పాడు పండగలు..

రచన: రాజి

పల్లె పల్లెలా వాడ వాడలా వస్తాయంట మాయదారి పండగలు
ముస్తాబులూ, మంచి మంచి వంటకాలు తెస్తాయంట
ఇంటింటా ఆనందాలు విరజిమ్ముతాయంటా.

మరి మా మురికివాడ జాడ తెలియలేదా వాటికి
వెలుతురు లేని వాడల అరుగులు వెతకలేదా ఈ వగలమారి పండగలు
ఆకలి ఆర్తనాదాలు, చిరుగు చిత్రాలు కనరాలేదా కలహమారి పండగలకు

మాయదారి పండగలు కలవారి ఇంటనే విడిది చేస్తాయంట
బంగళాల్లో, కనక, కాంతుల్లోనే కనపడతాయంటా
గుడిసెల్లో, నిరుపేదలను కనికరించవంట ఈ పాడు పండగలు.

ఒక్క క్షణం ఆలోచించు!

రచన: నాగులవంచ వసంతరావు

మనిషికి మత్తెక్కించి
మనసును మాయచేసి
ఇల్లు ఒళ్ళు రెంటిని గుల్లచేసి
సంఘంలో చులకనచేసే
మద్యపాన రక్కసీ!
మానవజాతి మనుగడపై
నీ ప్రభావం మానేదెప్పుడు?

ఆడపడచుల ఆక్రందనలు, ఆవేదనలు
“చీర్స్” చప్పుళ్ళలో కలిసిపోయాయి
ఐస్ ముక్కల హిమతాపానికి
మంచులా కరిగిపోయాయి
మహాత్ముల ఉపన్యాసాలు, నీతిబొోధలు
సంఘ సంస్కర్తల త్యాగఫలాలు
మద్యం మత్తులో చిత్తుగా ఓడిపోయాయి

అర్ధరాత్రి స్వాతంత్ర్యం అర్థం తెలిసిపోయింది
గాంధీజీ కలలుగన్న భరతమాత గౌరవం
బక్కచిక్కి బరువెక్కి బజారుపాలైంది
మధ్యం నిషాముందు ఇoద్రభోగం దిగదుడుపే!

ఎవడన్నాడు నా దేశం బీదదని
ఒక్కసారి బార్ ను దర్శించిచూడు
కుబేరుల తలదన్నే కాసుల గలగలలు
కుంభవృష్టిలా కురిసే మధ్యం సెలయేర్లు

గజం భూమి ధర గణనీయంగా పెరిగిన నేడు
గజానికో బార్ వెలసినా ఆశ్చర్యం లేదు!
మందు మంచి నీరులా ఉపయోగించినా కరువేరాదు
లక్షలాది జీవితాలు బలైనా బాధే లేదు!

మనసా! ఇంద్రియాలంటే
నీకెందుకింత చులకన
క్షణాలలో పడేస్తావు
నీ వలలో క్షణికానందాలకు

ఆరునూరైనా అనుకున్న టైంకు
టంచనుగా హాజరు పరుస్తావు
నీ కబంధ హస్తాలలో
నిత్యం బందీని చేస్తావు

నాకెందుకో కక్ష తీర్చుకోవాలనుంది
మద్యం సేవించే వారిపై కానేకాదు
తాగడానికి మనసును ఉసిగొలిపి
బలహీనతలకు లొంగే ఇంద్రియాల మీద
మానవాభ్యున్నతిని మట్టుబెట్టే
మనో చాంచల్యం మీద!
***

సశస్త్రీ సుశస్త్రీ స్త్రీ

రచన: ఉమా పోచంపల్లి

విశాల గగనం, వినీలాకాశం
అనంత విశ్వం, ఆవేశపూరితం

మనోబలం కావాలి ఇంధనం
తేజోబలం అవ్వాలి సాధనం
మానవమేధ మహా యజ్ఞం
చేయాలి లోకముద్దీప్తి మయం

విశాల అవని వినిపించెనదె
ఆమని వలె వికసించెనదె
అణుమాత్రమైనా, ప్రతిధ్వనించెను
అష్టదిక్కులు మారుమ్రోగగా
తారలమించే తేజోమయం

ఆనందభైరవి నాట్యాలు వెలిగి
మనసానంద నాట్యాల ఉర్రూతలూగించి
వనితా అవని సుశాస్త్రజ్ఞానం
అవని పరిధినే అధిగమించెనే

కెంపులకేల కరవాలము వలెనే
కుజగ్రహ మున నిలిపెను మన భారత క్షిపణి
కుజగ్రహమున నిలిచెను ప్రశస్తముగా
నవ భారత రుధిర రక్షిణి, జగత్సంరక్షిణి!!

ఉష …..

రచన:  జి. శ్రీకాంత

 

సూర్యోదయ పూర్వార్ధ సమయం …..

ఉష తొంగి చూసింది…

ప్రియాగమనార్థియై ముంగిట నిలిచింది

తూరుపు దిక్కున నింగిలో ఆమె చీర  కొంగు

నీలాకాశమై  విస్తరించుకుంది

దీర్ఘమైన కురులు దట్టమైన పొగమంచులా పారాయి

ఆమె ధరించిన నగలు నభంలో

నక్షత్రాలై  మిలమిలలాడాయి

సన్నని వెలుగులు చిప్పిల్లగానే

నగల తళుకులు  వెలవెల పోయాయి

చిరు వెలుగులలో చీర కుచ్చిళ్ళు

జేగురు రంగు వెలువరించాయి

అధిగమిస్తున్న సూర్య కాంతులు చొచ్చుకు రాగా

నారంగి, పసుపు, బంగారు వర్ణాలు

చెదరిన మేఘ సముదాయంలా విచ్చుకున్నాయి

అద్దంలో ఆమె సౌందర్యం సముద్ర  తుల్యమైంది

చీర అందాలు అలల వలయాల వలె ప్రస్ఫుటించాయి

మేఘ వర్ణాలు  సాగరంలో ప్రతిబింబమై  మెరిసాయి

రజత కాంతుల అంచులు కెరటాల నురుగునే మరిపించాయి

అరుణోదయ కాంతులు నలువైపులా సంతరించుకున్నాయి

భానుని భవ్య బింబం ప్రియుని వదనమై  ప్రజ్వరిల్లింది

మనోజ్ఞ దృశ్య కావ్యమై హృదయాన నిలిచింది

రాగరంజిత, సిగ్గరి ఉష మటుమాయమైంది !!!

పునర్జన్మ

రచన: ఉమ జి

 

అనుదినమూ ఏవో చిన్న గొడవలతో

జీవనఝరిలో నిస్తేజంగా, స్తబ్దంగా

మిగిలిన నేను, తిరిగి నాలోనే

చైతన్యాన్ని చిలికిస్తాను, మనసున

అమృత మథనం సాగిస్తాను

 

ఏమీ తోచని జడత్వాన్ని పారదోలి

జీవం నింపే ఊహల సాక్షాత్కరించే

మనసు పొరలు మాటునున్న ఊటకు

ఊపిరి పోసి ప్రాణం నింపుతాను

సజీవంగా సాక్షాత్కారం చేస్తాను

 

నిష్కర్షగా మాట్లాడే మనుషులు

చెప్పే నిజాన్ని గ్రహించి, జాజి మల్లెల

పరిమళాలు మనసుకు అందేలా

వారి మంచితనాన్ని గ్రహించే

ప్రయత్నం చేస్తాను, సేతువు నందిస్తాను

 

చీకటిలో చిరుదివ్వె వలే

నీ తరగని స్నేహం, స్ఫూర్తి నిచ్చి

బాట చూపుతూ తిరిగి

తీరాలను చేరుస్తుంది, అడ్డొచ్చే

ప్రాకారాలను పారదోలుతుంది!

 

ఊహా సుందరి!

రచన: నాగులవంచ వసంత రావు

 

సృష్టికర్త ప్రతిభకు ప్రత్యక్ష రూపానివో

అమర శిల్పి జక్కన చెక్కిన శిల్పానివో

 

అవనిలోని అందమంత అమరిన జవరాలివో

రసికుల హృదయాల దోయు కొంటె నెరజాణవో

 

ఉషోదయపు మంచు తెరలు కడిగిన ముత్యానివో

శ్రీగంధపు పరిమళాల మన్మధ బాణానివో

 

ఒంపు సొంపు లొలకబోయు బాపు గీసిన బొమ్మవో

చూపరు నలరింపజేయు అచ్చ తెలుగు రెమ్మవో

 

ప్రేమ మధువు జాలువారు అమృత భాండానివో

ప్రేమాభిషేక చిరుజల్లుల అమర పాలవెల్లివో

 

రసికత రగిలింపజేయు రాకాసి పిల్లవో

కామిక హృదయాల గీయు చిలిపి అగ్గి పుల్లవో

 

ఓర చూపు వలవేసి నిండు మనసు దోచేసి

కంటి చూపుతోనే నను కర కర నమిలేస్తవో

 

సుతిమెత్తని నీ స్పర్శకు ఒళ్ళు పులకరిస్తుంది

వింత వింత లోకాలకు మనసు పరుగు తీస్తుంది

 

నడుమెంతో బంగారం నడకెంతో వయ్యారం

అలరించిన సింగారం అందానికే మణిహారం

 

చిరునవ్వుల దరహాసం మన్మధునికి పరిహాసం

ఆనందపు తీరాలకు ఆహ్వానపు సందేశం!

 

చిరు చిరు మొగ్గల

రచన: రావూరు సత్యనారాయణ

రాధ:
చిరుచిరు మొగ్గల చిలిపి తెరలలో
చిటికెలు వేయుచు, చిలిపిగ నవ్వుచు
వడివడిగ వచ్చెను వసంతరాగం
ఎవరికోసమో సుమభోగం!

కృష్ణ:
పిలపిలగాలులు పుప్పొడి దూగ
ఈలలు వేయుచు ఎదలను దూయుచు
ఆమని రాత్రుల యామిని రాగా
ఎవరికోసమీ అనురాగం!

రాధ:
ఎవరికోసమీ సుమభోగం!

కృష్ణ:
ఈ అనురాగం – ఈ సుమభోగం!

రాధ:
పూలతోటలో – కాలిబాటలో
మురిపించెడి నీ మురళి పాటలో
తూగిన నా యెద – ఊయలలూగగ
ఎన్నినాళ్లనీ సహయోగం

కృష్ణ:
ఎవరికోసమీ సుమభోగం
యమునా తీరమున మురళీగానమున
కనులార మూయుచు, కలువలు దూయుచు
మయూరివలె నీ వయారి నాట్యం
ఎవరికోసమాహ్వానం.

రాధ:
ఎన్నినాళ్ళదీ సహయోగం!
మరచిన తలపులు పరుగిడి రాగా
విరిసిన వలపులు పరువము దోగ
మధురభావనలు మనసున మూగ
ఎవరికోసమీ మధుమాసం

కృష్ణ;
అంతులేని సహవాసం
రాధ:
ఆరిపోని చిరుహాసం

అతను-ఇతను

రచన: భమిడిపాటి స్వరాజ్య నాగరాజారావు.

అతను తనకు పెళ్లి అయినాసరే,
అమ్మకొంగును వదలలేని బిడ్డ.
ఇతను తనబిడ్డల పెళ్ళిళ్ళు అయినా సరే
భార్యపొందును వదలలేని భర్త.
ఆబిడ్డకు అమ్మే దైవం,ఆమె మాటే వేదం,
అతని దృష్టిలో భార్యంటే మనిషే కాదు.
ఈభర్తకు భార్యే లోకం,ఆమె చెంతే స్వర్గం,
ఇతని దృష్టిలో అమ్మంటే మనిషే కాదు.
అతనికి భార్యంటే అలక్ష్యం,ఇతనికి అమ్మంటే నిర్లక్ష్యం.
అతనికి అమ్మంటే అన్నపూర్ణాదేవి,ఇతనికి భార్యంటే రతీదేవి.
అతనికి అమ్మచేతిలో తన సంపాదన పెట్టటం,
ఆమె మోములోకనిపించే ఆనందఛాయలను తిలకించి,
పదేపదే వాటిని తలుచుకొని పులకించిపోవటం ఇష్టం.
ఇతనికి భార్యకు ఆమె కోరిన ప్రతికోరిక తీర్చటం,
ఆ సంతోషంలో ఆమె వగలుపోతుంటే ఆ సొగసు చూసి,
పగలూరేయీ ఆమె తలంపులో మునిగిపోవటం ఇష్టం.
అతను అమ్మ ప్రభావంవల్ల అలాఅయ్యాడు,
ఇతను ఆలి ప్రయోగం వల్ల ఇలామారాడు.
అతనికి అమ్మంటే ఎక్కువే,ఇతనికి భార్యంటే మక్కువే,
కానీ,ఇద్దరికీ తమపిల్లలంటే మాత్రం ప్రేమ తక్కువే,
ఇద్దరిదీ ఒకలాంటి తెలివి తక్కువే.
ఇద్దరి బుద్ధులకూ శుద్ధిలేదు,వారి ఆలోచనాతీరులలో వృద్ధిలేదు.
అతనిది తల్లిపై అర్ధంలేని భక్తి,ఇతనిది భార్యపై అర్ధంకాని రక్తి.
తల్లి బుద్ధిచెప్పక అతను అలాఅయ్యాడు,
భార్య గడ్డిపెట్టక ఇతను ఇలాఅయ్యాడు.
కన్నవారిని,కట్టుకున్నవారిని అభిమానంతో
సమానంగా చూడటమే సంస్కారమని,
అదే జీవితానికి పెద్ద పురస్కారమని,
తెలుసుకోలేకే అతను,ఇతను దారి తప్పారు,
వారి జీవితాలతో మనకో గుణపాఠం చెప్పారు.

బ్రాహ్మణుడంటే ఎవరు?

రచన: శారదా ప్రసాద్(టీవీయస్.శాస్త్రి)

రాజకీయాలలోనే కాదు అన్ని వేదికలమీద కూడా కొందరు తామే హిందూ మతోద్ధారకులమని చెప్పుకుంటూ ఒకరినొకరు అభినిందించుకునేవారున్నారు. వారికివారే డబ్బాలు కొంటుకుంటారు! హిందూమతం ఎవరూ ఉద్ధరించే నీచస్థితిలో ఇప్పుడూ లేదు,ఇక ముందు కూడా ఉండబోదు! భిన్నమైన అభిప్రాయాలు కలిగిన వ్యక్తులు హిందూమతంలో ఉండటమే, హిందూమతం యొక్క విశిష్టత, ప్రత్యేకత. ఈ ప్రత్యేకత ఉండబట్టే హిందూమతం నిరంతరం ప్రవహిస్తుంది! మతోద్ధారకులమని చెప్పుకునే వారికి ఇతరుల భావాలను గౌరవించటం చేతకాదు! వారి భావాలకు భిన్నమైన భావాలను వ్యక్తపరిస్తే వారు సహించలేరు! అందరికీ వారికున్న అభిప్రాయాలే ఉండాలని అనుకోవటం వారి అజ్ఞానం! అంతేకాదు బాగా చదువుకున్నామని(?) అనుకునే సంస్కార విహీనులు వ్యక్తిగత దూషణకు, ఎదురుదాడికి కూడా దిగుతారు! ఈ మధ్య సమాజంలో ఈ దాడులు మరీ ఎక్కువయ్యాయి! వారి కుసంస్కారానికి చింతించటం తప్ప మరి ఏమీ చేయలేం! ఈ హిట్లర్ సంస్కృతికి మూలాలు ఎక్కడివో నేను ప్రత్యేకించి చెప్పనవసరం లేదు! వీరు గాంధీ,నెహ్రూలను దూషిస్తారు.అది వారికి ఫాషన్ అయిపొయింది.ఎవరైనా హిందూ మతానికి సంబంధించిన రాజకీయ పార్టీల నాయకులను విమర్శిస్తే,


విమర్శించే పత్రికలకు జాతీయత లేదని భాష్యం చెబుతారు! కొంతమంది ఇతర మతస్తులను ‘బైబిల్ అన్నలని’, ‘దేవపుత్రులని’ ….మతం పేరుతో వారిని దూషిస్తారు! కులమతాలతో వ్యక్తులను దూషించేవారు భావదాస్య సంకెళ్లను వారికి వారే వేసుకుని ఉంటారు.ఇలాంటి వ్యాఖ్యలు చేసేవారు ఎవరో నిరక్షరాస్యులు కాదు,బాగా చదుకున్నామని అహంకరించేవారే ! వీరిలో ప్రొఫెసర్స్ కూడా ఉండటం దారుణం! వీరు నకిలీస్వామి నిత్యానందను కూడా పొగుడుతారు.అదీ వారి విజ్ఞత! ఇతర మతాలను గౌరవించటం తెలిసిన వారే,తమ మతాన్ని కూడా గౌరవించుకోగలరు! ఎందుకంటే గౌరవించటం అనే మౌలిక సూత్రం వారి నైజం కాబట్టి! ఇతర మతాలను, మతస్తులను మతం పేరుతో ద్వేషిస్తే హిందూమతం ఔన్నత్యం పెరుగుతుందా? వారి భావాలకు భిన్నమైన అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తపరిస్తే ,దానికి ఒకాయన సమాధానం ……. “మనవాళ్లే ఇలా అంటే ఎలా?”అని! ఇక్కడ మనవాళ్లే అంటే బ్రాహ్మణులు అనే అర్ధాన్ని మీకు విడమరచి చెప్పనవసరం లేదనుకుంటాను! వారి భావన ప్రకారం ఎవరైనా భిన్నమైన అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తపరిస్తే వారు బ్రాహ్మణులు కారనేది వారి భావన,అవగాహనారాహిత్యం! ఈ సమాజాన్ని సంస్కరించిన బ్రాహ్మణులు ఎందరో ఉన్నారు. కందుకూరి, గురజాడ, శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రిలాంటి వారే నాలాంటి వారికి స్ఫూర్తిప్రదాతలు. ఇప్పుడు మతోద్ధారకులమని చెప్పుకుంటున్న బ్రాహ్మణులు కుహనా బ్రాహ్మణాలు! నిజమైన బ్రాహ్మణుడిని అందరూ గౌరవిస్తారు.మనమధ్యనే నివచించిన బ్రహ్మశ్రీ తాడేపల్లి రాఘవనారాయణ శాస్త్రి గారి జీవితం ,మరికొందరి జీవితాలే ఇందుకు నిదర్శనం. ఆయన నివసించిన చందోలులో ముస్లిములు ఎక్కువ.వారు కూడా ఆయన ఆశ్రమానికి తలా ఒక బస్తా ధాన్యం ఇచ్చేవారు.ఆయన ఎవరినీ ఎప్పుడూ ఏదీ అడగలేదు, గౌరవంతో సహా.ఆయన చందోలులో నడచి వెళుతుంటే అందరూ కులమతాలకు అతీతంగా లేచి నిలుచుంటారు.Respect should be commanded, not demanded! ఇప్పుడు కొందరు అహంకారులు అన్నీ వారికే తెలుసని అనుకుంటారు.అన్నీ తెలుసని అనుకునే వారే అసలైన మూర్ఖులు. తెలుసుకోవలసింది చాలావుంది, తెలిసింది చాలా సూక్షం అనుకునే వారు నిజమైన జ్ఞానులు.డంబం,దర్పం ప్రదర్శించే వారికి కనీస జ్ఞానం కూడా ఉండదని చెప్పటానికి చింతిస్తున్నాను! ఇటువంటి డంబాలు ప్రదర్శించే వారిని గురించేనేమో ‘నడమంత్రపు వైష్ణవానికి నామాలెక్కువ! ‘అనే సామెత వచ్చింది.అసలు,”నువ్వు బ్రాహ్మణుడివే కాదు”అని నన్ను అన్నారు కొందరు! కాకపోతే ఫరవాలేదు,నేను ఇలాగే ఉంటాను.నిజానికి వారితో పోలిస్తే నేను నిస్సందేహంగా నిజమైన ‘బ్రాహ్మణుణ్ణి’ ! భావదారిద్య్రం ఉన్నవాళ్లు మతోన్మాదులు చెప్పిన ప్రతిదానికి చప్పట్లు కొడుతారు! నాకు అటువంటి భావదారిద్య్రం లేదు.ఎవరి భావాలనో మోసుకుని తిరిగే కట్టుబానిసను కాను! అటువంటి మాటలు విని చెవుల్లో పూలు పెట్టుకోవటానికి నేను ఏ కాబేజీ శాస్త్రినో కాదు! నేను ఇంతకు ముందు తెలియచేసిన భారతంలోని అరణ్యపర్వంలోని నహుషుడి కథ, ధర్మవ్యాదుడి కథ,యక్ష ప్రశ్నలు మరియూ శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి గారి ‘ఇలాంటి తవ్వాయి వస్తే’అనే కథలోనూ బ్రాహ్మణుల కుల ప్రస్తావన వచ్చింది. బ్రాహ్మణత్వాన్ని నిర్ణయించేది కులమా? గుణమా? అని ఎవరైనా నన్నడిగితే గుణమే అని నిస్సందేహంగా చెబుతాను.ఒక వ్యక్తి పుట్టుకతో బ్ర్రాహ్మణుడై ఉండవచ్చు. కాని అతనిలో అహంకారం,దర్పం,విచ్చలవిడి జీవితం,విలాసాల మీద కోరికలు,అబద్దపు నడవడిక ఉంటే అతడు బ్రాహ్మణుడుగా పరిగణించబడడు. ఇంకొకడు ఇతరకులాలలో పుట్టినప్పటికీ, అతనిలో ఈ లక్షణాలు లేకపోతే అతన్ని బ్రాహ్మణుడుగానే పరిగణించవచ్చు. ఇక బ్రాహ్మణకులంలో పుట్టి, పై దుర్గుణాలు లేనివాని మాట చెప్పేదేమున్నది?అతను అత్యుత్తముడు! “జన్మనా జాయతే శూద్ర:సంస్కారాద్ ద్విజ ఉచ్యతే,వేదపాఠీ భవేద్విప్ర:బ్రహ్మ జానాతి బ్రాహ్మణ : “అని స్మృతులు చెబుతున్నాయి.దీని అర్ధం ఏమిటంటే,పుట్టుకతో అందరూ శూద్రులే. అనగా అజ్ఞానంతోనే అందరూ జన్మిస్తారు.సత్కర్మల ద్వారా, తపస్సాధనల సంస్కారాల ద్వారా వారు ద్విజులవుతారు. వేద గ్రంధ పఠనం వలన జ్ఞానాన్ని పొంది విప్రులవుతారు.

విప్రులలో కూడా పరబ్రహ్మను సాక్షాత్కరించుకున్న వారు మాత్రమే బ్రాహ్మణులు లేదా బ్రహ్మజ్ఞానులు అనబడుతారు.బ్రాహ్మణత్వం అనేది కులాన్ని బట్టి కాకుండా గుణాన్ని బట్టి నిర్ణయించబడుతుందని అరణ్యపర్వంలోని కథల ద్వారా తెలుసుకున్నాం! పుట్టుకతో వచ్చిన ఈ లక్షణాలను వారు అభ్యాసం ద్వారా చక్కగా వృద్ధిచేసుకోకపోతే అవి దుస్సాంగత్యదోషంవల్లా, కుహనాగురువుల వల్ల క్రమేణా నశించిపోయే ప్రమాదం ఉంది. ఇలాంటి వారిని ప్రస్తుతం కొంతమందిని మనం చూస్తున్నాం! Emergency విధించిన తరుణంలో శ్రీమతి ఇందిరా గాంధికి శ్రీ చంద్రశేఖరసరస్వతీ స్వామి వారు దర్శనం ఇవ్వలేదు.మరి నేటి చాలామంది పీఠాధిపతులు ‘అనుగ్రహభాషణం’ చేసేది(అవినీతిపరులైన) రాజకీయ నాయకులతోనే! చాలామంది స్వాములు, పీఠాధిపతులు అవధూతలు వచ్చారు. కానీ వారు వివేకానందుని లాగా,రామతీర్థ లాగా–ప్రజలలోకి చొచ్చుకొని పోయి ప్రజలను జాగృత పరచటంలో పూర్తిగా వైఫల్యం చెందారు అని చెప్పటంలో నాకు ఎటువంటి దురుద్దేశ్యం లేదు.వేదికనెక్కి గంటలకొద్దీ ఏది పడితే అది అనర్గళంగా మాట్లాడే ఈ సాధుపుంగవులు ప్రజలను ఎందుకు చైతన్యవంతులను చెయ్యటానికి ప్రయత్నించరు?125 సంవత్సరాల క్రితం వచ్చిన ప్రపంచపు గొప్ప నాటకాలలో ఒకటైన ‘కన్యాశుల్కం’ లో అనేకమైన బ్రాహ్మణ పాత్రలు ఉన్నాయి. అగ్నిహోత్రావధాన్లు, బుచ్చమ్మ, లుబ్ధావధానులు, రామప్ప పంతులు,గిరీశం, సౌజన్యారావు పంతులు గారు మొదలైన ముఖ్య పాత్రలను తీసుకొని విశ్లేషించుకుందాం!
అగ్నిహోత్రావధాన్లు–పిలక పెట్టుకొని విభూతి రాసుకొని త్రికాల సంధ్యలు, అగ్నిహోత్రం చేస్తాడు ఈయన.నిత్య నైమిత్తిక కర్మలను యధావిధిగా ఆచరిస్తూ ఉంటాడు. ఇంటిలో ఒక బాలవితంతువైన ఒక కూతురిని పెట్టుకొని, మరో కూతురిని
(బాలికను)డబ్బులకు అమ్ముకునే దౌర్భాగ్యుడు అయిన అగ్నిహోత్రావధానులు బ్రాహ్మణుడా?
లుబ్ధావధానులు-చావుకు కాళ్ళు చాచుకొని,జ్యోతిష్యాన్ని నమ్ముకొని నాలుగో పెళ్ళికి సిద్ధపడి ,డబ్బులిచ్చి ఒక బాలికను వివాహ మాడటానికి సిద్ధపడ్డ,ఇతనూ బ్రాహ్మణుడేనా? ఇతని ఇంటిలో కూడా ఒక బాల వితంతువైన కూతురు ఉంది.
రామప్ప పంతులు–లౌక్యానికి,మోసానికి తేడాను తెలిపిన ఘనుడు ఈయన.అందిన చోటల్లా కమీషన్ రాబట్టుకుంటాడు. వేశ్యాలోలుడు.ఆ వేశ్యలకు డబ్బులు కూడా ఇవ్వడు.లుబ్ధావధానులు యొక్క విధవకూతురితోనూ,పూటకూళ్ళమ్మతోనూ,మధురవాణితోనూ ..ఇలా చాలా మంది స్త్రీలతో అక్రమ సంబంధాలు గలవాడు ఇతడు. ఆ మాటకొస్తే,పురుషులతో కూడా సక్రమమైన సంబంధాలు ఉండవు ఇతగాడికి.మరి,ఇతడు కూడా బ్రాహ్మణుడేనా?
గిరీశం–శీలంలేని ఒక ఆషాఢభూతి ఇతడు! మరి ఇతడూ బ్రాహ్మణుడేనా?
సౌజన్యారావు పంతులు గారు–సంస్కరణాభిలాషి,నిజాయితీపరుడు,శీలవంతుడు.నిత్య నైమిత్తిక కర్మలను వేటినీ ఆచరించడు.జీవితమే ఒక యోగం,యాగంగా గడిపిన మహనీయుడు.సహజంగా జీవించటం,అందరినీ సమదృష్టితో చూడటం తెలిసిన ఈ మహనీయుడే నిజమైన బ్రాహ్మణుడు.శ్రీ గురజాడ వారు ,ఆనాటి కొంతమంది జాతి బ్రాహ్మణులకు
ఉన్న అహంకారాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని ఒక వేశ్య అయిన మధురవాణి చేత సౌజన్యారావు పంతులు గారిని ఉద్దేశించి, ఇలా అనిపిస్తారు—“బ్రాహ్మణులలో కూడా గొప్ప వారుంటారన్న మాట! ”ఎంత వ్యంగ్యంగా చెప్పి కొరడా ఝళిపించి ‘కుహనా బ్రాహ్మణులకు’దేహశుద్ధి చేసారు!
అయినా నేటికీ కొంతమందికి ఇంకా దురాహంకారం పోలేదు. అన్నట్లు మరిచాను,ఇంత గొప్ప నాటకం వ్రాసిన శ్రీ గురజాడ వారిని మించిన ‘బ్రాహ్మణుడు’ వేరే ఉంటాడా?’ఇలాంటి తవ్వాయి వస్తే’కథా రచయిత శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి గారు నిజమైన బ్రాహ్మణుడు.అంతదాకా ఎందుకు సంస్కరణాభిలాష కల ప్రతివాడు బ్రాహ్మణుడే! ఒకసారి చరిత్రను పరిశీలించండి, బ్రాహ్మణుడంటే ఎవరో మీకే తెలుస్తుంది! ఈ వ్యాసం నా ఆవేదనలో నుంచి పుట్టింది! మీ ఆశిస్సులుంటే ఇటువంటి మరెన్నో వ్యాసాలను ఇక ముందు కూడా వ్రాయగలను!
సర్వే జనా: సుఖినోభవంతు!
(ఈ వ్యాసం ఎవరినీ ఉద్దేశించి వ్రాసింది కాదు.నన్ను బ్రాహ్మణుడు కాదన్న వారికి ఇది సమాధానం! ఇది నా ఆవేదన ! నా కలానికి,గళానికి వాడి, వేడి,పదును ఎక్కువ! ! అనవసరంగా ఎవరైనా భుజాలు తముఁడుకుంటే నేనేమీ చేయలేను! )
నేనొక దుర్గం…
నాదొక స్వర్గం…
అనర్గళం… అనితరసాధ్యం… నా మార్గం!
అన్న శ్రీశ్రీ కవితా వాక్యాలతో దీన్ని ముగిస్తున్నాను!

ఇద్దరు మనుషులు

రచన:- రామా చంద్రమౌళి

ఆ రోజు ఆదివారం.. మధ్యాహ్నం పన్నెండు దాటిందేమో
పొద్దటినుండీ .. మబ్బు పట్టిన ఆకాశం ఒకటే ఉరుములు .. గర్జనలు
వర్షం ఎప్ప్పుడు మొదలౌతుందో తెలియదు
అతను ఫ్రిజ్ మీది అందమైన బుద్ధుని గాజుబొమ్మను కోపంతో విసిరేసాడు.
భళ్ళున పగిలి అన్నీ గాజు ముక్కలు .. తళతళా మెరుస్తూ
పిల్లలిద్దరూ బెడ్రూంలో నక్కి నక్కి ముడుచుకుపోయి.. నోళ్ళు మూసుకుని,
ఆమె.. చేతిలోని టీ కప్పును నేలకేసి కొట్టింది. ఫెడేల్మని.. పగిలి.. అన్నీ పింగాణీ ముక్కలు
నేలనిండా.. వేడి చాయ్.. పొగలు కక్కుతూ.. అలుక్కుపోయి
అప్పుడప్పుడంతే.. మనుషులు వికటిస్తారు.
ఎండిన పుల్లల్లా విరిగిపోతారు.
ఏకులోనుండి దారమై అవిచ్చిన్నంగా ప్రవహించవలసినవాళ్లు
తెగిపోతుంటారు.

2
ఇద్దరు మనుషులు కలిసి నడవడం .. నీటిలో నీరు కలిసినట్టు జీవించడం అంత సుళువుకాదు
నీటిలో నుంచే పుడుతుంది నీటిబుడగ
క్షణకాలం పొంగిపొంగి భళ్ళున పగిలి పుట్టినచోటనే
మళ్లీ అదే నీటిలో అంతర్ధానం .. జాడే మిగలదు.. అంతా క్షణికం అన్న భావన తప్పితే
ప్రవాహమే జీవితమైన చోట నీటిబుడగలూ.. కెరటాలై విరిగి పడడాలూ.. మామూలే
అతనూ.. ఆమే.. వాళ్లు కూడ అంతే
రెండు వేర్వేరు దారపు పురులు
పెనవేసుకుని తాడుగా మారి . జీవితపు భారాన్ని లాగుతూ
గాలీ, రెక్కా.. రెండింటిలో కదలిక ఎటునుండి ఎటో తెలియదు
అప్పుడప్పుడు .. పయనం సాగుతూ సాగుతూ.. ఏదో చిట్లిపోతుంది.
చెంబులు సొట్లు పోవడమో.. పళ్ళెలు గాలిలోకి ఎగిరి శబ్దించడమో
పిల్లలు బిక్కముఖాలతో మూలలకు నక్కి నిశ్శబ్దమై
కళ్లనిండా .. భయం.. ఆశ్చర్యం.. విభ్రమం.
గలగలా జారే గాజుగోళీల్లా ఉండే అమ్మానాన్న ఎందుకిలా.. అప్పుడప్పుడు
నిప్పు మీద ఉప్పై.. చిచ్చుబుడ్లై .. చిరిగిపోయిన పతంగులౌతారో తెలియదు

అతననుకుంటాడు. ‘ సింక్రనైజ్ ‘ కావట్లేదు.. ఎలక్ట్రికల్ భాష
ఫ్రీక్వెన్సీ వేరూ, తరంగ ధైర్యం వేరు.. వేవ్ లెంత్ వేరు. ఊహూ కలవవు
జీవితం గురించి లక్ష్యాలూ.. గమ్యాలూ.. చింతనా.. వేరు
తననీ ఆమెనీ
చెరువు ప్రశాంతంగానే ఉంది.
అతనే రాళ్ళు విసుర్తాడు అప్పుడప్పుడు
నువ్వు గాత్రమై సాగుతుంటే నేను అ ప్రాధాన్యమే ఐన శృతిలా ధ్వనిస్తున్నాను గదా
రెండెడ్లు .. చెరోవేపు లాగడం వద్దు.. X+X = 2X .. X-X = 0 గదా అంటుందామె
‘ జీవితం లెక్కలు కావు ‘ అని అతడు.. ‘ జీవితమంటే లెక్కలే గదా ‘ అని ఆమె
పురులు పురులుగా తాడు విచ్చుకుంటున్నప్పుడు
వెంటనే ఒక ముడెయ్యాలి
తాడు తెగిపోతోందేమో అని స్పృహించిన మరుక్షణం
మనిషి నిష్క్రమించాలి .. సరిహద్దురేఖ అవతలకు

3
బెడ్రూంలో పాప అంది అన్నయ్యతో
‘ కీర్తన ‘ వినిపిద్దామా అని
వాడు తలూపాడు. మెల్లగా పిల్లిలా నడిచి.. మీట నొక్కి
‘శాంతము లేక సౌఖ్యము లేదు..’ అని శ్రావ్యమైన గొంతు
సన్నని ఒక స్తబ్ద నిశ్శబ్ద జీర తర్వాత
అతను గబగబా బట్టలేసుకుని . కోపంగా బయటికి .. మెట్ల వైపు నడుస్తూ
‘ తన కోపమే తన శత్రువు ‘ అని పాప సన్నగా గొణుక్కుంటున్న సంగతి
ఆమె వినలేదు.
ఆమె ఆ క్షణం పగిలిపోయిన బుద్ధుని వైపు చూస్తోంది
సరిగ్గా అప్పుడే బయట వర్షం మొదలై
ఒకటే ఈదురుగాలి ,
నాన్న బయటికి పోగానే పాప వచ్చి అమ్మ మోకాళ్ళకు చుట్టుకుంది
ఆమె రెండు చేతులూ.. పక్షికూనను పొదుముకున్నట్టు
నిట్టూర్పు ఒకటి తెగిన గాలిపటంలా
కళ్ళు మూసుకుందామె … అలసటగా –

4
పొద్దంతా వర్షమే ఎడతెగకుండా
రాత్రి.. ఎనిమిది దాటి.. అంతా తేమ తేమ.. తడి తడి..
అప్పుడు వినబడింది అతను వస్తున్న అడుగుల చప్పుడు .. మెలమెల్లగా
ఆమె చటుక్కున వెళ్ళి తలుపులు తెరిచింది
కళ్లలోకి చూశాడతడు
తడి.
లోపలికి నడిచాడు .. పిల్లలు దీనంగా చూస్తూ
కళ్లనిండా తడి
తనలో కూడా తడి ఉందా.. వెదుక్కుంటున్నాడతడు
బయట వర్షం కురవడం ఆగిపోయి
అతనాలోచిస్తున్నాడు .. సంయమనంతో
మనుషుల మధ్య కొంచెం ఎడబాటు .. కొంచెం దూరం.. కొంచెం ఖాళీ
పశ్చాత్తాపాన్ని హృదయానికి లేపనంగా పూస్తూ.. కాలం గాయాలను మాన్పుతుందా –