార్చి తను చెయ్యగలిగింది చెయ్యాలి.
తనేం చెయ్యాలి? .. ఏం చెయ్యగలదు? ఆ రోజంతా ఆలోచించింది రాధాదేవి..

*****

“శ్యాం.. ఒక మాట అడుగుతాను. సిన్సియర్‌గా జవాబు చెపుతావా?” ఆ రాత్రి డ్రాయింగురూములో కూర్చున్నప్పుడు శ్యాంని అడిగింది రాధాదెవి.
శ్యాం వింతగా తల్లివంక చూసి “ఏమిటమ్మా?” అన్నాడు.
రాధాదేవి మాటలకి తడుముకుంది. “శ్యాం.. రేఖ.. రేఖంటే నీకు చాలా యిష్టం కదూ. నన్ను ఓ స్నేహితురాలిగా భావించి జవాబు చెప్పు” కొడుకు మొహంలోకి నిశీతంగా చూస్తూ అంది. శ్యాం మొహం ఎర్రబడింది. తల్లివంక చూపు కలపలేక తల దించుకుని “ఎనుకమ్మా యిలా అడుగుతున్నావు?”
“కారణం వుంది శ్యాం. రేఖ అంటే నీకు యిష్టం అని, ఆమె పట్ల ఆరాధన ఉందని.. ఆమె సమక్షంలో నిన్ను చూసిన కొద్దిసార్లలోనే గ్రహించాను. యాం ఐ రైట్.. శ్యాం జవాబివ్వలేదు. తన మనసులో సంగతి తల్లి గుర్తించినందుకు సిగ్గుపడ్డాడు.
“శ్యాం! రేఖ అంటే నీకు చాలా యిష్టం. ఆ అమ్మాయి అంటే నాకూ యిష్టమే. శ్యాం, రేఖని వివాహం ఆడడానికి నీకిష్టమేనా చెప్పు” సూటిగా అడిగింది.
“శ్యాం అప్రతిభుడై చూశాడు. “అమ్మా” అన్నాడు తెల్లబోతూ. అతనిమొహంలో రంగులు మారాయి.
“ఏం శ్యాం? ఎందుకంత ఆశ్చర్య పోతావ్? ఏం? రేఖని పెళ్ళాడడానికి నీకేం అభ్యంతరం.. ఆమెకి అందం, చదువు అన్నీ ఉన్నాయి.”
“అమ్మా.. కాని.. కాని..”
“ఏమిటి కానీ. రేఖ మీద అత్యాచారం జరిగిందని అభ్యంతరమా, రేఖ శీలం కోల్పోయిందని ఆమె పట్ల నీకు ఉత్సాహం పోయిందా.. రేఖ నీకింక తగదనిపిస్తుందా?”
“అమ్మా! హర్ట్ అయ్యాడు శ్యాం. “అమ్మా, నీకు తెలుసు, ఆ కారణంగా నిరాకరించే అర్హతలు నాకు లేవని నీకు తెలుసు” బాధగా అన్నాడు.
కొడుకు మొహంలో బాధ చూసి రాధాదేవి విచలిత అయి”సారీ శ్యాం.. నీ మనసులో మాట తెలుసుకోవాలని అన్నాను. అంతేగాని నిన్ను కించపరచాలని కాదు. శ్యాం, ఫ్రాంక్‌గా చెప్పు. రేఖ వప్పుకుంటే ఆమెని వివాహం ఆడేందుకు నీకేమన్నా అభ్యంతరం వుంటుందా?
శ్యాం తడబడ్డాడు. “రేఖ.. రేఖ లాంటి అందాలరాశి భార్యగా వస్తే అదృష్టం కాదూ! కాని, కాని.. అమ్మా! నేనిష్టపడ్డా.. రేఖ .. వాళ్లు వప్పుకుంటారా?” అన్నాడు. అడగదల్చింది ఒకటైతే అడిగింది మరొకటి.
“అదంతా నేను చూసుకుంటాను. రేఖ యిష్టపడుతుందనే అనుకుంటున్నాను శ్యాం. రేఖ తల్లిదండ్రులకి చాయిస్ లేదు యింక. యింత జరిగాక రేఖకి పెళ్లికావడం మన దేశంలో అంత సులువు కాదు. తెలిసి తెలిసి ఎవరూ ముందుకు వస్తారని అనుకోను. కట్టుకున్న భార్యనే ఈ కారణంగా దూరం చేసిన మాధవ్‌లాంటి పురుషులున్న మన దేశంలో అంత త్యాగబుద్ధితో ముందుకు వచ్చి పెళ్ళి చేస్కుంటారనుకోవడం వెర్రి. ఆదర్శాలు వల్లిస్తారు. ఎవరన్నా చేస్తే అభినందిస్తారు. కాని తమదాకా వచ్చేసరికి తప్పుకుంటారు. ఆడదాని శీలానికి మనవాళ్ళిచ్చిన విలువ అంతా ఇంతా కాదు. ఆ శీలం పోగొట్టుకున్న ఆడదాన్ని ఆదుకునే నాధులు.. ఈనాటికీ లేరు. అంచేత రేఖ పెళ్లి ఒక సమస్యే అవుతుంది.”
“అందుకనా నన్ను చేసుకోమంటున్నావు? అమ్మా ఒకటి చెప్పు. రేఖకి ఇలా జరగకపోతే నన్ను చేసుకుంటుందా? నాకివ్వడానికి వాళ్ల తల్లిదండ్రులు అంగీకరించేవారంటావా?”
“శ్యాం.. రేఖ తల్లిదండ్రులు నా మీద కోపంతో అంగీకరించేవారు కాదు. రేఖ.. ఏమో, ప్రేమ గుడ్డిదన్న సూక్తి వినలేదా శ్యాం.. నీమీద యిష్టమైతే నీ రూపురేఖలని పట్టించుకోకుండా చేసుకునేదేమో? కాని .. కాని, యిప్పుడు రేఖ పరిస్థితి వేరు. ఆమె భవిష్యత్తుకు దారి య్ యించుమించు మూసుకుపోయినట్టే. అంటే బతకలేదని కాదు. కాని పెళ్లి గగనం అవుతుంది. ఆమె తండ్రి విజ్ఞుడు ఐతే నిన్నంగీకరిస్తాడు శ్యాం. రేఖకిప్పుడు కావలసింది ధైర్యం చెప్పేవారు, ప్రోత్సహించేవారు కావాలి. ఆ ఇంట్లో ఆ రెండూ కరువని నాకు తెలుసు. శారదాలాంటి తల్లి నీడన రేఖకి రక్షణ లేదు. మాధవ్‌కి ఆవేశం తప్ప ఆలోచన లేదు. సిగ్గుతో, అవమానంతో, భయంతో దిక్కుతోచక రేఖ ఈ పని చేసిందని నాకు తెలుసు. రేఖకి ధైర్యం చెప్పి “నేనున్నాను, నీకేం కాలేదు” అని ధైర్యం చెప్పేవాళ్ళు కావాలి. శ్యాం, రేఖ నా కోడలయితే ఆమె కోల్పోయిన ధైర్యాన్ని నేనిస్తాను. ఇప్పుడు ఆ ఇంటికికెళ్ళి ఏమీ చెప్పే అవకాశం మాధవ్ నాకీయడు. రేఖతో మాట్లాడటానికి యిష్టపడకపోవచ్చు. రేఖని నీవు పెళ్లి చేసుకో. ఎవరో బలత్కారం చేసినంత మాత్రాన ఆమె ఏదో కోల్పోయిందనడం అమానుషం. శీలం, పవిత్రత అంతా మనసుకి వుండాలి. ఆమె జోక్యం లేకుండా జరిగిన దానిలో ఆమె పాత్ర లేదు. ఆ కారణంగా ఓ ఆడపిల్ల వివాహానికి, మాతృత్వానికి దూరం కాకూడదు శ్యాం. నీవు ఏదో ఆదర్శంగా త్యాగం చేసున్నాని అనుకోకు. రేఖ నీకిష్టం అయితే పెళ్లాడడానికి ఏమభ్యంతరం లేదా? శ్యాం బాగా ఆలోచించుకో. అమ్మ ఏదో అందని చేసుకుని, తరువాత ఆమెని అడుగడుగునా మాటలతో చిన్నపుచ్చి హింసించకూడదు. నేననుభవించాను గనక ఆ బాధ నాకు తెలుసు. ఆమెని ఆమెగా స్వీకరించే ఔదార్యం నీకుంటే చెప్పు. నేను వెళ్ళి రేఖతో, మాధవ్‌తో మాట్లాడతాను.”
“అమ్మా.. నాకప్పుడే పెళ్ళేమిటమ్మా.. ఇరవై ఏళ్లకే. యిప్పటినుంచి చేసుకుని ఏం చేస్తాను? చదువన్నా కాలేదు.”
“శ్యాం చూడు. నాకున్నది నీవొక్కడివి. నా సంపాదన ముగ్గురికి సరిపోదంటావా, ఇద్దరం హాయిగా బతుకుతున్నాం. ఇంకొకరు మనకి బరువా శ్యాం? నీకిప్పుడు పెళ్ళి అవసరం అని కాదు. రేఖకి అవసరం. తను ఇంక మోడులా బతకాలని ఏవేవో ఊహించి మనసు పాడు చేసుకుంటున్న రేఖకి, “కాదు.. నీకేం కాలేదు. నేనున్నాను నీకు” అని దగ్గరకు తీసుకునే సహృదయుడు కావాలి. ఎప్పుడో నీ చదువయి ఉద్యోగం చేసేవరకు రేఖని అలా వదిలేస్తే యీ పిచ్చిపిచ్చి ఆలోచనలతో మనసు పాడుచేసుకుని ఆ చదువన్నా తిన్నగా చదవలేదు శ్యాం. మీ ఇద్దర్ని నా రెండు కళ్లలా చూసుకుంటాను. ఆడపిల్ల లేని లోటు రేఖతో తీర్చుకుంటాను” ఆరాటంగా అంది.
శ్యాం ఏదో ఆలోచన్లతో సతమతమవడం రాధాదేవి గుర్తించింది. “శ్యాం! ఏమిటా ఆలొచన. రేఖ నీకు తగదని అనుకుంటున్నావా? నా బలవంతంవల్ల జవాబు ఏం చెప్పాలా అని ఆలోచిస్తున్నవా? శ్యాం, ఆఖరికి నీవూ.. యిలాగే ఆలోచిస్తున్నావా? ఎంతో అభ్యుదయంతో, ఆదర్శంతో పెంచాననుకుంటున్నాను. హు.. నీవూ మగవాడివేగా.. మీ జాతి అంతే. స్త్రీకి నీతులు, శీలాలు, పవిత్రతలు కావాలనే వారిలో నీవూ ఒకడివే గదూ..” బాధగా అంది రాధాదేవి.
“అమ్మా!”హర్ట్ అయ్యాడు శ్యాం. “అమ్మా ప్లీజ్! అలా మాట్లాడకు. నా ఆలోచన అది కాదమ్మా. రేఖ.. ప్రెగ్నంట్. రేపు బిడ్డ పుడితే.. నన్ను మాధవరావుగారు చీదరించుకుని నీచంగా, హీనంగా చూచినట్లు నేనూ చూడనా.. ఎవరికో పుట్టిన బిడ్డని భరించే ఔదార్యం నాకుందా అని ప్రశ్నించుకుంటున్నాను”
“శ్యాం!.. నేనా విషయం ఆలోచించలేదనుకుంటున్నావా? వద్దు శ్యాం. నీలాంటి మరో శ్యాంని ఈ లోకంలోకి తీసుకురావద్దు మనం. నీవన్నట్టు ఎంత కబుర్లు చెప్పినా తనది కాని బిడ్డని ఎవరూ ప్రేమించరు. అందులో పురుషలసలు సహించలేరు. ఆ బిడ్డ కారణంగా మీ జీవితాలు నరకం కాకూడదు. నిన్నీ విషయంలో బలవంతపెట్టి వప్పించే ఉద్ధేశ్యం నాకు లేదు శ్యాం. ఆ హింస, ఆ నరకం నేననుభవించి మళ్లీ, మిమ్మల్ని బాధకి గురి చెయ్యను. రేఖకి అబార్షన్ చేయిద్దాం. జరిగింది పీడకల అని మరిచిపోయి మీరు నూతన జెవితం ఆరంభించాలి” రాధాదేవి ఉత్సాహంగా అంది.
“ఏమో? ఇంతకీ రేఖ, వాళ్ల నాన్న వప్పుకుంటారనుకోను”
“అడిగి చూద్దాం. రేఖ నీకంటే సంవత్సరమే చిన్నది. మైనారిటీ తీరింది. ఆమెకిష్టమయితే మీరిద్దరూ పెళ్లి చేసుకోవచ్చు. మాధవ్ అంగీకరించకపోయినా” అంది రాధాదేవి..

ఇంకా వుంది..

ఈ జీవితం ఇలా కూడా వుంటుందా? 9

రచన: అంగులూరి అంజనీదేవి

అంకిరెడ్డి ఆఫీసు నుండి ఇంటికి రాగానే సతీష్‌చంద్ర ఫోన్‌ చేసినట్లు మాధవీలతతో చెప్పాడు. ఆమె మాట్లాడకుండా మౌనంగా విని ”సరే! మీకు కాఫీ తెచ్చిస్తాను” అంటూ అక్కడ నుండి కావాలనే లేచి వెళ్లింది.
భార్య కాఫీ తెచ్చేంత వరకు ఖాళీగా కూర్చోకుండా లాప్‌టాప్‌ ఓపెన్‌ చేసి కొత్తగా వచ్చిన వెబ్‌సైట్లు చూసుకుంటూ కూర్చున్నాడు.
”ఊ… ఇదిగోండి కాఫీ” అంటూ ఆయనకు నాలుగు అడుగుల దూరంలో వున్నప్పుడే అంది.
”దగ్గరకి రా! అక్కడ నుండే ఇస్తావా?”
”దగ్గరకి వచ్చాక ఏం జరుగుతుందో నాకు తెలుసు. మీకు కాఫీ యివ్వటం కాదు, త్రాగిస్తూ నిలబడాలి. అంత ఓపిక నాకెక్కడిది? ఉదయం నుండి పనంతా నేనే చేస్తున్నాను”
”ధృతి వుందిగా!”
”ఎక్కడుంది? పడకేసి గదిలోనే వుంది. బయటకొస్తేగా!”
ఆయన వెంటనే లేచి ధృతి కోసం వెళ్లాడు.
ధృతి గది బయట నిలబడి ”అమ్మా! ధృతీ!” అంటూ పిలిచాడు. తలుపు తియ్యలేదు. తలుపు మీద కొట్టి పిలిచాడు. ఈసారి ఆమె కదిలినట్లు గాజుల చప్పుడు విన్పించింది. కానీ తలుపు తియ్యలేదు. మళ్లీ తలుపుకొట్టి గట్టిగా పిలిచాడు. తలుపు తీసి ఎదురుగా వున్న అంకిరెడ్డి వైపు నీరసంగా చూస్తూ ”ఏంటి మామయ్యా?” అంది.
ఆమెను చూసి ఉలిక్కిపడ్డాడు అంకిరెడ్డి. తిండి తిని ఎంతో కాలమైన దానిలా, ముఖమంతా పీల్చుకుని పోయి వుంది.
”ఏంటమ్మా అలా వున్నావ్‌? ఒంట్లో బాగాలేదా?”
”బాగానే వుంది మామయ్యా! పడుకున్నాను. అంతే! వెళ్తాను. వెళ్లి వంట చేస్తాను” అంటూ ఆయన పక్కన దారి చేసుకుంటూ వెళ్లబోయింది.
ఆమెను చూస్తుంటే హృదయమంతా నలిపేసినట్లు బాధగా వుంది అంకిరెడ్డికి.
కంగారుపడి ”వద్దులేమ్మా! పడుకో! వంట మీ అత్తయ్య చేస్తుంది. నీకు అంత బాగున్నట్లు లేదు” అని ధృతిని మళ్లీ గదిలోకి పంపి ఆయన వెళ్లిపోయాడు.
వంట మాధవీలత చేసింది.
రాత్రికి భోజనాల దగ్గర ”ధృతికి ఏమైనా పెట్టారా తినటానికి?” అని అడిగాడు అంకిరెడ్డి భార్యవైపు, మోక్ష వైపు చూసి.
”నేను ఇప్పుడే ఆఫీసు నుండి వచ్చాను మామయ్యా!” అంది మోక్ష.
”నేను వంట చేస్తూ ఖాళీగా లేను” అంది మాధవీలత.
”ఇంట్లో ఇంతమంది వుండి కడుపుతో వున్న మనిషిని ఏమాత్రం పట్టించుకోవటం లేదంటే మిమ్మల్ని ఏమనాలి?”
”ఏమీ అనకండి నాన్నా! ఎవరి పనుల్లో వాళ్లున్నారు. నేను కూడా ఇప్పుడే వచ్చాను ఆఫీసు నుండి… అంతో ఇంతో ఆఫీసు నుండి ముందొచ్చేది నువ్వే” అన్నాడు.
ఆయన ఇంకేం మాట్లాడలేక ”మధూ! నువ్వు వెళ్లి వేడిగా ఒక గ్లాసు పాలు తీసికెళ్లి ధృతికి ఇవ్వు…” అన్నాడు.
ఆమె విసుగ్గా తింటున్న ప్లేట్లో చెయ్యి కడిగేసి ”కోడలికి అత్తగారి చేత సర్వీస్‌ చేయించాలని చూసే మామను మిమ్మల్నే చూస్తున్నానండి! ఇలా ఎక్కడా వుండరు” అంటూ ఆమె గదిలోకి వెళ్లింది. ఆమె మొహం ఎందుకంత చిరాగ్గా, ఏవగింపుగా పెట్టిందో ఆయనకు అర్థం కాలేదు. ఇదేమంత పని అని, అదే తారమ్మ ఎంత గొప్పది, సౌమ్యకి ఎంత గొప్పగా సేవ చేసింది అనుకున్నాడు మనసులో.
ఆమె వెళ్లాక మోక్షను కదిలించాడు- ”నెలనెలా హాస్పిటల్‌కి తీసుకెళ్తున్నారా దృతిని?” అన్నాడు.
ఆనంద్‌ అది విని ప్లేట్లో వున్న అన్నాన్ని మొత్తం నాలుగు ముద్దలుగా చేసి, పెద్దగా నోరు తెరిచి గబగబ తినేశాడు. వాష్‌బేసిన్‌ దగ్గరకెళ్లి చేయి కడుక్కుని ”తినేసిరా!” అన్నట్లు మోక్షవైపు చూసి గదిలోకి వెళ్లాడు.
”రెండో నెల రాగానే తీసికెళ్లాను మామయ్యా! ప్రెగ్నెన్సీ కన్‌ఫం అన్న సంగతి అప్పుడే తెలిసింది. మళ్లీ తీసికెళ్లలేదు”
”ఎందుకని…?”
”ముందురోజు అపాయింట్మెంట్ తీసుకోవాలి. ఒక రోజంతా ఓ.పి.లో కూర్చోవాలి. అంత టైమంటే నాకు ఆఫీసులో వీలుకావడం లేదు. అత్తయ్యతో ఈ విషయం చెప్పాను. ఆమె విని పట్టించుకోలేదు. అలాగే గడిచిపోతున్నాయి రోజులు. ఇంకో రెండు రోజులైతే తనకి ఏడో నెల వస్తుంది. ఇది మీకు తెలియదా మామయ్యా?” అంది మోక్ష.
ఆయనకు ఏం సమాధానం చెప్పాలో తెలియలేదు.
”ఇలాంటివి ఆడవాళ్లు మీరుకదా చూసుకోవలసింది” అన్నాడు అసహనంగా.
”సరే! మామయ్యా!” అంది మోక్ష.
”సరే కాదు. నువ్విప్పుడు దృతి దగ్గరికి వెళ్లి పాలు తాగించు. రేపు హాస్పిటల్‌కి తీసికెళ్లు” అన్నాడు.
అప్పటికే ఆమె తినడం పూర్తి చేసి లేచింది. వాష్‌బేసిన్‌ దగ్గర చేయి కడుక్కుని నాప్‌కిన్‌తో చేయి తుడుచుకుంటూ ”ఇప్పుడు పాలు ఇవ్వటం నా వల్ల కాదు మామయ్యా. ఇప్పటికే నేను బాగా అలసిపోయి వున్నాను. మా ఆఫీసులో ఇద్దరమ్మాయిలు లీవ్‌ మీద వెళ్లారు. వర్క్‌ పెరిగింది. వాళ్ల పెండింగ్‌ వర్క్‌ కూడా నేనే చెయ్యవలసి వస్తోంది. వాళ్లు తిరిగి ఆఫీసుకు రావానికి వారం రోజులు పడుతుంది. ఇలాంటప్పుడు దృతిని హాస్పిటల్‌కి తీసికెళ్లటం నాకు కుదరదు మామయ్యా! సారీ!” అంది మోక్ష.
ఆయనకు మాట్లాడానికేం దొరకలేదు.
అంకిరెడ్డి మాట్లాడకపోవటంతో మోక్ష మౌనంగా తల వంచుకొని తన గదిలోకి వెళ్లింది. ఆమెకు నేనిలా అబద్దం చెప్పి తప్పు చేస్తున్నానని కొంచెం కూడా అన్పించలేదు. అంకిరెడ్డి లేచి చేయి కడుకున్నాడు. నేరుగా వంట గదిలోకి వెళ్లి పాలు తీసుకొని దృతి గదిలోకి వెళ్లాడు. అంకిరెడ్డి దృతి గదిలోకి వెళ్లటం మాధవీలత కర్టెన్‌ చాటున నిలబడి చూసింది. ఆమెకు కసిగా వుంది, రోషంగా వుంది. కోపంగా వుంది. కానీ ఏం చెయ్యలేక వెళ్లి పడుకుంది.
ధృతిని లేపి ఆమె చేత పాలు తాగించాడు అంకిరెడ్డి.
ధృతిని చూస్తుంటే ఆయనకు చాలా బాధగా వుంది. ఇన్నిరోజులు నా షెడ్యూల్‌ నేను కరెక్ట్‌గా చేసుకుంటే చాలనుకున్నాడు కాని, ఇంట్లో ఇలా ఒకరినొకరు పట్టించుకోవడం లేదని గమనించలేదు. ఎవరి పనుల్లో వాళ్లు బిజీగా వున్నారనుకున్నాడు కాని ఒకరిపట్ల ఒకరు ఇంత నిర్లక్ష్యంగా వున్నారనుకోలేదు. ఇంటి పెద్దగా రోజుకి పావుగంట సమయాన్ని కూడా కుటుంబ సభ్యుల కోసం కేయించకపోవడం తనది కూడా తప్పే అనుకున్నాడు.
ధృతి పాలు తాగాక ”మీకెందుకు మామయ్యా శ్రమ. నేను లేచాక వెళ్లి తాగేదాన్నిగా!” అంది మొహమాట పడుతూ.
”నువ్వెప్పుడు లేవాలి… ఎప్పుడు తాగాలి. ఎంతగా నీరసించిపోయి వున్నావో చూడు… ‘నాకు ఒంట్లో బాగుండలేదు మామయ్యా!’ అని ఒక్కమాట నాతో చెప్పి వుంటే హాస్పిటల్‌కి తీసికెళ్లేవాడినిగా! వాళ్లంటే పనుల్లో వున్నారు” అన్నాడు.
”మీరు కూడా ఖాళీగా ఏం లేరుగా మామయ్యా! జ్వరమేగా! తగ్గిపోతుంది.” అంది.
ఆయన వెంటనే తన గదిలోకి వెళ్లి జ్వరం టాబ్లెట్ తెచ్చి ధృతి చేత మింగించాడు. అది కూడా చూసింది మాధవీలత.
ఏ కుటుంబ సభ్యులైనా ఆ ఇంటి స్త్రీ గర్భవతిగా వుంటే చాలా సంతోషపడతారు. ఇష్టమైనవి తెచ్చి పెడతారు. డబ్బులు లేకపోయిన గవర్నమెంట్ హాస్పిటల్‌కి తీసికెళ్లి పరీక్షలు చేయించి మందులు తెచ్చి వాడమంటారు. మంచి ఆహారాన్ని శ్రద్ధగా తినిపిస్తారు. బాబో పాపో పుట్టే వరకు ఆత్రుతగా ఎదురు చూస్తారు.
”పడుకో తల్లీ! రేపు నేను నిన్ను హాస్పిటల్‌కి తీసికెళ్లి డాక్టర్‌కి చూపిస్తాను. అన్ని చెకప్‌లు చేయిస్తాను. సతీష్‌ ఫోన్‌ చేస్తే మామయ్య ఇలా చెప్పాడని చెప్పు. వాడు ధైర్యంగా వుంటాడు” అన్నాడు. ఆ చిన్న మాటకే కరిగి నీరైపోయింది ధృతి. కన్నీళ్లు కారుతుండగా అంకిరెడ్డికి రెండు చేతులెత్తి దండం పెట్టింది. ”అలాగే మామయ్యా!” అంటూ తల వూపింది.
అంకిరెడ్డి తన గదిలోకి వెళ్లిపోయాడు.
మాధవీలత ఆయన్ని చూడగానే ”అయ్యాయా సేవలు?” అంది.
”ఇవి సేవలు కావు. పనులు”
”నాకెప్పుడైనా అలా చేశారా?”
”చెయ్యాల్సిన అవసరం వచ్చివుండదు. వస్తే ఎందుకు చెయ్యను. మనుషులం కదా! మనుషులకి మనుషులే చెయ్యాలి. పశుపక్ష్యాదులు చెయ్యవు”
”అంటే మీ ఇద్దరే మనుషులు. మేమంతా పశుపక్ష్యాదులమా?”
”పడుకో మధూ! ఓపిక లేదు. ఎందుకంత వ్యతిరేకంగా ఆలోచిస్తావు? అయినా అదేమంత పెద్ద పని! ఎందుకింత రాద్ధాంతం? అయినా ధృతి ఏం చేసిందని ఆమె పట్ల నువ్వింత నిరసనగా వున్నావ్‌?”
”ఏదో చేసిందిలెండి! అవన్నీ ఇప్పుడెందుకు?”
”చెప్పరాదు”
”అలాంటివన్నీ చెప్పే సందర్భమా ఇది. సమయం రానివ్వండి చెబుతాను” అంది.
ఏదో జరిగిందని అర్థమైంది అంకిరెడ్డికి.
”సరే! చెప్పకు. కానీ మనం చేసే ప్రతి పనిని దేవుడు చూస్తూనే వుంటాడుట. మంచి చేస్తే మంచి…. చెడు చేస్తే చెడు… మంచి చేస్తే మంచే జరుగుతుంది. కానీ చెడు చేస్తూ నాకేం కాదులే అని మాత్రం అనుకోకూడదు. మనం చెడు చేసిన వెంటనే మన పతనాన్ని మన వెనకాలే పంపిస్తాడట. ఎందుకంటే కర్మ చేయించేది ఆయనే, దాన్ని ఫలితాన్ని చూపించేది ఆయనే… ఆయన క్యాలిక్యులేషన్‌ చాలా పర్‌ఫెక్ట్‌గా వుంటుందట” అన్నాడు అంకిరెడ్డి.
ఆమె లేచి కూర్చుని ”అంటే నేనేదో చెడు చేసినట్లు నాకు చెడు జరుగుతుందని నా భవిష్యత్‌ను బొమ్మగీసి చూపిస్తున్నారా? నాకు చెడు జరగాలని కోరుకుంటున్నారా?” అంది.
”అలా కోరుకుంటే చెడు జరుగుతుందా మధూ! ఇవాళ వాకింగ్‌లో ఈ మాటల్ని ఎవరో అంటుంటే విని గుర్తు పెట్టుకొని చెప్పాను. నువ్వు కూడా వీటిని గుర్తు పెట్టుకొని నలుగురికి చెప్పు. ఆ నలుగురు ఇంకో నలుగురికి చెబుతారు. మంచి మాటలెప్పుడు చెయిన్‌లా వ్యాపించిపోవాలి” అన్నాడు.
”ఇవేమైనా అంత మంచిమాటలా చెప్పటానికి. వినగానే భయపడి చచ్చేమాటలు” అంది.
”భయం దేనికి? మనమేమైనా చెడు చేస్తే కదా భయపడి చావానికి… నువ్వు చాలా మంచిదానివి మధూ! భయపడాల్సిన పనులెప్పుడూ చెయ్యవు. పడుకో!” అన్నాడు.
ఆమె పడుకోలేదు. ”ఎక్కడో సైన్యంలో వుండేవాడికి పిల్లలెందుకు?” అంది. ఆయన అదిరిపడి చూశాడు.
”ఏం మాట్లాడుతున్నావ్‌ మధూ! అప్పుడేమో వాడికి చదువులేదు. చెప్పుకోదగిన క్యాడర్‌ లేదు. సైన్యంలోనే వుండనివ్వండి అన్నావ్‌! ఇప్పుడేమో సైన్యంలో వుండే వాడికి పిల్లలెందుకు అంటున్నావ్‌! ఇదేమైనా బావుందా?” అన్నాడు.
”బాగుండక ఆవిడ గారు పడుకొని వుంటే పనులెవరు చేస్తారు? పడుకోబెట్టి చెయ్యటానికి, పురుళ్లు పొయ్యటానికి తల్లిదండ్రులేమైనా వున్నారా? లేక ఆవిడగారి అన్నగారేమైనా వచ్చి చేస్తారా?” అంది వ్యంగ్యంగా.
మాధవీలత, అంత వ్యంగ్యంగా మాట్లాడటం ఆయనెప్పుడూ చూడలేదు. అందుకే ఆమెను కొత్త మనిషిని చూసినట్లు చూశాడు. ఆశ్చర్యపోతూ చూశాడు. నువ్వు నువ్వేనా అన్నట్లు చూశాడు.
”నువ్వే ఇలా మాట్లాడితే బయటవాళ్లింకెలా మాట్లాడతారు? అయినా తల్లిదండ్రులు లేని ఆడపిల్లలకి మనదేశంలో పురుళ్లు పొయ్యరా? ధృతికి అమ్మ లేకుంటేనేం అమ్మకన్నా ఎక్కువగా నువ్వున్నావుగా” అన్నాడు.
”అలా అని నేను మీకేమైనా రాసిచ్చానా?” అంది గయ్యిమంటూ.
ఇదేదో తేడాగా వుందనుకున్నాడు అంకిరెడ్డి. వాదించి లాభం లేదనుకున్నాడు… ఆ తర్వాత ఆమె మాట్లాడలేదు. ఆయన మాట్లాడలేదు.
*****
ఉదయం పది గంటలు దాటింది.
అంకిరెడ్డి ధృతి హాస్పిటల్‌కెళ్లి నెంబర్‌ తీసుకుని ఓ.పి.లో కూర్చున్నారు. ఒక గంట గడిచాక డాక్టర్‌ గారు పిలుస్తున్నారని నర్స్‌ వచ్చి చెప్పగానే ధృతి నీరసంగా లేచింది. నెమ్మదిగా నడుచుకుంటూ డాక్టర్‌గారి గదిలోకి వెళ్లింది. అక్కడ డాక్టర్‌ లేదు.
డాక్టర్‌ వేరే పేషంటును చూసి వచ్చే లోపల నర్స్‌ ధృతిని తీసికెళ్లి ఒక బల్లను చూపించి ”ఈ బల్లపై పడుకోండి! డాక్టర్‌ గారొస్తారు” అని అనేలోగానే డాక్టర్‌గారొచ్చారు. ధృతి బల్లపై పడుకుంది. డాక్టర్‌ నవ్వుతూ ధృతి దగ్గరకి వచ్చి ”ఎలా వుంది ఆరోగ్యం” అంటూ రెండు చేతులతో పొట్టను నెమ్మదిగా నొక్కుతూ
”ఏడో నెలనా?” అని అడిగింది.
”అవును మేడమ్‌!” చెప్పింది ధృతి.
డాక్టరేం మాట్లాడకుండా ”బేబీ అండర్‌ డెవలప్‌డ్‌” అనుకుంటూ అక్కడే వున్న వాష్‌ బేసిన్‌ దగ్గర చేతులు కడుక్కొని నాప్‌కిన్‌తో తుడుచుకొని వెళ్లి తన సీట్లో కూర్చుంది. ఈ లోపల ధృతి కూడా వచ్చి ఆమెకు ఎదురుగా కూర్చుంది.
”నీతోపాటు ఎవరైనా వచ్చారా?”
”మా మామగారు వచ్చారు మేడమ్‌! బయట వున్నారు”
”ఆయన్ని లోపలికి పిలువు” అని డాక్టర్‌ అనగానే నర్స్‌ వెళ్లి అంకిరెడ్డిని పిలిచింది. ఆయన లోపలకొచ్చి ”నమస్తే మేడమ్‌!” అంటూ డాక్టర్‌కి ఎదురుగా కూర్చున్నాడు.
ఆయన డోర్‌ నెట్టుకొని లోపలకి వస్తున్నప్పుడే ఆయన వైపు ఎగాదిగా చూసినందువల్లనో ఏమో మళ్లీ ఆయన వైపు చూడకుండా పాత చీటీని చూస్తూ
”మిమ్మల్ని చూస్తుంటే చదువుకున్నవాళ్లలా కన్పిస్తున్నారు. ఈమె విషయంలో ఎందుకింత నిర్లక్ష్యం చేశారు? ప్రెగ్నన్సీ కన్‌ఫం అయిందని తెలిశాక మళ్లీ ఇప్పుడా తీసుకురావటం…” అంది కోపంగా డాక్టర్‌.
”అదీ మేడమ్‌!” అంటూ నసిగాడు అంకిరెడ్డి.
ఆమె అంకిరెడ్డి వైపు చూడకుండా ధృతి వైపు చూసి ”అప్పుడు నీతో వచ్చినావిడ ఎవరు?”
”మా తోడికోడలు మేడమ్‌!” అంది ధృతి.
అది వినగానే డాక్టర్‌ అంకిరెడ్డి వైపు చూసి ”ఆమెతో నేనా రోజు క్లియర్‌గా చెప్పాను. మూడో నెలలో ఒకసారి, ఆరు నెలలు దాక నెలనెలా స్కాన్‌ తీయించాలని… ప్రెగ్నెన్సీ కన్‌ఫం అయినప్పటి నుండి ఐరన్‌ ఫోలిక్‌యాసిడ్‌, క్యాల్సియమ్‌ టాబ్లెట్లు వాడాలని… న్యూట్రీషియస్‌ ఫుడ్‌ పెట్టాలని… కానీ మీరు ఇవేమీ చెయ్యలేదు. ఆమె భర్తను ఒకసారి పిలిపిస్తారా?” అంది డాక్టర్‌.
”ఇక్కడ వుండడు మేడమ్‌! సైన్యంలో వుంటాడు…”
”అయితే రాలేడా?”
”రాలేడు మేడమ్‌! ఏమైనా ఉంటే నాతో చెప్పండి”
”ఏముంది చెప్పడానికి. కనిపిస్తూనే ఉందిగా మీరెంత నిర్లక్ష్యం చేశారో. ఆమెను ఇన్నిరోజులు హాస్పిటల్‌కి తీసుకురాకుండా, మందులు వాడకుండా, పోషకాహారం ఇవ్వకుండా, స్కాన్‌ తీయించకుండా… ఇది మీకెలా అన్పిస్తుందో కాని, నాకు మాత్రం క్షమించరాని చర్యలా వుంది. అతను మిమ్మల్ని నమ్మే కదా ఆమెను మీ దగ్గర వుంచాడు”
”అవును మేడమ్‌!”
”అలాంటప్పుడు ఇలాగేనా చూసేది? లోపల బేబీ పొజిషన్‌ చాలా బ్యాడ్‌గా వుంది. ఇప్పుడేం చేయమంటారు?”
”ఏదో ఒకటి మీరే చెయ్యాలి మేడమ్‌!”
”’ఆలస్యంగా తీసుకొచ్చి ఏదో ఒకటి చెయ్యమంటే ఎలా! ఆమె మామూలు మనిషి కాదు. ఏడు నెలల గర్భిణి స్త్రీ… లోపల శిశువు పెరగలేదు. ఇలాంటప్పుడు లోపల బేబీ చనిపోయినా తెలియదు” అంది డాక్టర్‌ కోపంగా.
”ఓ… గాడ్‌!” తల పట్టుకున్నాడు అంకిరెడ్డి.
”ఇదంతా మీ ఫ్యామిలీ మెంబర్స్‌ నిర్లక్ష్యం వల్లనే జరిగింది. అతనెక్కడో సైన్యంలో వున్నాడని ఈమెను మీరు సరిగా పట్టించుకోలేదు. ఇప్పుడు తల పట్టుకుంటే ఏం లాభం?”
”ఎంత ఖర్చు అయినా పర్వాలేదు. లోపల బేబీ పెరిగేలా చూడండి డాక్టర్‌!” అంటూ అభ్యర్థించాడు అంకిరెడ్డి.
”మోడరన్‌ సొసైటీలో వుండి కూడా కొడుకు సైన్యంలో ఉన్నప్పుడు కోడల్ని ఇలాగే చూస్తారా సర్‌! సరిగా పట్టించుకోరా? అయినా ఒక ప్రెగ్నంట్ లేడీని ఇంత నెగ్లెక్ట్‌గా చూడడమేంటి? ఇప్పుడేమైనా జరిగితే ఎవరు బాధ్యులు?” కోపం తగ్గించుకుంటూ అడిగింది డాక్టర్‌.
ఆ మాటలకి అంకిరెడ్డి తేరుకున్నాడు. ”ప్లీజ్‌! మేడమ్‌!” అన్నాడు రిక్వెస్ట్‌గా
డాక్టర్‌ ధృతివైపు చూసి ”వాళ్లంటే సరే! నీకేమైంది? నిన్ను నువ్వు కేర్‌గా చూసుకోలేవా? నీ కడుపులో వుండే బిడ్డను నీ అంతట నువ్వే చంపుకుంటావా? అలా జరిగితే! అది తెలిసి జరిగినా, తెలియక జరిగినా ఒక రకంగా క్రైమ్‌ లాంటిదే! నీలాంటి కేసుల్ని చూసి బాధ పడటం తప్ప మాలాంటి వాళ్లం చెయ్యగలిగింది ఏం లేదు” అంది.
ధృతి తల వంచుకుంది. అంకిరెడ్డి డాక్టర్‌ ఫైనల్‌గా ఏం చెబుతుందా అని ఆత్రంగా చూస్తున్నాడు.
”సరే! వెళ్లి స్కాన్‌ తీయించుకురండి!” అంది. ఆమె అలా అనగానే వెళ్లి స్కాన్‌ తీయించుకొచ్చారు.
డాక్టర్‌ వాళ్లు తెచ్చిన స్కాన్‌ రిపోర్ట్స్‌ చూస్తూ ”బేబీ బరువు వుండాల్సిన దానికన్నా చాలా తక్కువగా వుంది. స్టెరాయిడ్‌ వాడాలి. అది చాలా ఖర్చుతో కూడిన పని.”
”ఎంత ఖర్చయినా పర్వాలేదు మేడమ్‌!” అన్నాడు అంకిరెడ్డి. ఆయన ఇప్పుడు కాస్త వూపిరి పీల్చుకున్నాడు. అంతవరకు లోపల బేబీ చనిపోయి వుంటుందనే కంగారు పడుతున్నాడు.
”అది కూడా నా ప్రయత్నం నేను చేస్తాను. ఎందుకంటే ఏడు నెలలు దాక లోపల బేబీ గ్రోత్‌ అంతగా వుండదు. తిండి వల్ల, మందుల వల్ల మానసిక ప్రశాంతత వల్ల బరువు పెరిగే అవకాశాలు వుంటే వుండొచ్చు. పెరగకపోతే ముందుగానే సిజేరియన్‌ చేసి బేబీని బయటకు తీసి బరువు పెరిగేలా చెయ్యాలి.” అంది డాక్టర్‌.
అంకిరెడ్డి, ధృతి ఆమె చెప్పే మాటల్ని ఉత్కంఠతో వింటున్నారు.
”అప్పుడు కూడా నేను బేబీకి గ్యారంటీ ఇవ్వలేను. ఎందుకంటే తల్లి కడుపులో పెరగాల్సిన బేబీని మనం ముందుగానే బయటకి తీసి బరువు పెంచబోతున్నాం. ఎంత ఇంటెన్సివ్‌కేర్‌లో వుంచినా ఇన్‌ఫెక్షన్స్‌ వచ్చే ఛాన్సెస్‌ ఎక్కువగా వుంటాయి”
”లేదు మేడమ్‌! అంతదాకా రాకపోవచ్చు. ఈ విషయం నా భార్యకు తెలిస్తే తల్లడిల్లిపోతుంది. జాగ్రత్తగా చూసుకుంటుంది” అన్నాడు అంకిరెడ్డి.
”సరే! మందులు రాసిస్తున్నాను. వారం రోజుల తర్వాత వచ్చి కన్పించండి! అప్పుడు మళ్లీ స్కాన్‌ తీయవలసి వస్తుంది. ఎప్పటికప్పుడు చెకెప్‌ అవసరం అవుతుంది” అంటూ మందులు రాసిన ప్రిస్కిప్షన్‌ వాళ్ల చేతికి ఇచ్చి
”నెక్ట్స్‌…” అంది. ఇక మీరు వెళ్లొచ్చు అన్నట్లు చూసింది.
అంకిరెడ్డి, ధృతి లేచి డోర్‌వైపు కదిలే లోపలే ఇంకో పేషంట్ వచ్చి డాక్టర్‌ ముందు కూర్చుంది.
అంకిరెడ్డి, ధృతి మెడికల్‌ షాపులో మందులు కొని కారెక్కారు. దారిలో కారు దిగి ధృతికోసం పండ్లు కొన్నాడు అంకిరెడ్డి. పండ్లు కారులో పెట్టి కారులో కూర్చుని కారుని రివర్స్‌ తీసుకుంటూ నీకు ‘ఇలా వుందని మీ అన్నయ్యతో చెప్పలేదా!’ అని అడిగాడు.
”నేను బాగానే వున్నాను మామయ్యా! మా అన్నయ్యతో చెప్పాల్సినంత బాధలేం నా ఒంట్లో లేవు. అంతా నార్మలే!” అంది.
నిజానికి ఆమె మనసులో వుండేది అదికాదు. ఆమెకు ఆ ఇంట్లో సతీష్‌ వెళ్లిన కొద్దిరోజుల నుండే అసౌకర్యం మొదలైంది. పనిమనిషిని తీసెయ్యటం పెద్ద ఇబ్బంది కాదు గాని, అదే పనిగా ఆనంద్‌ చేసే కామెంట్స్ ని తట్టుకోలేకపోయేది. అలా అని తిట్టరు, కొట్టరు. తిండి తినబుద్ది కాకుండా మాటలతోనే కొట్టేవాళ్లు. ముఖ్యంగా ఒకరోజు ఏమైందో ఏమో ‘ప్రవీణ్‌ ఇలా, ప్రవీణ్‌ అలా, అసలు ప్రవీణ్‌ అంటే ఇదీ, ప్రవీణ్‌ అంటే అదీ’ అంటూ ఆమె ముందే ఆమె అన్నయ్యను చాలా హీనంగా తీసేస్తూ మాట్లాడాడు. ”అసలు ప్రవీణ్‌లాంటి వాళ్లను ఇంటికి రానివ్వకూడదు. వాళ్ల ఇంటికి వెళ్లకూడదు” అన్నాడు. అప్పుడు దృతి వూరుకోలేదు. ఏదో ఒకటి అనకపోతే ఆమె మనసు వూరుకునేలా లేదు. అందుకే అంది. ”మా అన్నయ్యకు ఓ ఇల్లంటూ లేదు. ఎలాంటి వాళ్లు బడితే అలాంటి వాళ్లు ఆయన ఇంటికి వెళ్లటానికి… ఇల్లు వుండేవాళ్లు కదా ఆలోచిస్తారు ఎలాంటి వాళ్లను ఇండ్లకు పిలవాలో! పిలవకూడదో!” అని…. అప్పటి నుండి ఆనంద్‌ డైనింగ్‌ టేబుల్‌ దగ్గర ఆమెతో అతిగా మాట్లాడటం తగ్గించేశాడు. కామెంట్స్ కూడా లేవు. చాలా ప్రశాంతంగా అన్పించింది. రోజూ ఇలా వుంటే ఎంత బావుండు అనుకుంది. అలా ఓ వారం రోజులే గడిచింది. ఆ తర్వాత ఆమెను చూడగానే ముఖం అదోలా పెట్టుకుని ‘నువ్వంటేనే మాకు నచ్చటం లేదు’ అన్నట్లుగా మాధవీలత, మోక్ష వుంటున్నారు. అలా ఎందుకుంటున్నారో ఎంతకీ అర్థం కాలేదు.
”ఇలా వుంది అన్నయ్యా ఇక్కడ పరిస్థితి. నేను వుండలేక పోతున్నాను. నువ్వొచ్చి నన్ను తీసికెళ్లు” అని ప్రవీణ్‌కి ఫోన్‌ చేద్దామని ఎన్నోసార్లు అనుకుంది కానీ ఒక్కసారి కూడా చెయ్యలేదు. చేస్తే ఏమవుతుంది? బాధపడతాడు. తీసికెళ్లి నేరుగా హాస్టల్లో వుంచుతాడు. అలా హాస్టల్లో వుంచి తన ఒక్కదానికి పెట్టే డబ్బుతో ఎటూ కదలలేని వికలాంగుల కడుపు నింపొచ్చు. దాన్నెందుకు దూరం చెయ్యాలి. పైగా తను వెళ్లి హాస్టల్లో వుండేకన్నా అత్తగారింట్లో వుంటేనే అన్నయ్య సంతోషిస్తాడు. పగలంతా ఎక్కడ తిరిగినా రాత్రివేళ హాయిగా నిద్ర పోతాడు. అందుకే అన్నయ్యతో చెప్పలేదు.
అంకిరెడ్డి అడిగినప్పుడు ”ఇందుకే చెప్పలేకపోయాను మామయ్యా!” అని అంకిరెడ్డితో చెప్పలేదు ‘అంతా నార్మలే’ అని రెండు చేతులు ఒడిలో పెట్టుకొని కుదురుగా, అలసిపోయిన కుందనపు బొమ్మలా కూర్చుంది.
….మాట్లాడకుండా కారు నడుపుతున్న అంకిరెడ్డి మధ్యమధ్యలో ధృతివైపు చూస్తున్నాడు.
”నీకింత నీరసంగా వుందని కనీసం సతీష్‌కైనా చెప్పావా?”
”చెప్పలేదు మామయ్యా!”
”ఎందుకు చెప్పలేదు?”
”దేశ రక్షణ కోసం కందకాల్లో పడుకొని ఆయన వంతు బాధ్యతను ఆయన నిర్వహిస్తున్నాడు. ఆయన్నెందుకు మామయ్యా కదిలించటం? ఇప్పుడు ప్రేమకన్నా బాధ్యత ఎక్కువా, బాధ్యతకన్నా ప్రేమ ఎక్కువా అన్నది ప్రధానం కాదు. నా ఒక్కదాని నీరసం కోసం అంత గొప్ప దేశభక్తితో వున్న ఆయన్ని నీరసించిపోయేలా చెయ్యాలని నాకెప్పుడూ అన్పించలేదు. అందుకే ఎప్పుడు కాల్‌ చేసినా ‘నేనిక్కడ ఓ.కె’ అనే చెబుతాను. లేకుంటే ఆయన అక్కడ ప్రశాంతంగా వుండలేరు. అక్కడ వాతావరణం ఎలా వుంటుందో ఆయన నాకు చాలాసార్లు ఫోన్లో చెప్పాడు” అంది.
”ఏమని చెప్పాడు?” అడిగాడు అంకిరెడ్డి.
ఆమెకు వెంటనే తన భర్త తనతో చెప్పిన మాటలు గుర్తొచ్చాయి. అస్సాం నుండి అరుణాచల్‌ప్రదేశ్‌కు వెళ్లే దారి కొండల మధ్యలో నుండి ఎత్తు పల్లాలతో కూడి ఉంటుంది. దట్టమైన అడవి కూడా ఉంటుంది. ప్రయాణం కష్టతరమే. చుట్టూ దట్టమైన అడవి, మనుషులు చాలా తక్కువగా ఉంటారు. భారత భూభాగంలోకి తరచూ చైనా సైన్యం చొరబాటు చేస్తూ, మన సైనికుల పహారా లేకుంటే ఆక్రమించుకోవడం కూడా జరుగుతుంటుంది. అరుణాచల్‌ ప్రదేశ్‌లో చాలా భాగం మన సైనిక పహారా లేకపోవటం వలన చైనా దురాక్రమణ చేసి భారత భూభాగాన్ని ఆక్రమించుకుంది. సైనికులు అప్రమత్తంగా ఉండి మన భూమిని ఎల్లవేళలా కాపాడుతూ ఉంారట.
”ఏంటమ్మా ఆలోచిస్తున్నావు?” అన్నాడు.
ధృతి వెంటనే తేరుకొని ”ఏం లేదు మామయ్యా! ఉదాహరణకి జమ్మూ నుండి శ్రీనగర్‌ వరకు కొండచరియలు విరిగి పడినప్పుడు రహదారి చెడిపోయినప్పుడు, వంతెనలు కూలబడిపోయినప్పుడు ఆర్మీ ఇంజనీర్స్‌ కొండచరియల్ని తొలిగించి రేయింబవళ్లు నిరాటకంగా వంతెన నిర్మాణానికి గాను టాన్స్‌మ్‌పెనల్‌ లాంటి పరికరాలను ఉపయోగించి త్వరత్వరగా ప్రజలకు రహదారిని వేస్తారట. అలాంటప్పుడు సైనికులు అజాగ్రత్తగా వుంటే వికలాంగులయ్యే ప్రమాదాలే ఎక్కువగా వుంటాయట. అలాంటి స్థితిలో వున్న ఆయనకు నేను నా బాధల్ని చెప్పుకుంటే అక్కడ ఆయన తన డ్యూటీని సరిగా చెయ్యగలరా? అందుకే చెప్పలేదు మామయ్యా!” అంది.
”మంచిపని చేస్తున్నావమ్మా! కానీ సతీష్‌ కాల్‌ చేసి చెప్పేంత వరకు నీ గురించి ఆలోచించాలని కాని, నీ వైపు చూసి ఎలా వున్నావో తెలుసుకోవాలని కాని నాకు అన్పించలేదు. నాది కూడా బాధ్యతా రాహిత్యమే!”
”ఇప్పుడు మీరు నన్ను బాధ్యతగానే చూశారు. ఇంతకన్నా ఎవరూ చూడలేరు!”
”కానీ నువ్వు బాగా తినాలమ్మా!”
”తింటాను మామయ్యా!” అంది.
కారు రోడ్డుమీద నెమ్మదిగా వెళుతోంది.
అదే సమయంలో మోక్ష పనిచేస్తున్న ఏర్‌టెల్‌ ఆఫీసులో ఆమె ఊహించని ఒక సంఘటన జరిగింది.
మోక్ష పక్కసీట్లో వున్న అమ్మాయి వాళ్ల ఎం.డి బయటకి వెళ్లగానే తన మొబైల్‌లో వుండే వీడియోను ఆన్‌ చేసింది. ఆ టైంలో కస్టమర్లు రారు. ఆ వీడియోలోంచి డి.జె. మ్యూజిక్‌ విన్పిస్తోంది. సౌండ్‌ కాస్త తగ్గించి వీడియోలో కన్పిస్తున్న డాన్స్‌ చూస్తూ ఎంజాయ్‌ చేస్తోంది. ఆమెతో పాటు మరో ఇద్దరమ్మాయి మొబైల్లోకి తొంగిచూస్తూ ఆ డాన్స్‌ చూస్తున్నారు. ఇక మోక్ష ఒక్కతే చూడలేదు. డిజె మ్యూజిక్‌ ఎవరికైనా ఉత్సామాన్ని పుట్టిస్తుంది. అదేంటో చూద్దామని మోక్ష కూడా లేచి పక్కసీట్లోకి తొంగిచూస్తూ కాస్త వొంగి నిలబడింది. అందరి తలలు ఒకేచోటుకి చేరాయి. వాళ్ల చూపులు వీడియోని అతుక్కుపోయాయి. వీడియో ఆగకుండా ప్లే అవుతోంది.
ఆ వీడియోలో ముగ్గురు అమ్మాయిలు అత్యుత్సాహంతో డాన్స్‌ చేస్తున్నారు. ఒక్క సెకెన్‌ కూడా వాళ్లలో జోష్‌ తగ్గటం లేదు. అప్పుడప్పుడు మెడ చుట్టూ వున్న చున్నీని ముందుకి లాగి రెండు చేతులతో పట్టుకుని మ్యూజిక్‌కి తగ్గట్లుగా అడుగులేస్తున్నారు. చేతులు కదిలిస్తున్నారు. వాళ్ల అడుగుల్లో లయ తప్పటం లేదు. వేగం తగ్గటం లేదు. ముగ్గురూ ముగ్గురే అన్నట్లు పోటీపడి చేస్తున్నారు.
”ముగ్గురూ చాలా బాగా చేస్తున్నారు కదూ! ఈ మధ్యన మా చెల్లెలు కూడా వాళ్ల కాలేజిలో జరిగిన ఫ్రెషర్స్‌ పార్టీలో ఇలాగే చేసింది. ఐతే ఆ మ్యూజిక్‌ వేరు, ఆ పాట వేరు. కానీ చాలా బాగా చేసింది” అంది వాళ్లలో ఒకమ్మాయి.
మోక్షకి అర్థంకాక ”ఇప్పుడు వీళ్లెక్కడ చేస్తున్నట్లు? బ్యాగ్రౌండ్‌ చూస్తుంటే కాలేజీలాగా లేదే! అసలు వీళ్లెవరూ? మీ చెల్లెలు ఫ్రెండ్సా లేక నీ ఫ్రెండ్సా!” అని అడిగింది.
”నా ఫ్రెండ్స్‌ కారు, మా చెల్లెలు ఫ్రెండ్స్‌ కారు. ఇదిగో ఈ లైట్ ప్యారట్ కలర్‌ చున్నీ పిల్ల మా ఇంట్లో ఒకప్పుడు పని పిల్ల. దానిపేరు అంజు. మీరు క్లియర్‌గా చూడండి ఇప్పుడు ఈ అంజు ఎవరో మీకే తెలిసిపోతుంది” అనగానే వెంటనే పక్కనున్న అమ్మాయి పరిశీలనగా చూసి
”నేను గుర్తుపట్టాను. ఈ మధ్యనే మోడల్‌గా చూశాను” అంది.
”కరెక్ట్‌! ఈ డాన్స్‌ చూశాకనే పనిపిల్ల కాస్త మోడల్‌ అయింది” అంది.
”అదెలా సాధ్యం? ఎవరు చూశారు? ఏమా కథ?” వేరే అమ్మాయి ఆసక్తిగా అడిగింది.
”ఈ డాన్స్‌ రోడ్డుమీద చేస్తున్నారు. వినాయకుని నిమజ్జనం రోజు దేవుడిని నిమజ్జనం చెయ్యానికి తీసికెళ్తూ రోడ్డుమీద ఆపినప్పుడు డాన్స్‌ చేస్తున్నారు. అదిగో ఆ కన్పిస్తున్న బిల్డింగ్‌లో లేడీస్‌ హాస్టల్‌ వుంటుంది” అంటూ ఆగింది.
”ఆ… వుంది బోర్డ్‌ కన్పిస్తోంది. లేడీస్‌ హాస్టల్‌” అంది మోక్ష దాన్నే చూస్తూ.
”అక్కడ అంజు కాక ఆ ఇద్దరమ్మాయిలు ఆ హాస్టల్‌ అమ్మాయిలే… అంజు వేస్తుంటే వాళ్లు కూడా సరదాగా దిగివచ్చి వేస్తున్నారు. వాళ్లతోపాటు చాలామంది అమ్మాయిలు ఆ హాస్టల్లోంచి కిందకి దిగారు. అదిగో వాళ్లంతా డాన్స్‌ చూస్తూ నిలబడి వున్నారు. ఆ విగ్రహం మెడికల్‌షాపు వాళ్లది. ఆ కాలనీలో వాళ్లే ఎప్పుడైనా వినాయకుని బొమ్మను పెద్దగా పెడతారు. అంజు మా ఇంట్లోనే కాదు మెడికల్‌ షాపువాళ్ల ఇంట్లో కూడా పనిచేసేది. చుట్టూ నిలబడిన మగవాళ్లంతా ఎంత హైసొసైటీకి చెందినవాళ్లో చూస్తున్నారుగా. వాళ్లలో ఒకాయన టీ.వి. ఛానల్‌ డైరెక్టరట. అంజుని తెల్లవారే తనతో తీసికెళ్లి అక్కడే వుంచుకున్నాడు. మోడల్‌ని చేశాడు” అంది.
ఆ మాటలు వింటూ అటే చూస్తున్న మోక్షకి డాన్స్‌ చేస్తున్న ఆ ముగ్గురిలో ఒకరు దృతిలా అన్పించింది. ఒక్కక్షణం షాక్‌ తిని తిరిగి తేరుకుని ”ఈ ఎల్లో కలర్‌ చున్నీ అమ్మాయి మా దృతిలా వుంది కదూ!” అంది.
”లా వుండటమేంటి! ధృతినే!” అన్నారు వాళ్లు.
”ధృతినా!!!”
ఫ్లాష్‌… ఫ్లాష్‌… ఫ్లాష్‌…!!! మోక్ష మెదడులో ఫ్లాష్‌ లాంటి ఆలోచన వచ్చి హుషారుగా కదిలింది. తన మొబైల్‌ని చేతిలోకి తీసుకొని ”ఒక్క నిముషం. ఈ వీడియో క్లిప్‌ని నా మొబైల్‌లోకి ట్రాన్స్‌ఫర్‌ చెయ్యవా?” అంది.
”ఎందుకు? ధృతికి చూపిస్తావా?”
”కాదు”
”ఇంకెందుకు?”
”చెబుతాను కదా ట్రాన్స్‌ఫర్‌ చెయ్యి” అంది.
ఆ అమ్మాయి మెల్లగా మోక్ష మొబైల్‌ని అందుకొని తన మొబైల్‌లో వున్న వీడియో క్లిప్‌ని మోక్ష మొబైల్‌లోకి ట్రాన్స్‌ఫర్‌ చేసింది.
మోక్ష దాన్ని చేతిలోకి తీసుకొని ”నేను ఇంటికెళ్లి ఇప్పుడే వస్తాను. మన ఎం.డి గారు వచ్చేలోపలే వస్తాను” అంది.
”ఏయ్‌! మోక్షా! ఇది తీసికెళ్లి మీ అత్తగారికి చూపించకు. ఇలాంటివి మనం రిసీవ్‌ చేసుకున్నంత సరదాగా పెద్దవాళ్లు చేసుకోరు. ఇలాంటివి ఇప్పుడు కామన్‌”
”కామనా!!”
”అవును. అనుకోకుండా జరిగిపోయే యాదృచ్చిక సంఘటనలు ఇవి. ఇలాంటివి ఎవరైనా ఆ క్షణంలోనే మరచిపోతుంటారు. కాకుంటే ఆరోజు వినాయకుని విగ్రహం దగ్గరకొచ్చిన అబ్బాయిలెవరో ఆ డాన్స్‌ను వీడియో తీసివుంటారు. అది అందరికి ట్రాన్స్‌ఫరై అలా అలా స్ప్రెడ్‌ అయింది. అంతే! ఇదికూడా నాకు నా క్లాస్‌మేట్ పంపాడు. అంజూని చూడమని!” అంది.
”నేను కూడా ధృతిని చూడమని మా అత్తగారికి చెబుతాను. ఇదికూడా మీ క్లాస్‌మేట్ నీకు చెప్పినట్లే చెబుతాను. తప్పేంటి?”
”అనుకుంటే అన్నీ తప్పులే! అనుకోకుంటే ఏం వుండవు. మా ధృతి కూడా ఒకసారి మా ఇంటికొచ్చిన తారమ్మతో నా డ్రస్‌ల గురించి చెత్తగా కామెంట్స్ చేసిందని మావారు విని నాతో అన్నారు. అదేమైనా నేను తప్పుపట్టానా? ఇది కూడా అంతే! జస్ట్‌ ఫన్‌! దీన్ని తీసికెళ్లి మా అత్తగారికే చూపిస్తాను. మనం చూసినట్లే ఆమె కూడా తన చిన్నకోడలి డాన్స్‌ రోడ్డు మీద ఎంత బాగుందో చూస్తుంది” అంది.
జెట్ స్పీడ్‌తో ఇంటికెళ్లింది మోక్ష.
ఇంటికెళ్లగానే అత్తగారి మొబైల్లోకి ఆ వీడియో క్లిప్‌ని ట్రాన్స్‌ఫర్‌ చేసింది.
”ఇది చూస్తూ ఉండండి అత్తయ్యా! చూశాక ఇలా అంటే ఆగిపోతుంది” అని చెప్పి వెంటనే ఆఫీసుకెళ్లింది. ఆమె దాన్ని చూసి షాక్‌ తిన్నది.
*****
….ధృతిని తీసుకొని హాస్పిటల్‌కి వెళ్లిన అంకిరెడ్డి తిరిగి ఇంటికి వచ్చే వరకు మాధవీలత అలాగే కూర్చుని వుంది.
ఆయన నేరుగా మాధవీలత దగ్గరికి వెళ్లి హాస్పిటల్లో డాక్టర్‌ గారు ఏమన్నారో చెప్పి, ధృతికి చేసిన టెస్ట్‌ల గురించి చెప్పాడు. ఆమె ఎలాంటి జాగ్రత్తలు, ఎలాంటి ఆహారం తీసుకోవాలో చెప్పి వెంటనే పనిమనిషిని కూడా పెట్టమని చెప్పాడు.
ధృతి కారులో వున్న పండ్లను తెచ్చి ఫ్రిజ్‌లో పెడుతోంది. ఆ ఇంట్లో ప్రస్తుతం ఆనంద్‌ లేడు, మోక్ష లేదు. వాళ్లు ముగ్గురే వున్నారు. ఫ్యాన్లు తిరుగుతున్న శబ్దం తప్ప అంతా నిశబ్దంగానే వుంది.
మాధవీలత చేతిలో మొబైల్‌ పట్టుకొని రొప్పుతోంది. అంకిరెడ్డిని తినేసేలా చూస్తోంది. ఆయన చెప్పిన మాటలు ఆమె వినటం లేదు.
ఆయనకేం అర్ధం కాక ”ఏంటి మధూ! అలా వున్నావ్‌?” అన్నాడు ఆమెనే చూస్తూ అంకిరెడ్డి.
”దయచేసి ఎక్కువగా మాట్లాడించొద్దు. చిన్నకోడలిని మాత్రం నా కళ్లముందుంచొద్దు. వెంటనే పంపించెయ్యండి!”
ఆయన షాక్‌ తిని ”ఏంటి మధు అలా అంటున్నావ్‌?” అన్నాడు.
”కడుపున పుట్టిన కొడుకే ఎక్కడో వున్నాడు. ఇలాంటి చెత్త రకాలను ఇంట్లో పెట్టుకొని ఏం బావుకుందామని… దాని అన్నేమో ఆ పని చేస్తాడు, ఇదేమో ఈ పని చేస్తుంది. ఒక్కరిలోనన్నా కుటుంబ లక్షణాలు వున్నాయా?”
”ఏం జరిగింది?” అన్నాడు.
”ఏం సంబంధం తెచ్చి చేశారండీ! వాడికి పెళ్లి చెయ్యకుండా వున్నా బాగుండేది. చేశాక వాడు వెళ్లాక ఒక్కరోజు అన్నా మనశ్శాంతిగా వున్నానా? ఏదో పోనీలే అనుకుంటే ఇప్పుడిదొకటి…” అంది. ఆమె రొప్పుతూనే వుంది.
”ఏంటది?” అన్నాడు అంకిరెడ్డి.
”ఇది చూడండి!” అంటూ మొబైల్‌ ఆన్‌ చేసి వీడియో క్లిప్‌ను చూపించింది.
ఆయన చూశాడు. గణపతి విగ్రహం ముందు అమ్మాయిలు డాన్స్‌ చేస్తున్నారు. చుట్టూ నడివయసు మగవాళ్లు ఇంకా కొంతమంది అబ్బాయిలు అమ్మాయిలు ఆ డాన్స్‌ చూసి కేరింతలు కొడుతున్నారు. దారిన వెళ్తున్న అబ్బాయిలు కూడా అది చూసి ఆగి డివైడర్‌ మీద నిలబడి ఆ డాన్స్‌ను తమ మొబైల్‌లలో వీడియో తీస్తున్నారు. లేడీస్‌ హాస్టల్‌ బిల్డింగ్‌ అప్పుడప్పుడు కన్పిస్తోంది. డాన్స్‌ చేస్తున్న అమ్మాయిల్లో ధృతి వుంది. అది చూసి
”అయితే తప్పేంటి ?” అన్నాడు అంకిరెడ్డి.
”అలా అనడం పెద్ద గొప్పనుకుంటున్నారా? ఇలాంటి వాటిల్లోనా గొప్పతనం?”
”నేనలా అన్నానా?”
”డాన్స్‌ చెయ్యాలనిపిస్తే రోడ్డు మీద చెయ్యాలా? అదేమైనా రికార్డ్‌ డాన్సరా రోడ్డుమీద వెళ్లే ఉత్సవ విగ్రహాల దగ్గర, పెళ్లి కార్లముందు, ఫంక్షన్‌ హాళ్లలో డాన్స్‌ చెయ్యటానికి….” అంది ఆమె ఆవేశంగా.
”అందరూ చేస్తుంటే చేసి వుంటుందిలే. బలవంతంగా పిలిచి వుంటారు. వెళ్లి వుంటుంది. అలా అని వాళ్లంతా రికార్డ్‌ డాన్సర్లవుతారా? అలాంటివి మనం ఎన్ని చూడటం లేదు”
”నేను చూడలేదు. మీరు చూసారేమో! అయినా ఇవేం పద్ధతులు”
”హాస్టల్లో వుండే పిల్లలకి ఇలాంటివి పద్ధతి కాదని ఎలా తెలుస్తుంది. ఎవరేది చేస్తే అదే చెయ్యాలనిపిస్తుంది. ఇది చెయ్యాలి, అది చెయ్యకూడదు అని వాళ్లకు ఎవరు చెబుతారు? అయినా ఇప్పుడు ఇలాంటి డాన్స్‌లు మామూలైపోయాయి. ఫ్రెషర్స్‌ పార్టీలలో అమ్మాయిలు డాన్స్‌ చెయ్యటం లేదా?” అన్నాడు.
”అది వేరు. విద్యార్థులు, విద్యాధికుల మధ్యలో చాలా గుట్టుగా చేసే డాన్స్‌ అది. అదేమైనా రోడ్డా! ప్రతి అడ్డమైన వెదవా చూసి వీడియోలు తియ్యటానికి… అమ్మాయిలు అమ్మాయిల్లా వుండొద్దా! అదేం అంటే పెళ్లికి ముందు ఎలా వుంటే మీకేం అంటారు. అలా అనడం పద్ధతా?” అంది ఆమె రొప్పుతూనే.
”ఇలాంటివి మరీ అంత లోతులకెళ్లి ఆలోచించకు మధూ! కొన్ని చూసి వదిలెయ్యాలి. కొన్ని చూడకుండా వదిలెయ్యాలి. కోడలు ఇప్పుడు ప్రెగ్నెంట్. పైగా ఒంట్లో జ్వరం కూడా వుంది. ఇలాంటివి మనసులో పెట్టుకొని వేధించటం తగదు” అన్నాడు.
”తగదా? ఏం మాట్లాడుతున్నారండీ మీరు. సమర్థిస్తున్నారా? ఇలాంటి దాన్ని ఇంట్లో పెట్టుకుంటారా?”
”పెట్టుకోక ఏం చేయాలో చెప్పు! ధృతి నీకు చిన్నకోడలు. చిన్న కోడల్ని దూరం చేసుకుంటావా”
”హా… దూరం చేసుకోక, అయినా అదెప్పుడో నాకు దూరమైంది. కొత్తగా అయ్యేదేం లేదు. అయినా ఇలాంటిది నాకు ఎందుకు. మోక్ష లేదా?”
”మోక్ష వుందా? ధృతి వద్దా! అదేనా నువ్వు చివరగా చెప్పేది?”
”నేను చెప్పేది ఏముంది. వాడు ఆనంద్‌లా వుండివుంటే ఇలాంటిదాన్ని చేసుకోవలసిన కర్మ పట్టేదా? అదేం అంటే మీరు కూడా అమ్మాయిలకు ఇలాంటి రోడ్డు మీద డాన్స్‌లు మామూలే అని అంటున్నారాయె! నేనెందుకిక మాట్లాడటం… అయినా అలా ఎంతమంది అమ్మాయిలు రోడ్డు మీద డాన్స్‌ చేస్తున్నారు? అబ్బాయిలు డాన్స్‌ చెయ్యాల్సిన చోట అమ్మాయిలు డాన్స్‌ చెయ్యొచ్చా? అదేం ముద్దండీ! ఆడపిల్లలు ఆడపిల్లల్లా వుండొద్దా! అబ్బాయిలతో సమానంగా వుండడమంటే ఇదేనా?” అంది. ఆమె రొప్పుతూనే ఉంది.
”లోతులకెళ్లి మాట్లాడొద్దని నీకు ముందే చెప్పాను. అదే నీ కూతురే అలా చేస్తే ఏం చేస్తావ్‌?” అన్నాడు.
”నా కూతురైతే అలా చేస్తుందా?”
”చేస్తుందని ఏ తల్లీ అనుకోదు. చేసేవాళ్లంతా నీలాంటి తల్లులు వున్న వాళ్లు కాదా? అదేదో పెద్ద అత్యాచారం లాగ, అనాచారం లాగా మాట్లాడుతున్నావ్‌! ఇలాంటివి పొరపాట్లే! కాదని ఎవరంటారు? ఎంత ఉత్సాహంగా వుంటే మాత్రం రోడ్డుమీదకెళ్లి అమ్మాయిలను డాన్స్‌ చెయ్యమని చెబుతామా! ఆ దేవుడు కూడా ఆడపిల్లల్ని ఆడపిల్లల్లాగే వుండమని ఆశీర్వదిస్తాడు. అలా వుంటేనే ఆయన ఆనందిస్తాడు. కానీ వాతావరణ ప్రభావం అనేది మనుషుల్ని ఒక్కోసారి ప్రకోపింప చేస్తుందని నువ్వు వినలేదా? దేనికీ ఎవరూ అతీతులు కారు మధూ… ఇంతెందుకు ఒక తల్లికి కలెక్టర్‌ పుట్టొచ్చు, దొంగ పుట్టొచ్చు. కలెక్టర్‌ని కొడుకని చెప్పుకొని, దొంగని కొడుకని చెప్పుకోని తల్లి వుంటుందా? అలా వుంటే తల్లి తనాన్ని అంత గొప్పగా ఎందుకు చెప్పుకుంటాం! కానీ నువ్వు ఆనంద్‌ ఒక్కడినే కొడుకుగా ధైర్యంగా చెప్పుకుంటావు. అలా అని దేశం నిండా నీ లాంటి తల్లులే వున్నారా? నువ్వు కొడుకుగా చెప్పుకోలేని సతీష్‌చంద్ర నీ కడుపునేగా పుట్టాడు. అలా అని నువ్వు మంచి తల్లివి కావా?” అన్నాడు.
ఆమె దానికేం మాట్లాడకుండా ”ఆడపిల్లలు ఎలా బడితే అలా వుండొచ్చని మీరే అంటున్నప్పుడు నాతో పనేముందిక” అంది.
”అలా అని నేనన్నానా?”
”కుదిరితే ఇలా వుండొచ్చు. కుదరకపోతే అలా అయినా వుండొచ్చు. ఎలా వున్నా ఒకటే అనేగా మీరనేది….”
అంకిరెడ్డి మౌనంగా చూశాడు.
ఆమె లేచి ”ఈ ఇంట్లో నేను వుండను” అంది.
కంగారు పడ్డాడు అంకిరెడ్డి.
ఆమె తన గదిలోకి వెళ్లి వెంటనే బయటకొచ్చి ”నేను వెళ్తున్నా” అంది.
అంకిరెడ్డి ఆమె చేతిని గట్టిగా పట్టుకొని ఆపుతూ
”ఈ వయసులో ఇదేం తెగింపు మధూ?”
”ఆ వయసులో రోడ్డుమీద ఆ డాన్సేంటి అని దాన్ని అడిగారా? తెగించానికి ఏ వయసైతేనేం?” అంది. ఆమె గొంతు మామూలుగా లేదు. ఆడపులి గర్జనలా వుంది.
”అడుగుతాను నువ్వు లోపలకి వెళ్లు” అంటూ ఆమెను నెమ్మదిగా నడిపించుకుంటూ గదిలోకి పంపి తలుపు పెట్టేశాడు అంకిరెడ్డి.
ధృతి ఆ చుట్టుపక్కల ఎక్కడా లేదు. అంకిరెడ్డి అక్కడే గంభీరంగా నిలబడి ఆలోచిస్తున్నాడు.
ఈ రోజుల్లో కొంతమంది అమ్మాయిలు పెళ్లికాక ముందు ఎలా వున్నా ఏం చేసినా ఎవరు చూస్తారులే అన్నట్లుంటారు. పెద్దవాళ్లు చూడరు కాబట్టి ఏం చేసినా పర్వాలేదనుకుంటారు, ఏమైనా చెయ్యొచ్చు అనుకుంటారు. చెయ్యలేకపోతే వెనకబడినట్లు నిశ్శబ్దంగా కూర్చుని విచారిస్తారు. ఆమాత్రం చెయ్యటానికి కూడా నేను పనికిరానా అని బాధ పడతారు. చుట్టూ వున్నవాళ్లు కూడా అంతే! ‘నువ్వు పనికి రానిదానివే!’ అన్నట్లు చూస్తారు. ఎవరెలా చూసినా తనకంటూ ఒక సొంత చూపు వుండాలి. సొంత నడక వుండాలి. సొంత ఆలోచన వుండాలి. ఎదుటివాళ్ల నడక తన నడక కాకూడదు. ఎదుటివాళ్ల ఆలోచన, అభిరుచి, అలవాటు, ఆత్మవంచన, అంతరంగం తనవి కాకూడదు. తను కూడా వాళ్లలాగే వుండాలని అనుకోకూడదు. ఏ రోజుల్లో అయినా వర్షం ఆకాశం నుండి నేలమీద పడుతుందంటే నమ్మాలి కాని మన జనరేషనల్‌లో నేలమీద నుండి ఆకాశం మీద పడుతుందంటే నమ్మకూడదు. ఇలా ఎంతమంది అమ్మాయిలు కానీ, అబ్బాయిలు కానీ ఆలోచిస్తున్నారు? ఇప్పుడెలా? ఏం చేయాలి? భార్యను ఇంట్లోంచి పంపించివేయాలా? ధృతిని పంపించివేయాలా? ఎవరిని ఇంట్లో వుంచుకోవాలి? ఎటూ తోచడం లేదు అంకిరెడ్డికి…
సతీష్‌చంద్రకి ఫోన్‌ చేసి జరిగింది మొత్తం చెప్పాడు.
”తప్పేముంది నాన్నా!” అన్నాడు సతీష్‌చంద్ర.
అంకిరెడ్డి ”నేను కూడా మీ అమ్మతో అదే అన్నానురా! వినడం లేదు. దృతి మీద రోడ్డు మీద డాన్స్‌ చేసిందన్న తప్పు పెట్టి ఇంట్లోంచి పంపించెయ్యమంటోంది” అన్నాడు.
”అనవసరంగా దీన్ని పెద్ద రాద్ధాంతం చేస్తున్నట్లుంది నాన్నా అమ్మ. ఊరేగింపులకి, ఉత్సవాలకి, పెళ్లికి, చావుకి రోడ్డే కద నాన్నా వేదిక. దాన్ని ఇంత సీరియస్‌గా తీసుకుంటారా? అయినా అబ్బాయిలు రోడ్డుమీద డాన్స్‌ చేస్తే లేని తప్పు అమ్మాయిలు చేస్తే వుంటుందా? అలా అని ఫంక్షన్లలో, పార్టీలలో ఎంతమంది అమ్మాయిలు డాన్స్‌లు చేస్తున్నారు? మీకు తెలియందేముంది చేసేవాళ్లు తక్కువ చూసేవాళ్లు ఎక్కువ! ఏదో చూసి ఆ కొద్దిసేపు ఆనందించాలి కాని రోడ్డు రోడ్డు అంటూ ఇంతగా తప్పుపడతారా? అయినా ఒక భర్తగా నాకేం అది తప్పులా అన్పించటం లేదు” అన్నాడు.
”కావొచ్చు సతీష్‌! కానీ మీ అమ్మ మొండికేసినట్లు ఒకటే వాదిస్తోందిరా! ఇప్పుడు జీవితం ఇలాగే వుంటుందని ఎంత చెప్పినా వినటం లేదు. ఏం చేయను చెప్పు? పాడటంలాగే, రాయడం లాగే డాన్స్‌ కూడా ఒక కళ అని ఎంత చెప్పినా వినడం లేదు. అయినా నువ్వన్నట్లు ఇలాంటి డాన్స్‌లు ఎంతమంది చేస్తున్నారు? ఎక్కడో ఎప్పుడో అలా డాన్స్‌ చేసినవాళ్లంతా తప్పు చేసినట్లు కాదని కూడా చెప్పాను. ఏం చేయను సతీష్‌” అన్నాడు అంకిరెడ్డి.
సతీష్‌ మాట్లాకుండా ఆలోచిస్తున్నాడు.
”ఇప్పటికే ధృతి తిండి సరిగా తినకనో ఏమో బిడ్డ లోపల వుండాల్సినంత బరువు లేదట. మంచి ఆహారం తీసుకోవాలి. మానసింగా సంతోషంగా వుండాలి. ఇలాంటి స్థితిలో దృతిని మన ఇంట్లో వుంచుకోవటం అంత సేఫ్‌ కాదేమోననిపిస్తోంది… ప్రవీణ్‌తో చెప్పనా?”
”వద్దు నాన్నా!” అన్నాడు వెంటనే సతీష్‌చంద్ర.
”కడుపుతో వున్న పిల్లను అంతకన్నా ఏం చెయ్యగలం సతీష్‌! అదే కరక్ట్‌ అన్పిస్తోంది నాకు” అన్నాడు.
”అదెలా కరెక్టవుతుంది నాన్నా! ప్రవీణ్‌కేమైనా పెళ్లి అయ్యిందా? అమ్మ వుందా? ఎవరు చూస్తారు ధృతిని…? అసలే తన హెల్త్‌ కండిషన్‌ బాగాలేదని నువ్వే అంటున్నావ్‌!”
”బాగవుతుందిలే సతీష్‌! నువ్వేం టెన్షన్‌ పెట్టుకోకు”
”టెన్షన్‌ ఎందుకుండదు నాన్నా! మన ఇంట్లోనే దృతిని చూసుకోానికి ఇద్దరు ఆడవాళ్లు వుండి కూడా ఎవరూ లేనట్లే మాట్లాడుతున్నావ్‌! దృతిని తల్లిలా చూసుకోవలసిన అమ్మనే అలా మారిపోయినప్పుడు నేనిక్కడ టెన్షన్‌ పడకుండా ఎలా వుండగలను?”
”దృతికి ఏం కాదు. నేనున్నాను కదా!”
”మీరేం చెయ్యగలుగుతారు నాన్నా?”
”ఏదో ఒకటి చెయ్యాలిగా సతీష్‌!”
”అంతేగాని అమ్మకు నచ్చచెప్పలేవా!”
”ఆడవాళ్లను అర్ధం చేసుకోవటం కష్టంరా సతీష్‌! చూస్తుంటే వాళ్ల ముగ్గురిలో చాలా రోజులుగా ఏవో చిన్నచిన్న తేడాలు మొదలైనట్లున్నాయి. మీ అమ్మ అలా మారటానికి ఈ ఒక్క కారణమే ప్రధానంగా నాకు అన్పించటం లేదు. అయినా ఇప్పుడు వాటి గురించి ఆలోచించటం అనవసరం…”
”ఇప్పుడేం చేద్దాం నాన్నా?”
”మీ అమ్మ ఇంట్లోంచి వెళ్లిపోతానంటుందిరా! ఆ వీడియోని ఎవరు చూసినా దృతి మన కోడలని గుర్తుపట్టరా అంటుంది. గుర్తుపడితే నేనీ కాలనీలో ఎలా తిరగాలి అంటోంది. ఇది వినటానికి చిన్నదే అయినా మీ అమ్మకు పెద్ద గాయాన్నే చేసింది సతీష్‌! ఈ పని వల్ల ధృతి సామాజిక హద్దుల్ని దాటినట్లు భావిస్తోంది”
”పిల్లల్ని క్షమించలేరా నాన్నా! ఇంత చిన్న విషయాలనే క్షమించలేనప్పుడు ఆడవాళ్లకి భద్రత ఎక్కడ నుండి వస్తుంది? ఇంట్లోవాళ్లే పరాయివాళ్లలా ప్రవర్తిస్తుంటే ధృతి లాంటి వాళ్లకి దిక్కెవరు? నేను అక్కడ లేకపోవడం వల్లనేగా ధృతికి ఇన్ని బాధలు?”
అంకిరెడ్డి మాట్లాడలేదు.
సతీష్‌చంద్ర తండ్రితో మాట్లాడటం కట్ చేసి వెంటనే నరేంద్రకి ఫోన్‌ చేశాడు. తండ్రి తనతో ఏం మాట్లాడాడో దాచుకోకుండా చెప్పాడు… ”ధృతి వుంటే మా అమ్మ ఇంట్లోంచి వెళ్లిపోతానోంటందట నరేంద్రా! ఇప్పుడేం చేద్దాం?” సలహా అడిగాడు.
నరేంద్ర కూడా జవాబు చెప్పలేనట్లు మౌనంగానే వున్నాడు.
”ఇలాంటి స్థితిలో ధృతిని మా ఇంట్లోనే వుంచితే పరిస్థితి దారుణంగా వుంటుందేమో! నాకెటూ తోచడం లేదు” బాగా డిప్రెషన్‌లోకి వెళ్లి మాట్లాడుతున్నాడు సతీష్‌చంద్ర.
”ఛ…ఛ ఎందుకలా బాధపడుతావ్‌? వేరే ఇంకేమైనా సొల్యూషన్‌ ఆలోచిద్దాంలే! నువ్వేం వర్రీ కాకు…” ధౌర్యం చెప్పాడు నరేంద్ర.
”ఏమో నరేంద్రా! ధృతిని వాళ్లంతా కలిసే ఇలా చేశారేమో అన్పిస్తుంది”
”నెగివ్‌గా ఆలోచించకు సతీష్‌! ఎంతయినా వాళ్లు నీ ఫ్యామిలీ మెంబర్స్‌!”
”ఫ్యామిలీ మెంబర్స్‌ అయితే ఇలా జరిగేదా నరేంద్రా…?”
నరేంద్ర మాట్లాడలేదు.
”ఒక్కటి చెప్పు నరేంద్రా! నేనక్కడ వుండి వుంటే దృతిని వాళ్లంతా అలా చూసేవాళ్లా! అలా చూడొద్దనే కదా అంతంత డబ్బు పంపాను”
… ఎంత డబ్బు పంపినా భర్త దగ్గర లేకుంటే ఏ భార్య పరిస్థితి అయినా అంతే! దీనికెవరూ అతీతులు కారు. ముఖ్యంగా చాలామంది సైనికులకు ఇలాంటి స్థితి అనుభవమే… అయినా కన్నవాళ్లను నమ్మని వాళ్లెవరుంటారు? తల్లి పక్షి పొడుస్తుందని పిల్లపక్షులు వూహిస్తాయా? అందుకే నరేంద్ర మాట్లాడలేదు.
సతీష్‌చంద్రకి బాధగా వుంది. ఆ బాధలో తన కుటుంబ సభ్యులపై కోపం తప్ప ప్రేమ కలగడం లేదు. కనిపిస్తే నోటికొచ్చినట్లు తిట్టాలనివుంది. అదే ఒకప్పుడైతే నిజంగానే తిట్టేవాడు. ఇప్పుడు మిలటరీలో నేర్చుకున్న క్రమశిక్షణ, సంస్కారం అడ్డొచ్చి ఆగిపోతున్నాడు.
”కనీసం డబ్బు పంపినందుకైనా ధృతిని జాగ్రత్తగా చూసుకోవద్దా? అసలు వాళ్లు నా కుటుంబ సభ్యులేనా?” అన్నాడు సతీష్‌చంద్ర ఆవేశంగా
”కూల్‌ కూల్‌ సతీష్‌!”
”ఎలా వుండమంటావు కూల్‌గా! లోపల బేబి ఒక్క కిలో బరువు మాత్రమే వుందట స్టెరాయిడ్‌ వాడాలన్నారట” అన్నాడు.
”అవెందుకు?” నరేంద్ర అడిగాడు.

ఇంకా వుంది…