బూలా ఫిజీ

రచన: మీరా సుబ్రహ్మణ్యం

నాడి విమానాశ్రయంలో ఆగిన విమానం నుండి దిగగానే ఇండియాకు వచ్చేసినట్టు అనిపించింది. ట్యాక్సీ కోసం బయకునడుస్తున్న మాకు దారికి ఇరువైపులా ఎర్రని మందార పూలు స్వాగతం పలికాయి. ఆస్ట్రేలియా నుండి అమెరికాకు ప్రయాణంలో మధ్యలో ఫిజీ లో నాలుగు రోజులు గడపాలని ముందుగానే అక్కడ డెనరవ్ ద్వీపంలో ఎస్టేట్స్ అనే రిసార్ట్ లో ఇల్లు తీసుకుంది అమ్మాయి.
ఫిజీ దీవులు ప్రసిద్ధి చెందిన పర్యాటక ప్రాంతం. ప్రకృతి సౌందర్యానికి ఆటపట్టు. ఎక్కడ చూసినా పచ్చదనమే. కొబ్బరి చెట్లు, ఎర్రని పూల గుత్తులతో నిండి ఉన్న సుంకేసుల చెట్లు, అక్కడక్కడ దేవ గన్నేరు చెట్లు. ఎకరాల కొద్దీ వ్యాపించిన చెరకు తోటలు. ఈ అందాలన్ని ఆస్వాదిస్తూ సందర్శకులు సేద దీరడానికి అనుకూలంగా కట్టిన రెండంతస్తుల లో వరుసఆపార్ట్మెంట్లు ఉన్నాయి ఎస్టేట్స్ రిసార్ట్ లో.
మేము తీసుకున్న దానిలో మంచాలు పరుపులు ఉన్న రెండు పడక గదులు, సోఫాలు టీవీ ఉన్న హాలు, భోజనాల బల్ల, కుర్చీలు వున్న డైనింగ్ రూము, స్టవ్, మైక్రో ఓవెన్ , గాజు గిన్నెలు, కాఫీ మేకర్ ఉన్న వంట ఇల్లు వున్నాయి . వెనుక వైపు వరండాలో హాయిగా ప్రకృతి అందాలను ఆస్వాదిస్తూ కూర్చుని టీ తాగడానికి ఏర్పాటు చేశారు.
అక్కడికి దగ్గరలోనే పెద్ద గోల్ఫ్ కోర్ట్ ఉంది. చక్కని ఈత కొలను కూడా నడిచి వెళ్లే దూరంలో వుంది.
ఇదివరకు కేరళకు వెళ్ళి నప్పుడు మున్నార్ లో అత్యున్నతమైన కొండ మీద దేశాదన్ అనే రిసార్ట్ లో నాలుగు రోజులు గడిపిన అద్భుతమైన అనుభవాన్ని ఫిజీలోని పచ్చదనం గుర్తు చేసింది. రిసెప్షన్ కౌంటర్ దగ్గర ఉన్న అమ్మాయి మోకాళ్ళ దాకా ఉన్న రంగురంగుల పువ్వులున్న గౌన్ తొడుక్కుంది. ఆమెను చూడగానే ఆకర్షించించింది ఆమె చెవిలో పెట్టుకున్న రేక మందారపువ్వు. చూడడానికి ఇక్కడి ఆడవాళ్ళు మగవాళ్ళు బలిష్టంగా కనిపిస్తారు. పొడుగ్గా పొడవుకు తగిన లావు, వెడల్పు ముఖాలు, పొట్టి ముక్కులు, లావు పెదవులు. మరీ కాటుక నలుపు కాదు గాని నలుపే అనిపించే దేహ ఛాయ ,నొక్కుల బిరుసు జుట్టు ,స్నేహ పూరితమైన చిరునవ్వు.
మమ్మలిని చూడగానే చిరునవ్వుతో ‘ బూ లా ‘ అంది. ఆది ఫిజీ పలకరింపుట. తరువాత వూళ్ళోకి వెళ్ళినప్పుడు చూశాము అక్కడక్కడ పెద్ద సైన్ బోర్డులు ‘బూలా ‘ అన్న పదం, చిరునవ్వు ముఖాలు.
మేము కూడా తెచ్చుకున్న ఉప్పు, పప్పు ,కాఫీ పొడి లాటి సామాను బయటకు తీసింది మా అమ్మాయి. కాఫీలు అయ్యాక చూసుకున్నాము మా అమెరికన్ టూరిస్టర్ సూట్ కేస్ బదులు వేరే వాళ్ళది తెచ్చుకున్నామని.
కొంప మునిగింది రా దేవుడా అని అమ్మాయి అల్లుడు మళ్లీ ఏర్పోర్ట్ కి పరిగెత్తారు. మా పెట్టె అక్కడే వుంది గాని మేము పొరబాటున తెచ్చుకున్న పెట్టె అసలు మనిషికి ఒప్ప చెబితే గాని మాది మాకు ఇవ్వరట. సరే అడ్రెస్ చూస్తే అతను మరో దీవికి వెళ్లినట్టు తెలిసింది. రిసెప్షన్ వాళ్లు చూపిన మనిషితో పడవ మీద పంపించారు. అతని నుండి సూట్కేస్ అందినట్టు ఫోన్ వచ్చాక మా పెట్టి ఇస్తారట.
ఏదో కాస్త తినేసి పడుకుందామని గదిలోకి అడుగు పెట్టగానే అక్కడ బల్ల మీద బైబుల్ కనబడింది.
ఈ ద్వీపవాసుల మీద బ్రిటిష్ వారి ముద్ర బలంగానే పడింది. చాలా మందికి కాస్తో కూస్తో ఇంగ్లీష్ వచ్చును. భాషతో బాటు మతము తోడుగా వచ్చింది. స్కూల్లో ఇంగ్లీష్, హిందీ , ఇటౌకీ భాషలు నేర్పిస్తారు. ఇక్కడ ముందునుండి ఉన్న జాతుల సంస్కృతీ అక్కడక్కడా కొనసాగుతుంది.
1800 సంవత్సరం తరువాత బ్రిటిష్ వాళ్ళ హయాం మొదలైంది అంటారు. అంతకు ముందు ఇక్కడ టోన్గంస్, రోటుమ్యాన్స్, సామోన్స్ వంటి జాతులు ఉన్నారు.
1879 నున్డీ 1911 లోపు ఇంచు మించు అరవై వేల మంది ఇండియన్స్ ని ఇక్కడికి తీసుకువచ్చారు బ్రిటిష్ వాళ్ళు. ఇండియన్స్ తో బాటు వాళ్ళ దేవుళ్లు వినాయక, కృష్ణ, శివ ,అల్లా ఇక్కడకు వచ్చారు. నవంబర్ లో ఇక్కడ వాళ్ళు దీపావళి పండుగ జరుపుకుంటారు. అంతకు ముందే చైనావారు కూడా ఇక్కడకు వచ్చిన దాఖలాలు వున్నాయి.
డాకువాకా, రావుయాలా, టెవోరో వంటి దేవుళ్ళు ఉన్నట్టు చెప్తారు. క్రైస్తవ మతం ఇక్కడికి రాకముందు వీరికి డేగై అనే దేవుడు ఫిజీ జాతికి మూల పురుషుడుగా నమ్మేవారు.
ఏదైనా పుస్తకం చదవనిదే నిద్ర రాదు కనుక హాల్లో టీపాయి మీద ఉన్న ‘డెనరావ్ ‘అనే ఆ ద్వీపం గురించిన పుస్తకం తిరగేస్తే ఆశ్చర్యకరమైన విషయాలు తెలిశాయి.
ఆ డెగై అనే మూలపూరుషుడు సర్ప జాతి వాడని నమ్ముతారు. శ్రీ కృష్ణుడు కాళియ మర్ధనమ్ చేశాక ఆ కాలీయుడే ఇక్కడికి వచ్చాడని అతడే డేగై అని అంటారు.ఈ కాలియుడు లేక డేగై అనే సర్పజాతి మూలపూరుషుడు ‘కౌవాడ్రా వాడ్రా ‘అనే పర్వత శ్రేణి వద్ద నివసించారని ఒక కథనం. డేనరా దీవి కి ‘కౌవాడ్రావాడ్రా ‘శ్రేణి కి నడుమ ‘రాకీరాకి ఓటు కౌలా ‘అనే బంగారు గని ఉంది. ఆ గని తవ్వకాలలో ఇంజనీర్ల కు పొడుగాటి రాక్షస పాము కుబుసాలు కనబడి నాయని అంటారు. ఈ కథనం కాలీయుడు, లేక డేగై కథకు ఉత మిస్తోంది.
ఈ విచిత్ర విషయాలు చదువుతూ కనులు మూత బడ్డాయి.
సాయంత్రం తాత మనవరాలు ఈతకొలను వైపు వెళ్ళుతుంటే నేను అనుసరించాను. అమ్మాయి, అల్లుడు అలా వూళ్ళోకివెళ్లారు. వాళ్ళ బట్టలు ఏర్ పోర్ట్ లో ఉన్న సూట్ కేస్ లో వున్నాయి. స్నానం చేసి బట్టలు మార్చుకోక పోతే నిద్రపోలేరు.
కొలను చుట్టూ పచ్చని చెట్లు. గట్టు మీద కూర్చో డానికి సిమెంట్ బెంచీలు. పరిశుభ్ర మైన నీరు. పిల్లల కోసం ఒక వైపు లోతు తక్కువగా వుంది. పదేళ్ళ చిన్నారి చేపపిల్ల లాగా ఈదుతోంది. రరకాల విన్యాసాలు చేస్తూ ‘తాతా చూడు’ అంటూ పిలుస్తున్నది. అవును మరి అమ్మమ్మ కు ఈత రాదు కదా. తాతకు అన్ని తెలుసు అన్న ఆరాధన. ఎవరోఒక శ్వేత జాతీయుడు నడుము లోతు నీళ్ళ లో నిలబడి నవల కాబోలు చదువు కుంటున్నాడు.
తిరిగి వచ్చేసరికి అమ్మాయివాళ్ళు వచ్చేసారు. అమ్మాయి చెవిలో మందార పూవు పెట్టుకుని పువ్వు లాగా నవ్వుతున్నది. ‘బూలా వినాకా ‘ అంది నన్ను చూడగానే. ఆది పూర్తి పలకరింపు అట. వినాకా అంటే స్వాగతం అని కూడా అర్థం అట. తనకు పువ్వులున్న పొడుగు గౌను, మొగుడికి షార్ట్స్, పైన పూలచొక్కా, పాపకు రంగురంగుల గొడుగు కొన్నది.
వాళ్ళుతిరిగిన ట్యాక్సీ అతను ఇండియన్ ట. ఫిజీ యూనివర్సిటీలో చదువు తున్నాడు. ఖాళీ సమయంలో కారు నడుపు తాడు. ఇంగ్లీష్ కొద్దిగా మాట్లాడగలదు. ఇండియన్స్ అని తెలిసి చాలా సంతోషపడ్డాడుట.
పొద్దునే ఇల్లు అలికి, మంచం మీద దుప్పటి మార్చి వెళ్ళడానికి ఇద్దరు వచ్చారు. ఆతడు పువ్వుల చొక్కా, మొకాళ్ళ వరకువున్న లుంగీ వంటి లాగూలోను, ఆమె పువ్వుల గౌన్ లో వున్నారు. నేనే ముందుగా ‘బూలా ‘అని పలుకరించాను. రోజకుమూడు షిఫ్ట్స్ లో పని చేస్తారు. వచ్చే జీతం అంతంతమాత్రమే. పర్యాటక స్థలమే గాని పేదరికం ఎక్కువేలా వుంది.
మేము ఉండే రెండురోజులు తిరగడానికి ఒక ట్యాక్సీ మాట్లాడారు. ఈరోజు వూళ్ళో చూడవలసినవి చూసి, రేపు పడవలో దగ్గర ఉన్న ద్వీపాలు చూద్దాం అనుకునాము. ఏ నిముషానికి ఎ ఏమి జరుగునో ఎవరు ఉహించెదరు ? ఎంతో సరదాగా బయలు దేరిన మా ఫిజీ యాత్ర ఇలా ముగుస్తుందని మాత్రం అస్సలు ఉహించలేదు.
ముందు డెనరావ్ పోర్ట్ కి బయలుదేరాము. అక్కడ యాత్రికుల కోసం ఉన్న అంగళ్ల లో రకరకాల వస్తువులు అద్దాల వెనుక నుండి చూస్తూ వెళ్ళి పోర్ట్ లో ఆగి ఉన్న ఓడలు చూసాము. అక్కడే రెస్టారెంట్ లో మంచి శాఖాహార భోజనం దొరికింది.తినేసి కార్ ఎక్కాము. మా తరువాతి మజిలీ స్లీపింగ్ జైయంట్ పర్వతం, ఆ పైన ప్రకృతి సహజమైన వేడి నీటి సరస్సులు.
డెనరావ్ ద్వీపం నీటి ఆటలకు ప్రసిద్ధి. జెట్ బోట్ రైడింగ్, స్కుబా డ్రైవింగ్, స్నార్క్లింగ్, స్కీయింగ్ మొదలైన వాటర్ స్పోర్ట్స్ పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తాయి.
వూళ్ళో నుండి స్లీపింగ్ జైయంట్ చూడాలి అని బయలు దేరాము. దారికి రెండు వైపులా చెరుకు తోటలు. చెక్కర పరిశ్రమ ను వృద్ధి చేసినవారుభారతీయులు. మామిడి చెట్లు కూడా కనిపించాయి. కారెట్ మాంగో అనే పొడుగ్గా ఉండే పళ్ళు కనిపించాయి.
కారు డ్రైవర్ పేరు జాన్. ఆరున్నర అడుగుల పొడుగు, అంతకు తగిన లావు ఉండి నలుగురిని ఒంటి చేత్తో చావబాద గలిగేలా ఉన్నాడు. నా కథలో ఇతడే ముఖ్యుడు అవుతాడని అప్పుడు అనుకోలేదు.
కారు రహదారి నుండి మలుపు తిరిగి పొలాల మధ్య నుండి సన్నని మట్టి బాట లో సాగుతోంది. అంతా నిర్మానుష్యంగా ఉంది. ఎవరైనా కారు ఆపి మమ్మల్ని నాలుగు కొట్టి ఒంటిమీది బంగారం లాక్కున్నా అరిచినా పలికే దిక్కు లేదు . అసలు జాన్ ఎటువంటి వాడో.ఏమో ఎవరు నమ్మారు ?
అసలు ఆ డ్రైవర్ ఆకారం చూస్తేనే భయంగా వుంది. నిజంగా సరైన దారిలోనే వెడుతున్నాడా దారి తప్పించాడో కూడా అనుమానమే. కొత్త చోటు. ఎవరు ఎలాటివారో? చిన్న పిల్ల, ఇద్దరం ముసలి వాళ్ళు. అమ్మాయి అసలే నాజూకు. అల్లుడు ఒక్కడు ఈ భీకరాకారంతో తలపడ గలడా?మనసులో గుబులు బయటకు చెప్పలేను. దేవుడిని ప్రార్థిస్తూ కూర్చున్నా…
“అమ్మ అదిగో స్లీపింగ్ జైయంట్ పర్వతం ” అంటూ ఉత్సాహంగా అరిచింది నా కూతురు. నిజంగానే ఎత్తైన పర్వతం పై భాగం ఎవరో రాక్షస ఆకారం పడుకున్నట్టు వుంది. నాకేమో ఆది చూసిన సంతోషం ఒక వైపు అమ్మయ్యా సరైన దారిలోనే తీసుకు వచ్చాడు అన్న నిశ్చింత మరోవైపు.
అంత సేపు మౌనంగా ఉన్న జాన్ కబుర్లు మొదలు పెట్టాడు. జాన్ కి ముగ్గురు పిల్లలు. భార్య దగ్గర వున్న స్కూల్ లో క్లీనర్ గా పని చేస్తుంది. వచ్చీ రాని ఇంగ్లీష్ లో చెప్పాడు. అక్కడక్కడ కనిపించే మల్బరీ చెట్లు చూపించాడు. ఆ చెట్టు బెరడుతో ‘ మాసీ ‘ అనే వస్త్రం తయారు చేస్త్రారట. పూర్వం ఈ ‘ మాసీ ‘అనే వస్త్రాన్ని గుడి కప్పు నుండి క్రిందికి వేలాడ దీసేవారట. దాని మీదుగా జారి క్రిందికి వచ్చి దేవుడు పూజారి ద్వారా పలికే వాడట.
‘ ఐవీ ‘ వీళ్ళకు పవిత్రమైన చెట్టు. కిడ్నీ ఆకారంలో వుండే దాని పండు మంచి ఆహారం. పండును నిప్పులో కాల్చి లోపలి గుజ్జు తింటారుట. పర్యాటకులకు ఆకులలో చుట్టి అమ్ముతారు.
అలాగే కొబ్బరి చెట్టు కూడా వీరికి పవిత్రమైనది. దానికి “ట్రీ ఆఫ్ లైఫ్ ” అని పేరుట. మనుషులకు కూడా కొబ్బరికి సంబంధించిన పేర్లుపెడతారు. ‘నారెన్జు ‘( ముదురు కొబ్బరి), ‘నవారా'(కొబ్బరి మొలక) వంటి పేర్లు. వంటలలో కూడా కొబ్బరి బాగా వాడుకుంటారు ట.
తమ వారి గురించి మాట్లాడుతున్న జాన్ గొంతులో ఉత్సాహం వినిపించు తున్నది.
‘ యాకొంగ్ ‘ అనే పొదల వ్రేళ్ళు ఎండబెట్టి పొడిచేసి నీళ్ళ లో కలిపి వడగట్టిన మత్తు పానీయం వాళ్ళకు ప్రియమైనది అట. ‘యాకోనా ‘ అనే ఈ పానీయం పండుగలలో సేవిస్తారు ట. ఈ విషయం చెబుతున్న జాన్ ముఖంలో నవ్వులు పూసాయి.
అతగాడు గాని కాస్త పుచ్చుకు వచ్చాడా అని సందేహంగా చూసాను. నా మనసు చదివినట్టు మా అమ్మాయి నవ్వేసింది.
ప్రకృతి సహజ వేడి నీటి బుగ్గల కొలను వైపు మా ప్రయాణం సాగుతోంది. జాన్ ఫిజీ విశేషాలు చెప్పడం కొనసాగించాడు.
తీర ప్రాంతాల్లో ఉండే కొన్ని జాతులలో కొన్ని ఆచారాలు వుంటాయి ట. జాతి నాయకుడు చనిపోతే వంద రోజుల దాకా చేపలు పట్టే ఒక ప్రాంతంలో చేపల వేట నిషేదిస్తారు. తరువాత ఆ ప్రాంతంలో చేపల వేటలో ఇబ్బడి ముబ్బడిగా చేపలు దొరుకుతాయి. వాటితో చనిపోయిన నాయకుడి జ్ఞాపకార్థం కోలాహాలంగా దినం జరుపుతారు.
దూరంగా వేడి నీటి బుగ్గల సంబంధించిన బోర్డ్ కనబడింది. జీపు మలుపు తిరిగి ఆ దారి పట్టింది. కాస్త దూరం పోగానే రిసెప్షన్ ఆఫీస్ కనబడింది. అప్పుడే ఉన్నట్టుండి వర్షం మొదలయ్యింది. ఫిజీ కి వచ్చినప్పటి నుండి గమనించినది ఏమంటే సముద్ర తీరం కావడాన ఏమో అప్పుడు అప్పుడూ వానపడుతూనే వుంది. మళ్లీ అంతలోనే తెరపి ఇస్తుంది.
రిసెప్షన్ లో వాళ్ళు మమల్ని చూసి కుర్చీలు తెచ్చి వరండాలో వేసారు. చుట్టూ ఎక్కడ చూసినా చెట్లు అక్కడక్కడా కొలనులు. పెద్ద వనంలా కన్నుల పండుగగా వుంది.
మేము ఇద్దరం కుర్చీలలో కూర్చున్నాము. పిల్లలు గొడుగు వేసుకుని వానలోనే వేడి నీటి కొలనులు చూడ డానికి ముందుకు నడిచారు. అక్కడక్కడజంటలు పరుగులు తీస్తూ కనిపించారు.
మా పిల్లలు ముగ్గురు గొడుగుక్రింద నడుస్తూ పోతుంటే నాకు ప్రియమైన పాత హింది పాట మనసులో మెదిలింది. నర్గీస్, రాజ్కపూర్ వర్షంలో గొడుగుపట్టుకుని నడుస్తూ పాడే “ప్యార్ హువా ఇక్రార్ హువా ” గుర్తొచ్చింది. అందులో ఆఖరున ” తూ న రహేగా , మై న రహేగా ఫిర్ భీ రహేగి నీశానియా ” అనేది మరీ ఇష్టం.
వాళ్ళు అలా వానలో నడుస్తుంటే ఫోటో తీయాలనిపించింది. సెల్ ఫోన్ ఫోకస్ చేస్తూ మెట్టు దిగబోయాను. రెండో క్షణం తడి మెట్ల మీద జారి నాలుగు మెట్ల క్రింద నేలమీద వున్నా. భరించలేని నొప్పి. కాలు మడత పడి భరించలేని నొప్పితో గట్టిగా అరిచేసా.
రిసెప్షన్ లో ఉన్న ఆడ మగ ఇద్దరు పరుగున బయటకు వచ్చారు. చేయి అందించారు గాని కాలు కదప లేక “కాల్ మై డాటర్ ” అని అరుస్తున్నా. జాన్ పరిగెత్తుకు వచ్చాడు. ఈయన వానలోకి వెళ్ళిన మా వాళ్ళను వెనక్కి రమ్మని కేకలు.
అంత బాధలోను నా దృష్టి కుర్చీ మీద వదిలేసిన హాండ్ బాగ్ మీదే. అందులో డబ్బు , బంగారు నగలు , పాస్ పోర్ట్ అన్ని ఉన్నాయి. అక్కడున్న వాళ్లకు అర్థం కారాదని తెలుగులో “నా చేతి సంచీ జాగ్రత్త ” అంటున్నా. మా ఆయనకు దిక్కు తోచడంలేదు. అంతలో పిల్లలు పరుగున వచ్చారు.
కాలు ఫ్ర్యాక్చర్ అయిందో ఏమో తాకితే విలావిలలాడుతున్నా. ఎలాగో నలుగురు కలిసి నన్ను ఎత్తి జీపులోకి ఎక్కించారు నా బాగ్ పాప భద్రంగాపట్టుకుంది.
వాన ఆగింది. వెనక్కి వెళ్లే దారిలో ఆసుపత్రి ఉన్నదని జాన్ చెప్పాడు. అరగంటలో అక్కడికి చేర్చాడు. చక్రాల కుర్చీ తెచ్చి నర్సులు , అమ్మాయి నన్నుకుర్చీలోకి చేర్చారు.
నా పరిస్తితి చూసి డాక్టర్ ముందు మార్ఫిన్ ఇంజెక్షన్ ఇచ్చాడు. ఎక్స్ రే తీసి ఫ్ర్యాక్చర్ లేదని అన్నాడు. మందులు రాసిచ్చాడు. అయిదు వంద డాలర్స్బిల్లు. నొప్పికి తోడు ఇదో బాధ. నన్ను బయటకు తీసుకు వచ్చేసరికి జాన్ లేడు .తీరిగ్గా పది నిముషాల తరువాత వచ్చాడు. అసలే అతని మీద సదభిప్రాయం లేదేమో నాకు ఒళ్ళు మండి పోయింది.
మా వారిని , పాపను ఇంటిదగ్గర వదిలి రమ్మన్నారట. వాళ్ళను వదల డానికి అరగంట చాలు. తన పనులేవో చూసుకుని వచ్చి వుంటాడు పెద్దమనిషి.కాలి నొప్పి కి కోపం తోడు అయింది.
మళ్లీ నలుగురు కలిసి కష్టం మీద నన్ను జీపు ఎక్కించారు. బండి కదిలాక గమనించాను. ముందు సీట్ లో భారీగా ఉన్న ఒక స్త్రీ కూర్చుని ఉంది.
మా రిసార్ట్ ముందు బండి ఆగగానే ఆమె దిగి నేను కూర్చున్న వైపు వచ్చింది. సైగలతో తన మెడ చుట్టూ చేతులు వేయమని సూచించింది. మా అమ్మాయి దిగి సాయం చేయడానికి సిద్ధంగా నిలబడింది.
ఆమె మెడ చుట్టూ చేతులు వేయగానే ఏడు పదుల వయసు మనిషిని ఏడేళ్ల పిల్లను దించినట్టు నడుము పట్టుకుని కిందకి దింపి నా కాలు కింద మోపకండ మావారి రోలేటర్ లో కూర్చో బెట్టింది. అమ్మాయి రోలేటర్ ను తోసుకుంటూ ఇంట్లోకి తీసుకు వెళ్తూ వుండగా ఆమెకి కృతజ్ఞతతో నమస్కారంపెట్టా.
“పాపం ఆ నర్సు ఇంటి దాకా వచ్చి సాయం చేసింది. ఏమన్నా డబ్బు ఇచ్చారా లేదా పాపం ?” నన్ను మంచం మీదకి చేర్చాక అడిగాను.
“నర్సును ఎందుకు పంపుతారు అమ్మా! ఆవిడ జాన్ భార్య. పాపను, నాన్నను ఇక్కడ దింపి, ఇంటికి వెళ్ళి మనకు సాయం కోసం భార్యను తీసుకువచ్చాడు.” అన్నది నా కూతురు.
ఏముంది లే ఈరోజు కాక పోతే రేపు వీళ్ళు డబ్బులు బాగా ఇస్తారని తెలుసు అతనికి అనుకున్నా మనసులో. సాయంత్రంఆ రిసార్ట్ జ్యానిటర్ వరండా లోవెళ్తూ కిటికీలో నుండి నా గదిలో కూర్చున్న పాపను “అమ్మమ్మ ఎలా వుంది ” అని అడిగాడు.’ బావుంది’ అంటూ అతనికి హై ఫైవ్ ఇచ్చింది పాప.
“నిన్న తాత కు కారులో నుండి దిగడానికి రాబర్ట్ సాయం చేశాడు.” చెప్పింది పాప.
మరునాటికి నొప్పి తగ్గింది. “మేము ఇక్కడే వెనుక ఉన్న వరండాలో కూర్చుని గోల్ఫ్ ఆడేవాళ్ళని, కప్పు మీద కొబ్బరి ఆకులు పరచి లోపల పదిమందికూర్చునే వీలున్న వ్యాన్ లో డెనరావు అందాలు చూస్తూ చుట్టూ తిరిగే టూరిస్ట్ లను చూస్తూ ఉంటాము మీరు పోర్ట్ కి వెళ్ళి నౌకా విహారం చేసి రమ్మని ” చెప్పాం పిల్లలకు.
వెళ్ళిన గంటకే ఫోన్ చేశారు సముద్రంలోకి పోకూడదు అంటూ తుఫాను సూచనగా ఎర్ర జండాలు ఎగుర వేసారుట. వూళ్లోకి వెళ్ళి విండో షాపింగ్ చేసి వస్తాము అని.
రేపే ప్రయాణం ఈ తుఫాను ఏమి చిక్కులు తెస్తుందో !
అనుకున్నట్టే మరునాడు రహదారులన్ని నీళ్ళలో మునిగాయని కబురు. ఎలాగైనా సమయానికి విమానాశ్రయం చేరాలి.
జాన్ భరోసా ఇచ్చాడట. ఫోర్ బై ఫోర్ బండి తెస్తానని వేళకు విమానం ఎక్కిస్తానని.
భోజనాలు ముగించి, సామాను సర్దుకుని బండి ఎక్కాము. సగం దారి దాటేసరికి నడుము లోతు నీళ్ళలో బండి నడవడము కష్టంగా ఉంది. దారిలో కొందరు నడుము లోతు నీళ్ళలో అతి కష్టం మీద నడుస్తూ కనబడ్డారు.
దేవుడి మీద భారం వేసి కూర్చున్నాం. మెల్లిగా జాగ్రత్తగా ముందుకు పోనిస్తున్నాడు జాన్.. జాన్ ఇంట్లోకి నీళ్ళు వచ్చాయంట . భార్య, పిల్లలు దగ్గర ఉన్న స్కూలులో తలదాచు కున్నారట.
ఎలాగైతేనేం ఏర్పోర్ట్ కి చేరుకున్నాం. థ్యాంక్ గాడ్ అంది మా అమ్మాయి నిట్తూరుస్తూ. థ్యాంక్ గాడ్ అన్నాడు జాన్. థ్యాంక్ గాడ్ అండ్ థ్యాంక్ యూజాన్ అన్నాను నేను మనస్పూర్తిగా.
జాన్ ముఖంలో సంతోషంతో కూడిన నవ్వు కనబడింది.
సామాను దింపాక, నన్ను వీల్ ఛైర్ లో చేర్చారు. జాన్ కి మరోసారి థాంక్స్ చెప్పి డబ్బులు ఇచ్చి కదిలాము. జాన్ పరుగున నా ముందుకు వచ్చాడు. నా కుడి చేయి అందుకుని అరచేతిలో ఏదో పెట్టి నా నా ముఖంలోకి చూసాడు. అరచేతి లోని వస్తువు చూసి నాకు మతి పోయింది. అది నా రవ్వల కమ్మల జత లోని దుద్దు. బరువుకు చెవులు సాగిపోతున్నా యని తీసి కాగితంలో పొట్లం కట్టి హాండ్బాగ్లో వేసాను. అసంకల్పితంగా బాగ్ తెరిచి ఇంకోచేత్తో పొట్లం బయటకి తీసా. పొట్లం వూడిపోయి ఉంది. ఒక్కటే కమ్మ ఉంది అందులో ఇందాక వచ్చేటప్పుడు జాన్ పక్కన సీట్లో కూర్చున్నా. ఒళ్ళో వున్న బాగ్ జారి కింద పడితే తీసి అందించాడు. అప్పుడు పడి పోయిందేమో.
జాన్ వైపు ప్రశ్నార్థకంగా చూసా.” కారులో దొరికింది.. మీదేనా? ” అన్నాడు.
జత కమ్మలు రెండు పక్క పక్కన పెట్టి చూపాను.
జాన్ సంతోషంగా చిరునవ్వు చిందించాడు. అప్పుడు జాన్ నలుపు రంగు , భీకరాకారం నాకు కనబడలేదు. అమ్మ పోగొట్టుకున్న వస్తువు వెదికి ఇచ్చిన పసి బిడ్డ నవ్వు అది.
ఎదుటి మనిషిని నమ్మకపోవడం, ఆనుమానించడము ఈ రోజుల్లో మామూలై పోయింది. మనిషి ఆకారం, రంగు, రూపం, అంతస్తు లను బట్టిగుణాన్ని అంచనా వేయడం అలవాటుగా మారింది. నేను అంతే చేసాను. ” అనుకుని సిగ్గుపడ్డాను.
అది అమ్ముకుంటే అతనికి కనీసం పదిహేను వందల డాలర్స్ వచ్చేవి. మనిషి పేదవాడే గాని నిజాయితీలో గొప్పవాడు.”ఈ మనిషిని గురించా నేను అంత చెడుగా అలోచించాను “అన్న అపరాథ భావనతో నాకు కళ్ల నీళ్ళు తిరిగాయి.

నా చేయి అందుకుని అరచేయి వెనక్కి తిప్పి ముంజేతి మీద పెదవులు ఆనీ ఆననట్టు ముద్దు పెట్టి “గుడ్ లక్ మమ్మా ” అనేసి గబా గబా వెళ్ళిపోయాడు.
విమానం ” ఎక్కగానే ” బూలా” అంటూ చిరునవ్వుతో, చెవిలో మందార పువ్వు పెట్టుకున్న గగన సఖి కనబడింది.

—————

శిక్ష

రచన: నిష్కల శ్రీనాథ్

“అమ్మా! రసం చాలా బాగుంది, ఈ రోజు వంట నువ్వే చేసావు కదా ?” అంది రోషిణీ ఎదో కనిపెట్టినట్టు ముఖం పెట్టి. దానికి సమాధానంగా గీత నవ్వుతూ ” అవును..సరే త్వరగా తిను ఇప్పటికే చాలా లేట్ అయింది పొద్దునే త్వరగా లేవాలి ” అంటూ ఇంకోసారి భర్తకు ఫోన్ చేసింది. లాభం లేదు ఈసారి కూడా ఎత్తలేదు అని పక్కన పెట్టి తినడం మొదలుపెట్టింది.
” నేను తినడం అయిపోయిందమ్మా పడుకుంటాను గుడ్ నైట్ ” అని గీతకు చెప్పి తన గదిలోకి వెళ్లిపోయింది 12 ఏళ్ల రోషిణీ. తననే చూస్తూ ఉన్న గీతకు కొడుకు రోహిత్ గుర్తుకువచ్చాడు, ఈ వయసులో ఉన్నప్పుడు ఇలాగే తన మాట వినేవాడు కానీ ఇప్పుడు.. కళ్లలో నీళ్ళు తిరిగాయి గీతకి. ఇంతలో ఫోన్లో మెసేజ్ భర్త నుండి వచ్చింది ‘ నేను భోజనానికి రావట్లేదు ఆలస్యం అవుతుంది వచ్చేటప్పటికీ ‘ అని దాని సారాంశం అలవాటు అయినట్టుగా విరక్తిగా నవ్వి భోజనం ముగించింది.
సమయం 9:30 అయింది వంటింట్లో అన్నీ సర్ది బయటకు వెళ్ళి చూసింది వాచ్‍మాన్ రాజు గేటు దగ్గర తన ఫోన్ లో పాటలు వింటున్నాడు. “రాజు” అని పిలిచింది వెంటనే రాజు లేచి వచ్చాడు ” చెప్పండి మేడం” అన్నాడు “రాజు సారు వచ్చేసరికి ఆలస్యం అవుతుందంటా, నువ్వు లోపలకు వెళ్ళి కూర్చో బయట చలిగా ఉంది. అవును భోజనం చేసావా?” అని అడిగింది పనివాళ్ళని కూడా తన వాళ్లుగా చూడటం గీతకు అలవాటు.
” ఆ భోజనం చేశానమ్మా. రాణి అక్క వెళ్ళేముందు భోజనం పెట్టేసి వెళ్లింది. బయటే ఉంటాను మేడం. తాళం తీయడం కాస్త ఆలస్యం అయినా సారు కోప్పడతారు మేడం. మరి రోహిత్ సారు ఎప్పుడు వస్తారు ?” అని అడిగాడు రాజు. ఆ ప్రశ్న కు సమాధానం ఇవ్వబోతుంటే బైక్ ల శబ్దం వినిపించింది. వెనక్కి తిరిగి చూసి వెంటనే గేటు దగ్గరకి పరుగు పెట్టాడు రాజు. ” సరే బై రా రేపు కలుద్దాం ” అన్నాడు రోహిత్ స్నేహితుడు. రోహిత్ గేటు దగ్గరకు వచ్చి వాళ్లకు చేయి ఊపి తన ఆధిపత్యం రాజు మీద చూపించడం మొదలుపెట్టాడు.
“గేటు తీయడానికి ఇంత సేపా ? ” అంటూ కోపంగా బండిని పార్కింగ్ లో పెట్టి నిర్లక్ష్యంగా తూలుతూ నడుస్తూ తలుపు దగ్గర గీతని చూసి కూడా చూడనట్టు వెళ్లసాగాడు.
” రోహిత్ ఇంతవరకు ఎక్కడ ఉన్నావు ? ఈరోజు కూడా తాగావా? నీ వయసు ఏంటి ? నువ్వు చేస్తున్న పనులు ఏంటి?” అని కోపంగా అడిగింది.
కనీసం వెనక్కి కూడా తిరిగి చూడకుండా తన గదిలోకి వెళ్లిపోయాడు రోహిత్. 22 ఏళ్ల కొడుకు చెడిపోతున్నా ఏమి చెయ్యాలో తేలిక, తల పట్టుకుని సోఫాలో కూర్చుంది గీత. ‘తను నవ మాసాలు కని పెంచి, గోరు ముద్దలు పెట్టిన కొడుకేనా ఇప్పుడు తనకి కనీసం విలువ కూడా ఇవ్వటంలేదు’ అనుకుంటూ సోఫా వెనక్కి వాలి కళ్ళు మూసుకుంది.
************
బయట లాన్ లో కుర్చీ లో కుర్చుని దిన పత్రిక తిరగేస్తున్న భార్గవ దగ్గరకి కాఫీ పట్టుకుని వెళ్లింది గీత. “ఏమండి మీతో కొంచెం మాట్లాడాలి ” అంది కప్పు అందిస్తూ.
“ఏంటి ?” అన్నాడు పత్రిక మడతపెడత పెట్టి కాఫీ తాగడం మొదలుపెడుతూ ” రోహిత్ రోజు రోజుకు బాగా చెడిపోతున్నాడు. నిన్న కూడా తాగి వచ్చాడు. నేను ప్రశ్నిస్తే కనీసం సమాధానం చెప్పలేదు. మీరు కూడా వాడిని వెనకేసు కొస్తూ ఇంకా చెడగొడతున్నారు. మీరు కాస్త గట్టిగా మాట్లాడాలి వాడితో. ఇప్పటికే చదువులో 2ఏళ్లు వెనకబడ్డాడు. వాడి తోటివాళ్లు అందరు డిగ్రీ పూర్తి చేస్తే వీడు ఇంకా మూడో సంవత్సరంలోనే ఉన్నాడు, మీరు కొంచెం పిల్లల గురించి కూడా పట్టించుకుంటే బాగుంటుంది” అంది.
కాఫీ తాగడం పూర్తి చేసి కప్పు టీపాయ్ మీద పెట్టి ” గీత వాడి వయసు అలాంటిది మెల్లగా వాడే తెలుసుకుంటాడు. రేపు పొద్దున నా బిజినెస్ చూడాల్సింది వాడే.వాడికి ఈ బిజినెస్ మీద మంచి అవగాహన ఉంది ఆ డిగ్రీ ఎదో పూర్తి చేస్తే చాలు. ఒకవేళ అది కుదరకపోతే అయితే డిగ్రీ కొనడం మనకు కష్టం ఏమి కాదు. ఇంక తాగుడు అంటావా ఎదో సరదాగా పార్టీ చేసుకుని ఉంటారు. అన్నీ భూతద్దంలో పెట్టి చూడకు వాడి గురించి నేను చూసుకుంటాను ” అంటూ ఉండగా ఫోన్ మోగింది. ఇంక అక్కడ ఉండడం దండగ అని కప్పు పట్టుకుని ఇంట్లోకి వెళ్లిపోయింది.
“అమ్మ ఇంకో ఇడ్లి కావాలి ” అని అరిచింది రోషిణీ “రాణి ఆ హాట్ ప్యాక్ లో ఉన్న ఇడ్లిలు డైనింగ్ టేబుల్ మీద పెట్టు ” అని వంట మనిషి రాణికి పురమాయిoచింది గీత. గీత డైనింగ్హాల్ లోకి వెళ్ళి పెట్టి వంట గదిలోకి వచ్చి గీతకు మాత్రమే వినపడేలా “అమ్మా, రోహిత్ బాబు డైనింగ్ టేబుల్ దగ్గర కూర్చున్నారు” అంది.
గీత డైనింగ్ హాల్ లోకి వెళ్ళి రోహిత్ ముందు ప్లేట్ పెట్టి ఇడ్లిలు పెట్టి, చట్నీ వేసి పక్క కుర్చీలో కూర్చుంది. రోహిత్ తినడం పూర్తి అయ్యాక ” రోహిత్ నిన్న ఎందుకు తాగావ్? ఈమధ్య తరుచుగా తాగుతున్నావు. అది ఆరోగ్యానికి మంచిది కాదు నాన్న ఈ అమ్మ మాట వింటావు కదా ” అంటూ బుజ్జగించబోయింది గీత. అంతే ఒక్క ఉదుటున లేచి “నేను ఇంకా చిన్న పిల్లాడిని కాదు. నా ఆరోగ్యం గురించి నేను ఆలోచించుకోగలను. నాకు అనవసరం గా లెక్చర్ లు ఇవ్వద్దు ” అంటూ టేబుల్ మీద ఉన్న గ్లాసు నేల మీదకు విసిరి కొట్టి బయటకి వెళ్లిపోయాడు. రోషిణీ బిక్కచచ్చిపోయి గీతని గట్టిగా పట్టుకుంది.
రోజంతా ఆ సంఘటన గురించి అలోచించి ఆ రోజు త్వరగా పడుకుంది గీత, అర్దరాత్రి మెలకువ వచ్చింది పక్కన టేబుల్ మీద ఉన్న వాచ్ వైపు చూసింది. ఒంటి గంట అవుతుంది దప్పిక గా అనిపించి నీళ్లు తాగుదామని వంట గది వైపు వెళ్లింది. అక్కడ హాల్ కి అనుకుని ఒక గ్లాస్ రూమ్ ఉంది భార్గవ వ్యాపార లావాదేవీల గురించి చర్చించుకోడానికి. అవి బయటకు వినపడకుండా గ్లాస్ అమర్చారు ఆ గది రలో భార్గవ కోపంగా రోహిత్ ని తిడుతూన్నట్టు ఉన్నాయి అతని హావభావాలు. రోహిత్ తల దించుకుని నిల్చున్నాడు. అది చూసిన గీత రోహిత్ మళ్ళి ఎదో గొడవలో ఇరుక్కుని ఉంటాడు, కానీ భర్త కొడుకు ని ఇంతగా తిడుతూన్నా డు అంటే పెద్ద గొడవే అయ్యి ఉంటుంది అనుకుంది నీళ్ళు తాగి గదిలోకి వెళ్ళి పడుకుంది.
********************
“రాజు” అంది గీత బయటకి వచ్చి, వెంటనే రాజు గీత దగ్గరకు వచ్చాడు ” రాజు సారు కనపడటం లేదు బయటకు వెళ్ళడం నువ్వు ఏమైనా చూసావా ?” అని అడిగింది. ” 4 గంటలకు పెద్ద సారు, రోహిత్ సారు కారులో వెళ్లారమ్మా” అని చెప్పాడు ఆశ్చర్యపోయింది గీత.
‘ అంత ప్రొద్దున తనకు కూడా చెప్పకుండా ఎక్కడికి వెళ్ళారా’ అనుకుంది. అదే అడిగింది రాజుని ” తెలీదు మేడం ” అన్నాడు సరే అని వెనుతిరిగింది.
ఇంతలో మళ్ళీ రాజు పిలిచాడు ” మేడం ఇది ఎంతవరకు నిజమో నాకు తెలిదు, కానీ సారూ ఎక్కువగా తోటలో ఉన్న ఫామ్ హౌస్ కి వెళ్తారని డ్రైవర్ చెప్పాడు. అక్కడ పెద్ద పెద్ద వాళ్లు అందరు వస్తారంట అమ్మాయిలు….కూడా….” అని ఆపి మళ్ళీ మొదలు పెట్టాడు.
” ఇందాక పెద్ద సారూ రోహిత్ సారుతో కూడా ఎదో హౌస్ అన్నట్టు వినపడింది, బహుశా అక్కడికేనేమో మేడం ” అని తల దించుకుని వెళ్లిపోయాడు.
గీత లోపలకు వచ్చి ఆలోచించసాగింది ‘ భార్గవ ఎలాగూ నైతిక విలువలు ఎప్పుడో మర్చిపోయాడు. ఇప్పుడు కొడుకుకు కూడా అలవాటు చేస్తున్నాడా ‘ అని అనుకుంటూ ఉండగానే,”అమ్మా!…అమ్మగారు… ” అంటూ హడావిడిగా వచ్చింది రాణి.
“ఏమైంది రాణి ఏంటి హడావిడి ?” అని అడిగింది గీత. దానికి రాణి “అమ్మా రోహిత్ బాబు మీ నెత్తి మీదకు పెద్ద తుఫాను తీసుకువచ్చాడు ” అంది. మళ్ళీ తనే గీత చెవి దగ్గరకి వెళ్ళి ” రోహిత్ బాబు వాళ్ళ కాలేజీలో చదివే అమ్మాయిని పాడు చేసాడటమ్మ” అని ముగించింది. గీతకు ఆ మాట వినగానే ప్రపంచం ఒక్కసారి ఆగిపోయినట్టు అనిపించింది ‘తన కొడుకు ఇంత నీచానికి ఒడిగడతాడా’ అనుకుని కుర్చీలో కూలబడింది.
రాణి అన్నీ సపర్యలు చేసాక మాములు అయింది. రాత్రి నుండి జరిగినవి అన్నీ గుర్తు తెచ్చుకుంది. ఇంక రోహిత్ ఫామ్ హౌస్ లో ఉంటాడు అని అర్ధం అయ్యాక, భార్గవకి గీత గురించి తెలుసు తప్పులు వరకు ఒప్పుకుంటుంది గానీ అన్యాయం అంటే సహించదు. అందుకే గీతకు విషయం తెలియకముందే ఇంటి నుండి బయటకు తీసుకు వెళ్లిపోయాడు.
ఎప్పుడు భార్గవ పరపతిని వాడుకోని గీత మొదటిసారి వాడి ఆ అమ్మాయి వివరాలు తెలుసుకుంది. అసలు ఏమి జరిగిందో అప్పుడు తెలిసింది గీతకి. రోహిత్ స్నేహితుడి ద్వారా ఆ అమ్మాయి పేరు అనూహ్య అని కాలేజీ ఫంక్షన్ లో పొరపాటున తగిలితే, ఇద్దరు గొడవ పడ్డారని అసలే తాగి ఉన్న రోహిత్ ఆ అమ్మాయితో అసభ్యoగా ప్రవర్తించాడని, అందుకు అనూహ్య ప్రిన్సిపల్ కు రోహిత్ మీద కంప్లైంట్ ఇవ్వడంతో, ప్రిన్సిపల్ అప్పటికే రోహిత్ మీద చాలా కంప్లైంట్లు ఉన్నాయి అని టీ.సి. ఇస్తామని అనడంతో రోహిత్ కి కోపం వచ్చి అనూహ్యని కంప్లైంట్ వెనక్కి తీసుకోమన్నాడు. కానీ అమ్మాయి వినిపించికోపోయేసరికి క్షణీకావేశoలో విచక్షణ కోల్పోయి చేసిన అఘాయిత్యం అని అర్ధం చేసుకుంది గీత.
అక్కడితో ఆగలేదు. తను అనుకున్న ప్రణాళిక ప్రకారం అనూహ్య తో మాట్లాడటానికి ప్రయత్నించింది. అనూహ్య స్నేహితురాలి ద్వారా ఫోన్ లో మాట్లాడి ధైర్యం చెప్పింది. అనూహ్య రోహిత్ మీద పోలీస్ కంప్లైంట్ ఇచ్చేలా ప్రోత్సహించింది. ముందుగా కారు మాట్లాడుకుని ఫామ్ హౌస్ కి బయలుదేరింది, అక్కడికి చేరగానే గేటు దగ్గర వాచ్ మాన్ ఆపాడు. “నేను ఎవరో తెలుసుగా ” అని గద్దించింది. ఆమె అరుపుకి భయపడి గొంతు తగ్గించి చెప్పాడు వాచ్ మాన్ ” లోపల సారు ఎవరితోనో మాట్లాడుతున్నారు, ఎవరిని లోపలికి పంపద్ధు అన్నారు మేడం” అని,అయినా వినిపించుకోకుండా లోపలకు వెళ్ళి తలుపు కొట్టింది.
రోహిత్ తలుపు తీశాడు బయట గీతని చూసి ఆవాక్కయ్యాడు “అమ్మా” అన్నాడు చూసి అంతే రోహిత్ చెంప పగలకొట్టింది.
“ఏరా అమ్మ ఇప్పుడు గుర్తొచ్చింది రా…నీకు తాగుడు, గొడవలు అనే అనుకున్నా. ఇప్పుడు ఆడపిల్లల జీవితాలతో ఆడుకుంటున్నావా ? ” అంటూ చేయి పట్టుకుని బయటకు తీసుకువెళ్లింది. “నువ్వు ఇప్పుడు బుద్దిగా నాతో వస్తే సరే సరి లేదంటే వెరే లా తీసుకువెళ్ళాల్సి వస్తుంది నా గురించి నీకు తెలుసుగా ” అని బెదిరించింది.
“నాన్న కి కూడా చెప్పి..” అని నసిగాడు “ఈపాటికి నాన్నకి వాచ్మాన్ ఫోన్ చేసి ఉంటాడు. ఇంటి దగ్గర కలుసుకోవచ్చు లే పద ” అంది ఇంక చేసేదేమీ లేక గీత వెంట నడిచాడు రోహిత్.
***********
ఇంటికి వెళ్ళేసరికి భార్గవ, పోలీస్ కేసుల గురించి ఎక్కువగా కలిసేది విజయ్ అనే సర్కిల్ ఇన్స్పెక్టర్ అతనికి అన్నీ టౌన్ పోలీస్ స్టేషన్ వాళ్లతో పరిచయాలు ఉన్నాయి. ఎలాంటి కేసు అయినా జామీనూ ఇప్పించగల పలుకుబడి ఉంది. గీత అది ముందే ఊహించింది కాని ఊహించనిది వాళ్లతో పాటు ఇంకో ఇద్దరు కూడా ఉన్నారు. ఇద్దరు ఆడవాళ్లు ఇంచుమించు రోహిత్ వయసులో ఉన్న యువతితో పాటు గీత వయసు ఉన్న ఆమె.
అప్పుడు రాణి వచ్చి గీత చెవిలో చెప్పింది ” ఆ అమ్మాయేనమ్మా ” అని గీతకు అర్ధం అయింది అనూహ్య, వాళ్ళ అమ్మగారు వచ్చారని. ఆ నిశబ్దాన్ని చేధిస్తు విజయ్ మాట్లాడటం మొదలుపెట్టాడు “రండి గీత గారు మీ గురించే ఎదురుచూస్తున్నాం, అందరం మీ సమక్షంలో అన్నీ మాట్లాడుకోవాలి వచ్చి కూర్చోండి ” అన్నాడు. ‘నా ఇంట్లో నాకే మర్యాద ఇస్తున్నాడు ‘ అనుకుని ముఖం చిరాకుగా పెట్టి కూర్చుని భర్త వైపు చూసింది భార్గవ గీత వైపు కోపంగా చూస్తున్నాడు.
“మీ పేరు ఏంటమ్మా ?” అని అడిగాడు విజయ్ అనూహ్య తల్లిని ఉద్దేశించి “రాజ్యలక్ష్మి ” అంది. గొంతులో వణుకు తెలుస్తుంది అందరికి ” చూడండి రాజ్యలక్ష్మిగారు! ఇప్పటి వరకు జరిగింది మీకు తెలుసు. జరగబోయేదానికి పరిష్కారం మనం ఆలోచించాలి. కేసు వేశారు అది కోర్ట్ కి వెళ్తుంది, ఎన్నో రేప్ కేసులలాగే సంవత్సరాల తరబడి సాగుతుంది. కారణం మీరు సమాజంలో హోదా, పలుకుబడి ఉన్న వ్యక్తి కొడుకు మీద ఆరోపణ చేసారు. ఒకవేళ మీ సాక్ష్యాలు రుజువు అయితే అబ్బాయికి శిక్ష పడుతుంది. అప్పుడు అబ్బాయి జీవితంతో పాటు అమ్మాయి జీవితం కూడా నాశనం అవుతుంది. అందరికి తెలిసాక అమ్మాయి ని చేసుకోడానికి ఎవరు ఇష్టపడతారు, ఒకవేళ చేసుకున్నా జీవితాంతం ఆనందంగా కలిసిఉండగలరా ? పైగా మీది మగ దిక్కు లేని కుటుంబం. ఇంతవరకు గుట్టు గా నెట్టుకొస్తున్న సంసారాన్ని కోర్ట్ ల చుట్టూ తిరిగితే మీ పరువు ఉంటుందా ? ఒకసారి ఆలోచించండి ” అన్నాడు.
అనూహ్య తల్లి ముఖంలో ఆందోళన కనిపించగానే, తన పాచిక పారిoది అని లోలోన సంతోషపడుతూ ” అందుకే మీ సమస్య కొలిక్కి రావాలంటే మీ అమ్మాయి అనూహ్య ని రోహిత్ కి ఇచ్చి పెళ్ళి చెయ్యండి. ఇద్దరి జీవితాలు పాడు అవ్వవు మీకు అమ్మాయి పెళ్ళి బెంగ తీరుతుంది. వాళ్ళ అబ్బాయికి శిక్ష తప్పుతుంది. అబ్బాయి తప్పు చేసాడు కాదు అనను కానీ క్షణీకావేశoలో చేసిన దానికి అంత పెద్ద శిక్ష పడుతుంది. జీవితమే నాశనం అవుతుంది మీ నిర్ణయం ఆలోచించుకుని చెప్పండి మీ అమ్మాయి బంగారు భవిష్యత్తు దృష్టిలో ఉంచుకుని నిర్ణయం తీసుకోండి. ఇంత పలుకుబడి ఉన్న మామగారు, కోడలిని కూతురిలా చూసుకునే అత్తగారు ఏమంటారు? ” అన్నాడు. ఆ మాటలు కొంచెం బెదిరించి నట్టుగా, మరి కొంచెం కేసు వెనక్కి తీసుకోమని వేడుకున్నట్టు గా ఉన్నాయి. అనూహ్య తల్లి ఆలోచనలో పడింది.
ఇలాంటి పరిష్కారం ఎదో ఉంటుంది అని విజయ్ ని ఇంట్లో చూసినప్పుడే అనుకుంది గీత, అనూహ్య గీత వైపు చూసింది అనూహ్యకి ధైర్యం చెప్తూన్నట్టు గా కంటి రెప్పలు కిందకు వాల్చి పైకి లేపి మాట్లాడటం మొదలుపెట్టింది. ” విజయ్ గారు మీరు మాట్లాడటం అయిపోతే నేను మాట్లాడచ్చా?” అని దానికి విజయ్ సంతోషంగా ” మాట్లాడండి మీరు కూడా మీ ఉద్దేశం చెప్తే వాళ్లకి ధైర్యం ఉంటుంది ” అన్నాడు.
” అదే ఆ ధైర్యం నింపడానికే నేను మాట్లాడతా అంది. మీకు ఇద్దరు అమ్మాయిలు ఉన్నారు కదా క్షమించండి వాళ్ళలో ఎవరినైనా రోహిత్ ఇలా చేస్తే అప్పుడు కూడా ఇదే పరిష్కారం చెపుతారా?” అని అడిగింది. ఊహించని ప్రశ్న కి విజయ్ ఆవాక్కయి చూసాడు భార్గవ వైపు, అప్పటి వరకు సహనంగా ఉన్న భార్గవ ఊరుకోలేక భార్య మీద కోపంగా అరిచాడు. ” గీతా నువ్వు హద్దు దాటి ప్రవర్తిస్తూన్నావ్ మన అబ్బాయికి శిక్ష పడకుండా ఉండాలంటే ఇదే మార్గం లేదంటే వాడి జీవితం జైలు పాలు అవుతుంది ఒకసారి ఆలోచించుకో ” అని హెచ్చరించాడు.
గీత నిర్లక్ష్యంగా నవ్వి ” మన అబ్బాయి క్షమించండి వాడు ఎప్పుడు అయితే పశువులా ప్రవర్తించాడో, అప్పుడే నా దృష్టిలో చచ్చిపోయాడు. నాకు మీ వల్ల ఒక కూతురు ఉంది. కాని నాకు ఆ దేవుడు ఇచ్చిన కూతురు అనూహ్య. ఆమెకు న్యాయం జరిగేవరకు పోరాడతాను న్యాయం జరగాలంటే ఉండాల్సింది మగ తోడు కాదు రుజువులు,సాక్ష్యాలు, అవి నిజం అని నిరూపించగల సత్తా అవి మాకు మెండుగా ఉన్నాయి. ఇకపోతే అనూహ్య జీవితం గురించి ఆమె మీద జరిగిన అత్యాచారం ఒక పీడకలలా తను ఎప్పుడో మర్చిపోయింది. ఎంతో భవిష్యత్తు ఉన్న అనూహ్యకి మనుషలంటే విలువ ఇవ్వని ఈ వెధవ కిచ్చి కట్టబెట్టడమే అసలైన అత్యాచారం. వాడికి శిక్షను తప్పించే క్రమంలో మీరు అనూహ్య కు జీవితాంతం పెద్ద శిక్ష వేస్తున్నారు. ఈ వెధవ ఎట్టి పరిస్థితులలోనూ శిక్ష తప్పించుకోకూడదు. వీడే కాదు ఇలాంటి పనులు చేసే ఏ వెధవా తప్పించుకోకూడదు. ఇకపోతే మిస్టర్ భార్గవ, జీవితంలో నేను చాలా కోల్పోయాను అయినా మీకు ఎప్పుడు ఎదురు తిరగలేదు .కాని కొడుకు ఇంత పెద్ద తప్పు చేసినా సమర్ధించి శిక్ష తప్పించాలని చూస్తున్న నిన్ను నా భర్త అని చెప్పుకోడానికి సిగ్గు పడుతున్నా, ఆడదానిని గౌరవించలేని, ఆడదాని శీలానికి రక్షణ లేని ఈ ఇంటి నుంచి నీ జీవితం నుండి నా కూతురిని తీసుకుని శాశ్వతంగా వెళ్ళిపోతున్నా ” అంటూ కూతురి చేయి పట్టుకుని అనూహ్య తల్లి దగ్గరకు వెళ్ళి ” అమ్మా మీకు తోబుట్టువులు ఉన్నారో లేదో తెలిదు, కానీ నేను మీ తోబుట్టువు అనుకోండి మీ ఇంట్లో ఆశ్రయం ఇవ్వండి. అనూహ్య గురించి ఇద్దరం కలిసే పోరాడుదాo మీకు నేను ఉన్నాను ధైర్యంగా నా వెంట నడవండి ” అని రాజ్యలక్ష్మి కంట్లో నీరు తుడిచి అనూహ్య చేయి పట్టుకుని ఇంటి నుండి బయటకు వెళ్లింది.
అనూహ్యకే కాదు అలాంటి వారికి న్యాయం జరగాలని కోరుకుందాం. ఇంట్లో ఆడపిల్లకు అన్యాయం జరిగితే ఎంత బాధపడతారో, అదే అబ్బాయి తప్పు చేస్తే మాత్రం శిక్ష తప్పించే మార్గాలను వెతుకుతారు. నిర్భయ చట్టం వచ్చినా ఇంకా ఇలాంటి దారుణాలు, సంఘటనలు జరుగుతూనే ఉన్నాయి. నిందితులు ఎదో విధంగా శిక్షలు తప్పించుకుంటూనే ఉన్నారు, బాధితులు మాత్రం బలి అయిపోతునే ఉన్నారు. అలా బలి అయిపోయిన నా సోదరిమణులకు న్యాయం జరగాలని కోరుకుంటున్నాను.

**************సమాప్తం************

కౌండిన్య హాస్యకథలు – మనుషులు చేసిన బొమ్మల్లారా…

రచన: రమేశ్ కలవల

“సార్, నేను ‘చెప్పుకోండి చూద్దాం’ కంపెనీ నుండి ఫోన్ చేస్తున్నాను”
“ఏ కంపెనీ? “
“చెప్పుకోండి చూద్దాం”
“ఎపుడూ వినలేదే మీ కంపెనీ పేరు”
“గెస్ కంపెనీ సార్, మీరు తెలుగు వారు కదా అని ‘చెప్పుకోండి చూద్దాం’ కంపెనీ అన్నాను”
“ఓ.. ఎందుకు కాల్ చేసారు?” అన్నాడు
“మీ యావిడ గారి డెలివరీట కదా?”
“ఎవరు నువ్వు ? అసలు ఎవరిచ్చారు నా నెంబరు? బుద్దుందా లేదా? యావిడ అంటావేంటి, ఆవిడ అనకుండా? తెలుగు మాట్లాడటం వచ్చా ముందు ఫోన్ పెట్టేయ్” అన్నాడు చిటపటలాడుతూ.
“సార్ నా మాట కొంచెం వినండి. ఏదో అలవాటులో పొరపాటుతో అలా అనేసాను. నేను మా యావిడని యావిడనే పిలుస్తాను, మీ ఆవిడను కూడా యావిడనేసాను, క్షమించాలి. ఇంతకీ మీరు తండ్రి కాబోతున్నందుకు కంగ్రాట్స్”
“ఆ సంగతి ఎవరు చెప్పారు మీకు?”
“మాకు పర్సనల్ గా ఎవరూ చెప్పరు సార్. మా కంపెనీ కు అలా తెలిసిపోతాయంతే” అన్నాడు
“ఏంటి తెలిసేది?”
“మీ విషయాలు సార్”
“అసలు నీకు.. నీకు నా నెంబర్ ఎలా వచ్చింది చెప్పు ముందు?” దబాయించాడు.
“మా పార్టనర్ కంపెనీ డాటాబేస్ నుండి తెలుస్తాయి సార్. ముఖ్యంగా గుడ్ న్యూస్ షేర్ చేసుకుంటాము.”
“మరి బ్యాడ్ న్యూస్”
“మా వేరే విభాగం వారు వాటి గురించి చూస్తారు, ఇంతకీ నాలుగు నెలలలో డెలివరీ అంటే అంత పెద్దగా సమయం కూడా లేదు మీకు”
“ఎన్ని నెలలు మిగిలాయో కూడా తెలుసనమాట?”
“తెలుసండి మీరు ‘ముందుచూపు హాస్పటల్’ లో చేర్పిద్దామనుకుంటున్నారుట కదా?”
“అసలు నువ్వు ఏమనుకుంటున్నావు? నా మీద నిఘా వేశారా మీ కంపెనీ?” కోపంతో అరవబోయాడు.
“అబ్బే! అలాంటివి మా కంపెనీ పాలసీకి విరుద్ధం”
“నా విషయాలన్నీ మరెలా తెలిసాయి?”
“మీరు నెట్లో ముందుచూపు హస్పటల్ గురించి సెర్చ్ చేస్తే మా కంపెనీ కు తెలిసిపోతుందంతే”
“ఏంటి తెలిసిపోయేది?”
“మీ విషయాలు సార్. కోపం తెచ్చుకోవద్దు”
“అసలు నువ్వు ఫోన్ నా కెందుకు చేసినట్లు?”
“మీరు తండ్రి కాబోతున్నారు గనుక ఓ మంచి పాలసీ గురించి మీతో మాట్లాడాలని చేసాను. మా కంపెనీ మీలాంటి వారి విషయాలను సేకరించి దానికి తగ్గట్టుగా మీకు రాబోయే కాలంలో ఉపయోగపడేవి మేము ఊహించి చెబుతాము”
“నేను ఆఫీసులో ఉన్నాను ఎక్కువ సేపు మాట్లాడటం కుదరదు”
“మీ ఆఫీసు వారు కూడా మా కంపెనీ పాలసీను రికెమెండ్ చేస్తారు సార్ కాబట్టి మీకు మాట్లాడటానికి మీ బాసు గారికి ఇబ్బంది ఉండదని నా అభిప్రాయం”
“నేను పాలసీలు గట్రా పర్సనల్ గా కలిసి మాట్లాడితే తప్ప తీసుకోను” అని ఫోన్ పెట్టేసాడు వెనక్కి తిరిగాడు రెండు అడుగులు వేసాడో లేదో “మీ పక్కనే ఉన్నాను సార్ పర్సనల్ గా మాట్లాడతాను అటు పదండి వెడదాం” అన్నాడు.
“ఇప్పటిదాక నా దరిదాపులలో ఉన్నవాడివి ఫోన్ ఎందుకు చేసావు?” అని నిలదీసాడు.
“పాలసీ తీసుకుంటామని ఒప్పించే దాకా కష్టమర్లతో ఫోన్లో మాట్లాడాలని మా కంపెనీ పాలసీ. ఆ సంభాషణలు అన్నీ రికార్డ్ అవుతాయి .కొత్తగా జాయిన్ అయిన వారి ట్రైనింగ్ కు వాడతారు” అన్నాడు. ఆ దగ్గరలో ఉన్న టేబుల్ దగ్గరకు తీసుకెళ్ళి ల్యాప్టాప్ ఓపెన్ చేసాడు. విసుగుగా అటు నడిచాడు.
“ఇంతకీ ఏంటి ఈ పాలసీ?” అని అడిగాడు
“చెబుతాను సార్. ఈ పాలసీ తీసుకుంటే మీ బాబు లేక పాప తో పాటు..”
“మా ఆవిడకు బాబు పుడతాడో పాప పుడుతుందే తెలుసుండాలే మీకు?”
“మా పాలసీకి బాబు అయినా పాప అయినా దానితో నిమిత్తం లేదు కాబట్టి వారి గురించి ప్రస్తావన తీసుకు రాలేదు”
“ఇంతకీ ఎక్కడ ఉన్నాము.. ఆ .. మీ బాబు కానీ పాపతో పాటు ఓ కంప్యూటర్ ను పెంచుతాము”
“కంప్యూటరా? అయితే మా ఆవిడ పిల్లలని ఎందుకు కంటున్నట్లు మరీ?”
“తప్పు చేసారు సార్. కంట్రోల్ చేసుకోవాల్సింది”
“అంటే?”
“ముందు జాగ్రత్త కు పిల్లలని కనకుండా సరిపోయేది”
“పోనీ ఓ కంప్యూటర్ని కనమనేదా మా యావిడ ని” అన్నాడు వేళాకోళంగా.
“తప్పుగా అర్థం చేసుకోకండి. రాబోయే రోజులలో అన్నీ పనులు కంప్యూటర్లే చేస్తాయని ఈ మధ్య ఓ సర్వేలో తేలింది”. అన్నాడు
“అంటే పనులు చేయించుకోవటానికా మేము పిల్లలను కనేది? అయినా మీ పాలసీకి మా ఆవిడ డెలివరీ కీ సంబంధం ఏంటి?”
చెబుతాను వినండి అంటూ చెప్ప సాగాడు. ఇప్పటికే ఆఫీసులలో సగం పనులు కంప్యూటర్లే చేస్తున్నాయి. మీ పిల్లలు పెద్దవాళ్ళైయ్యేసరికే ఆ తరం మనుషులు, ముఖ్యంగా మీ పిల్లలు ఏ పనికి పనికిరారని మా కంపెనీ అంచనా.
“మాటలు జాగ్రత్త గా రానీ బాబు” అన్నాడు.
“ముఖ్యంగా పిల్లలు అనబోయి మీ పిల్లలన్నాను సార్, అందరూ పిల్లల పరిస్థితి అలాగే ఉంటుంది, మీకు బి పీ ఉంది కాబట్టి మీరు ఆవేశ పడకూడదు”
“నా బీ పీ సంగతి కూడా మీ కంపెనీ తెలుసా?”
తల ఊపడంతో “వెరీ గుడ్…” అన్నాడు
“మీ బాడీలో రక్త ప్రసరణ కంట్రోల్ అవుతుంది ఇటు ఈ స్క్రీన్ వైపు అదే పనిగా ఓ పది సెకండ్లు మెల్లకన్నుతో చూడండి” అన్నాడు.
“మెల్లకన్ను పెట్టి చూడాల్సింది ల్యాపుటాప్ ను కాదు నిన్ను” అన్నాడు.
“మళ్ళీ విషయానికొద్దాము. మీరు నెలనెల కట్టే ప్రీమియంతో కంప్యూటర్ కు ఒక్కొక్క పార్టు కొంటాము. మీ పిల్లలు స్కూలు చదువులకు వచ్చే సరికే మీ కంప్యూటర్ నిర్మాణం కూడా పూర్తిగా తయారవుతుంది. అప్పుడు మిమ్మల్ని పిలుస్తాము. మీ ఆవిడతో పాటు రావాల్సివస్తుంది కానీ పిల్లలు తీసుకురాకూడదు” అన్నాడు.
“పిల్లలెందుకు రాకూడదు ?” అని అడిగాడు.
“పిల్లలని తీసుకువస్తే వాళ్ళు కంప్యూటర్ పాడు చేస్తారని మా కంపెని పాలసీ ప్రకారము తీసుకురానివ్వము, ఇకపోతే మీ ఆవిడ తప్పకుండా రావాల్సి ఉంటుంది ఎందుకంటే కంప్యూటర్ కు మీరిద్దరూ కలిసి అక్షరాభ్యాసం చేయించాల్సి ఉంటుంది. ఒక సారి అక్షరాభ్యాసం అవ్వగానే మేము దానికి ట్రైనింగ్ ఇవ్వడం మొదలుపెడతాము.” అన్నాడు
“మీకు ప్రీమియం కడుతూ మా పిల్లలకూ స్కూలు ఫీజులు కడుతూ చదివించాలా? అన్నాడు.
సార్ మీరు అర్థం చేసుకోవడం లేదు. మీకు ముందే చెప్పాను. మున్ముందు డబ్బు సంపాదించేది మీరు పెట్టుబడి పెట్టే ఈ కంప్యూటర్లే , మీ పిల్లల చదువులకు పెట్టే ఖర్చు మీరు రిస్క్ తీసుకుంటున్నట్లే, అది మీ ఇష్టం అన్నాడు.
“మరి పిల్లలెందుకో?”
“బొమ్మలు కొనుక్కోకుండా సరిపోతుందని నా ఉద్దేశం. చక్కగా ఆడుకోండి సరదాగా గడపండి కానీ పనిమంతులవుతారని, సంపాయిస్తారని మాత్రం అనుకోవద్దని మా కంపెనీ సలహా”
“ఉదాహరణకు చెబుతాను చూడండి. ఇప్పుడు మీరు తెలుగు వాక్యాన్ని మరాఠిలో ట్రాన్స్లేట్ చేయాలనుకోండి మీరేంచేస్తారు? మీ మొబైల్ కంప్యూటర్ లో ట్రాన్సులేటర్ ను అడుగుతారు కానీ రెండుభాషలు తెలిసిన మనుషులని అడగరు కదా? మనిషి అవసరం లేకుండా పోయింది. అలాగే ఈ రోజు మీరు కారును నడుపుతున్నారు కానీ మీ పిల్లలు పెద్దయ్యే సరికే దానంతట అవే నడిపే కార్లు తప్ప ఇప్పుడున్న డ్రైవర్ల అవసరం అస్సలు ఉండదు. ఇక డాక్టర్ల సంగతి అంటారా వారి అవసరం కూడా లేకుండా మీ సమస్య ప్రకారం ఏ మందు వేసుకోవాలో అవే చెబుతాయి” అన్నాడు
ఇది విని కొంచెం ఆలోచనలో పడ్డాడు. కొంచెం మొగ్గు చూపాడని తెలుసుకున్నాడు అతను.
మా పాలసీలో కూడా రకరకాలున్నాయి. అంటే మీ ప్రీమియం ను బట్టి కంప్యూటర్ నైపుణ్యం నిర్ణయించబడుతుంది, శిక్షణ ఇవ్వబడుతుంది. మీరు మా పాలసీకి ఎప్పుడైనా మార్పులు చేసుకోవచ్చు, మీకు నచ్చితే రెండు కంప్యూటర్లు ఒకే సారి పెంచడానికి ప్రీమియం కట్టుకోవచ్చు.
రెండు అని ఎందుకు చెబుతున్నాననుకుంటున్నారా? పిల్లలు ఒకళ్ళను చూసి ఒకళ్ళు నేర్చుకున్నట్లు కంప్యూటర్లు కూడా నేర్చుకుంటున్నాయి ఈ విషయం మీకు తెలిసే ఉంటుంది” అన్నాడు.
“అవునా?” అన్నాడు
“అవును ఇది అక్షరాలా నిజం. ఒక దాన్ని చూసి ఇంకొకటి తమలో తప్పులను సరిదిద్దుకొంటాయి”
“ఎన్ని తెలివితేటలు? ఏది ఆ కంప్యూటర్ ఎలా ఉంటుందో ఓ సారి చూపిస్తారా?” అని కుతూహలంగా అడిగాడు.
“రోబో సినిమాలో లాగా అచ్చంగా మనిషి లాగానే ఉంటుంది. మీరు ఎవరి పోలికలతో కావాలో ముందుగా చెబితే అలా తయారుచేయించే బాధ్యత మాది” అన్నాడు.
“ఇంతకీ ఎంతవుతుందన్నారు?” అని అడిగాడు.
“మీ జీతంలో ఇపుడు మీరు పెట్టే ఖర్చులు పోగా మీకు నెలకు పాతిక వేలు సేవ్ చేస్తున్నారు కరక్టేనా” అన్నాడు
ఇవన్నీ ఎలా తెలుసూ అన్న ప్రశ్నలు అడగటం మానేసి మీ కంపెనీ ఎంత తెలివైంది గురూ అంటూ ఆశ్చర్యం అంగీకరిస్తూ తల ఊపాడు.
మా పాలసీకి నెలకు పదిహేను వేలు చాలు, మీకు ఇంకా సేవింగ్సు పదివేలు మిగులుతాయి అన్నాడు.
“మొన్న ఓ డబ్బున్నాయన ఒకే సారి ఓ పాతిక కంప్యూటర్ల పాలసీ తీసుకున్నాడు సార్ ఎందుకంటే ఇవాళ మ్యాన్ పవర్ అంటున్నాము కదా తరువాత కాలంలో ఎన్ని కంప్యూటర్లు ఉంటే అంత బలగం సంపాదించినట్లే”
“చూడండి మీకే గనుక ఓ పది కంప్యూటర్లు ఉంటే రాబోయే కాలంలో కంప్యూటర్ యుద్దాలకు కొన్ని కంప్యూటర్లు కావాలన్నారనుకోండి ఆ ఆర్మీకి మీ కంప్యూటర్లు పంపుకోవచ్చు”
“ఇలా బోలెడు విషయాలు, వాటి ఉపయోగాలు మా పాలసీ డాక్యుమెంట్లో తెలుస్తాయు. చెప్పండి ఏమంటారు మా పాలసీ తీసుకుంటారా? మీ ఆవిడి గారిని సలహా తీసుకోవాలంటే మళ్ళీ కలుస్తాను. ఒక్క విషయం మాత్రం చెప్పదలుచులుకున్నాను ఎంత త్వరగా తీసుకుంటే అంత మంచిది, కనీసం నాలుగు నెలలు పడుతుంది కంప్యూటర్ ఆర్డర్ ఇచ్చి నమూనా తయారు చేయించడానికి” అన్నాడు.
“అబ్బే మా యావిడ నేను ఎంత చెబితే అంతే! కాబట్టి ఇపుడే ఆ అప్లికేషన్ పూర్తి చేసేద్దాం” అన్నాడు.
“దీంట్లో పూర్తి చేయటానికి ఏమీ లేదు. మీ అన్నీ విషయాలు మా దగ్గర ఉన్నాయి కాబట్టి మీరు టచ్ స్క్రీను మీద గీకి సంతకం చేస్తే చాలు” అన్నాడు.

వెంటనే సంతకం చేసి, “అవునూ ఓ విషయం అడగటం మరిచిపోయానూ, పుట్టగానే నామకరణం చేయడం మా ఇంటి ఆనవాయితి. తయారు చేయగానే ఈ కంప్యూటర్ కు కూడా నామకరణం చేస్తే బావుంటుందన్న ఆలోచన తట్టింది, అభ్యంతరం ఏమి ఉండదు కదా? “ అని అడిగాడు.

“అబ్బే, అదేలేందండి! ఏదో కొంత రుసుం కట్టాల్సి ఉంటుందంటే తప్ప మీ కంప్యూటర్ మీ ఇష్టం నామకరణం చేస్తారో, బారసాల చేసుకుంటారో మీ ఇష్టం కానీ అన్నప్రాసన నో నో సార్” అన్నాడు.
సంతోషంగా ఇంటికి చేరాడు. “ఈ నాలుగు నెలల ఎదురు చూపులతో తట్టుకోలేక పోతున్నానోయ్ అన్నాడు వాళ్ళ ఆవిడతో. ఆవిడకేం తెలుసు ఈ పాలసీ గోల?”
నెలలు ఇట్టే గడిచిపోయాయి. ముద్దులొలుకుతున్న పాప పుట్టింది.
*****
“ఇది మనుషులు చేసిన బొమ్మ! దీనితో ఆడుకోవాలి, సరదాగా గడపాలి. మనకేదో సంపాదించాలి పెట్టాలి, తను సంపాదించుకోని బాగుపడాలి అన్న భయం ఇంకలేదోయ్. నేను రిటైర్ అయ్యేసరికే ఓ నాలుగు మన కంప్యూటర్ పిల్లలు ఇంచక్కా సంపాదించి పెడుతూ, పనులు చేసి పెడుతూ ఉంటే మనందరం కాలుమీద కాలువేసుకొని సరదాగా గడపడమే” అన్నాడు.
“మన అమ్మాయితో పాటు ఇంకో పేరు కూడా ఆలోచించు” అనే లోగా తన మొబైల్ మోగింది.
“సార్ నేను గెస్ కంపెనీ నుండి మీ కంప్యూటర్ నమూనా తయారయ్యింది.” అన్నాడు
“మంచి శుభవార్త చెప్పారు. ఇంతకీ నాకు బాబునా పాప పుట్టింది చెప్పుకోండి చూద్దాం అని అడిగాడు”
“ఒక్క సారి అంటూ చెక్ చేసి మా కంపెనికి తెలిసింది సార్ పాప పుట్టిందిట కదా, అచ్చం మీ ఆవిడ లానే ఉందిట కదా?” అన్నాడు.
“మీ కోరిక ప్రకారం మీ కంప్యూటర్ కూడా చూడటానికి మీ ఆవిడ గారు పోలికే సార్”
“నామకరణం ఫీజుల సంగతి మైయిల్లో పంపిస్తాను. త్వరలో కలుస్తాను సార్” అంటూ ఫోన్ పెట్టేసాడు.
పట్టలేని సంతోషం. “ఇద్దరు పిల్లలోయ్ మనకి! ఒకళ్ళు ఆడుకోవటానికి, ఇంకొకళ్ళు సుఖపెట్టటానికి” అన్నాడు.

“ఏమిటో మీరన్నది ఏమి అర్థం కాలేదు” అంది
“నీతో తరువాత చెబుతాలేవోయ్! ఆశ్చర్యపోతావు!” అన్నాడు.

కాంతం_కనకం – ఒక చెత్త కథ….

రచన: మణి గోవిందరాజుల

దుప్పటీ ముసుగు తీసి నెమ్మదిగా తల పక్కకి తిప్పి చూసాడు కనకారావు. కాంతం కనబడకపోయేసరికి గుండె గుభిల్లుమంది. “అప్పుడే వెళ్ళిందా వాకింగ్ కి?” నీరసంగా అనుకున్నాడు. అయినా ఆశ చావక “కాంతం” అని పిలిచాడు , పిలిచాననుకున్నాడు. యేదో తుస్ తుస్ మని సౌండ్ వచ్చిందే కాని పిలుపు బయటికి రాలేదు.
గొంతు సవరించుకుని మళ్ళీ పిలిచాడు కొంచెం గట్టిగా”కాంతం”..
“వస్తున్నానండి” అంటూ వచ్చి చిరునవ్వులు రువ్వుతూ తన యెదురుగా నిలిచిన కాంతాన్ని చూసి లేవబోతున్నవాడల్లా దయ్యాన్ని చూసి దడుచుకున్న వాడల్లే పెద్ద కేక పెట్టి మంచం మీద అడ్డంగా పడిపోయాడు పాపం కనకారావు.
అదంతా ముందే వూహించినట్లుగా తీసుకొచ్చిన నీళ్ళు మొహాన కొట్టి
“కనకం …కనకం..”అని ప్రేమగా పిలిచింది. నాగస్వరం విన్న నాగుపాములా వెంటనే లేచి కూర్చున్నాడు.లేచాడే కాని మొహంలో ప్రేతకళ ఇంకా అలానే వుంది.
“కాంతం యేంటే ఇది? నాకెందుకే ఈ శిక్ష? నువ్వు ఈ వేషం లో బయటికి వెళితే పోలీసులు అరెస్ట్ చేస్తారే.ఇది పెద్ద క్రైం. నా మాట వినవే నా బంగారం” కాంతం కనకారావు బలహీనత..గట్టిగా యేమీ అనలేడు.
“ పోలిసులకి యెవరు చెప్తారు? ..పదండి వాకింగ్ కి” ఆర్డరేసింది.
“నేను రానే ఈ రోజు.” భీష్మించుకున్నాడు
“అయితే ఓకే! మీరు కాఫీ కలుపుకుని తాగి నాకు ఫ్లాస్క్ లో పోసి వుంచండి” కులాసాగా చెప్పి విలాసంగా బయలుదేరబోయింది.
మళ్ళీ పడిపోయాడు కనకారావు..
***************
మొన్నంటే మొన్నటివరకు కనకం జీవితం కాంతం సన్నిధిలో చాలా హాయిగా వుండేది… యే చీకూ చింతా లేని జీవితం ఒకరంటే ఒకరికి ప్రాణం.చిలుకా గోరింకల్లా కువకువలాడుతూ వుండేవాళ్ళు. ఇద్దరు పిల్లలు, పెళ్ళి చేసుకుని విదేశాల్లో వున్నారు. అంతకు ముందంతా ఇల్లూ, పిల్లలూ పనీ పనీ అంటూ క్షణం తీరిక లేకుండా వున్న కాంతానికి బోలెడు ఖాళీ దొరికింది. దాంతో టీవీ చూడ్డం మొదలు పెట్టింది. కాని మనుషుల్లో రాక్షసత్వాన్ని ప్రేరేపిస్తున్న సీరియళ్ళు నచ్చేవి కాదు. అందుకని కనకం చూస్తుంటే న్యూస్ ఛానెళ్ళు చూసేది. అందులో కాంతాన్ని బాగా ఆకర్షించింది మోడీ గారి స్వచ్ఛ్ భారత్ వుద్యమం. చూడగా చూడగా తాను కూడా దేశం స్వచ్చంగా వుండడానికి తన వంతు కృషి చెయ్యాలని నిశ్చయించుకుంది.
నిశ్చయించుకోవడమే కాకుండా తాను అవిశ్రాంతంగా స్వచ్చ్ భారత్ కోసం కృషి చేసినట్లూ , యెన్నో కష్ట నిష్టురాలకోర్చి దేశాన్ని నందనవనంలా తీర్చి దిద్దినట్లూ ప్రపంచ దేశాలన్నిటికంటే ముందువరసలో పరిశుభ్రమైన దేశంగా భరతదేశం వున్నట్లూ అందుకు ప్రధాన కారణమైన తాను ప్రధాని చేతులమీదుగా అవార్డులందుకున్నట్లూ కూడా వూహించుకుంది. అందుకోసం చాలా రకాల ప్రణాళికలు రచించుకుంది. అదిగో సరిగ్గా .అప్పటినుండే కనకారావుకి కష్టాలు మొదలయ్యాయి….

********************

“నువ్వు! వాకింగ్ కా??” తనతో పాటు తయారైన కాంతాన్ని ఆశ్చర్యంగా అడిగాడు .. కాంతం అర కిలో మీటరు నడవాలన్నా వూబర్ పిలుచుకుంటుంది.అందుకని ఆశ్చర్యం…
“యేమీ ?నేను మటుకు నాజూగ్గా అవ్వద్దా?”దబాయించింది.
“అయ్యో! అంతమాట అనగలనా?వెల్కం వెల్కం” అమాయకంగా ఆహ్వానించాడు.
నవంబర్ నెల..ఇప్పుడిప్పుడే చలి స్టార్ట్ అవుతున్నది. వాతావరణ కాలుష్య పొర అడ్డుకోవడం వల్ల సూర్యకిరణాలు భూమిని చేరడం లేదు.
రోడ్ సైడ్ టిఫిన్ బండ్ల చుట్టు అప్పటికే జనాలు చేరిపోయారు.
సడన్ గా ఒక ఇడ్లీ బండి వేపు వెళ్తున్న కాంతాన్ని ఆపుతూ”కాంతం ..రిటర్న్ లో తీసుకెళ్దాము ఇడ్లీలు..ఇప్పుడే తీసుకుంటే చల్లారి పోతాయి” చెప్పాడు .
కాని కాంతం వినిపించుకుంటేగా…చిన్నగా వెళ్ళి ఒక పక్కగా నిలబడి హడావుడిగా తింటున్న ఒక ఐటీ అబ్బాయి దగ్గరకెళ్ళి చెయ్యి గోకింది. చేతి మీద యేదో పడ్డట్లుగా చెయ్యి విదిలించుకుని ఆత్రంగా తినసాగాడా అబ్బాయి. మార్నింగ్ షిఫ్ట్ టైం అవుతున్నది మరి..
“ఇదిగో అబ్బాయ్!” మళ్ళీ గోకింది…
ఈసారి తింటూనే యెగాదిగా చూసాడు…
చూసి యేంటన్నట్లు తలెగరేసాడు…
“నేనో మంచి మాట చెప్తాను వినబ్బాయ్..”
“యియయానికి యాకు యైం యేదు” (వినడానికి నాకు టైం లేదు) నోటి నిండా వున్న ఇడ్లీ అతని మాటను సరిగ్గా ప్రసారం చేయలేదు..
“అయ్యో పాపం మాటలు సరిగా రావేమో!” పైకే అనేసింది అప్రయత్నంగా..
ఆ అబ్బాయి “యాయలు యచ్చు…ఇయ్యీ వుయ్యి య్యోయ్యో!”(మాటలు వచ్చు.ఇడ్లీ వుంది నోట్లో) కోపంగా చూస్తూ అన్నాడు. మళ్ళీ అర్థం కాలేదు మన కాంతానికి. చాలా జాలేసింది ఆ అబ్బాయి మీద యేదో మందు తీసుకుంటే మాటలొస్తాయని చెప్పబోయి.. తన కర్తవ్యం గుర్తొచ్చింది.
“పోనీలే యెక్కువ మాట్లాడకు”అనునయంగా చెప్పింది…వాడికి వెర్రి కోపం వచ్చి గుర్రుమన్నాడు…చేతిలోని ప్లేట్ ని నేల కేసి కొట్టి అర్థం కాకుండా యేదో అరుస్తూ వెళ్ళిపోయాడు..
“మాటలు రాని వాళ్ళతో నీకు సరిగా మాటలు రావంటే ఇలానే కోపం వస్తుంది.” జనాంతికంగా అంది చుట్టు వున్నమిగతావాళ్ళను చూస్తూ. ఆ చుట్టు వున్నవాళ్ళు తినడం మర్చిపోయి కాంతాన్నే చూస్తున్న వాళ్ళల్లా యేదో పని వున్నట్లు అక్కడనుండి పారిపోయారు. బండి వాడు లబలబ లాడాడు.”యెవరమ్మా నువ్వు?నా వ్యాపారమంతా పోగొట్టటానికి పొద్దున్న పొద్దున్నే వచ్చావ్?”
“మంచిగా అడిగితే చెప్తుందా?కర్రతో అడగాలి ఈ పిచ్చి వాళ్ళను” బండివాడి భార్య కోపంగా కర్ర కోసం వెతకసాగింది.
అప్పటిదాకా బిత్తరపోయి చూస్తున్నవాడల్లా కనకారావు భార్య చేతిని అందుకుని పరుగు ప్రారంభించాడు. కర్రతో వెంటపడుతున్న ఆమెని చూసి ఇక యేమి మాట్లాడకుండా తాను కూడా పరుగు అందుకుంది కాంతం. కర్ర కంటిచూపుకి అందనంతవరకు పరిగెత్తి ఆయసపడుతూ పేవ్మెంట్ మీద కూర్చున్నాడు కనకం.
“యేంటే కాంతం?ఈ వింత చేష్టలేంటే??ఆ అబ్బాయిని అలా గోకడమేమిటి? యేమయిందే నీకు?” యేడుపొక్కటే తక్కువ కనకానికి..
“అలా వింతగా యేదన్నా చేస్తేనే వాళ్ళందరి అటెన్షన్ మన వేపు తిరుగుతుంది.” గొప్ప ఆత్మవిశ్వాసంతో చెప్పింది
“వాళ్ళ అటెన్షన్ మన వేపు యెందుకే తిరగడం?”అయోమయంగా అడిగాడు
“మరి అలా తిరిగితేనే కదా? నేను చెప్పాలనుకున్నది చెప్పగలుగుతాను?”
“యేమి చెప్పాలనుకున్నావే?” ఒక్క క్షణం డౌట్ వచ్చింది రాత్రికి రాత్రి పిచ్చెక్కలేదు కదా అని.
“స్వచ్చ్ భారత్ గురించి.. అయ్యో! పిచ్చి నా శ్రీవారూ…గుర్తు చేసుకోండి. ఆ ఇడ్లీ బండి చుట్టు యెంత చెత్త వున్నది?
“ఆ వున్నది. ఐతే?”
“పాపం వాళ్ళంతా ఆ చెత్తలో నిలబడే తింటున్నారు”
“ఐతే?” అడిగే ఓపిక కూడా పోయింది..
“ఇప్పుడూ నేనెళ్ళి బాబూ ఇలా చెత్తలో తినకండి. మీరు బండివాడికి గట్టిగా చెప్పండి, బండి చుట్టుపక్కల నీట్ గా వుంటేనే తింటాం అని , అంటే వింటారా? ఇలా యేదన్నా వింత చేష్ట చేస్తే వాళ్ళ దృష్టిలో పడతాను. అప్పుడు నే చెప్పేది వాళ్ళు వింటారు.”
“అందరూ పారిపోయారు కదే?ఇంక వినేదెవరు?” వెర్రి చూపులు చూసిన కనకం గట్టిగా నిర్ణయించుకున్నాడు కాంతాన్ని పిచ్చి డాక్టరు దగ్గరికి తీసుకెళ్ళాలని.
“పోతే పోయారు. మళ్ళీ రేపొస్తాను కదా?” ధీమాగా చెప్పింది.
కాంతాన్ని రోడ్డు మీద చూసి పారిపోతున్న జనాలు కనబడ్డారు కనకానికి.బైర్లు కమ్మబోతున్న కళ్ళను గట్టిగా తుడుచుకుని
“సరేలే ఇప్పుడు ఇంటికి పోదాం పద. మొహం కనబడకుండా ఆచున్నీ కప్పుకో” అన్నాడు.
తిరుగు ప్రయాణం అయ్యారు ఇద్దరు. అంతలో కాంతం దృష్టిని ఒక చిన్నబడ్డీకొట్టు, చైనీస్ కౌంటర్ లాంటిది ఆకర్షించింది. ఆ కొట్టువాడు తరుగుతున్నది కాంతానికి కనపడలేదు. కాని ఆ కొట్టు చుట్టు కింద వున్న చెత్త బాగాఆఆఅ… కనపడింది.
ఆ కొట్టు దగ్గరికి వెళ్తున్న భార్యని చూసి “కాంతానికి మాంసం కొట్టుతొ యేమి పనబ్బా? అయినా మళ్ళీ యే గొడవ తెస్తుందో” అనుకుంటూ “కాంతం ఆగవే” అని పిలుస్తూ భార్యని గబ గబా అనుసరించాడు.
ఈసారి యే వింత చేష్టా చెయ్యలేదు.చాలా మర్యాదగా “చూడు బాబూ” అని పిలిచింది.
వాడు చేస్తున్న పని ఆపకుండా “కిలో రెండొందల్” అన్నాడు.
కాంతం వాడు చెప్పేది వినిపించుకోకుండా “ చూడు బాబూ నీ షాప్ దగ్గరకొచ్చి అందరూ తింటారు కదా కింద చూడు యెంత చెత్త వుందో? కాస్త శుభ్రం చేసుకుంటే యెంత బాగుంటుంది?మా లాంటి వాళ్ళం కూడా వచ్చి తింటానికి బాగుంటుంది” యెంతో మర్యాదగా చెప్పింది.
వాడు ఒక్క క్షణం తల యెత్తి చూసి చేస్తున్న పని ఆపి లోపలికి వెళ్ళాడు. తిరిగొస్తున్న వాడి చేతిలో చీపురు చూసి సంతోషపడింది. వెనకే వున్న మొగుడి వేపు గర్వంగా చూసి తలెగరేసింది.. ఈ లోపల షాపతను ముందుకు రమ్మన్నట్లుగా చెయ్యూపాడు. యెందుకో అని ముందుకెళ్ళిన కాంతానికి అక్కడ తరుగుతున్న మాంసం ముక్కలు కనపడి వొళ్ళు జలదరించింది. ఈ లోపల షాపువాడు కౌంటరు మీదనుండి ముందుకు వంగి కాంతం చేతిలో చీపురు పెట్టి వూడవమన్నట్లుగా సైగ చేసి మళ్ళీ మాంసం కొట్టడం మొదలు పెట్టాడు.ఈ సారి భర్త లాగకుండానే చీపురక్కడ పడేసి మొదలు పెట్టిన పరుగు ఇంటిదగ్గరకొచ్చి ఆపింది కాంతం.
గుడ్డు కూడా చేత్తో ముట్టుకోని కాంతానికి షాపువాడు, తరుగుతున్న చేతులతో చీపురు అందించటం వల్ల ఆ వాసన చేతులకి కూడా అంటుకుంది..
దాంతొ పొట్టలో కలిగిన అలజడి అంతా ఇంతా కాదు. ఆ అలజడి ఫలితంగా ఆ రోజంతా వాంతులవుతూనే వున్నాయి..
***************
“యేంటే?మళ్ళీ ఈ రోజు తయారయ్యావు?”కంగారుగా అడిగాడు కనకం మరునాడు మళ్ళీ తనతో పాటు తయారైన కాంతాన్ని చూసి..
“అవును వాంతులు తగ్గాయిగా అందుకని బయలు దేరాను.”
“సమస్య వాంతులు కాదే. నువ్వే.. నిన్ను రోడ్డు మీద చూసి బతకనిస్తారా? అయినా నిన్న ఆ షాపతను చీపురుతో వచ్చాడు కాబట్టి సరిపోయింది.అదే కత్తి బట్టుకుని వెంటపడితే మనం స్వేచ్చగా ఆకాశంలో యెగురుతుండే వాళ్ళం..కొత్తగా ఈ గోలేంటే ”
“ఓసోస్… ఈ మాత్రానికే దడుచుకుని నా వుద్యమాన్ని ఆపేస్తానా?అలా భయపడి గాంధీగారు ఆపినట్లైతే మనకు స్వాతంత్రం వచ్చేదా? నేను కూడా అలానే పోరాడదలిచాను మన దేశం స్వచ్చమైన భారత దేశంగా అవతరించేవరకు” ఒక రకమైన వుద్వేగంతో అన్నది.
తల పట్టుకున్నాడు కనకం. “కాంతం తినే వాళ్ళకు తెలీదా?నువు చెప్పాలా? అయినా గాంధీ గారితో నీకు పోలికేంటే?”
“థింక్ హై అన్నారు పెద్దలు. అలాంటి గొప్ప వారితో పోల్చుకుంటె మనం కొద్దిగా అయినా చేయగలం …”
“ అయినా వాళ్ళకు తెలీదని కాదు.కాని యెవరో ఒకళ్ళు సమస్యని లేవనెత్తితే కొంతమందైనా ఆలోచిస్తారు .కనీసం తాము అలా చెత్తలోనె నిలబడి తింటున్నప్పుడు, తిన్న ప్లేట్స్ ని అప్పటికే పూర్తిగా నిండి పొర్లి పోతున్న డస్ట్ బిన్ లో వేసేటప్పుడు, అడుగుతారు కొత్త కవరు వేయమని. ఇంకోటేంటంటే అక్కడ తినే వాళ్ళంతా మూడొంతులు ఐటీ వుద్యోగస్తులే, బాగా చదువుకున్న వాళ్ళే పాపం ” జాలిగా చెప్పింది.
“ వేగవంతమైన ఈ జీవితంలో వాళ్ళకు ఇవన్నీ ఆలోచించే టైం వుండదే. ఆ క్షణానికి పొట్ట నిండిందా అని మాత్రమే వాళ్ళు చూసుకోగలుగుతారు. కాని నాకో డౌట్ స్వచ్చ్ భారత్ అంటే రోడ్డు మీదా రోడ్డుకి అటు ఇటూ పరిశుభ్రంగా వుండడం, వుంచేలా చూడడం. కాని నువు ఈ బండ్ల వాళ్ళ మీద పడ్డావేంటి?” కుతూహలంగా అడిగాడు.
“అలా అడగండి చెప్తాను. మీరు గమనించారా? ప్రతి పది అడుగులకు ఒక టిఫిన్ బండి కాని, కొబ్బరిబోండాల వాళ్ళు కాని, పూల వాళ్ళు కాని,రొట్టెలు చేసే వాళ్ళు కాని యేదో ఒక వ్యాపారం చేసుకునే వాళ్ళు వున్నారు. మొదలు వాళ్ళ వ్యాపారం వల్ల యేర్పడిన చెత్తా చెదారం రోడ్డుని ఆక్రమించకుండా వాళ్ళు చేయగలిగితే, అలా శుభ్రం చెయ్యమని మనం అంటే కస్టమర్లం పదే పదే చెప్తే వాళ్ళు తప్పక వింటారు. అప్పుడు రోడ్డు మీద నాట్యం చేసే సగం చెత్త తగ్గుతుంది.”
మెచ్చుకుంటే రెచ్చిపోతుందని “అయినా సరే నువు వాళ్ళ జోలికి వెళ్ళనంటేనే నాతో వాకింగ్ కి రా బంగారం” అనునయంగా చెప్పాడు.
ఒక క్షణం ఆలోచించుకుని సరే అంది కాంతం.
“ఆ రూట్ కాకుండా వేరే వెళ్దాము.” డిమాండ్ చేసాడు.
దానికీ సరే అంది తనలో తాను నవ్వుకుంటూ.
రోడ్డు మీద వెళ్తూ యెప్పుడూ చూసేదే అయినా ఈసారి ఇంకా యెక్కువగా గమనించసాగింది.
రోడ్దుకి అటు ఇటూ మంచి కొలతలతో ఫుట్ పాత్ వున్నా కూడా అందరూ రోడ్డు మీదనే నడవాల్సి వస్తున్నది కారణం..ఫుట్ పాత్ అంతా కూడా చెట్లూ చేమలు, చెత్త , బిల్డింగ్ వేస్టేజ్ తో నిండి వున్నది. కొద్దో గొప్పో ఖాళీగా వుంటే దాన్ని వీధి వ్యాపారస్తులు ఆక్రమించుకున్నారు. అందుకని రోడ్డు మధ్యలో నడవాల్సి వస్తున్నది.ఒక్కసారి అదంతా చక్కగా చేస్తే యెలా వుంటుందో వూహించుకుంది.తన వూహలో ఆ వీధంతా కూడా యెంతో అందంగా కనపడుతున్నది.అలా వుండాలంటే అందరూ కూడా ఆలోచించాలి..,ఆచరించాలి.
ఇంతలో కాంతం దృష్టిని స్వీపర్లు ఆకర్షించారు .వాళ్ళు చాలా సుతారంగా చెత్త హర్ట్ అవుతుందే మో అన్నట్లుగా వూడుస్తున్నారు. వాళ్ళకి ఒక పక్కగా యెన్నాళ్ళనుండి తీయలేదో పగిలిన ట్రాష్ బ్యాగ్స్ అందులో నుండి తొంగి చూస్తున్న అన్నిరకాల ట్రాష్ తమ తమ సుగంధాలతో పరిసరాలను చైతన్య పరుస్తున్నాయి. నాలుగైదు కుక్కలు వాటిల్లోనే దొర్లుతున్నాయి. నడిచే వాళ్ళందరూ కూడా ముక్కులు మూసుకుని వాటి పక్కనుండే వెళ్తున్నారు.
కాంతానికి నాలుగు దిక్కుల నుండి స్వచ్చభారత్ నినాదం వినపడసాగింది.యేదో వుత్తేజం, యేదొ చెయ్యాలన్న తపన ముందురోజు వాంతుల్లాగా తన్నుకుని రాసాగింది. నడుస్తున్నదల్లా ఆగిపోయింది..
“యెందుకే ఆగావు?గాభరాగా అడిగాడు.
“ఒక్కక్షణం…” భర్తకు చెప్పి ఆ స్వీపరు దగ్గరకెళ్ళింది.
“చూడమ్మా!” యెందుకైనా మంచిదని చీపురుకి దూరంగా నిలబడింది.
పని ఆపడానికి ఒక కారణం దొరికిందని అలసిపోయిన దానిలా ఆగింది వూడ్చే ఆవిడ.
“ప్రభుత్వం నుండి జీతం తీసుకుంటున్నావు? నీ డ్యూటీ నువు సరిగా చెయ్యాలి కదా? చూడు మీ చుట్టూతా యెంత చెత్త పేరుకుని వుందో?మంచిగా వూడవొచ్చు కదా? ఇలా వుంటేనే అంటు రోగాలు పెరిగేది. అలా రోగాలు వచ్చేవాళ్ళల్లో మేము వుండొచ్చు,లేదా మీరు వుండొచ్చు. అందుకని మీ డ్యూటీ మీరు బాధ్యతగా చేయాలి ” చాలా వినయంగా పొలైట్ గా చెప్పింది.
యెందుకు పిలిచిందో అని ఆగిన ఆ స్వీపరుకి వొళ్ళు మండింది కాంతం సూక్తి సుత్తావళిని వినేసరికి. “పో పోవమ్మా పెద్ద చెప్పొచ్చావు. యేళ్ల తరబడి మేమిలానే చేస్తున్నాము. ఇంతవరకు మమ్మల్ని యెవరూ అడగలేదు. నువ్వేమన్నా మాకు జీతమిస్తున్నవా అడిగేటందుకు? జీతమిచ్చేవాళ్లే అడగరు. నీకేమి పట్టింది?…ఇంక గట్టిగ అన్నవంటే మాపులిక్కడ పడేసి స్ట్రైక్ చేస్తం. యేమనుకున్నవో?” బెదిరించింది.
అదంతా వెర్రిమొహం వేసుకుని చూస్తున్నాడు కనకం.
వాళ్ళతో లాభం లేదని తమ దోవన తాము ముక్కు మూసుకుని నడుస్తున్న వాళ్ళ దగ్గరికి వెళ్ళింది.
“కాంతం! నాకు మాట ఇచ్చావు యెవళ్ళ జోలికి వెళ్ళనని” దీనంగా చూసాడు
“అవును “యెవళ్ళ ” అంటే నిన్న వెళ్ళిన వాళ్ళ జోలికి వెళ్ళనన్నాను కాని వీళ్ళ జోలికి కాదు..” ఈ మాత్రం తెలీదా అన్నట్లు చూసింది.
“వద్దే ఇంటికి వెళదాం రావే” ఇంకా దీనంగా అడిగాడు.
“మీకు దేశం మీద బొత్తిగా ప్రేమ భక్తి లేవు.”
“నీ మీదుందే ప్రేమ. అందరూ నిన్నలా మాట్లాడుతుంటే చూడలేనె కాంతం. మనకెందుకు చెప్పు?”
“అదిగో ఆ మాటే వద్దన్నాను. మనకెందుకేంటి? మీరు ఈ దేశపౌరులు . అయినా మీకెందుకు మీరలా చూస్తూ వుండండి” ధైర్యంగా వెళ్ళింది.
వీళ్ళు మాట్లాడినంత సేపు వీళ్ళను తప్పించుకుని నడుస్తున్నవాళ్లంతా భార్యాభర్తలు యేదో గొడవపడుతున్నరులే అనుకుని వెళ్ళిపోతున్నారు.
కనకంతో మాటలాపి వెళ్ళేవాళ్ళని ఆపింది కాంతం.
“దయచేసి మీ భార్యా భర్తల గొడవలో మమ్మల్ని లాగకండి”ఆగిన వాళ్ళన్నారు మొహమాటపడుతూ..
“మా గొడవేంటి?” అయోమయంగా అడిగారు ఇద్దరూ..
“అదే మీరేదో విషయం గురించి వాదించుకుంటున్నరు కదా?”
ఇద్దరికీ ఒక్కసారిగ నవ్వొచ్చింది.
“సరే మా సంగతి కాదు .దయచేసి కొద్ది సేపు ఆగండి”
“చూడండీ!చెత్త యెలావుందో?” చుట్టూ వున్న చెత్తను చూపుతూ అంది.
వాళ్ళు చుట్టూ చూసి “అవును చెత్త చెత్త లాగే వుంది” అన్నారు.మిగతా వాళ్ళంతా కూడా కోరస్ పాడారు.
“ఇలా వుంటే మీకు బాగుందా?”
“ఇలా వుంటే యెవరికన్నా బాగుంటుందా?” వాళ్ళకు కోపం వచ్చింది
కాంతానికి హుషారొచ్చింది “అందుకే మనం అందరం కలిసి ఈ సమస్య పరిష్కారానికి యేమన్నా చెయ్యాలి.”
“మా కంత తీరిక లేదు” సగం మంది విషయం వినగానే వెళ్ళిపోయారు.
“చూడండీ అందరం తీరిక లేదు అని వెళ్ళిపోతే ఈ సమస్య యెలా పరిష్కారం అవుతుంది?”
ఆ వెంటనే మిగతా సగం మంది వెళ్ళగా ఒకతను మాత్రం ఆగాడు
“యెవరం యెంత చేసినా దానికి పరిష్కారం అంటే ఒకటి ప్రజల్లో మార్పన్నా రావాలి లేదా అందర్నీ భయపెట్టటానికి మన చేతుల్లో పవర్ అన్నా వుండాలి.. పవర్ చేతుల్లో వున్న వాళ్ళందరూ పట్టించుకోరు. మనం యేమీ చేయలేము.” నిన్నటి నుండీ వీళ్ళను గమనిస్తున్న అతను కాంతాన్ని జాలిగా చూస్తూ చెప్పాడు..
*****************
కనకానికి నిద్ర లేదు కాని కాంతాన్నిఆ” పవర్” వుండాలి అన్నదొకటీ అమితంగా ఆకర్షించింది. దాని ఫలితమే కనకారావు కి కళ్ళు బైర్లు కమ్మి కిందపట్టం….
యెలా సంపాయించిందొ తెల్లారేసరికల్లా ఒక ఇన్స్పెక్టర్ డ్రెస్ సంపాయించింది. పైనుండి మిసెస్ కాంతం, యెస్ ఐ….అని ఇంగ్లీషులో రాసిన ఒక బ్యాడ్జ్ కూడా తగిలించుకుంది. ఇంకా ఒక లాఠీ లాంటి కర్ర కూడా…విలాసంగా వూపుకుంటూ…..
కింద పడ్డ కనకాన్ని మళ్లీ తట్టి లేపింది కాంతం.
“కాంతం..కాసిని మంచి నీళ్ళివ్వవే”అడిగాడు.
తెచ్చి కనకం కూర్చోవడానికి సాయం చేసి నీళ్ళ గ్లాస్ ఇచ్చింది.
తాగి గ్లాస్ పక్కన బెట్టి “ కాంతం ఇలా కూర్చో నా పక్కన నీకు కొన్ని మంచి మాటలు చెప్తాను….కాస్త విను ఆ తర్వాత కూడా అల్లానే వెళ్తానంటే నీ ఇష్టం. నీ ఇష్టం యేదన్నా నేనెప్పుడన్నా కాదన్నానా?”ప్రేమగా అడిగాడు.
బుద్దిగా లేదన్నట్లు తల వూపింది.
“నీ ఆశయం చాలా గొప్పది. దానికొక పద్దతి వుంటుంది. మొదటగా యెన్నో యేళ్ళబట్టి ఇక్కడ వుంటున్నాము. నువ్వెవరో కొద్దిమందికైనా తెలిసే వుంటుంది. రాత్రికి రాత్రి నువ్వు ఇన్స్పెక్టర్ అయ్యావంటే యెవరు నమ్మరు..ఇదేమీ సినిమా కాదు. నువ్వీ వేషంతో వెళ్ళి యెవరినన్నా బెదిరించావంటే కడుపుమండిన యెవడో కేసు కూడా పెట్టక్కరలేదు పోలీసులతో చెప్పినా చాలు నిన్ను తీసుకెళ్ళి శాశ్వతంగా కటకటాల్లో తోసేస్తారు. నీ ఆశయం అక్కడ సమాధి, నేనిక్కడ సమాధి కావాల్సిందే”
గభాలున కనకం నోరు మూసింది అశుభం మాట్లాడొద్దన్నట్లు.
చేయి తప్పించి చెప్పసాగాడు “అంచేత కాంతం చెప్పొచ్చేదేమిటంటే.. నువు నిన్న మొన్నా యెన్ని వేషాలు వేసినా అవి నేరాలు కావు. కాని ఇది నేరం వద్దు మనకీ ప్రయత్నాలు.”
“మరెలా?కటకటాల్లోకి వెళ్ళక పోయినా నా ఆశయం సమాధి అయ్యేట్లుందిగా?” నిరుత్సాహపడింది.
“జరిగేదేమిటంటే సూపర్వైజర్ అడగడం లేదని స్వీపర్లు పట్టించుకోరు. తమ పైవాళ్ళు వాళ్ళ గొడవలో వాళ్ళుంటారని సూపర్వైజర్లు పట్టించుకోరు. ప్రభుత్వం అడగడం లేదని అధికారులు పట్టించుకోరు.”
“ప్రజలు అడగడం లేదని ప్రభుత్వం పట్టించుకోదు” పూర్తి చేసింది కాంతం. మెచుకోలుగా చూసాడు .
“కనుక కాంతం దీని గురించి యేమి చెయ్యాలా అన్నది మన కాలనీ వాళ్ళం కొంత మందిమి కలిసి చర్చిద్దాము. ఇది సమిష్టి కృషి.ఒక్కళ్ళతో కాదు …ప్రస్తుతానికి ఆపేసి నాకు మాంచి కాఫీ ఇవ్వు బంగారం” గోముగా అడిగాడు కనకం.
“అయ్యో! ఈ యావలో పడి మీకు కాఫీ ఇవ్వటమే మరిచాను. చిటికెలో తెస్తాను డియర్” తన ఆశయం పూర్తిగా మూతబడదు అన్న హుషారుతో వంటింట్లోకి వెళ్ళింది కాంతం.
“హమ్మయ్య గండం గడిచి పిండం బయటపడింది” నిస్త్రాణగా వెనక్కి వాలాడు కనకం……రెండు రోజులుగా నిద్రలేని కనకారావుకి వెంటనే నిద్ర పట్టింది, కాంతం కాఫీ తెచ్చేలోగానే…

**********శుభం*********

కధ కానిదీ… విలువైనదీ…

రచన: గిరిజ పీసపాటి

“మీరెన్నైనా చెప్పండి. అమ్మాయికి ఇంత చిన్న వయసులో పెళ్ళి చెయ్యడం నాకు అస్సలు ఇష్టం లేదు” అంది నాగమణి, భర్త రామ్మూర్తి కంచంలో అన్నం మారు వడ్డిస్తూ…
“ఇప్పుడు ఈ సంబంధాన్ని కాలదన్నుకుంటే మళ్ళీ ఇంత మంచి సంబంధం మన జన్మలో తేలేము. అబ్బాయి అందంగా ఉంటాడు, ఆస్తి ఉంది, ఏ వ్యసనాలు లేనివాడు, పైగా ఏరి కోరి మనమ్మాయే కావాలనీ, కానీ కట్నం కూడా ఆశించకుండా చేసుకుంటానంటున్నాడు” అంటున్న భర్త మాటలకు అడ్డొస్తూ…
“నిజమే కానీ… అమ్మాయి ఇంకా పదో తరగతి చదువుతోంది. నేను పదమూడేళ్ళకే మిమ్మల్ని చేసుకుని పదహారేళ్ళకే ఇద్దరు పిల్లల తల్లినయ్యాను. కాలేజీ కెళ్ళి చదివి మంచి ఉద్యోగం చెయ్యాలనుకున్న నా ఆశ తీరనే లేదు. అమ్మాయి బాగా చదువుకుంటోంది. దాని చదువు పూర్తయి మంచి ఉద్యోగం వచ్చాక అప్పుడు పెళ్ళి చేద్దామండీ” అంది నాగమణి బ్రతిమాలుతున్న ధోరణిలో.
“నన్ను నువ్వు చిన్న వయసులో పెళ్ళి చేసుకున్న మాట నిజమే అయినా నువ్వు చదువుతానన్న చదువు చెప్పించాను కదా! నావల్ల నీకు వచ్చిన లోటేంటో చెప్పు” అని ఎదురు ప్రశ్న వేసిన భర్తకు ‘ఆర్ధిక స్వాతంత్ర్యం’ అని చెప్దామనుకుని వస్తున్న మాటను గొంతులోనే అణిచిపెట్టి గాఢంగా నిట్టూర్చింది నాగమణి.
వంటింట్లో తల్లిదండ్రుల మధ్య జరిగిన సంభాషణను ముందు గదిలో చదువుకుంటూ విన్న హిమజ ఇక చదువు మీద దృష్టి పెట్టలేక ఆలోచనల్లోకి జారిపోయింది.

*************

నాగమణి, రామ్మూర్తి దంపతులకు ఇద్దరు సంతానం. మొదట కూతురు హిమజ పదో తరగతి, తరువాత కొడుకు కృష్ణ ఎనిమిదో తరగతి చదువుతున్నారు. రామ్మూర్తి ఒక గవర్నమెంట్ కాలేజ్‌లో సీనియర్ గుమస్తాగా పని చేస్తున్నాడు.
ఆరునెలల క్రితం ఒక దూరపు బంధువుల ఇంట్లో పెళ్ళికి కుటుంబ సమేతంగా హాజరయ్యాడు రామ్మూర్తి. అక్కడ రామ్మూర్తి కూతురు హిమజని పెళ్ళి కూతురి పెదనాన్న కొడుకు అయిన మధు చూసి ఇష్టపడి రామ్మూర్తి బావమరిది ప్రసాదరావుతో పెద్దల ద్వారా కబురు చెయ్యడం, ప్రసాదరావు వారి కుటుంబ విషయాలు, అబ్బాయి గుణగణాలు విచారించి హిమజకు తగిన వరుడిగా భావించి, రామ్మూర్తి దంపతులకు ఈ సంబంధం వివరాలు చెప్పడం, రామ్మూర్తి అంగీకరించి పెళ్ళి చూపులకు తగిన ముహూర్తం చూసుకుని వాళ్ళకు కబురు చెస్తామని చెప్పడం చకచకా జరిగిపోయాయి. మధుకి, హిమజకి వయసులో ఎనిమిదేళ్ళ వ్యత్యాసం ఉన్నా అదో పెద్ద అడ్డంకిగా కనిపించలేదు ఇరువైపుల వారికీ.
పెళ్ళి చూపుల తతంగం కేవలం నామ మాత్రమేననీ, అందరికీ పిల్ల నచ్చిందనీ హిమజ పదవ తరగతి పరీక్షలు అయాక పెళ్ళి చూపులు, నిశ్చయ తాంబూలాలు ఒకసారే జరిపిద్దామని అబ్బాయి కోరిక మేరకు వాళ్ళు తిరిగి కబురు చెయ్యడంతో ఆగిపోయాడు రామ్మూర్తి.
హిమజ చాలా అందంగా ఉంటుంది. బాగా చదువుతుంది. నెమ్మదిగా, వద్దికగా ఉంటుంది. బాగా బిడియస్తురాలు. కృష్ణ ఇందుకు పూర్తి వ్యతిరేకంగా ఉంటాడు. బాగా అల్లరి చేస్తాడు. ఎవరితోనైనా ఇట్టే కలిసిపోతాడు.
హిమజకు మర్నాటి నుండి పరీక్షలు ప్రారంభం కానుండడంతో మళ్ళీ తెరమీదకు వచ్చింది ఈ వ్యవహారం. ఎలాగైనా హిమజను కనీసం డిగ్రీ వరకూ అయినా చదివించి తన కాళ్ళమీద తను నిలబడ్డాకే పెళ్ళి చేద్దామని చెప్పి భర్తను ఒప్పించే ప్రయత్నంలో పూర్తిగా విఫలమైంది నాగమణి.

************

హిమజ పదవతరగతి పరీక్షలు రాయడం, మంచి మార్కులతో ఉత్తీర్ణత సాధించడంతో వారం రోజుల్లో మంచి ముహూర్తం ఉందనీ, నిశ్చితార్థం చేసుకుందామని బావమరిది చేత అబ్బాయి తల్లిదండ్రులకు కబురు చేసాడు రామ్మూర్తి.
కానీ, అబ్బాయి తాతగారు స్వర్గస్తులవడం వలన ఏటి సూతకం అయ్యే వరకూ వీలుకాదని తిరిగి కబురు మోసుకొచ్చాడు ప్రసాదరావు.
“ఎలాగూ ఏడాది సమయం ఉంది కదా. అమ్మాయిని ఇంటర్లో జాయన్ చేద్దాం. ఇంట్లో ఉండి చేసేదేముంది” అన్న నాగమణి మాటకి ఏ కళనున్నాడో వెంటనే వప్పుకుని తను పనిచేసే కాలేజ్ లోనే హిమజను ఇంటర్లో జాయిన్ చేసాడు రామ్మూర్తి.
హిమజ ఇంటర్ ఫస్టియర్ కూడా ప్రధమ శ్రేణిలో ఉత్తీర్ణురాలవడం, మధు తండ్రి ఏటి సూతకం తీరిపోయింది కనుక నిశ్చితార్థం ముహూర్తం పెట్టించమని కబురు చేయడం జరిగిపోయింది.
ఇంటి పురోహితుడిని కలసి ముహూర్తం పెట్టించుకుని వస్తానని వెళ్ళిన భర్త కాళ్ళీడ్చుకుంటూ, నీరసంగా తిరిగి రావడంతో తాగడానికి మంచినీళ్ళు అందిస్తూ “ఏం జరిగిందండీ!? ముహూర్తం ఏరోజున పెట్టించారు?” అంటూ అడిగింది నాగమణి.
“ఇద్దరి జాతకాల ప్రకారం ఇప్పట్లో ముహూర్తం కుదరలేదు మణీ! సరిగ్గా ముహూర్తం కుదిరే సమయానికి మూఢాలు, తరువాత శూన్య మాసం మొదలైపోతోంది” అంటూ సమాధానం ఇచ్చాడు రామ్మూర్తి. ఇదే విషయాన్ని అబ్బాయి తండ్రికి కబురు చేయగా వారి ఇంటి పురోహితుడు కూడా ఇదే విషయాన్ని చెప్పాడని చెప్పారు.
మళ్ళీ కొన్నాళ్ళు పెళ్ళి ఊసు లేకపోవడంతో ఇంటర్ సెకెండ్ ఇయర్లో జాయిన్ అయి చదువుకోసాగింది హిమజ.
మూఢాలు, శూన్యమాసం గడిచాక పదిహేను రోజుల్లో మంచి ముహూర్తం చూసి అబ్బాయి తండ్రికి కబురు చేసాడు రామ్మూర్తి.
వీళ్ళు ఆ ఏర్పాట్లలో మునిగి ఉండగా ఒకరోజు అబ్బాయి పెళ్ళి శుభలేఖతో పాటు ఒక పెద్ద ఉత్తరాన్ని జత చేసి పంపాడు మధు తండ్రి. ఉత్తరం చదివి, పెళ్ళి శుభలేఖ చూసి మ్రాన్పడిపోయి అక్కడే ఉన్న కుర్చీలో కూలబడిపోయిన రామ్మూర్తిని చూసి “ఏమయిందండీ!?” అంటూ ఆదోళనగా ప్రశ్నించిన నాగమణి చేతిలో ఉత్తరంతో సహా శుభలేఖను పెట్టి, భార్య ముఖం చూడలేనట్లుగా గబగబా చెప్పులు తొడుక్కొని బయటకు వెళ్ళిపోయాడు రామ్మూర్తి.
ఆత్రంగా ఉత్తరం విప్పి చదివి, దానితో జతపరిచిన శుభలేఖను కూడా చూసి మనసులో ఏమూలో కాస్త బాధగా అనిపించినా, ఎక్కువగా సంతోషముగానే అనిపించి దేవుడికి మనసులోనే కృతజ్ఞతలు తెలుపుకుంది నాగమణి.
అప్పుడే కాలేజ్ నుండి ఇంటికి వచ్చిన హిమజతో “నీకా పెళ్ళి సంబంధం తప్పిపోయింది హిమజా! ఇక ఏ టెన్షన్ లేకుండా నీ చదువును హాయిగా కొనసాగించు” అంటూ చెప్పింది నాగమణి.
“అవునా! ఎలా!? అసలు ఏం జరిగిందమ్మా?” అంటూ అడిగిన హిమజతో “అబ్బాయికి ఒక వితంతువు అయిన చెల్లెలు ఉంది కదా! ఆ అమ్మాయిని చేసుకోవడానికి ఒక మంచి సంబంధం వచ్చిందట. కానీ, వాళ్ళు తమ అమ్మాయిని మధు చేసుకునేటట్లయితేనే ఈ అమ్మాయిని తమ కోడలుగా చేసుకుంటామని షరతు పెట్టారట. దీనినే కుండ మార్పిడి పధ్ధతి అంటారు. అదే విషయం వివరిస్తూ, క్షమాపణలు కోరుతూ ఉత్తరం, శుభలేఖ పంపారు మధు నాన్నగారు” అంటూ వివరించింది నాగమణి.
హిమజ కళ్ళముందు లీలగా ఆ అబ్బాయి ముఖం కదలాడింది. పెద్ద పెద్ద కళ్ళు, మంచి పొడుగు, పొడుగుకి తగ్గ లావుతో, పచ్చటి మేనిఛాయతో అందంగా ఉంటాడు. కానీ, హిమజకి కూడా అప్పుడే పెళ్ళి ఇష్టం లేదు. చిన్నప్పటి నుండి తన ధ్యాస ఒక్కటే. చదువు, చదువు, చదువు అంతే. చదువు తప్ప మరో ధ్యాస లేని హిమజ కూడా ఈ వార్తకి సంతోషించింది.
మధు, అతని చెల్లెలు ఇద్దరి పెళ్ళిళ్ళూ నిర్విఘ్నంగా జరిగిపోయాయని, తమ కుటుంబం తరపున తాను ఆ వివాహాలకు హాజరయ్యానని చెప్పాడు రామ్మూర్తి బావమరిది ప్రసాదరావు.

************

హిమజ ఇంటర్ పూర్తి చేసి డిగ్రీలో జాయిన్ అయిన వారం రోజులకి వారి ఇంటి ముందు ఒక లారీ ఆగడం, కొందరు కూలీలు అందులోంచి సామాన్లు దించడం చూసిన నాగమణి “పక్క పోర్షన్లోకి ఎవరో అద్దెకు దిగుతున్నట్లున్నారు. ఎలాటి వాళ్ళో ఏమిటో” అంటూ బయటకు వెళ్ళింది.
పక్క ఇంటి గుమ్మం ముందు నిలబడిన ఒకావిడ నాగమణిని చూసి పలకరింపుగా నవ్వి “మేము ఈ వాటాలోకి అద్దెకు దిగుతున్నామండీ! కొంచెం ఏమీ అనుకోకుండా ఒక బిందెడు మంచినీళ్ళు ఉంటే ఇస్తారా? రేపు కుళాయి వచ్చే వరకూ మాకు కాస్త తాగడానికి కావాలని అడుగుతున్నాను” అంది మొహమాటంగా.
“అయ్యో! ఇందులో అనుకోవడానికి ఏముందండీ!? నేను కూడా ఆ విషయం అడుగుదామనే బయటకు వచ్చాను” అంది నాగమణి లౌక్యంగా. లోపలి నుండి ఈ సంభాషణ విన్న హిమజ, తల్లి మంచినీళ్ళు ఇవ్వడానికి లోపలికి రాగానే తల్లిని చూసి నవ్వాపుకోలేక ఒకటే నవ్వసాగింది.
“హుష్. ఏమిటా నవ్వు? ఆవిడ వింటే బాగోదు” అని హిమజను మందలిస్తూనే నీళ్ళ బిందె తీసుకుని బయటకు వెళ్ళి ఆవిడకు అందిస్తూ… “నా పేరు నాగమణి. మీ పేరు తెలుసుకోవచ్చా వదిన గారూ!” అంటూ వరుస కలిపింది.
“నా పేరు కృష్ణవేణి. మీ అన్నయ్యగారు ఇఎస్ఐ లో పని చేస్తారు. మాకు ఒక అమ్మాయి, అబ్బాయి సంతానం. అమ్మాయికి పెళ్ళి చేసాము. గుంటూరులో ఉంటుంది. పేరు సులోచన. అబ్బాయి డిగ్రీకి వచ్చాడు. పేరు శ్రీకర్. మేము విజయవాడ నుండి ట్రాన్సఫర్ మీద ఈ ఊరు వచ్చాము. మావారికి తెలిసిన ఆయన ద్వారా ఈ ఇల్లు కుదిరింది. మాకు ఈ ఊరు, పరిసరాలు కొత్త” అంటూ తమ వివరాలన్నీ ఏకరువు పెట్టింది ఆవిడ.
“మీకే సహాయం కావాలన్నా మమ్మల్ని అడగండి. మొహమాట పడకండి. ఈరోజుకి మీకు భోజనం నేను వండేస్తాను. మీరు హైరానా పడకండి” అన్న నాగమణితో “మీకెందుకు వదినగారూ శ్రమ. మేము హోటల్లో తినేస్తాము” అంది కృష్ణవేణి.
“ఇందులో శ్రమ ఏముంది వదినగారూ… మీకు ప్రత్యేకంగా వండాలా, పెట్టాలా? మాకు ఎలాగూ చేస్తాను. మీకోసం మరో గుప్పెడు బియ్యం ఎక్కువ వేస్తాను. అంతేగా! ఈలోపు మీరు సామాను సర్దుకోండి” అని చెప్పి లోపలికి వచ్చి వంటపనిలో పడింది నాగమణి.
ఈలోగా రామ్మూర్తి కూడా వాళ్ళ సామాను దింపించే పనిలో కృష్ణవేణి భర్త వెంకట్రావుకు సహాయం చెయ్యసాగాడు.

**********

వెంకట్రావు అభ్యర్ధన మేరకు వాళ్ళబ్బాయి శ్రీకర్ కి తమ కాలేజ్ లోనే తన పలుకుబడిని ఉపయోగించి సీటు వచ్చేలా చేసాడు రామ్మూర్తి. శ్రీకర్, హిమజల గ్రూప్ ఒకటే కావడంతో ఇద్దరూ ఒకే క్లాస్‌లో చదవసాగారు. తను మిస్ అయిన క్లాసుల నోట్స్ హిమజను అడిగి రాసుకున్నాడు శ్రీకర్. హిమజ తమ్ముడు కృష్ణకి, శ్రీకర్ కి మంచి స్నేహం కుదిరి ఇద్దరూ కలిసి క్రికెట్ మాచ్ లు ఆడడానికి వెళ్ళేవారు.
ఈ విధంగా రెండు కుటుంబాల మధ్య స్నేహం బాగా బలపడి, సినిమాలకి, పిక్నిక్ లకి కలిసి వెళ్ళేవారు. హిమజ మాత్రం సహజంగా బిడియస్తురాలు కావడంతో అవసరానికి మీచి ఎవరితోనూ మాట్లాడేది కాదు.
కాలం వేగంగా గడిచిపోయి హిమజ, శ్రీకర్ ల డిగ్రీ పూర్తవడం, కృష్ణ డిగ్రీ మొదటి సంవత్సరంలోకి అడుగుపెట్టడం జరిగిపోయింది.
డిగ్రీ పూర్తి చేసిన హిమజ పిజి చెయ్యడానికి యూనివర్సిటీలో జాయిన్ అవుతానని అడగితే “మన కుటుంబంలో ఈమాత్రం చదవడమే ఎక్కువ. ఇంతకన్నా నువ్వు పెద్ద చదువు చదివితే నీకన్నా ఎక్కువ చదివిన కుర్రాడిని నీకు భర్తగా నేను తేలేను. ఇక నీకు మంచి సంబంధం చూసి పెళ్ళి చేద్దామని అనుకుంటున్నాను” అంటూ రామ్మూర్తి తేల్చి చెప్పడం, నాగమణి వప్పించడానికి చేసిన ప్రయత్నం విఫలం కావడంతో హిమజ చదువు ఆగిపోయింది.

***********

శ్రీకర్ ఆంధ్రా యూనివర్శిటీలో పిజి చెయ్యసాగాడు.
ఒకరోజు రామ్మూర్తి, వెంకట్రావులు మాట్లాడుకుంటూ ఉండగా “మీ బంధువులలో ఎవరైనా హిమజకు తగిన సంబంధం ఉంటే చెప్పండి బావగారూ! అమ్మాయిని మూడు సంవత్సరాల నుండి మీరు చూస్తూనే ఉన్నారు. నేను ప్రత్యేకించి మీకు చెప్పడానికి ఏముంది?” అని అడిగిన రామ్మూర్తితో “అమ్మాయికేమండీ అన్నయ్య గారూ! మహాలక్ష్మిలా ఉంటుంది. చిదిమి దీపం పెట్టుకోవచ్చు” అంది పక్కనే ఉన్న కృష్ణవేణి.
“అలాగే బావగారూ! నా చెవిన వేసారు కదా! ఇక మీరు నిశ్చింతగా ఉండండి. అమ్మాయికి తగిన వరుడిని చూసే బాధ్యత నాదీ” అంటూ భరోసా ఇచ్చాడు వెంకట్రావు.
ఆరోజు రాత్రి భోజనాలయాక “ఏమండీ! హిమజ మీద మీ అభిప్రాయం ఏమిటి? అనడిగిన భార్య మాటకు “మంచి పిల్ల. ఏ అబ్బాయికి ఇల్లాలవుతుందో గానీ అలాటి భార్యను పొందాలంటే బంగారు పూలతో పూజ చేసి ఉండాలి” అన్నాడు వెంకట్రావు.
“ఆ అబ్బాయి మన అబ్బాయే ఎందుకు కాకూడదు” అన్న భార్య మాటకు బిత్తరపోయి “ఏమిటి కృష్ణా! నువ్వు అనేది? అబ్బాయి, అమ్మాయి ఒకే ఈడువాళ్ళు. కనీసం సంవత్సరం అయినా తేడా లేదు” అన్న వెంకట్రావుతో “నా మనసులో ఏడాది నుండి ఈ కోరిక ఉందండీ. ఇన్నాళ్ళకు సమయం వచ్చింది కనుక బయటకు చెప్పాను. ఒకే ఈడు వాళ్ళు అయినా మన అబ్బాయి అమ్మాయి కన్నా ఆరు నెలలు పెద్దవాడే కదా!?” అన్న కృష్ణవేణి మాటలకు “సరే అబ్బాయి అభిప్రాయం ఏమిటో? వాడిని కూడా ఒకమాట అడగాలి కదా” అన్న భర్తతో “శుభస్య శీఘ్రం. లేటెందుకు ఇప్పుడే అడుగుదాం” అంటూ తన గదిలో చదువుకుంటున్న కొడుకు దగ్గరకు వెళ్ళి కాసేపు ఆమాట ఈమాట చెప్పి “నాన్నా శ్రీ! మన హిమజ మీద నీ అభిప్రాయం ఏమిటి? రామ్మూర్తి అంకుల్ హిమజకి పెళ్ళి చేసేద్దామని అనుకుంటున్నారు. ఆ అమ్మాయిని మా కోడలిని చేసుకోవాలని నేను, మీ నాన్నగారు అనుకుంటున్నాం. నీకు కూడా ఇష్టం అయితే వాళ్ళ అభిప్రాయం కనుక్కోవచ్చు” అంటూ అసలు విషయం చెప్పింది కృష్ణవేణి.
అంతా విన్న శ్రీకర్ “హిమజ అంటే నాకు చాలా ఇష్టం అమ్మా. పెళ్ళంటూ చేసుకుంటే హిమజనే చేసుకోవాలని నేనెప్పుడో నిశ్చయించుకున్నాను. హిమజతో ఈ విషయం చెప్పి తన అభిప్రాయం కూడా తెలుసుకోవాలని ఎన్నో సార్లు అనుకుని కూడా అడిగితే కాదంటుందమో అనే సంశయంతో ఆగిపోయాను. హిమజ నాకు భార్య కాకపోతే ఇక జీవితంలో పెళ్ళే చేసుకోకూడదని నిశ్చయించుకున్నాను” అంటూ హిమజను తను ఎంతగా ప్రేమిస్తున్నాడో తల్లికి చెప్పాడు శ్రీకర్.
శ్రీకర్ నిర్ణయానికి సంతోషం, భయం కూడా కలిగాయి కృష్ణవేణికి. ఒకవేళ వాళ్ళకు శ్రీకర్ నచ్చకపోతే… ఆ ఆలోచనకే‌ భయపడిన కృష్ణవేణి భర్తకు అదే విషయం చెప్పి “ఎలాగైనా వాళ్ళను ఒప్పించాలి. రేపెలాగూ మంచిరోజు. రేపే వాళ్ళతో మాట్లాడదాం” అని చెప్పింది.

***********

మర్నాడు అనుకున్నట్లుగానే కృష్ణవేణి, వెంకట్రావు దంపతులు రామ్మూర్తిని, నాగమణిని కలిసి తమ అభిప్రాయం చెప్పడం వీళ్ళకు కూడా ఏ అభ్యంతరం లేకపోవడంతో హిమజని కూడా ఒక మాట అడగడం, హిమజ కూడా సరేననడం జరిగిపోయింది.
తన తల్లిదండ్రులు ఏ వార్తతో వస్తారా అని ఇంట్లోనే ఆదుర్దాగా ఎదురు చూస్తున్న కొడుకు నోటిలో గుప్పెడు పంచదార పోసి శుభవార్త చెప్పింది కృష్ణవేణి.
ఒకరోజు ఎవరూ లేని సమయం చూసి హిమజతో “నువ్వు మనస్పూర్తిగా ఈ పెళ్ళికి ఒప్పుకున్నావా? లేక ఆంటీ, అంకుల్ నిన్ను బలవంతంగా ఒప్పించారా?” అనడిగిన శ్రీకర్ తో “అదేమీ లేదు. అమ్నానాన్నలు ఏది చేసినా నా మంచి కోసమే అని నమ్ముతాను. కాకపోతే ఇంకా చదువుకోవాలని అనుకున్నాను. అది ఎలాగూ కుదరలేదు. పేపర్లో ఒక ప్రైవేట్ కంపెనీలో ఉద్యోగ ప్రకటన పడితే దరఖాస్తు చేసాను. వారి నుండి ఇంటర్వ్యూకి రమ్మని లెటర్ వచ్చింది. అమ్మ సమయం చూసి నాన్నను ఒప్పిస్తానంది. ఇప్పుడు మీతో పెళ్ళి కుదిరింది కనుక మీకు అభ్యంతరం లేకపోతే…” అంటూ మధ్యలో మాట ఆపేసిన హిమజతో “ఇంత మాత్రానికేనా? తప్పకుండా ఇంటర్వ్యూకి వెళ్ళు. నేనే దగ్గరుండి తీసుకెళ్ళి తీసుకొస్తాను. నువ్వు ఉద్యోగం చేసినా నాకు ఏ అభ్యంతరం లేదు. పెద్దవాళ్ళతో నేను మాట్లాడతాను” అంటూ భరోసా ఇచ్చాడు శ్రీకర్. ఇద్దరూ కాసేపు మనసు విప్పి ఒకరి అభిప్రాయాలు, అభిరుచులు మరొకరితో పంచుకున్నారు.
మాట ఇచ్చినట్లుగానే పెద్దవాళ్ళను ఒప్పించి హిమజను ఇంటర్వ్యూకి తీసుకెళ్ళడం, ఆ ఉద్యోగం హిమజకు రావడం, ఉద్యోగంలో జాయిన్ అవడం జరిగిపోయాయి.
కాబోయే అల్లుడికి, వియ్యాలవారికి అభ్యంతరం లేకపోవడంతో రామ్మూర్తి, నాగమణి కూడా చాలా సంతోషించారు.
శ్రీకర్ చదువు ఆపేసి హిమజ చేస్తున్న కంపెనీలోనే ఉద్యోగంలో చేరాడు. ఆరు నెలలలోనే ఒక మంచి ముహూర్తంలో శ్రీకర్, హిమజల పెళ్ళి జరిగిపోయింది.
పెళ్ళయ్యాక హిమజకు బాగా చదువుకోవాలని ఉన్న కోరికను తీరుస్తూ ప్రైవేటుగా పిజి చదివించాడు శ్రీకర్. అనుకూలమైన భర్త, కన్న కూతురిలా చూసుకునే అత్తమామలు, ఇంటి పక్కనే పుట్టిల్లు ఇలా హిమజ జీవితం ఆనందంగా సాగిపోతోంది.
కాలం గిర్రున తిరిగిపోతోంది. అంతా సాఫీగానే ఉన్నా ఒక్కటే లోటు హిమజని వేధించసాగింది. పెళ్ళయి తొమ్మిదేళ్ళు అయినా సంతాన భాగ్యం ఇంకా కలగలేదు. ఇద్దరూ డాక్టర్ కి చూపించుకుని అన్ని పరీక్షలు చేయించుకున్నారు. ఇద్దరి లోనూ ఏలోపం లేదనీ… కొందరికి ఇలా జరిగి లేటుగా పిల్లలు పుడతారనీ చెప్పారు డాక్టర్లు. అత్తగారు, తల్లి ఎంత ఓదారుస్తున్నా, మనిద్దరం ఒకరికొకరం పిల్లలమే కదా!? మనకి వేరే పిల్లలెందుకు? అని భర్త మరపించే ప్రయత్నం చేస్తున్నా హిమజ సంతానం కోసం మందులు వాడుతూనే… పూజలు, వ్రతాలు, ఉపవాసాలు చెయ్యసాగింది.

****************

“ఛీఛీ… దరిద్రగొట్టు పెళ్ళి చేసి నా గొంతు కోసారు. ఒక సుఖమా, సంతోషమా?” అంటూ గట్టిగా వినిపించిన భార్య గొంతు వింటూ రోజూ ఉన్నదే కదా! కొత్తేముంది? అనుకుంటూ భోజనం చేస్తున్నాడు అప్పుడే షాప్ క్లోజ్ చేసి మధ్యాహ్నం భోజనానికని ఇంటికి వచ్చిన మధు. “ఎన్నంటే ఏం లాభం? దున్నపోతు మీద వాన చినుకే” మధు నుండి సమాధానం రాకపోవడంతో తిరిగి అంది మధు భార్య కమల.
మధు పెళ్ళి జరిగి అప్పటికి పన్నెండు సంవత్సరాలు దాటింది. హిమజను ఇష్టపడినా చెల్లెలి జీవితం కోసం కమలను పెళ్ళి చేసుకున్న మధు మానసికంగా కమలతో జీవతాన్ని పంచుకోవడానికి సిద్ధపడ్డాడు. హోల్సేల్ మెడికల్ షాప్ ఓపెన్ చేసి బిజినెస్ మొదలు పెట్టాడు. పెళ్ళయిన మూడేళ్ళకే ఇద్దరు ఆడపిల్లలకు తండ్రి అయాడు మధు. సంతానం కలిగే వరకూ బాగానే ఉన్న కమల రాను రానూ తనకే తెలియని అసంతృప్తితో చిన్న చిన్న విషయాలకే అరవసాగింది.
తమ ఫామిలీ డాక్టర్ని సంప్రదించిన మధుతో కొందరికి డెలివరీ అయాక ఇలా జరుగుతుందని, మానసిక వైద్య నిపుణుడిని కలవమని సలహా ఇచ్చింది ఆవిడ. అదే విషయం కమలకి చెప్తే నాకేమైనా పిచ్చా అంటూ అప్పటినుండి ఇంకా సాధించసాగింది. కమల తల్లిదండ్రులతో ఇదే విషయం చర్చించి ట్రీట్‌మెంట్ తీసుకోవడానికి ఒప్పించమని అడిగితే వాళ్ళు కూడా “లక్షణంగా ఉన్న అమ్మాయిని నీకిచ్చి పెళ్ళి చేస్తే పిచ్చిదానిగా మార్చి, వదిలించుకుని, నీకు నచ్చిన ఆ పిల్లని రెండో పెళ్ళి చేసుకుందామని అనుకుంటున్నావేమో? అదే జరిగితే నీ అంతు చూస్తాం. నీ చెల్లెలు మా ఇంటి కోడలని మర్చిపోకు” అంటూ నానా దుర్భాషలూ ఆడి కమలని మరింత ఎగదోసారు.
పిల్లలు ప్రస్తుతం శెలవులని ఊరిలోనే ఉన్న వారి ఇంటికే వెళ్ళారు.
“డబ్బు సర్దుబాటు అయిందా?” గదిలో నుండి రివ్వున వచ్చి కోపంగా అడిగిన భార్యతో “లేదు కమలా! రెండు రోజులు ఓపిక పట్టు. రావలసిన డబ్బు వస్తుంది. ఇస్తాను” అనునయంగా చెప్పాడు మధు. రెండు రోజుల వరకూ నాకు నచ్చిన నక్లెస్ ఆ షాపులో ఉండొద్దూ… అసలే చాలా మంచి డిజైన్. ఇంకెవరి దృష్టిలోనైనా పడితే ఎగరేసుకుపోతారు” అన్న కమలతో “అయితే ఒక పని చెయ్యి. ముందు కొంత డబ్బు కట్టి నీకోసం అట్టేపెట్టమని చెప్పు. మిగితా డబ్బు తరువాత కట్టి కొనుక్కోవచ్చు” అన్నాడు మధు.
“మీపాటి తెలివి నాకు లేదనుకుంటున్నారా? నేను షాప్ వాళ్ళను అడిగాను. వాళ్ళు కుదరదన్నారు” అంది.
“నా ప్రయత్నం నేను చేసాను కమలా! ఒక్క రెండు రోజులు అంతే” అంటున్న మధు మాటలకు మధ్యలోనే అడ్డు తగులుతూ “పాడిన పాటే పాడతారేం? మీ మాట మీదేనన్నమాట!? సరే అయితే నేను మా ఇంటికి వెళ్ళి నాన్నగారిని డబ్బు అడుగుతాలెండి. మీరెప్పుడు నా ముచ్చట తీర్చారు కనుక” అంటూ చెప్పులు వేసుకుని విసురుగా వెళ్ళిపోయింది కమల.
నిశ్చేష్టుడై తింటున్న అన్నంలో చెయ్యి కడిగేసుకున్నాడు మధు. ఇప్పుడు తను అత్తవారింటికి వెళ్ళి అందర్నీ బ్రతిమాలి మళ్ళీ తనవల్ల కమలకు ఏలోటూ రాదని హామీ ఇస్తే గాని కమల రాదు, వాళ్ళు కూడా పంపరు. ఇలా జరగడం ఇది ఎన్నోసారో? అదృష్టవశాత్తు తన చెల్లెలి భర్త ఉద్యోగం వీళ్ళకి దూరంగా హైదరాబాదులో కావడంతో చెల్లెలి జీవితం సుఖంగా సాగిపోతోంది. అది చాలు తనకు.
పిల్లలు పుట్టాక ఖర్చులు పెరగడం, భార్య కూడా బాగా ఖర్చుదారి మనిషి కావడంతో బిజినెస్ కోసం పెట్టిన డబ్బు కాస్త కాస్తగా ఇంటి ఖర్చులకు వాడడం మొదలుపెట్టాడు. దాంతో బిజినెస్ దెబ్బతింది. కనపడిన చీరలు, నగలు, ఇంటి సామాను అవసరం లేకపోయినా కొటుంది కమల.
తండ్రిని కాస్త పొలం అమ్మి డబ్బు సర్దమని అడగడం, ఇప్పటికే బిజినెస్ అంటూ చాలా తీసుకున్నావు. మిగిలినది నా తదనంతరం మాత్రమే పంచుకోమని ఆయన నిష్కర్షగా చెప్పడంతో ఆర్ధిక సమస్యలతో ఇబ్బంది పడుతున్నాడు మధు.
భార్యని బ్రతిమాలుకుని ఇంటికి తీసుకుని వద్దామని, వస్తామంటే పిల్లల్ని కూడా తీసుకొద్దామని అత్తవారింటికి బయలుదేరాడు మధు.

***********

ముందు వసారాలోనే వాలు కుర్చీలో కూర్చుని ఉన్న మామగారు మధుని చూసి కూడా పలకరించకుండా చేతిలో ఉన్న దినపత్రికలో తలదూర్చాడు. ఆ తిరస్కారానికి మనసు చివుక్కుమనిపించినా “బాగున్నారా మామయ్య గారూ” అంటూ నమస్కరించాడు మధు.
“ఆఁ… ఏంబాగులే నాయనా! నీలాటి అల్లుడు దొరికాక” అంటూ తిరస్కారంగా సమాధానం చెప్పిన మామగారి మాటలను పట్టించుకోనట్లు నటిస్తూ “కమల ఏదీ! లోపల ఉందా!?” అంటూ చనువుగా లోపలికెళ్ళబోయిన మధుకి ఎదురొచ్చిన అత్తగారు “ఎందుకు నాయనా దాన్ని ఇంకా ఏడిపించడానికా? పాపం బిడ్డ ఒక్కర్తీ మండుటెండల్లో ఇంత దూరం వచ్చింది. వచ్చిన దగ్గర నుండి ఒకటే ఏడుపు. ఎందుకమ్మా అంటే సమాధానం చెప్పదు. నువ్వే ఏడిపించి ఉంటావు? లేకపోతే అది అంత బాధ పడుతుందా?” అంటూ సాగదీస్తున్న అత్తగారితో…
“నేనేమీ అనలేదండీ. డబ్బు కావాలని అడిగింది. రెండు రోజుల్లో సర్దుబాటు చేస్తానని చెప్పాను. మా నాన్నగారిని అడిగి తెచ్చుకుంటానని వచ్చింది. అంతే జరిగింది” అన్నాడు మధు.
“నీకు మా అమ్మాయంటే మొదటి నుండి ఇష్టం లేదు. అందుకే దాన్ని ఇంత హింస పెడుతున్నావు. మీ అమ్మానాన్నలను, మధ్యవర్తలను తీసుకుని రా. వాళ్ళతో అన్ని విషయాలు మాట్లాడి కాని అమ్మాయిని, పిల్లలని పంపము” అంటూ తెగేసి చెప్పి ముఖం మీదే తలుపులు వేసేసారు వాళ్ళు.

మధు ఈ అవమానాన్ని అస్సలు తట్టుకోలేకపోయాడు. అమ్మానాన్నలకు చెప్పినా చెల్లెలి కోసం రాజీ పడమని చెప్తారు తప్ప వాళ్ళు రారు. ఇక మధ్యవర్తులను తీసుకురావడం అంటే కుటుంబం పరువు వీధిలో పెట్టుకోవడమే. వీళ్ళు ఎంత చెప్పినా మాట వినేలా లేరు. కమలకి వాళ్ళ అమ్మానాన్నలు నచ్చచెప్తే వస్తుంది. అంతేకాదు వాళ్ళు చెప్తే ట్రీట్‌మెంట్ కూడా తీసుకుంటుంది.
కానీ వాళ్ళకి ఇలాటి విషయాల్లో అవగాహన లేదు. తను చెప్తే వినిపించుకోకపోగా నేను తనని వదిలించుకోవాలని అనుకుంటున్నానని అంటున్నారు. ఇలా ఆలోచిస్తూ ఇంటికి చేరిన మధు వికలమైన మనసుతో బాల్కనీ లోని కుర్చీలో కూలబడిపోయాడు.
అసలు హిమజని చేసుకుని ఉంటే తన జీవితం చాలా హాయిగా సాఫీగా సాగిపోయేది. కమల అన్నయ్య చెల్లిని కోరి చేసుకుంటాననడం, అది కూడా తను కమలను చేసుకుంటేనే అనే షరతు పెట్టడం, అందుకు తను ఒప్పుకోకపోవడంతో చెల్లెలు ఆత్మహత్యకు పాల్పడడం, దాంతో తల్లీ తండ్రీ ఇద్దరూ తాము కూడా చస్తామని బెదిరించడంతో తప్పనిసరి పరిస్థితుల్లో కమలను చేసుకోవలసి వచ్చింది. ఇప్పటికీ హిమజ మీద ప్రేమ తన మనసు లోతుల్లో అలాగే ఉన్నా కమలకి, పిల్లలకి ఏవిషయంలోనూ లోటు చెయ్యలేదు.
అనవసరంగా ఈ విషయాల్లోకి హిమజని కూడా లాగుతున్నారు. కమలని చేసుకున్నాక హిమజని దాదాపు మరిచిపోయే ప్రయత్నమే చేస్తున్నాడు. కానీ, మామగారికి తెలిసిన వాళ్ళు ఎవరో తను హిమజను ఇష్టపడిన విషయం, చెల్లెలి కోసం కమలను చేసుకున్న విషయం చెప్పారట. అప్పటి నుండి అత్తగారు, మామగారు ఇద్దరూ తన మనసు వేరే అమ్మాయి మీద ఉన్నందున తమ కూతురికి అన్యాయం జరిగిందన్న అపోహలో పడిపోయారు. అదే విషయాన్ని కమలకు కూడా చెప్పి తన మనసు కూడా విరిచేసారు.
ఆలోచనలతో బరువెక్కిన బుర్రను ఒక్కసారి విదిలించాడు మధు. ఎదురుగా టీపాయ్ మీద ఉన్న ఫోన్ అందుకుని మామగారి ఇంటికి ఫోన్ చేసాడు. తమ చిన్న కూతురు ఫోన్ ఎత్తడంతో “బాగున్నావా చిన్నారీ!” అంటూ ఆప్యాయంగా పలకరించాడు మధు.
“నీకు మేమంటే ఇష్టం లేదట కదా! ఇంకో పెళ్ళి చేసుకుంటున్నావట కదా! నిజమేనా?” అని కూతురు అడిగిన ప్రశ్నకు నివ్వెరపోయి “ఛఛ. అలా ఎందుకు చేస్తానురా? ఐనా ఎవరు చెప్పారు నీకు” అని అడిగాడు. ఇంతలో ఫోన్లో అత్తగారి గొంతు “నేనే చెప్పాను. ఇంకెప్పుడూ ఫోన్ చెయ్యకు” అంటూ ఠపీమని ఫోన్ పెట్టేసింది.
మనసాగక కసేపాగి మళ్ళీ ఫోన్ చేసాడు. ఈసారి పెద్ద కూతురు మాట్లాడుతూ… “మా అమ్మని వదిలేసి మమ్మల్ని తీసుకెళ్ళిపోదామని చూస్తున్నావట కదా. అమ్మని వదిలి మేమెక్కడికీ రాము”. అంది.
ఆ మాటలకు నిర్ఘాంతపోయిన మధు “ఒక్కసారి అమ్మకి ఫోన్ ఇవ్వమ్మా” అన్నాడు. ఆ పాప కమలకి ఫోన్ ఇవ్వగానే “మళ్ళీ ఎందుకు ఫోన్ చేసావు? నీకు నచ్చిన దానినే కట్టుకుని సుఖంగా ఉండు. మేము చచ్చినట్లే అనుకో” అనడంతో “అవేం మాటలు కమలా. ఐనా నీకొక విషయం చెప్పనా? ఆ అమ్మాయికి పెళ్ళి కూడా అయిపోయింది. అటువంటి అమ్మాయి గురించి అలా మనం మాట్లాడకూడదు” అని మధు అంటుండగానే…
“ఓహో! అయితే ఆ అమ్మాయి వివరాలన్నీ ఎప్పటికప్పుడు తెలుసుకుంటూనే ఉన్నారన్నమాట. దాని మీద మీకు ఎంత ప్రేమ లేకపోతే మన పెళ్ళయ్యాక కూడా దాని గురించే ఆలోచిస్తూ వివరాలు సేకరిస్తారు? సిగ్గు లేని జన్మ. నేను ఇప్పుడే వెళ్ళి మీ మీద పోలీస్ కేస్ పెట్టబోతున్నాను. నన్ను, పిల్లల్ని, మావాళ్ళని మానసికంగా హింసిస్తున్నారని చెప్తాను. జైల్లో చిప్పకూడు తింటే అప్పుడు తెలుస్తుంది పెళ్ళాం విలువ” అంటూ విసురుగా ఫోన్ పెట్టేసింది.
అంతా అయిపోయింది. తను ఇన్నాళ్ళు పడిన కష్టానికి, చేసిన త్యాగానికి ఇదా ప్రతిఫలం? ఇక పరువు నడిబజారులో పడ్డట్టే… ఇంత జరిగాక తన తల్లిదండ్రులు, చెల్లెలి పరిస్థితి ఏంటి? చెయ్యని నేరానికి ఏమిటీ శిక్ష. కమల మొండితనం తనకు బాగా తెలుసు. ఆ మొండితనంతోనేగా తనని కోరి మరీ చేసుకుంది. ఇప్పుడు ఎవరో తనకి బలవంతంగా ఈ పెళ్ళి చేసారని నింద వేస్తోంది. ఆ మొండితనంతోనే తనను సాధిస్తోంది. పోలీస్ స్టేషన్ మెట్లు ఏనాడూ ఎక్కని తన కుటుంబం పరువు ఈనాడు పోయే పరిస్థితి వచ్చింది.
ఇలా ఎంతసేపు ఆలోచిస్తూ ఉండిపోయాడో తెలియదు కానీ… ఈలోగా ఫోన్ మోగితే కమల దగ్గరనుండి అయి ఉంటుంది అనుకుని ఫోన్ ఎత్తిన మధు అవతలి మాటలు విని “ఇప్పుడే వస్తున్నాను” అని చెప్పి ఫోన్ పెట్టేసి ఒంట్లో నవనాడులూ కృంగిపోగా కుర్చీలో వెనక్కి వాలిపోయాడు.
అనుకున్నంతా చేసింది ఈ పిచ్చిది. పోలీస్ స్టేషన్ నుండి ఫోన్ “మీ మీద 498A కేసు నమోదు అయిందనీ, వెంటనే ఇన్స్పెక్టర్ గారు రమ్మంటునన్నారనీ”
తన పరిస్థితికి ఏం చెయ్యాలో పాలుపోని మధు అలా ఆకాశం వైపు శూన్యంలోకి చూస్తూ కూర్చున్నాడు ఏవో ఆలోచనలతో.
ఇంతలో పక్కనే ఉన్న చెట్టు కొమ్మ మీదనుండి ఎగురుకుంటూ వచ్చిన కాకి వీరు బట్టలు ఆరేసుకునే దండెం మీద కూర్చుంది ఠీవిగా. ఆ దండానికి మూరెడు దూరంలో ఉన్న హై పవర్ కరెంట్ తీగలను చూసి ఆలోచనలో పడ్డాడు మధు.
తన ఆలోచన ఎంత వరకూ సరైనది? తను ఒక్కడు లేకపోతే అందరూ హాయిగా ఉంటారు. చెల్లెలి జీవితం బాగుంటుంది. ముఖ్యంగా కమల, పిల్లలు సుఖపడతారు. కమల వాళ్ళ అమ్మానాన్నలు వాళ్ళకు ఏలోటూ రానీయరు. అలాగే తన తల్లిదండ్రులు కూడా వాళ్ళకు అండగా ఉంటారు. అనుకుంటూ ఒక్కో అడుగే పిట్టగోడ దగ్గరగా వేయసాగాడు.
ఆఖరిసారిగా అన్నట్లు కళ్ళు మూసుకుని భగవంతుడిని ప్రార్ధించాడు. తన జీవితంలో ఏదీ అనుకున్నది అనుకున్న విధంగా జరగలేదు. కనీసం ఇప్పుడైనా తన కోరిక నెరవేర్చమని వేడుకున్నాడు. ఆఖరిసారిగా అందరినీ తలుచుకున్నాడు. చివరిగా హిమజ రూపాన్ని కళ్ళనిండా నిలుపుకుని కళ్ళలో నీరు తిరుగుతుండగా పిచ్చివాడిలా… ఏదో భ్రాంతిలో ఉన్నట్లుగా… పిట్టగోడ మీదనుండి చేతులు ముందుకు చాచి రెండు చేతులతో ఒక్కసారే ఆ కరెంటు తీగలని పట్టుకున్నాడు మధు.

**********

హిమజ వాడిన మందుల ఫలితమో, చేసిన పూజల ఫలమో హిమజ నెల తప్పిందనే శుభవార్త డాక్టర్ చెప్పగానే రెండు కుటుంబాలలోనూ పండుగ వాతావరణం నెలకొంది. హిమజ కాలు కూడా కింద పెట్టనివ్వకుండా చూసుకోసాగారు అంతా. శ్రీకర్ ఆనందానికి అవధులు లేవు. ఆఫీసులో అందరికీ స్వీట్లు పంచిపెట్టాడు.
నెలలు నిండాక పండంటి మగ బిడ్డకి జన్మనిచ్చింది హిమజ. బాబుని చూసిన అందరూ ఒకటే మాట, బాబు చాలా బాగున్నాడనీ… పూర్తిగా హిమజ పోలికలే వచ్చాయని. తనను అమ్మని చేసిన బిడ్డను పరవశంగా మనసుకి హత్తుకుంది హిమజ.

***** సమాప్తం *****

సంగీతానిది ఏ మతం ?

రచన: కాంత గుమ్మలూరి

ఇంట్లో అందరూ సంగీత ప్రియులే. అమ్మేమో చాలామందికి కర్నాటక్ క్లాసికల్ సంగీతం నేర్పిస్తుంది.
నాన్నయితే అన్నిరకాలూ హిందుస్తానీ, కర్నాటక్ సంగీతాలే కాక పాత తెలుగూ , హిందీ సినిమా పాటలూ, నిజానికి ఏ భాషయినా పాట బాగుందనిపిస్తే సమయం దొరికినప్పుడల్లా వింటూనే ఉంటారు.
అన్నయ్య డాక్టరీ చదువు. కాలేజీలో ప్రతీ మ్యూజిక్ కాంపిటీషన్ లోనూ పాల్గొంటాడు.. ప్రైజులు కూడా తెచ్చుకుంటాడు. అక్క హైయర్ సెకండరీ. సంగీతం నేర్చుకుంటోంది. చాలా బాగా పాడుతుంది కూడా.
మరి నేనేం తక్కువ తినలేదు. నేను కూనిరాగాలు తీస్తే నీగొంతూ చాలా బావుంది. బద్ధకం వదిలి పెట్టి రోజూ నాదగ్గిరే సంగీతం నేర్చుకోవచ్చుగా అని అమ్మ అంటూనే వుంటుంది.
తను కాన్వెంట్ లో ఫోర్త్ స్టాండర్డ్ చదువుతోంది. ఆరోజు క్లాస్ టీచరు “రజినీ నువ్వు చాలా బాగా పాడ్తావు.ఈసారి క్రిస్మస్ పార్టీకి నువ్వుకూడా క్రిస్మస్ కారల్స్ గ్రూప్ లో పార్టిసిపేట్ చెయ్యి.” అన్నారు. సంతోషంగా ఎగిరి గంతేసి, నేనూ మిగతా పిల్లలతో కలిసి ప్రాక్టీస్ మొదలు పెట్టా. ఇంటికి వచ్చాక కూడా సాయంత్రం అవే పాటలు గట్టిగా పాడడం మొదలుపెట్టా.
అదే గదిలో మాగజీన్ చదువుతున్న అక్క చిరాకుతో “అవేం పాటలే బాబూ! వినలేక ఛస్తున్నా.అసలు మనం హిందువులం తెలుసా? మనం మన సాంప్రదాయపు పాటలు పడాలి కానీ అవి పాడటం ఏమిటి? నేనీపాటలు పాడనని మీ టీచర్ తో చెప్పెయ్యి.”
“అక్కా! ఈ పాట కదనకుతూహలం రాగం ట. ట్యూన్ చాలా బాగుందిగా! పైగా ఇది మన హిందూ సాంప్రదాయపు రాగమేగా.”
“అసలన్నదే అందుకు. మన రాగాలతో వాళ్ళ దేవుడి పాటలు కట్టడమేమిటిట? వాళ్ళకి ఇంకేవీ రాగాలు దొరక లేదటనా?”
ఏం మాట్లాడాలో తెలియక బయట సావిట్లో పేపర్ చదువుతున్న నాన్నగారి దగ్గరకెళ్ళి ఇలా అడిగా
” నాన్నగారూ! సంగీతానిది ఏ మతం?”
“అదేం ప్రశ్నమ్మా! సంగీతానికి మతం ఏమిటి? ఎవరైనా ఏ పాటయినా నిస్సంకోచంగా పాడచ్చు.”
“మరి అక్క అలా అందేం?” తన మీద చెల్లి నాన్నగారితో చాడీలు చెప్తోందని రమ గబగబా సావిట్లోకి వచ్చింది.
” నాన్నగారూ! మీకు తెలుసు కదా ఆ మధ్య క్లాసికల్ సింగర్ నిత్యశ్రీ జీసస్ పాటల్ని త్యాగరాజు కీర్తనతో జత చేసి పాడిందని ఎంత హంగామా అయిందో ! ఆవిడ క్షమార్పణ చెప్పేదాకా వూరుకోలేదు. అది గుర్తుకు వచ్చే అలాంటి పరిస్థితి చెల్లికి రాకూడదని కదా ముందు జాగ్రత్తతో అలా చెప్పాను మరి.”
“ప్రజలు ఆవిడ మీద అనవసరంగా అభాండాలు వేసారమ్మా ! ఆవిడ చెట్టి భానుమూర్తి అన్న ఆయన రాసిన పాటని క్లాసికల్ రాగంతో పాడింది. ఆ పాట త్యాగరాజు కీర్తనపై ఆధారం కానేకాదు.” అన్నారు నాన్నగారు.
అన్నయ్య నాన్నగారి మాటల్ని మధ్యలో తుంచుతూ అన్నాడు,,” నాన్నగారూ! ఈ మధ్య న్యూస్ లో వచ్చింది చదివారా? ఢిల్లీ లో స్పిక్ మెకే, ఎయిర్ పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా కలిసి స్పాన్సర్ చేసిన మ్యూజిక్ కాన్సర్ట్ పోస్ట్ పోన్ చెయ్యాల్సి వచ్చింది. కారణం మూఢ భక్తి గల హిందూ ఫనటిక్స్. వాళ్ళు కర్నాటక సంగీత కారుడైన టి.ఎమ్. కృష్ణ ని కచేరీలో పాల్గొనడానికి వీల్లేదని అడ్డుపడ్డారు.ఆయన చేసిన మహా పాపం ఏమిటంటే తాను పాడే పాటల్లో క్రిస్టియన్, ముస్లిం విషయాలతో కూడిన పాటలు కూడా జత కూరుస్తాడని. అసలు వాళ్ళకి ఆ విధమైన చొరబాటు సమంజసమేనా? అది అనాగరపు సంస్కృతి కదా‌ ! వీటి వెనక పొలిటికల్ ప్రభావం కూడా ఉందని తెలిసింది. కృష్ణ అన్నదేమంటే “మన దేశం బహు భాషా, బహు మతాలు గల దేశం. నేను అన్ని లలిత కళలకీ సమానమైన విలువ నిస్తాను. అల్లా, జీసస్, రామ్ లలో ఏవిధమైన భేదం నాకు కనబడదు. అంచేత జీసస్ మీద గానీ అల్లా మీద కానీ నెల కొకటి చొప్పున కర్నాటక సంగీతంలో పాట విడుదల చేస్తానని ట్వీట్ చేశారు. ఇది అందరు సంగీతకారులూ హర్షించదగ్గ విషయం కదూ!”

నాన్నగారు అన్నారు,” అసలు క్లాసికల్ సంగీతం ఏ భాషకి చెందినా, ఏమతానికి సంబంధించినా ‌ గౌరవనీయం పూజ్యనీయం. ఏదేశంలో నైనా నలుమూలలా వ్యాపిస్తుంది మానవ హృదయాలను దోచుకుంటుంది. ఒక దేశానికి సంబంధించిన సంగీతం ప్రభావం వేరొక దాని మీద పడడం, అనుసరణ కూడా అతి స్వాభావికం. మన కర్నాటక సంగీతానికి కానీ హిందూస్తానీ సంగీతానికి కానీ ఎంత వైభవమైన మూలం , ఎంత ప్రభావితమైన సంస్కృతి వుందో తెలుసా? పాడే విధానం వేరే ఐనా రాగాలలో సమానత కనబడుతూనే వుంటుంది. కానీ ఈ సంగీత కళాకారులు వాడే వాయిద్యముల పుట్టుపూర్వోత్తరాలు తెలుసుకుంటే ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది. పండిట్ రవిశంకర్ గారి సితార్ నిజానికి పర్షియన్ సెతార్, మూడు తారల వాయిద్యం నుంచి ఉద్భవించింది. సరోద్ ఆఫ్ఘన్ రుబాబ్ నుంచి వచ్చింది. హార్మోనియం యూరోపియన్ ఎకార్డిన్ నుంచి జన్మించింది. అవి ఆ సంగీత కారుల్ని ముస్లిమ్, క్రిస్టియన్ లేక విదేశీ కళాకారులు గా విడదీసాయా? ఉస్తాద్ బిస్మిల్లా ఖాన్, అమ్జద్ ఆలీ ఖాన్, అల్లా రఖ్ఖా, పండిట్ రవిశంకర్, హరి ప్రసాద్ చౌరాస్య మొదలగు ‌ప్రముఖ కళాకారులకి వారి వారి మతం గురించి ఆలోచన ఏనాడూ రాలేదు. అందరూ కలిసి ఒకే స్టేజ్ మీద కచేరీలు చేసే వారు.

మన సౌత్ ఇండియన్ కర్నాటక సంగీతం చాలా శాస్త్రీయ బద్ధమైనదనీ, ఏవిధమైన మార్పులకీ లొంగదని కదా ప్రతీతి. కానీ వయోలిన్ బ్రిటిష్ ప్రభుత్వ కాలంలో మన దేశంలో ప్రవేశం పొంది, కర్నాటక సంగీతంలో అంతర్గత భాగమైంది. ద్వారం వెంకటస్వామి నాయుడు, ఎమ్.ఎస్. గోపాలకృష్ణన్, ఎన్. రాజమ్, ఎల్.శంకర్, ఎల్.సుబ్రమణ్యం, ఇంకా చాలా మంది ప్రతిభాశాలులైన వయోలిన్ విద్వాంసులు దక్షిణ భారతదేశంలో ఎంతమందో కదా. వారిని అనుసరించే సంగీత ప్రియులు వయొలిన్ విదేశం నుంచి వచ్చి,న వాయద్యమంటే భరించలేరు కూడా.
యూ.శ్రీనివాస్ అతి రమ్యంగా మాండలీన్ పై కర్నాటక సంగీతం వాయించి మాండలీన్ శ్రీనివాస్ గా ప్రఖ్యాతి గాంచి, సార్ధక నామదేయుడు అయాడు. అందరికీ తెలిసిందే కదా మాండలీన్ మన దేశపు వాయిద్యం కాదని. ఈనాడు కదరి గోపాలనాద్ సాక్సాఫోన్ తో కర్నాటక సంగీతంలో అత్యంత ప్రముఖుడు.ఈ సంగీతజ్ఞుల కందరికీ తెలుసు సంగీతానికి, సంగీతపు ఇన్స్ట్రుమెంట్స్ కీ పరిధి ‌లేదని.
ప్రొద్దున్నే లేవగానే వింటాం రేడియోలో భజన పాటలు. హిందూ సాంప్రదాయపు సంగీతం. ఆ భజనలు పాడిన వాళ్ళలో ముఖ్యుడు, లెక్క లేనన్ని పాటలు పాటలు పాడి అందరి గుండెల్లోనూ పీట వేసుకొని కూర్చున్న వాడు మొహమ్మద్ రఫీ. ఆయన ముసల్మాన్ కదా. ఈనాటికీ అందరి నోటంటా ఆయన పాడిన పాటలే . “ఓ దునియా కే రఖ్ వాలే” బైజూ బావరా లో పాట – సంగీతం సమకూర్చింది నౌషాద్ ఆలీ, పదాల్ని సమ కూర్చినది షకీల్ బదయూనీ, పాడినది మొహమ్మద్ రఫీ. ఆ ముగ్గురు ముస్లిములు కలసి అందరు హిందువుల హృదయాలు దోచుకున్న పాట, సాంగ్ ఆఫ్ ఆల్ టైమ్ ని సృష్టించారు. అటువంటి పాటలెన్నెన్నో ! వాటి లోని మాధుర్యాన్ని ,అవి కలిగించే భావోద్రేకాన్ని కాదనగలమా? వాటిని పాడినది ముస్లిం మతస్తులు కనుక ఆ పాటలను తిరస్కరిస్తున్నామా?
“సారే జహా సె అచ్ఛా” ప్రతి గణతంత్ర దినోత్సవ వేడుకల్లో అందరి నోటా పలికే పాట. లిఖించినది ఇక్బాల్.
ఏ పండుగైనా, శుభ కార్యమైనా ఉస్తాద్ బిస్మిల్లా ఖాన్ గారి సన్నాయి వాదనతో ఆరంభిస్తాం శుభ ప్రదమంటూ!
దైవభక్తి, దేశభక్తి, మతం, జాతీయం, అంతర్జాతీయం వీటన్నింటికీ అతీతమైనది సంగీతం. అన్నింటా వ్యాప్తంగా వుంది.
వీటన్నింటి వెంటా వున్న సందేశం ఒకటే సంగీతానికి పరిధులు లేవు.
కొంతమంది ఈర్ష్యా అసూయల వల్ల గానీ, రాజకీయ పరమైన ప్రేరణల వల్ల గానీ, మూర్ఖత్వపు నమ్మకాలవల్ల గానీ తాము నమ్మినదే సరియైనది, అందరూ అదే పాటించాలి లేకుంటే ఘర్షణ తప్పదన్నట్లు శతృత్వంతో వ్యవహరిస్తారు.మన దేశంలో ఇటీవల ఈ విధమైన వ్యవహారం ఎక్కువైపోయింది. సామరస్యం తగ్గిపోయింది.
హేతుబద్ధంగా ప్రతి యొక్కరూ ఆలోచించాల్సిన విషయం కాదూ ఇది ?”
నాన్నగారి మాటలు విన్న రజిని మళ్ళీ తన పాటలు నిరాఘాటంగా ప్రాక్టీస్ చేసుకోవడం మొదలు పెట్టింది.

************

అన్నమయ్య ఆధ్యాత్మికానందలహరి – 32

విశ్లేషణ: టేకుమళ్ళ వెంకటప్పయ్య

“బాలస్తావత్‌ క్రీడాసక్తః – తరుణస్తావత్‌ తరుణీ సక్తః – వృద్ధస్తావత్‌ చింతాసక్తః – పరమే బ్రహ్మణి కో పినసక్తః” ఈ దేహాన్ని గురించి, దాని యదార్థ తత్వాన్ని గురించి తెలుసుకోలేని సామాన్యులు జీవితాన్ని ఎలా వ్యర్థం చేసుకుంటున్నారో ఆది శంకరులు తెలిపిన శ్లోకమిది. ‘మోహముద్గరం’ గా పేరొందిన 31 శ్లోకాల ‘భజగోవిందం’లోని ఏడో శ్లోకం యిది. మానవుడు.. బాల్యంలో ఆటపాటల మీద ఆసక్తితో ఉంటాడు. యౌవనంలో స్త్రీల పట్ల ఆసక్తి కలిగి ఉంటాడు. వృద్ధాప్యంలో చింతలతో సతమతమౌతుంటాడు. అంతే తప్ప.. పరమోత్కృష్టమైన మానవ జన్మ లభించినా ఆ పరమాత్మ యందు ఆసక్తి చూపేవారెవరూ ఉండరుగదా అని దీని అర్థం. అలాగే అన్నమయ్య “మోక్షమురుచి గానదు ముందర నుండఁగాను” అంటాడు ఈ కీర్తనలో. ప్రతి ఒక్కరి తపనా, తాపత్రయం ఆనందంగా బతికేందుకే.. జీవితమంతా ఆనందంగా ఏలోటు లేకుండా కష్టాలు రాకుండా బతకాలనే అందరూ కోరుకుంటారు. కాని అందరికీ అనుకున్నట్టుగా అన్ని సమకూరి ఆనందంగా ఉండటం అంటే జరగనిపని. అందుకే తమకు దక్కని వాటిపై దేనికైనా రాసిపెట్టి ఉండాలి, అదృష్టం ఉండాలి అని సరిపెట్టుకుంటుంటారు. కాని అదంతా కర్మ సిద్ధాంతంపై ఆధారపడి ఉన్నదని తెలియక అందని వాటికే ఆరాట పడుతూ ఉంటారు. అన్నమయ్య ఆ విషయమే చెప్తున్నాడు ఈ కీర్తనలో చూడండి.

కీర్తన:
పల్లవి: బాపురే నీమాయ భ్రమయించీ జీవులకు
దాపున నున్నదేకాని దవ్వలకుఁ జొరదు

చ.1. మోక్షమురుచి గానదు ముందర నుండఁగాను
సాక్షియై జగమిది చవి చూపఁగా
దీక్షకుఁ జొరదు మరి దేవ నీపై భక్తి లేదు
దక్షులై యాలుబిడ్డలు దండనుండఁగాను॥బాపు॥

చ.2. జ్ఞానమితవు గాదు సంగడి నుండదుగాన
నానాయోనులమేను ననిచుండఁగా
ఆనకమై వైరాగ్యమంట దలవాటులేక
కానఁబడ కర్మములు గాసిఁ బెట్టఁగాను॥బాపు॥

చ.3. మంచిదని నీ తిరుమంత్రము దలఁచుకోదు
పంచేంద్రియములాత్మ బలిశుండఁగా
యెంచుకొని శ్రీవేంకటేశ నీకే శరణని
అంచల నీదాసులైతే నన్నిటా గెలిచిరి॥బాపు||
(రాగం: గౌళ, సం.4.సం.25, రాగిరేకు 344-2)

విశ్లేషణ:
పల్లవి: బాపురే నీమాయ భ్రమయించీ జీవులకు
దాపున నున్నదేకాని దవ్వలకుఁ జొరదు

ఓ దేవాది దేవా! ఎంతటి మాయలలో మమ్ము ముంచి, భ్రమలకు గురిచేసి, తేలుస్తున్నావయ్యా! శ్రీనివాసా! బాపురే! నాలాంటి సామాన్యులకు ఈ మాయను జయించడం సాధ్యమేనా? అది మా వెన్నంటి నడుస్తున్నది. ఎంత ప్రయత్నించినప్పటికీ దూరంగా వెళ్ళడంలేదు. ఇక మా గతేమిటి? మమ్ము రక్షించే వారెవరు? అంటూ పరి పరి విధాల వాపోతున్నాడు అన్నమయ్య.

చ.1. మోక్షమురుచి గానదు ముందర నుండఁగాను
సాక్షియై జగమిది చవి చూపఁగా
దీక్షకుఁ జొరదు మరి దేవ నీపై భక్తి లేదు
దక్షులై యాలుబిడ్డలు దండనుండఁగాను

హాయిగా ఇహలోక సౌఖ్యాలను అనుభవించే వారికి మోక్షము యొక్క రుచి ఎలా తెలుస్తుంది. దీనిలోనే స్వర్గం ఉందనుకుంటూ చరిస్తుంటాము. భార్యవద్ద, బిడ్డలవద్దా మేము సమర్ధులము అన్ని కార్యాలను సాధించగలము అని నిరూపించుకోవడానికే మా జీవితం సరిపోతోంది. ఇక మోక్ష మార్గం త్రొక్కేదెన్నడు? మా మనసు మీ మీద దృష్టి మరల్పదు. మాయ అని తెలిసినా దానిలోనే కొట్టుమిట్టాడుతో జీవితాలను గడిపేస్తున్నాం. ఇదంతా నీ మాయ కాదా స్వామీ! చెప్పండి?

చ.2. జ్ఞానమితవు గాదు సంగడి నుండదుగాన
నానాయోనులమేను ననిచుండఁగా
ఆనకమై వైరాగ్యమంట దలవాటులేక
కానఁబడ కర్మములు గాసిఁ బెట్టఁగాను

ఋణానుబంధరూపేణా పశుపత్ని సుతాలయ: అన్నట్టు ఋణానుబంధంతో మరల మరల జన్మలెత్తుతూ ఉంటాము. మనుష్యులతో సంగడి (జతగా) జీవనం గడుపుతూ ఉంటాము. ఏ యోనికూపం లో జన్మిస్తే ఆ జీవితంపై మమకారం, ఆ జీవితంపై బ్రతకాలనే కాంక్ష తప్ప వేరొకటి కనిపించడంలేదు నాకు. జ్ఞానము, పుణ్యం వంటి మాటలు అసలు రుచించడంలేదు. అనేక కర్మ కాండల వలన మనసు బాధపడుతున్నప్పటికీ వైరాగ్యం అలవడడంలేదు. ఇదంతా కేవలం నీవు సృష్టించే మాయ కాదా స్వామీ! చెప్పండి అని ప్రశ్నిస్తున్నాడు అన్నమయ్య.

చ.3. మంచిదని నీ తిరుమంత్రము దలఁచుకోదు
పంచేంద్రియములాత్మ బలిశుండఁగా
యెంచుకొని శ్రీవేంకటేశ నీకే శరణని
అంచల నీదాసులైతే నన్నిటా గెలిచిరి

జీవితంలో ఒక్క సారి కూడా ఎంత ప్రయత్నించినప్పటికీ నీ తిరుమంత్రరాజమైన “ఓం నమో వేంకటేశాయ” అన్న మంత్రాన్ని ఉఛ్చరించలేకపోవడం ఏమిటి? మాయ కాదా? నా పంచేంద్రియాలు, జ్ఞానేంద్రియాలు.. ఆత్మను అధిగమించి ఉండడంవల్లనే ఇదంతా జరుగుతున్నదని తెలుసు. అయితే ఒకనాడు నన్ను కరుణతో చేరదీసావు. ఇప్పుడు నీవే శరణని ఆశ్రయించాను. నిన్ను గట్టిగా త్రికరణ శుద్ధిగా నమ్ముకున్నాను. దరిజేర్చే భారం నీదే! “అంచెలంచెలు లేని మోక్షము చాల కష్టమని” నా అరిషడ్వర్గాలను ఒక్కొక్కటిగా జయించుకుంటూ వస్తున్నాను. నీ దాసులు అన్నిటినీ అధిగమించినవారు. తండ్రీ! స్వామీ! నన్నూ నీ దాసుడిగా భావించు. నాగురించి నేనే వేరుగా చెప్పుకోవడం ఎందుకు. కరుణించు. మోక్షం ప్రసాదించు అని ఆర్తిగా వేడుకుంటున్నాడు అన్నమయ్య.

ముఖ్యమైన అర్ధాలు: బాపురే = ఆహా! అరెరే! అయ్య బాబో! అని ఆశ్చర్యాన్ని ప్రకటించే భావము; దాపున = దగ్గర; దవ్వల = దూరము; జొరదు = వెళ్ళదు; చవి = రుచి; దక్షులు = సమర్ధులు, అన్ని కార్యములను సక్రమంగా నిర్వర్తించగల వారు; దండ = అండదండగా నుండుట; జ్ఞానమితవు గాదు = జ్ఞానము ఇష్టపడటంలేదు; సంగడి = రెండు తాటిబొండులు ౙతగా కట్టిన తెప్ప, జత, సమీపము; గాసిబెట్టు = బాధపెట్టు; బలిశుండగా = ఆధిక్యంతో ఉండగా, వేరొక ధ్యాసను రానీకుండా ఉండడం; అంచెలు = మెట్లు, ఒక వరుసలో మోక్షమార్గాన్ని అధిరోహించడం అంచెలంచెల మోక్షము అంటారు.
-0o0-

శ్రీ కాళహస్తీశ్వర శతకం నుండి పదకొండు పద్యాలు

రచన: శారదా ప్రసాద్

మిత్రులకు నమస్కారములతో,
కొంతమంది శ్రేయోభిలాషులు, హితులు మిత్రులు, కార్తీక మాస సందర్భంలో ‘శ్రీ కాళహస్తీశ్వర శతకం’నుండి కనీసం పది పద్యాలను, వాటి అర్ధాలను తెలియచేయమని ఆశీర్వచనపూర్వకంగా ఆదేశించారు. దానిని శివాజ్ఞగా భావించి, కొన్ని పద్యాలను గురించి చెప్పటానికి ప్రయత్నిస్తాను. విశేషమేమంటే, నేను శ్రీకాళహస్తిలో అయిదు సంవత్సరాలు పనిచేసాను. ఆలయంలో గోడలపై ‘శ్రీ కాళహస్తీశ్వర శతకం’లోని పద్యాలన్నిటినీ చెక్కారు. అలా, నేను ఆ పద్యాలన్నిటినీ అతి జాగ్రత్తగా చదివాను. చాలావరకు నోటికి వచ్చు. అర్ధాలను చెప్పటానికి ప్రయత్నిస్తాను. తప్పులుంటే మన్నిచగలరు. ఆశీర్వదించగలరు.
———–
అష్టదిగ్గజాలలో ఒకడైన శ్రీ ధూర్జటి మహాకవి తన చరమదశలో ఈ శతకాన్ని వ్రాశాడని ప్రతీతి. జీవితమంతా భోగలాలసలతో గడిపిన ఆయన, చివరి సమయంలో జీవిత లక్ష్యం ఏమిటో తెలుసుకొని భక్తి ప్రపత్తులతో వ్రాసిన శతకమిది. ధూర్జటి అంటేనే శివుడు. ప్రతి పద్యం హృద్యంగా ఉంటుంది. వాటిలో నీతి వాక్యాలతో పాటుగా, కవిత్వ సువాసనలు గుబాళిస్తాయి. ధూర్జటి ఎక్కువగా జానపదుల భాషను వాడేవారు. ఈ పద్యాలన్నిటినీ పరమేశ్వరుడికి నైవేద్యంగా సమర్పించాడు ఆయన. చాలా మంది కవిత్వం వ్రాయటానికి కలం పడతారు. కలం పట్టిన ప్రతివాడు కవి కాలేడు . భావావేశంతో చక్కని పదప్రయోగాలతో వ్రాసిన ఒక్క రసాత్మకమైన వాక్యం చాలు కవియొక్క ప్రతిభను గుర్తించటానికి. అలాంటి చరణాలను ఎన్నో కమనీయంగా వ్రాసి ఆంధ్రులకు ఒక అపురూపమైన శతకాన్ని అందచేసిన శ్రీ ధూర్జటి మహాకవిని స్మరించుకుంటూ, ముల్లోకాలాను తన కనుసన్నలతో కాపాడే ఆ ముక్కంటిని స్థుతిస్తూ ఇక మొదటి పద్యంలోకి వెళ్లుదాం!

01)శ్రీ విద్యుత్కవితాజవంజవ మహాజీమూత పాపాంబుధా
రావేగంబున మన్మనోబ్జ సముదీర్ణత్వంబు గోల్పోయితిన్
దేవా మీ కరుణా శరత్సమయమింతే చాలు చిద్భావనా
సేవం దామరతంపరై మనియెదన్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా

ఇది శ్రీ కాళహస్తీశ్వర శతకంలోని మొదటి పద్యం. మొదటి పద్యమే ఇంత రమణీయంగా వుంటే, మిగిలిన పద్యాలు ఎలా ఉంటాయో చెప్పనవసరం లేదు, చెప్పనలవి కాదు.
అర్ధం–శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!వానాకాలంలో తటాకాలు బురదనీటితో నిండి, ఆ బురద నీటి యొక్క మాలిన్యంతో కమలాలు తమ సహజ సౌందర్యాన్ని కోల్పోయి కాంతివిహీనం అవుతాయి. అదే విధంగా కవితా కాంతులతో కూడిన ఈ సంసారమేఘం సహజంగా పాపజలాన్నే వర్షించుతుంది. ఆ పాపజలం వలన నా హృదయకమలం పూర్తిగా మలినమై తన అందాన్ని కోల్పోవటమే కాకుండా చూపరులకు ఏహ్యభావం కూడా కలిగించింది. శరదృతువులో తటాకాలు నిర్మలమైన నీటితో నిండివుండి, వాటిలో వుండే పద్మాలు అందంగా వికసించటానికి అవకాశం కల్పిస్తాయి. శరదృతువు లాంటి నీ దయ వుంటే చాలు, పాపపంకిలమైన ఈ దేహాన్ని, మనస్సును నీ ధ్యానంతో మరలా తేజోమయం చేసుకుంటాను.
———-
ఈ పద్యంలో శ్రీ ధూర్జటి మహాకవి తన జీవితాన్ని పూర్తిగా ఆవిష్కరించుకున్నాడు. పాపపంకిలమైన తన పాత జీవితాన్ని ఈశ్వరుని కరుణా కటాక్షాలతో ప్రక్షాళన చేసుకోవటానికి సంకల్పించి శ్రీకాళహస్తీశ్వరునికి తన జీవితసర్వసాన్ని అర్పించుకున్నాడు. భక్తి , కవిత్వం రంగరించి వ్రాసిన మధుర శతకాన్నిశ్రీకాళహస్తీశ్వరునికి సమర్పించాడు. ఈ శతకంలోని ప్రతి పద్యం, భక్తిసుధాతరంగం, ఆవేదానభరిత గానం. కవిత్వాన్నిపలవరించి, అనుభవించితే గానీ ఆ మాధుర్యం తెలియదు.

02)ఏ వేదంబు పఠించలూత భుజంగం బేశాస్త్రము ల్చూచెతా
నే విద్యాభ్యాసం బొనర్చెగరి చెంచేమంత్రమూహించే బో
ధావిర్భావనిదానముల్ చదువులయ్యా కావు మీ పాదసం
సేవాసక్తియె కాక జంతుతతికిన్ శ్రీ కాళహస్తీశ్వరా

అర్ధం-శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకంలోని అత్యద్భుత పద్యమిది. మోక్షానికి జ్ఞానం అవసరం లేదు. జ్ఞానం వల్ల అహంభావం పెరిగే అవకాశం ఎక్కువుగా వుంది. తపస్సంపన్నులైన మహర్షులు కూడా ఈ అహంభావంతో మోక్షాన్ని పొందలేకపోయారు. భక్తితో దేవుని ప్రార్ధిస్తే మోక్షం సులభంగా లభిస్తుంది. కానీ, భక్తి అంత సులభమైన మార్గం కాదు. నేడు చాలామంది అనుకునే భక్తి , దేవునితో వ్యాపారసంబంధం ఏర్పరుచుకోవాలని చూడటమే!’పరమప్రేమ'(Pure Love)ను మాత్రమే భక్తి అని అంటారని శ్రీ నారదమహర్షి తన భక్తి సూత్రాలలో వెల్లడించారు. ‘పరమప్రేమ’అంటే ఇవ్వటమే కానీ ప్రతిఫలం ఆశించటం కాదు. ఈ ‘పరమప్రేమ’ను భాగవతంలో గోపికల వద్ద చూస్తాం. విశేషమేమంటే, గోపికలు కూడా పెద్దగా విద్యావాసనలు లేని వారే!నిర్మల చిత్తంతో నిరంతరం కృష్ణ స్మరణ తప్ప వారికి మరేమీ తెలియదు. అటువంటి భక్తిని మనం ఆటవికులలోనే ఎక్కువుగా చూస్తుంటాం. శబరి, కన్నప్ప, గుహుడు. . ఇలా చాలామంది భక్తి మార్గంలోనే మోక్షాన్ని పొందారు. ఆదికావ్యం వ్రాసిన వాల్మీకి కూడా ఆటవికుడే!ఇక పద్యం యొక్క అర్ధానికి వస్తే–నిత్యం శివుని ఆరాధించే సాలెపురుగు ఏ వేదాన్ని చదువలేదు. తన తొండంతో శివునికి అభిషేకం చేసిన ఏనుగు ఏ విద్యనూ అభ్యసించలేదు. కన్నప్ప(తిన్నడు)అనే చెంచుజాతికి చెందినవాడు ఏ మంత్రాన్ని ఉపాసన చేయలేదు. లోకంలో బ్రతుకుతెరువులకోసం చదువుకునే చదువు లేవియూ ఏ జీవులకూ మోక్షాన్ని ప్రసాదించవు, ప్రసాదించలేదు. శ్రీ కాళహస్తీశ్వరుని పైన భక్తి వుంటే చాలు-అదే మోక్షాన్ని పొందటానికి సకల విద్యల సారం. ఇక్కడ ఒక విశేషం చెబుతాను. కన్నప్ప, ఒక చేతిలో పండ్లు, మరొక చేతిలో మాంసపు ముద్ద , నోటిలో నీళ్ళతో శివుని సమీపించాడు. నోటిలోని నీళ్ళతో పుక్కిలించి శివునికి అభిషేకం చేసాడు. చేతులలోని పదార్ధాలను నైవేద్యంగా సమర్పించాడు. శివుని కంటి నీరును చూసి తట్టుకోలేక శివలింగంపై తన కాలు వుంచి శివునికి కన్నుఅర్పించాడు. తిన్నడు అలా కన్నప్ప అయ్యాడు. భగవంతుని సంగతి అలా వుంచి, మన ఇంటికి వచ్చిన అతిధిని అలా సేవించగలమా?మహర్షులు సేవించగలరా?——సేవించలేరు. ‘అద్వైతాన్ని’ ఔపోసన పట్టిన వారే ఆ విధంగా చేయగలరు. భగవంతుడు, తానూ వేరు కాదని, భగవంతుడు తనలాంటివాడే అనే భావన గలిగిన వారే చేయగలరు. శబరి ఎంగిలి పండ్లను రామునికి అర్పించింది. వీరే నిజమైన అద్వైతమూర్తులు. శ్రీ రామకృష్ణ పరమహంస కూడా ఈ సాధనలో పరిపూర్ణత సాధించి మోక్షాన్నిపొందారు. మోక్షం, ముక్తిని పొందటానికి లౌకికమైన చదువుల వల్ల ఉపయోగంలేదని, ఈశ్వరునిపై నిశ్చల భక్తి ఒక్కటే మార్గమని ఈ పద్యం యొక్క భావం.

03)కొడుకుల్ పుట్టరటంచు నేడ్తు రవివేకుల్ జీవనభ్రాంతులై
కొడుకుల్ పుట్టరెకౌరవేంద్రునకనేకుల్ వారిచే నే గతుల్
వడసెం పుత్రులు లేని యా శుకునకున్ వాటిల్లెనే దుర్గతుల్
చెడునే మోక్షపదం బపుత్రకునకున్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా

అర్ధం-కోరికలే అన్ని దు:ఖాలకు మూల కారణం. మనం కోరుకున్న దానిలో సుఖం ఉండకపోవచ్చు. తనంతట తానే మన దరికి చేరిన దానిలో అనేక సౌఖ్యాలు ఉండవచ్చు. అసలు, మనకు ఏమి కావాలో మనకే తెలియదు. కోరినది నెరవేరవచ్చు. కానీ, అది ఎలాంటి కోరికైనా చివరికి దు:ఖాన్నే మిగిలిస్తుంది. సంతానం లేనివారు సంతానం కొరకు అనేక వ్రతాలు ఆచరిస్తారు, పుణ్యక్షేత్రాలను దర్శించుకుంటారు. సంతానం పొందలేకపోయామని చాలామంది పరితపిస్తారు. వీరంతా జీవన భ్రాంతిలో పడిన అజ్ఞానులు. కౌరవేంద్రుడైన ధృతరాష్ట్రునకు సంతానానికి ఏ లోటూ లేదు. నూరుగురు కొడుకులు పుట్టారు. ఉపయోగమేమన్నా వున్నదా?ధృతరాష్ట్రుడు సంతానం వల్ల ఏమైనా సుఖం అనుభవించాడా?చెడు బుద్ధులతో నూరుగురు సంతానం ధర్మక్షేత్రంలో మట్టికరచి, దుర్భరంగా మృత్యువు ఒడిలోకి జారిపోయారు. కోరికలవల్ల
కౌరవేంద్రునకు చివరికి యెంతటి దుర్భర స్థితి కలిగిందో మనందరికీ తెలిసినదే!సంతానం లేకపోవటం వల్ల శుకమహర్షికి ఏదైనా దుర్గతి ప్రాప్తించిందా? పుత్రులు లేనంత మాత్రానా మోక్షానికి అర్హత కోల్పోతామా? సంకల్పంతో ఈశ్వరార్చన చేయరాదు. అన్నిసన్యాసలలో కన్నా’సంకల్ప సన్యాసం’ చాలా గొప్పది. మహర్షులు సైతం మోక్షం కావాలనే సంకల్పంతో యాగాలు, యోగాలు చేస్తారు. అట్టివారికి మోక్షం కలగటానికి ముందరే దుఖం కలుగుతుంది. విశ్వామిత్రుడికి మాదిరిగా తపస్సు అనేక మార్లు భగ్నం అవుతుంది. కావున, కోరికలతో భగవంతుని ప్రార్ధించకండి. మనకు ఎప్పుడు, ఏది కావాలో అన్నీ ఆయనకు తెలుసు. నీవు కోరుకున్నా, కోరుకోకపైనా అవన్నీ ఆయనే నీకు ప్రసాదిస్తాడు, దు:ఖాలతో సహా! వాటినన్నిటినీ పరమాత్ముని ప్రసాదంగానే స్వీకరించి, జీవనయానం కొనసాగించాలి. కోరికలే అన్ని దు:ఖాలకు మూలం అని చెప్పటం ధూర్జటి మహాకవి భావం అయి ఉండవచ్చు. భార్యా, పిల్లలూ, కామవాంఛలతో జీవితంమీద రోతపుట్టి, నిష్కాముడై శ్రీకాళహస్తీశ్వరుని శరణాగతిని వేడుకుంటున్నాడు ధూర్జటి మహాకవి. పశ్చాత్తాపాగ్నిలో కామవాంఛలను దహనంచేసి, తుదకు శివసాన్నిధ్యానికి చేరాడు.

04)కాయల్గాచె వధూనఖాగ్రములచే గాయంబు వక్షోజముల్
రాయన్రాపడె ఱొమ్ము మన్మధ విహారక్లేశ విభ్రాంతిచే
ప్రాయంబాయెను బట్టగట్టె తల చెప్పన్ రోత సంసారమే
చేయంజాల విరక్తు చేయగదవే శ్రీకాళహస్తీశ్వరా

అర్ధం-ధూర్జటి మహాకవి కవిత్వంలోనే కాదు సరస శృంగారంలో కూడా మంచి దిట్ట. ఒకసారి శ్రీ కృష్ణదేవరాయల వారు ‘భువనవిజయం’లో–ధూర్జటి మహాకవి కవిత్వానికి ఇంత అతులిత మాధురీ మహిమ ఎలా కలిగింది?అని ఒక సమస్యను ఇచ్చారు. దానికి తెనాలి రామకృష్ణుడు–వార వనితల అధర సుధారసధారలను గ్రోలటం వల్లనే అని చెప్పి, ధూర్జటికి ఒక చురక అంటించాడు. ధూర్జటి యవ్వనపు తొలి రోజుల్లో స్త్రీ లోలుడు, పచ్చివ్యభిచారి. దాని కారణంగా చివరి రోజుల్లో మేహ సంబంధమైన కుష్టువ్యాధి బారిన పడ్డాడు. ఆ సమయంలో అతను శ్రీకాళహస్తిలో ఉండి, ఈశ్వరుని ధ్యానించి మోక్షాన్ని పొందాడు. రతిక్రీడలో, స్త్రీల వక్షోజాలతో పురుషుడు జరిపే శృంగార ప్రక్రియలు రెండు. ఒకటి నఖక్షతం , రెండవది దంతక్షతం. నఖక్షతమంటే, వక్షోజాలను చేతిగోళ్ళతో గోమటం. దంతక్షతమంటే, పంటితో వక్షోజాలను పలకరించటం. నఖక్షతాలచేత ధూర్జటి మహాకవి చేతులు కాయలు కాచాయట!మరి ఆయన చేతులు అంత సున్నితమైనవో, లేక నాటుసరుకుతో సరససల్లాపాలు సలిపాడో ఆ ఈశ్వరునికే ఎరుక. అంత కామప్రవృత్తి, ప్రవర్తన వల్ల అతని దేహం చితికి శల్యమైంది. తప్పు తెలుసుకునే సమయానికి, జీవనరవి పశ్చిమాద్రికి చేరబోతున్నాడు. వార్ధక్యం వచ్చింది. పైగా భయంకరమైన వ్యాధితో బాధపడుతున్నాడు. గతించిన వయసు తిరిగిరాదు. శరీరపు రూపురేఖలు మారిపోయాయి. జుట్టంతా ఊడిపోయి బట్టతల వచ్చింది. ఆయన చేసిన పనుల మీద ఆయనకే అసహ్యం కలిగి, జీవితం మీద, సంసారం మీద రోతపుట్టింది. ఇంత జరిగినా, వైరాగ్యం కలుగలేదు. “నాకు ఈ సంసారం మీద రోత పుట్టించి వైరాగ్యాన్ని ప్రసాదించు స్వామీ! శ్రీకాళహస్తీశ్వరా!!”అని శ్రీకాళహస్తీశ్వరుని వేడుకుంటున్నాడు ధూర్జటి. మానవుడు సరాగి కావాలన్నా, విరాగి కావాలన్నా ఈశ్వరుని అజ్ఞ లేనిదే వీలుపడదు.

05)నిను సేవింపగ నాపద ల్బొడమనీ నిత్యోత్సవంబబ్బనీ
జనమాత్రుండననీ మహాత్ముడననీ సంసారమోహంబు పై
కొననీ జ్ఞానము గల్గనీగ్రహగాతుల్ కుందింపనీ మేలువ
చ్చిన రానీ యని నాకు భూషణములే శ్రీ కాళహస్తీశ్వరా

అర్ధం-సుఖాలు ఇచ్చేది భగవంతుడైనప్పుడు, కష్టాలనిచ్చేది కూడా భగవంతుడే!సుఖాలు అనుభవించేటప్పుడు మనిషి అదంతా తన ప్రతిభ వల్లనే అనుభవిస్తున్నాని భావిస్తాడు. కష్టాలు వచ్చినప్పుడు, తనకు కాలం కలసి రాలేదని అంటాడు. గ్రహరీతులు బాగాలేవని అంటుంటాడు. కష్టసుఖాలు విడదీయలేనివి. రెండూ కలసే వుంటాయి. సుఖాలు అనుభవించటం వల్ల చాలా కష్టాలు రావచ్చు. కష్టాలు అనుభవించిన తరువాత సుఖాలు పొందవచ్చు. కష్టసుఖాలను సమదృష్టితో స్వీకరించే వారినే ‘స్థితప్రజ్ఞులు’ అని అంటారని శ్రీ కృష్ణ పరమాత్మ గీతోపదేశంలో చెప్పారు. శ్రీ కృష్ణుడు ఒకసారి కుంతీ దేవిని, ఏదైనా వరం కోరుకొమ్మంటాడు. అప్పుడు కుంతీదేవి-మాకు ఎల్లప్పుడూ కష్టాలనే ప్రసాదించమని వేడుకుంటుంది. అందుకు కృష్ణుడు, ”అదేమిటి అత్తా!అందరూ సుఖాలను కోరుకుంటారు, కానీ నీవు కష్టాలను ఎందుకు కోరుకుంటున్నావు?” అని అడుగుతాడు. దానికి కుంతీదేవి–కష్టాలుంటే, నీవు మా చెంతనే ఉంటావు. సుఖాలు వస్తే నిన్ను మరచిపోతాం , అని అంటుంది. నేనీ మధ్య పిఠాపురం వెళ్ళినప్పుడు అక్కడ కుంతీమాధవ దేవాలయాన్ని చూసాను. మాధవుడు కుంతీదేవి చెంతనే ఉంటాడని చెప్పటానికే వారిరువురికీ దేవాలయాన్ని కట్టించి వుంటారు. చేసిన మేలును వెంటనే మరచిపోవాలి. పొందిన మేలును జీవితాంతం గుర్తుంచుకోవాలి. కానీ, మానవ నైజం దీనికి పూర్తి విరుద్ధంగా వుంటుంది. సుఖాల మత్తులో పడి భగవంతుని కూడా మరచిపోతారు. ఇక సాటి మనుషులను గురించి చెప్పేదేమున్నది? ఇక పద్యం అర్ధంలోకి వెళ్లుదాం. శివుని పూజించటం వల్ల కష్టాలొచ్చినా, సిరిసంపదలొచ్చినా , జీవితం నిత్యకళ్యాణం పచ్చతోరణంగా వెలిగినా, సిరిసంపదలేమీ లేకుండా అతి సామాన్యుడిగా మిగిలినా, మహానీయుడిగా కీర్తిని పొందినా, సంసారబంధంలో, మోహంలో పడి తప్పించుకోలేకపోయినా, జ్ఞానం కలిగినా, చెడు జరిగినా, మేలు జరిగినా అవన్నీ ఆయనకు భూషణములే అని ధూర్జటి మహాకవి శ్రీకాళహస్తీశ్వరుని భక్తితో కీర్తిస్తున్నాడు. భక్తి సోపానంలో నెమ్మదిగా ఒక్కో మెట్టు ఎక్కి పరాకాష్టకు చేరుకున్నాడు ధూర్జటి. ద్వంద్వాలన్నిటినీ సమదృష్టితో చూసి, ‘సర్వం ఈశ్వరార్పణమస్తు’ అనే భావనకు పూర్తిగా వచ్చాడు ధూర్జటి మహాకవి. ఈ పద్యంలోని ప్రతి పదాన్ని నిష్కామదృష్టితో ఆచరిస్తే, వేరే అర్చనలు, ఆరాధనలు అవసరం లేదు.

06)ఆలుంబిడ్డలు మిత్రులున్ హితులు నిష్టార్ధంబులీ నేర్తురే
వేళన్వారి భజింప జాలిపడకావిర్భూత మోదంబునన్
కాలంబెల్ల సుఖంబు నీకు నిక భక్తశ్రేణి రక్షింపకే
శ్రీలెవ్వారికి కూడబెట్టెదవయా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా

అర్ధం–సంసారబంధంలో మానవుడు చిక్కుకున్న తరువాత, నిరంతరం సంబధీకులను ఆనందపరచవలసినదే! తను కష్టాలు పడుతున్నా వీరిని సంతోషంగా ఉంచినంత కాలమే అతనిని బంధువులు ఆమోదిస్తారు, ఆదరిస్తారు, అభిమానిస్తారు. ఇది లోకసహజం. ఒక్కరోజు దానికి భిన్నంగా వ్యహరిస్తే ఆ జీవిని పైవారందరూ చీదరించు కుంటారు. కనబడినా పల్లెత్తి మాట్లాడరు. కొరకొర చూస్తారు, అతను వారి ఆస్తిని ఏదో కాజేసినట్లు. సంసారంలోని సారం ఇదే. ఎప్పుడూ ఇతరులను తృప్తి, ఆనందపరచ వలసిందే!ఇన్ని బాధలు పడుతూ కూడా మానవుడు సంసారబంధంలో ఏదో ఆనందమున్నదని భ్రమపడుతూ జీవిస్తాడు. అవన్నీఎండమావులే. సంసారం నిస్సారం అని చివరి క్షణంలో కూడా తెలుసుకోలేడు. అంతే కాదు, మనకు ఏమి కావాలన్నా భార్యాబిడ్డలను, స్నేహితులను, హితులను స్థుతించితేనే వారు మన కోర్కెలను తీర్చుతూ ఉంటారు. అనుక్షణం సంగతీ సందర్భం లేకుండా వారిని పొగుడుతుండాలి. పొగిడినంత కాలమే, మనల్ని ఆమోదిస్తారు. శ్రీకాళహస్తీశ్వరుడు అలా కాదు. అవసరమున్నవారూ, లేనివారు కూడా ఆయనని కీర్తిస్తుంటారు. అలా కీర్తిస్తే, సిరిసంపదలు పొందవచ్చని కొందరి భావనైతే, మోక్షం పొందవచ్చని మరికొందరి భావన. తన్నుకీర్తించే వారిని కానీ, కీర్తించని వారిని కానీ బేధభావంతో చూడకుండా వారివారి అర్హతలను బట్టి వారి కోర్కెలను తీరుస్తాడు . అలా ఆయన అనుక్షణం ఆనందంగా ఉంటాడు. అందరినీ ఆనందపరుస్తాడు. అందరినీ బిచ్చమడిగి ఆయన పోగుచేసిన సంపదలు, స్వీకరించిన పాపకర్మలు, ఆయన అనుభవించటానికి కాదు. వాటినన్నిటినీ జాగ్రత్తగా భద్రపరుస్తాడు. భక్తులను రక్షింపక , ఆయన ఆ సిరిసంపదలను కూడబెట్టాడని అజ్ఞానులు భావిస్తుంటారు. అందరికీ సర్వసంపదలను ఇచ్చే ఆయనకు మనమిచ్చే కానుకలు ఏపాటి? ధూర్జటి మహాకవికి ఈ విషయం పూర్తిగా అవగతంకాలేదు. ఈశ్వరుడు, భక్తులను కాపాడకుండా ఆ ముడుపులను ఎవరికోసం దాచుకున్నాడో అనే చిత్తభ్రమలో ఆయన ఉన్నాడు. ధూర్జటి, చివరి రోజులలో ఆకటితో అలమటించిన రోజులు వున్నాయి. అలాంటి సందర్భంలో, ఈశ్వరునిపైన ఈ ‘నిందాస్థుతి’ని చేసి ఉంటాడు. రామదాసు కూడా శ్రీ రాముని గురించి ఇలాంటి నిందాస్థుతులు పలుమార్లు చేసాడు. పరమేశ్వరుడు ఇవన్నీ పట్టించుకోడు. తన చెట్టుకు కాసిన కాయ పక్వానికి వచ్చిన మరుక్షణమే దానికి విముక్తి కలిగించి, తన సన్నిధికి చేర్చుకుంటాడు.

07)ఎన్నేళ్లుండుదు నేమిగందునిక నేనెవ్వారి రక్షించెదన్
నిన్నే నిష్ఠ భజించెద న్నిరుపమో న్నిద్రాప్రమోదంబునా
కెన్నండబ్బెడు నెంతకాలమున్ నేనిట్లున్న నన్నియ్యెడం
చిన్నంబుచ్చక నన్ను నేలుకొనవే శ్రీకాళహస్తీశ్వరా

అర్ధం–జాతస్య మరణం ధృవం. పుట్టిన ప్రతి జీవి ఏదో ఒకనాడు గతించవలసినదే. మనం ‘చిరంజీవులని’ కొందరిని అంటాం. ఆ పదానికి నిజమైన అర్ధం చెప్పాలంటే చిరకాలం జీవించిన వారని అర్ధం. అంటే, చాలా ఎక్కువ కాలం జీవించినవారన్న మాట. వారు కూడా ఈ జననమరణచక్రంలో తిరగవలసినవారే. సృష్టిలో జీవం పోసుకున్న ఏ జీవి మృత్యువు నుంచి ఇంతవరకూ తప్పించుకున్న దాఖలాలు లేవు. అవతార పురుషులైన రామకృష్ణులకు కూడా మరణం తప్పలేదు. ఇక సామాన్య మానవ జన్మ ఎత్తిన మన సంగతిని గురించి ప్రత్యేకంగా చెప్పనవసరం లేదు. వయసు మీద పడుతున్నకొద్దీ అనేకరకాలైన వ్యాధులనే శత్రువులు దాడి చేయటం మొదలు పెడతాయి. ఇక అరిషడ్వర్గాలను గురించి చెప్పనవసరం లేదు. మానవుడు, వీటినన్నిటినీ జయించి మృత్యువునుండి తప్పించుకోవటం అసాధ్యం. మృత్యువును గురించి భయపడి అనుక్షణం మరణించే దానికన్నా, ‘జీవన్ముక్తులు’కావాటానికి మార్గాలు-దైవస్మరణ, పరోపకారం లాంటివి మనిషి ఆచరించాలి. ధూర్జటి మహాకవి జీవితపు చివరిదశలో ఉన్నాడు. వ్యాధులు ముదిరాయి. శరీరపు పటుత్వం తగ్గింది. ఇక యెంత కాలం జీవిస్తాడో తెలియని పరిస్థితిలో వున్నాడు. అవయవాలు స్వాధీనం తప్పి, మలమూత్రాలు తన అదుపుతప్పిన జీవి–జీవించి మాత్రం చేసేదేముంటుంది, చూసేదేముంటుంది? అట్టి దురవస్థలో మనిషికి జీవితం మీద పూర్తి విరక్తి కలుగుతుంది. దానికి కారణం వైరాగ్యభావం రావటం కాదు, సపర్యలు చేయవలసినవారు కూడా అసహ్యించుకోవటం. సపర్యలు చేసేవారు లేని వారి పరిస్థితి మరింత దుర్భరం. ఈ రోజుల్లో ప్రతి ఇంటిలో వృద్దులైన భార్యాభార్తలిద్దరే ఒంటరి జీవితం గడుపుతున్నారు. పిల్లలు పొట్టకూటికోసం స్వదేశంలో చాలాదూరంలో కొందరు, మరి కొందరు విదేశాల్లో వుంటున్నారు. క్రమంగా భారతదేశం ఒక ‘అనాధ వృద్ధశరణాలయంగా’ మారుతుంది, చాలావరకు మారింది కూడా. ఇటువంటి పరిస్థితులలో జీవించి ఎవరిని ఉద్ధరించగలం! కనీసం, రెండు చేతులతో భగవంతుడిని కూడా నమస్కరించలేం, సేవించలేం!ఈ ఉపద్రవాలన్నిటినీ తప్పించుకునే స్థితి లభించటమనేది అనుమానాస్పదమే! ఇలా ఎవరికీ ఉపయోగ పడకుండా ఇంకా యెంత కాలం జీవించి వుండాలి?ఆశక్తుడైన తన్ను ఏలుకోమని ధూర్జటి శ్రీకాళహస్తీశ్వరుని వేడుకుంటున్నాడు. ఈ పద్యభావం మొత్తం ధూర్జటి మనోవేదనే! శరీరంలో పటుత్వం ఉన్నప్పుడే పరహితం, దైవస్మరణ లాంటి సత్కార్యాలు చేసిన వారికి మరణం సమీపిస్తున్నప్పుడు మృత్యుభయం వుండదు. అట్టివారికి యముడు శుభంకరుడు. జీవించినపుడే మనిషి ముక్తిమార్గాన్ని ఎన్నుకోవాలి. అలాంటి వారే శివునికి సన్నిహితులు, వారే శివసాన్నిధ్యానికి చేరుకోవటానికి అర్హులు.

08)రాజుల్మత్తులు వారి సేవ నరకప్రాయంబు వారిచ్చు నం
భోజాక్షీ చతురంతయాన తురగీభూషాదు లాత్మవ్యధా
బీజంబుల్ తదపేక్ష చాలు పరితృప్తిం పొందితిన్ జ్ఞానల
క్ష్మీ జాగ్రత్పరిణామమిమ్ము దయతో శ్రీకాళహస్తీశ్వరా

అర్ధం-రాజులు, ధనమదాంధులు, బధిరాంధులు. వారు ధన మదంచేత, అధికార దర్పంచేత కళ్ళుండి చూడలేరు. చెవులుండి వినలేరు. అట్టి వారు చనిపోతే, వారి శవాన్ని చూడటం కూడా పాపమని సుమతీ శతకకారుడు అయిన బద్దెన మహాశయుడు శలవిచ్చారు. అన్నమయ్య కూడా–మనుజుడై పుట్టి మనుజుని సేవించి అనుదినం దు:ఖమొందనేల? అని చెప్పారు. మనిషి స్వార్ధపరుడు. ఈ పీల్చే గాలిని, త్రాగే నీటిని ఇచ్చిన భగవంతుని మరచి చిటికెడు విభూతిని ఇచ్చే దొంగస్వాములను ఆరాధిస్తుంటాడు. రాజులు మదోన్మత్తులు. వారిని నిరంతరం సేవించినా తృప్తిని పొందరు. భక్తితో ఒక చెంబెడు నీళ్ళను లింగం మీద పోస్తే సంతోషిస్తాడు భోళాశంకరుడు. అటువంటి ఈశ్వరార్చనను మరచి దొంగస్వాములను, రాజులను, ధనవంతులను, అధికారులను ఆశ్రయించి నిరంతరమూ వారి సేవలో కాలంగడిపి జీవితాన్నివృధాపరచు కొంటారు చాలామంది. అటువంటి వారిని సేవించటమంటే, ఈ భూలోకంలోనే నరకాన్నిచూడటమే! దానికన్నా నరకమే మేలు. రాజులు ఇచ్చే మణి , మాణిక్యాలు, మడులు, మాన్యాలు, ఆభరణాలు, వాహనాలు— ఇవన్నీ కూడా దు:ఖానికి కారణ భూతులు. దు:ఖం కలగటానికి అంకురాలు. ఎందుకంటే, కోరికలకు అంతం అనేది వుండదు. ఈ సేవలన్నిటినీ భోగాలాలసల కోసం ధూర్జటి చేసినవే. ఆ భోగాలవల్ల దు:ఖాన్నే చివరకు పొందాడు. ఆ అనుభవం చేత శ్రీకాళహస్తీశ్వరుని ఇలా ప్రార్ధిస్తున్నాడు. ” స్వామీ! నీ మీద భక్తితో, అనురక్తితో తృప్తి పడతాను. ఇకనైనా నన్ను ఆత్మజ్ఞానమనే అసలైన లక్ష్మీకటాక్షంతో కరుణించు!”

09)నీ పై కావ్యము జెప్పుచున్న యతడు న్నీ పద్యముల్ వ్రాసి యి
మ్మా పాఠం బొనరింతునన్న యతడున్ మంజు ప్రబంధ ని
ష్టాపూర్తిం బఠియించుచున్న యతడున్ సద్బాంధవుల్ గాక ఛీ
ఛీ పృష్ఠాగత బాంధవంబు నిజమా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా

అర్ధం–వందల పేజీల చెత్త నవలలు వ్రాయటం కన్నా ఆణిముత్యం లాంటి ఒక చక్కని మాట వ్రాయటం మేలు. అటువంటి జనహిత పదాలను, పద్యాలను వ్రాసిన వారే గొప్ప కవులు, రచయితలు. అదే ఈశ్వరార్చన కూడా!పోతన గారి కవిత్వం భక్తి రస ప్రధానమైనప్పటికీ, భాగవతంలో ఎన్నో తెలుసుకోదగ్గ నీతివాక్యాలు వున్నాయి. అన్నమయ్య, త్యాగయ్య లాంటి వారెందరో ప్రతి పదాన్ని దైవ స్మరణతో పాటను చేసారు. నేటికి కూడా తెలుగువారు వాటిని నిత్యం మననం చేసుకుంటున్నారు. డబ్బు కోసం కావ్యాలు వ్రాస్తారు కొంతమంది. మరి కొంతమంది కీర్తి కోసం వ్రాస్తుంటారు. ఒక లక్ష్యం లేకుండా వ్రాసే అటువంటి సాహిత్యం కాలగర్భంలో కలసిపోయేదే!ఆ రచయితలను కూడా ప్రజలు ఆమోదించరు. ధూర్జటి మహాకవి కావ్యరచనలో దిట్ట. కవుల తత్త్వం ఎరిగినవాడు. చాలామంది రాజాశ్రయం కోసం, రాజుల ప్రీతి కోసం వ్రాసిన వారే!తంజావూరును పరిపాలించిన నాయకరాజుల కాలంలో తుచ్ఛమైన తెలుగు సాహిత్యం వచ్చింది. ఆ రాజులు పచ్చిశృంగార ప్రియులు. వారి ప్రీతి కోసం, అలనాటి చాలామంది కవులు తుచ్ఛశృంగార సాహిత్యాన్ని వ్రాసారు. తంజావూరు సామ్రాజ్యం పతనమైంది. అలానే, ఆ కవులు పతనమైనారు. కవిగా విశేష అనుభవం గడించిన ధూర్జటికి , ఏ కావ్యాలు వ్రాస్తే కవికి తృప్తి నిస్తాయో తెలిసింది. అందుకనే ఇలా అంటున్నాడు–శ్రీకాళహస్తీశ్వరుని గురించి కావ్యాలు వ్రాసే కవులు, వాటిని అడిగి తీసుకొని చదివేవారు , అతి మనోహరమైన ప్రబంధాలను మనసునింపి చదివేవారు–వీరే ధూర్జటికి(మనకు కూడా) నిజమైన బంధువులు. అంతేగానీ, జన్మత: వచ్చిన బాంధవ్యాలు నిజమైన బాంధవ్యాలు కావు.

10)నిన్నే రూపముగా భజింతు మదిలో నీ రూపుమోకాలొ స్త్రీ
చన్నోకుంచమో మేకపెంటియొ యీ సందేహము ల్మాన్పి నా
కన్నారన్భవదీయమూర్తి సగుణాకారంబుగా జూపవే
చిన్నీరేజ విహార మత్త మధుపా శ్రీకాళహస్తీశ్వరా

అర్ధం-అర్ధం చెప్పేముందు, ఈ పద్యంలోని కొన్ని విశేష(ణ)ములను గురించి చిన్నవివరణ ఇవ్వాలి. ఒక సందర్భంలో గీతాచార్యుడైన శ్రీ కృష్ణపరమాత్మ అర్జునుడితో ఇలా అన్నాడు. “అర్జునా!భగవంతుడు సర్వాంతర్యామి అయినప్పుడు ప్రత్యేకంగా గుడికిపోయి పూజలు చేయవలసిన పని ఏముంది?”అని ప్రశ్నిస్తాడు. అందుకు అర్జునుడు, “దేవదేవా! నీవే నాకు గురుడవు, దైవం, ఆరాధ్యుడవు. నీవు ఎక్కడ ధ్యానించమంటే అక్కడే ధ్యానం చేస్తాను. “అని చెప్పాడు. అప్పుడు శ్రీ కృష్ణపరమాత్మ అర్జునుడికి తన మొకాలిచిప్పను చూపించి, అది శివలింగం ఆకారంలో వుంది కనుక, దానినే శివలింగంగా భావించి ధ్యానించమన్నాడు. అర్జునుడు అలానే కృష్ణపరమాత్ముని మోకాలిని శివలింగంగా భావించి అర్చించాడు. ఇక్కడ మొదట చెప్పు కోవలసినది, శివకేశవులకు బేధం లేదని. రెండవ విశేషణం ఏమంటే సర్వచరాచర జగత్తును నడిపించే భగవంతుడికి ఒక ప్రత్యేకమైన రూపం ఆపాదించటం ఒట్టి భ్రమ!అలాగే, పూర్వం నందివర్ధన మహారాజనే గొప్ప శివభక్తుడుండే వాడు. అతను వేశ్యాలోలుడు. కార్తీక సోమవారం ముందునాటి రాత్రంతా వేశ్యా సంపర్కంతో కాలం గడిపాడు. శివార్చన సమయమైంది. అప్పుడు మహారాజుకు శివార్చన సమయం గుర్తుకొచ్చి, ఆ మందిరంలోని అన్ని ప్రదేశాలలో శివలింగం కోసం లేక అటువంటి ఆకృతి కలిగిన మరో రూపం కోసం పరితపిస్తూ వెదుకుతాడు. ఎక్కడా అటువంటి రూపం కనపడలేదు. అట్టి సమయంలో దీర్ఘ నిద్రలో ఉన్న వేశ్య యొక్క పమిట కొంగు, రవిక తొలగివుంది. ఆ వేశ్య కుచమును పానవట్టముగా, చనుమొనను శివలింగంగా భావించి అర్చించాడు. ఆ మహారాజు భక్తికి సంతోషించి, ఈశ్వరుడు పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలోని ఆచంట అనే గ్రామంలో ‘చంటేశ్వరుడిగా’ వెలిసాడని ప్రతీతి. చంటేశ్వరుడి పేరు మీదనే ఆ గ్రామానికి ‘ఆచంట’ అనే పేరు వచ్చింది. ఆచంట ప్రక్కనే ఉన్న పాలకొల్లులో, పెనుగొండలో నేను కొంతకాలం పనిచేసాను. ఆ సందర్భంలో ఆ దేవాలయాన్ని చూసాను. అక్కడ శివలింగం చనుమొన ఆకారంలో వుంటుంది. ఇక్కడ విశేషమేమంటే, భక్తికి భావన, భావం ముఖ్యం. ఆడంబరంగా పూజా మందిరాలు ఏర్పాటు చేసుకొని, భక్తి లేకుండా చేసే పూజలవల్ల ప్రయోజనమేమీ వుండదు. ఈ రోజుల్లో భక్తిని ఆలంకరరణలు, ఆడంబరాలతో ఒక స్టేటస్ సింబల్ గా మార్చారు కొందరు డంబాచారులు. ఏ రూపాన్నైనా ఈశ్వర రూపంగా భావించి పూజించే వారికి శివుడు ముక్తి మార్గాన్ని ప్రసాదిస్తాడు. పూర్వం ఒక వర్తకుడు తనకు వ్యాపారంలో లాభాలు రావటం లేదని బాధతో , విరక్తితో, ‘కుంచెమును'(ధాన్యాన్ని కొలిచే సాధనం) శివలింగంగా భావించి పూజించాడు. శివుడు, అతని భక్తికి సంతసిల్లి ‘కుంచేశ్వరుడిగా’ ఒక క్షేత్రంలో వెలిసాడంటారు. పూర్వం ఒక యాదవ బాలుడు , తనకు పూజించటానికి శివలింగం దొరకలేదని దు:ఖిస్తూ వున్నాడు. ఆ దారినే పోతున్నఒక మహానుభావుడు ఆ బాలునికి మేకపెంటికను చూపించి, దానినే శివలింగం అని ఆ బాలునికి చెప్పాడు. ఆ బాలుడు ఆ మేకపెంటికను శివలింగంగా భావించి పూజించాడు. ఆ బాలుని భక్తికి మెచ్చిన భక్తవశంకరుడు ‘కాటేశ్వరుడిగా’ మరో పుణ్యక్షేత్రంలో వెలిసాడట. ఈ పైన చెప్పిన గాధలన్నిటి పరమార్ధం ఒక్కటే!భక్తికి భావనే ముఖ్యం. రూపం ముఖ్యం కాదు. పానవట్టం, శివలింగం- ప్రకృతి పురుషుల సంయోగానికి సంకేతమే!ఇక పద్యం యొక్క అర్ధానికి వస్తే, ఈశ్వరుడు భక్తుల హృదయకమలాలలోని మకరందాన్ని గ్రోలే భ్రమరం లాంటివాడు. నిర్గుణుడు, నిరాకారుడైన శివుడు అనంతకోటి రూపాలలో కూడా దర్శనమిస్తాడు, మనం భావిస్తే! కొందరు ఆయన రూపం మోకాలిచిప్పగా భావించారు, మరికొందరు స్త్రీ వక్షోజంగా భావించారు, ఇంకొందరు కుంచెముగా, మేకపెంటికగా భావించి భక్తితో పూజించి మోక్షాన్ని పొందారు. ఇన్ని రూపాలలో కనిపించిన ఆ సర్వేశ్వరుడికి అసలు రూపం ఉందా?ఉంటే ఏ రూపంలో ఉంటాడు? ఈ అయోమయంలో అందరిలాగే ధూర్జటి కూడా పడి ఈశ్వరుని అసలు రూపంకోసం అన్వేషిస్తున్నాడు. సత్యం, శివం, సుందరం అయిన ఆ రూపాతీతుడి రూపం కోసం అన్వేషణలో ధూర్జటి వ్రాసిన అతి మధురమైన పద్యమిది. నిరంతరాన్వేషణలోనే సత్యాన్ని (భగవంతుడిని)గుర్తించగలం. ఆ అన్వేషణలో శ్రీకాళహస్తీశ్వరుడిని ఇలా ప్రార్ధిస్తున్నాడు ధూర్జటి–ఎన్నో రూపాలను ధరించే నీకు ఒక రూపం ఉందా? ఉంటే అది ఎలా ఉంటుంది?నా సందేహాలను, భ్రమలను పటాపంచలు చేసి, సుందరమైన నీ సగుణాకారాన్ని చూసే భాగ్యం ప్రసాదించు తండ్రీ!

11) దంతంబు ల్పడనప్పుడే తనువునం దారూఢియున్నప్పుడే
కాంతాసంఘము రోయనప్పుడె జరాక్రాంతంబు గానప్పుడే
వింతల్మేన చరించునప్పుడె కురుల్వెల్వెల్లగానప్పుడే
చింతింప న్వలె నీ పదాంబుజములన్ శ్రీకాళహస్తీశ్వరా

అర్ధం-యవ్వనంలో శక్తిసామార్ధ్యాలు ఉన్నప్పుడే అన్ని కార్యాలను పట్టుదలతో ఎలా సాధిస్తామో, అలానే భక్తి మార్గంలో కూడా పట్టు సాధించాలి. అంతే కానీ, మృత్యు భయంచేత భగవంతుని ఆఖరి క్షణంలో ధ్యానించటం కేవలం, మృత్యువు నుండి తప్పించుకోవాలని చూడటమే!అట్టివారు మృత్యువునుండి తప్పించుకోలేరు సరికదా, ప్రతిక్షణం మరణిస్తుంటారు. జీవించటం తెలిసిన వాడికి మరణమంటే భయం వుండదు. జీవించటమంటే, అన్ని జీవులలో దైవాన్ని చూడటమే! పరోపకార బుద్ధితో చరించటం. అలా జీవించని వారు, జీవించినా మరణించిన వారితో సమానం. ఎందుకంటే, వారు జీవించినా, మరణించినా ఒకటే!దంతాలు ఊడనప్పుడే, దేహదారుఢ్యం తగ్గక ముందే, వికారపు రూపాన్ని చూసి స్త్రీలు అసహ్యించుకోక ముందే, వృద్ధాప్యం దరి చేరక ముందే, జుట్టు తెల్లబడకముందే, భక్తితో ఈశ్వరుడిని ధ్యానించాలి, అని ధూర్జటి మహాకవి తన అనుభవసారమంతా నింపి, ముందు తరాలకు మార్గదర్శకంగాఈ పద్యాన్ని అతిమనోహరంగా, నీతిదాయకంగా చెప్పాడు. ఇది శ్రీకాళహస్తీశ్వర శతకంలోని ఆఖరి పద్యం.

మిత్రులు చాలామంది కార్తీకమాసం సందర్భంలో కనీసం పది పద్యాలకైనా భావార్ధాలను వ్రాయమని ప్రేమతో కోరారు. . మొదటి పద్యం వ్రాసిన తరువాత అనేకమంది, శతకం మొత్తానికి భావార్ధాలను వ్రాయమని కోరారు. పదకొండు పద్యాలకు భావార్ధాలను వ్రాసాను. ఈ కార్తీక మాసంలో శివమహాదేవునికి నేను చేసిన మహన్యాస పూర్వక ఏకాదశ రుద్రాభిషేకం ఇదే!శివానుగ్రహం వుంటే, వీలైనప్పుడు మిగిలిన పద్యాలకు భావార్ధాలను వ్రాయటానికి ప్రయత్నిస్తాను. మరికొంతమంది మిత్రులు వీటిని గ్రంధ రూపంలో తెమ్మని కోరారు. ఎంతో ప్రేమతో, ఆదరణతో, అభిమానంతో అనుక్షణం నా వెన్నుతట్టి ప్రోత్సహిస్తున్న మిత్రులకు కృతజ్ఞతలు. ఈ సందర్భంలో నాదొక చిన్న మనవి. మంచి సాహిత్యాన్ని చదవండి, చదివించండి. అప్పుడే మనలో సృజనాత్మకత కూడా పెరుగుతుంది. తెలుగు భాషలోని తియ్యదనాన్ని ఆస్వాదించండి. తెలుగులో వ్రాయటానికి ప్రయత్నించండి.

శుభం భూయాత్!

సుభద్ర జోషి

రచన: అంబడిపూడి శ్యామసుందరరావు

భారతరత్న, మాజీ ప్రధాని, ఉత్తమ పార్లమెంటేరియన్ గా పేరెన్నికగన్న అటల్ బిహారీ వాజపేయి 10సార్లు లోక్ సభకు , రెండుసార్లు రాజ్యసభకు ఎన్నిక అయిన వ్యక్తి. అటువంటి రికార్డులు సృష్టించిన, ప్రజాదరణ పొందిన, అన్ని పార్టీల నుండి ప్రశంసలు పొందిన మహా రాజకీయవేత్త 1962 లోక్సభ ఎన్నికలలో అయన సుభద్ర జోషి అనే మహిళా చేతిలో ఓటమిని చవి చూడవలసి వచ్చింది రాజకీయాలలో ముఖ్యముగా ఎన్నికలలో గెలుపు ఓటములు సహజము. పెద్దపెద్ద నాయకులు అనూహ్యమైన రీతిలో ఒక్కొక్కసారి ఎన్నికలలో అంత ప్రాముఖ్యత లేని వారిచేతిలో ఓడిపోతుంటారు. మాజీ ప్రధాని ఇందిరాగాంధీ ఒకసారి రాజనారాయణ్ అనే వ్యక్తి చేతిలో ఓడిపోయింది. ఇలాంటి సంఘటనలు చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోతాయి ప్రస్తుతము వాజపేయిని ఓడించిన సుభద్ర జోషి ని గురించి తెలుసుకుందాము.
సుభద్రజోషి 1951, 1957 లో పార్లమెంట్‍కు జరిగిన ఎన్నికలలో కర్నాల్, అంబాల నియోజక వర్గాల నుండి పోటీచేసి గెలిచింది. 1962లో ఈవిడను ఉత్తర్ప్రదేశ్లోని బల్రామ్ పూర్ నియాజక వర్గము నుండి వాజపేయి పై కాంగ్రస్ పార్టీ తరుఫున నిలబెట్టారు. ఆ ఎన్నికలలో ఆవిడకు మద్దతుగా ప్రముఖ సినీ నటుడు బల్రాజ్ సహానీ ప్రచారములో పాల్గొని ఆవిడ గెలవటానికి తోడ్పడ్డాడు. సుభద్ర జోషి రాజకీయ వారసత్వము మాత్రమే కాకుండా వాజపేయి ని ఓడించటానికి తోడ్పడ్డ పరిస్తుతులు రాజకీయాలలో ఆవిడ తనదైన ముద్ర మొదలైనవి తెలుసుకుందాము.
ప్రస్తుతము పాకిస్తాన్‍లో ఉన్న సియాల్ కోట్ లో మార్చ్ 23, 1919లో సుభద్ర జోషి జన్మించింది. పొలిటికల్ సైన్సెస్ లో తన మాస్టర్ డిగ్రీని లాహోర్ లోని ఫోర్మన్ క్రిస్టియన్ కాలేజీ నుండి పొందింది. ఆ కాలములోనే ఆవిడ మొదటిసారిగా స్వతంత్ర ఉద్యమములో పాల్గొంది. మహాత్మాగాంధీ ఆశయాలు ఆవిడపై మంచి ప్రభావాన్ని చూపి ఆవిడను స్వతంత్ర పోరాటం వైపు నడిపించాయి. కాలేజీ విద్యార్ధినిగా ఆవిడ వార్ధాలోని ఆశ్రమములో మొదటిసారిగా మహాత్మాగాంధీని కలిసింది. 1942 లో జరిగిన క్విట్ ఇండియా ఉద్యమములో మరొక ఫ్రీడమ్ ఫైటర్ అయినా అరుణ అసఫ్ అలీతో కలిసి పాల్గొంది. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమము జరిగేటప్పుడు అజ్ఞాతములో ఉంది. హమారా సంగ్రామ్ అనే యాంటీ కాలోనియల్ పత్రికకు ఎడిటింగ్ భాద్యతలు నిర్వర్తించింది. అందుచేతనే బ్రిటిష్ ప్రభుత్వము ఆవిడను అరెస్ట్ చేసి లాహోర్ లోని స్త్రీల సెంట్రల్ జైలు లో నిర్బంధించారు. జైలు నుండి బయటకు వచ్చినప్పుడు పారిశ్రామిక కార్మికుల హక్కుల కోసము పోరాటం ప్రారంభించింది. దేశ విభజన టైములో ఆవిడ నిర్వర్తించిన పాత్ర ఆవిడకు జన బాహుళ్యములో మంచి గుర్తింపు తెచ్చిపెట్టింది.
హింస బాగా పెచ్చు పెరిగిన ఆ రోజుల్లో సుభద్రజోషి ఢిల్లీలోని బిర్లా హౌస్ లో గాంధీని కలిసినప్పుడు అయన ఢిల్లీలో జరుగుతున్న హింస పట్ల ఆందోళన తెలియజేసి కాంగ్రెస్ వాలంటీర్లు ఏమిచేస్తున్నారు అని ప్రశ్నిస్తే అయన సలహా మేరకు శాంతి దళ్ను స్థాపించి, ఇంటింటికి తిరిగి శాంతి కోసము ప్రయత్నిస్తూ ఇరువర్గాల మధ్య సఖ్యతకు కృషి చేసింది. ఈ విషయాన్ని సుభద్ర ప్రముఖ చరిత్రకారుడు సాగరి చబ్రాకు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో తెలియజేసింది. అంతేకాకుండా పాకిస్తాన్ నుంచి వలస వచ్చే వారికి పునరావాస కేంద్రాలను ఏర్పరచి మతాలతో సంబంధము లేకుండా సేవ చేసింది. సెక్యులరిజం ఆవిడ రాజకీయలలో ముఖ్యపాత్ర వహించింది
స్వాతంత్రము వచ్చినాక కూడా జరిగిన మత ఘర్షణలలో ఆవిడ చురుకుగా పాల్గొని వాటిని అదుపు చేయగలిగింది. ఉదాహరణకు 1961లో ఆవిడ నివసించే మధ్యప్రదేశ్ లోని సాగర్ పట్టణములో జరిగిన మత కలహాలలో స్థానికులతో కలిసి సహాయక చర్యలు చేపట్టింది. మత తత్వ శక్తులకు వ్యతిరేకముగా పని చేయటానికి ఆవిడ సాంప్రదాయకత విరోధి కమిటీని ఏర్పాటుచేసింది. తరువాత 1971లో క్వామి ఏక్తా ట్రస్ట్ ఏర్పాటు చేయటములో ప్రముఖ పాత్ర వహించింది. ఈ సంస్థ ద్వారా భారతదేశములోని ప్రజలలో సెక్యులరిజం, పర మత సహనము పెంచటం ఆవిడ ప్రధాన ఉద్దేశ్యము. పార్లమెంటేరియన్ గా ఆవిడ పాత్ర భారతదేశ రాజకీయాలలో చాలా ప్రభావాన్ని చూపింది. బైగామి చట్టము (భర్త నేరము చేసినప్పుడు స్త్రీ ఈ లిటిగేషన్ లో డబ్బు ఖర్చు పెట్టటములో ఎదుర్కొనే ఇబ్బందులుతొలగించటానికి) ప్రయివేట్ మెంబెర్ బిల్ ప్రవేశపెట్టింది స్పెషల్ మ్యారేజ్ యాక్ట్ పై చర్చ జరుగుతున్నప్పుడు తన గళాన్ని విప్పిఆమోదం పొందేటట్లు చేసింది. బ్యాంకుల జాతీయము, రాజా భరణాల రద్దు వంటి బిల్లులపై కూడా వాదించి ఆమోదం పొందేటట్లు చేసింది.
క్రిమినల్ ప్రోసిజర్ కోడ్‍కు సవరణలను ప్రతిపాదించి మతకలహాలు తీవ్ర నేరంగా పరిగణించేటట్లు బిల్ లో చేర్చింది. ఈ విధముగా ఆవిడ జీవితమూ అంతా మత తత్వానికి వ్యతిరేకముగా పోరాడింది. ఇందిరాగాంధీ అత్యవసర పరిస్థితిని విధించినప్పుడు తుర్కమెన్ గేట్ వద్ద బుల్ డోజర్లకు ఎదురు నిలిచి తన అసమ్మతిని తెలియజేసింది. ఆ సమయములో ఆవిడ ఢిల్లీలోని చాందిని చౌక్ నియోజక వర్గం ఎంపీ ఇందిరాగాంధీ కొడుకు సంజయ్ గాంధీ ప్రతి చర్యను వ్యతిరేకించేది. ఆవిడ దృష్టిలో సంజయ్ గాంధీ ఒక మూర్ఖుడు. అన్నిటి కన్నా యాంటీ ముస్లిం ఇందిరాగాంధీతో సత్ సంభందాలు ఉన్నప్పటికీ అత్యవసర పరిష్టిలో జరిగిన దారుణాలపై నిర్భయముగా గళము విప్పింది.1984లో సిక్కుల ఉచకోతపై తన సొంత పార్టీ పైననే విమర్శలు చేసి పోలీసుల పాత్రను ప్రశ్నించింది. సిక్కులను పరామర్శించటానికి అల్లర్లు జరిగిన ప్రాంతాలకు వెళ్ళింది.
ఈవిడ రష్యా ఏజెంట్ అని విమర్శ ఉండేది. ఆవిడ కుటుంబసభ్యులు, స్నేహితులు ఈ విమర్శను ఖండించేవారు. అత్యవసర పరిస్థితి, ఇందిరాగాంధీ మరణానంతరము ఆవిడ రాజకీయాలకు దూరముగా ఉండి 2003లో చనిపోయింది. ఆవిడ జయంతి సందర్భముగా ఆవిడ గౌరవార్థము పోస్టల్ స్టాంప్ను ప్రభుత్వము విడుదల చేసింది ఆ విధంగా సుభద్ర జోషి భారత రాజకీయాలలో సెక్యులర్ వాదిగా మంచి పేరు తెచ్చుకొంది .