తన్మయి

రచన: శారద యామిని

తటాలున పెదవిని ముద్దాడిన వానచినుకు..
ముందునాడే సమర్పించుకున్న మైమరపు..
తలపుల కొలిమిలో రాజుకున్న తపనలు..
దృష్టికి రాకనే మానిపోయినవేవో గాయపు గుర్తులు..
ఆత్మనెపుడో నింపుకున్న ఆలింగనపు తమకాలు..

ప్రేమ అకారణమయినపుడు,
మధువులూరు పెదవంచున ముదమయూఖమై ఫలియించినపుడు..
పడమటి సంధ్య కాంతులన్నీ అరచేత గోరింట పూయించుకున్నపుడు..
మరులుగొలిపే నీ అడుగుల మల్లెల బారున నా ఆలోచనల మరువాలల్లుకున్నపుడు..
నీ ఊసుల హరివిల్లుకు నా ఊపిరి రంగును పులుముకున్నపుడు..
ఆరుబయట మందారాన్నై పూచి.. నీ రాకకై వేచినపుడు..
ఆకలినీ మరిపించుకున్న ఆనంద తన్మయినైనపుడు..

తుమ్మెదయి వాలు తక్షణం..!
వాడనీయక ఏ క్షణ కుసుమం !!

🌷 *మొగ్గలు*🌷

రచన:- డాక్టర్ భీంపల్లి శ్రీకాంత్
ఆలోచనలకు భావాలతో అంకురార్పణ చేస్తేనే కానీ
అక్షరాలు రసగంగకవితాప్రవాహాలై పరుగెడుతాయి
ఆలోచనలు మేధస్సుకు పూచిన పువ్వులు
ఉదయాలు సుప్రభాతగానాలను వినిపిస్తేనే కానీ
మట్టిమనుషులు వేకువను ముద్దాడే వెలుగవుతారు
ఉదయాలు కోడికూతల రాగాలకు ప్రతీకలు
కెరటాలు అలజడులతో పోరుసల్పితేనే కానీ
సాగరం గంభీరమైన తన అస్తిత్వాన్ని చాటుకోదు
కెరటాలు ఆటుపోట్లను భరించే నిర్ణిద్రగానాలు
కిరణాలు వెలుగుబాణాలను సంధింపజేస్తేనే కానీ
తిమిరం ఎప్పటికైనా ఓటమి అంచున నిలబడాల్సిందే
కిరణాలు అజ్ఞానాంధకారాన్ని తొలగించే దివిటీలు
మనిషి చీకటి బాధలను అనుభవిస్తేనే కానీ
వెలుగుతీపి రుచులను సదా ఆస్వాదించలేడు
జీవితమంటే చీకటివెలుగుల సంగమక్షేత్రం

ఇకనైనా మేల్కో

రచన: శ్రీనివాస్ సూఫీ

 
మెదడు పొట్లం విప్పి
నాలుగు పదాలు వాక్యాలకోసం
అకస్మాత్తుగా వెతుక్కుంటే అలానే ఉంటుంది…

స్పష్టత కరవైతే అంతే…
గోదారిలో మునిగి
కావేరిలో తేలి యమున గట్టుకు కొట్టుకు పోవటం…..

అవగాహన గాలమో, వలో లేకపోతే
ఎవరికైనా మాటలు, భావాల వేట ఎలా సాగుతుంది..
జాలరి ఒంటరిచేతులు విసిరినంత మాత్రాన చేపలు చిక్కటం చూశావా…

నీ ఇంటి ముందో వెనుకో.. ఒకడు
ఆఖరి యాత్రకు ఒట్టికాళ్ళతోనే నడిచాడని తెలిసినపుడు..
అతన్ని సమీక్షించేందుకు నీ దగ్గర అవగాహనేం మిగిలిందని…

రెటీనాపై గతం తెర
హఠాత్తుగా వేళాడ దీసినంత మాత్రాన
తనకు చెందిన ఏ సినిమా ఆడదు..ఏ సన్నివేశమూ కదలదు…

ఇకనైనా మేల్కో
మనిషీ…ఎన్నేళ్ళు నిద్ర పోతావ్..
సామాజిక స్పృహ అంటే…వ్యక్తులు పరిసరాలు స్థల కాలాది వివేచన.

వేపచెట్టు

రచన:  పవన్ కుమార్ కోడం
వసంతకాలపు చిగుళ్లతో
చిరుగాలి పూయిస్తూ
ఉక్కపోతలో ఉపశమన్నాన్ని అందిస్తుంది
లేలేత ఆకులు
నోటిలో నూరి
చేదు కాస్త తియ్యదనంగా మారింది
విచ్చుకున్న వేప పూత
పచ్చడిలో పరిమళించి
ఊగాదికి ఊపిరి పోసింది
విసిరి విసిరి కొడుతున్న ఎండను
కొమ్మల  ఆకుల చేతులు అడ్డుపెట్టి
నీడను పరిచి
నిప్పులకుంపటికి ఆహుతవుతుంది
దుఃఖాన్ని దిగమింగుకుని
దారిద్య్రాన్ని దాచుకుని
దోపిడీకి తావులేకుండా
ఆకురాలు కాలాన్ని అధిగమించి
పేటెంట్ హక్కుతో విదేశాలకు పయనించి
శ్రమనంతా  ఔషదాల తయారీకి ధారపోస్తూ
ప్రాణవాయువు అందించే దాతగా
పదికాలాలపాటు నిలిచి వెలుగుతూనే ఉంటుంది

మనం ఇలా ఉంటామెందుకు?

రచన: వసంతకుమారి
పొద్దున్న లేస్తూనే దేముణ్ణి పూజిస్తాం-ఇంట్లో ఇల్లాలిపై మాత్రం కసుర్లు.
శివుడు తనలో అర్ధ భాగమిచ్చాడని తలుస్తూ- నీకేమీ తెలీదని భార్యని దెప్పి పొడుస్తూ.
పుస్తకాన్ని సరస్వతీ అని నమస్కరిస్తుంటాం- ప్రతీదానికీ పేపర్ చెత్త కోసం వాడతాం.
అగరబత్తి డబ్బా పైన ఉండే దేముని బొమ్మనీ దాస్తాం-ప్రతీ అబద్దానికీ దేముడిపై ఒట్టేస్తూ.
లక్ష్మీ దేవిని పూజిస్తూ-లక్ష్మీ బాంబుని పెల్చేస్తూ దీపావళి.
ప్రతీ రోజూ గుడి కెళ్లాలని ప్రయత్నిస్తాం-వెళ్ళినా వరసలోనిలబడకుండా ముందుకు తోసుకెళ్ళిపోతూ.
ప్రసాదం కళ్ళకద్దుకుని తింటాం-చేతిని గుడి గోడలకి రాసేస్తూ…(మనం శుభ్రంగా ఉండాలి కదా!!)
అందర్లో దేముణ్ణి చూడమన్నాడని తెలుసు-కానీ మన స్వార్ధం మాత్రం మనదే!!
మన సుఖం,మన సంతోషం మన భావోద్వేగాలూ మనకి ముఖ్యం.
మన ఈర్ష్యా అసూయాలని సరి అయినవే అని చూపడానికి -మనం ఎంతైనా వాదిస్తాం.
చేసింది ఎంత తప్పైనా సమర్ధించుకోడానికీ మన తెలివితేటల్ని వాడతాం.
కానీ మనకి తెలిసిన జ్ఞానాన్ని మన అభ్యున్నతికి వాడే అవకాశం తీసుకోము.
ఉన్న ఒక్క జన్మని పరోపకారానికీ వాడి,సక్రమంగా ఉపయోగించడానికే 84కోట్ల జీవరాశులలో ఉత్కృష్టమైన ఈ జన్మని వృధా చేసుకోవద్దు.

*మొగ్గలు*

 

రచన:   – డాక్టర్ భీంపల్లి శ్రీకాంత్

 

చీకటిలోకి ప్రయాణం చేస్తూనే ఉంటాను

వెలుగుచుక్కలను వెతికివెతికి ముద్దాడాలని

కిరణాలు వెలుతురు చినుకులు

 

దుఃఖాలను దిగమింగుతూనే బతుకుతుంటాను

జీవనసమరంలో ఆటుపోట్లు సహజాతిసహజమని

సుఖదుఃఖాలు జీవితంలో ఆలుమొగులు

 

కష్టాలతోనే జీవననౌకను నడుపుతుంటాను

ఆనందాల తీరాన్ని సునాయాసంగా చేరాలని

ఆనందాలు కౌగిట్లో వాలే పక్షులు

 

పూలను చూసి గర్వంగా మురిసిపోతుంటాను

స్వేచ్ఛగా నవ్వుతూ పరిమళాన్ని పంచుతాయని

పూలు మనసుకు హాయినిచ్చే మలయమారుతాలు

 

తొలకరి చినుకులకు జోలె పడుతుంటాను

పంటలన్నీ పసిడిరాశులుగా పండిపోవాలని

అన్నదాతకపుడే ఆనందాల హరివిల్లు

 

 

 

 

 

*అమ్మేస్తావా అమ్మా*

 

రచన: అభిరామ్

 

 

అయ్య పనికెళ్ళగానే

నీవు కూలికి కదలగానే

ఇంట్లో ఉన్న అంట్లు తోమి

ఊరి చివర నుంచి కట్లు మోసి

మైళ్ళదూరం నడిచి నీళ్ళు తేచ్చిన నేను

నీకు బరువయ్యానా అమ్మ

అయ్యచేసిన అరువుకు నన్ను అమ్మేస్తావా అమ్మా

 

చదువుల పలక పట్టకుండా

చేలోని సెలికపట్టి

అయ్య వెంట తిరుగుతూ

సాళ్ళు నీళ్ళతో తడిపి

నేను కూడ తడిచిపోయి

పగి‌లిన ప్రత్తిలా నవ్విన నేను

నీకు బరువయ్యానా అమ్మ

అయ్యచేసిన అరువుకు నన్ను అమ్మేస్తావా అమ్మా

 

బువ్వ తినేటి గట్టుపై

పెరుగన్నపు ముద్దలాంటి నా పిల్లకు

పదేళ్లు నిండలేదంటూ

అందరికి చెప్పింది నువ్వే కదమ్మా

పదేళ్ళైన నిండని నన్ను

తాగి తాగి ప్రక్కూరి అక్కను

చంపేసిన సుబ్బయ్యకు

ఇచ్చేటంత భారమైయ్యానా నేను

నీకు బరువైయ్యానా అమ్మ

అయ్యచేసిన అరువుకు నన్ను అమ్మేస్తావా అమ్మా

 

ప్రక్కింటి అక్కలాగా

ఎదిరింటి అన్నకు

పేపరు నేనివ్వలేదు కదమ్మా

ఆ వీధి సుబ్బిలా మన వీధి రంగడితో

రాత్రిళ్ళు తిరగలేదు కదమ్మా

పెళ్ళయ్యాకా ఎట్టుండాలో తెలియని నేను

నీకు బరువైయ్యానా అమ్మ

అయ్యచేసిన అరువుకు నన్ను అమ్మేస్తావా అమ్మా

 

 

 

 

 

|| కవితా! ఓ కవితా! ||

 

రచన: కొసరాజు కృష్ణప్రసాద్

 

కవితా! ఓ కవితా!

నా మదిలో మెదలినపుడు,

మస్తిష్కపు నాడులలో

మోసితి నిను తొలిసారిగ

తల్లియు తండ్రియు నేనై.

ఎన్నెన్నో ఊహాలతో,

మరియెన్నో కలలతోటి,

పులకించితి నీ తలపుతొ

ఏ రూపున ఉంటావోనని.

 

కలం నుంచి జాలువాఱి

వెలువడగా నిన్నుఁజూచి,

సుఖప్రసవమై నిన్నుఁగన్న

ఆనందపు అనుభూతితొ,

మురిసి మురిసి ముద్దాడిన

మధుర క్షణం అతిమధురం.

 

అక్షరాలే పువ్వులుగా

ఏరి ఏరి కూరుస్తూ,

నీ భావానికి మెరుగులద్ది

తీర్చిదిద్ది సంతసించ,

మురిపెంలో పాలుగోరి

నా చుట్టూ చేరి చేరి,

నీ తోబుట్టులు పడ్డ తపన

నా కనుసన్నలు దాటలేదు.

 

దిన దినముగ పెరుగుచు

నువు ప్రచురితమై వెలువడగా,

పట్టమును పొందితివని మురిసితి

నే మరల మరల.

జనులందరు నిన్నుఁజూచి

కొనియాడుతు ఉంటుంటే,

జననీజనకులు నేనై

పొంగిపోతి గర్వముగా,

కవితా! ఓ కవితా!

 

|| కొసరాజు కృష్ణప్రసాద్ ||

మణికర్ణిక

రచన: ప్రొఫెసర్ రామా చంద్రమౌళి


తనెవరో తనకే తెలియని మణికర్ణిక
భస్మసింహాసనంపై కూర్చుని గంగా హారతిని చూస్తోంది కటిక చీకట్లో
యుగయుగాలుగా అంతే
స్త్రీని హింసించి , వధించి , సతిని యాభైరెండు ఖండాలుగా ఖండించినపుడు
ఇక్కడ వారణాసి తటిపై ‘ కర్ణాభరణం ‘ ఒక శక్తిపీఠమై మొలిస్తే
కన్యాకుమారిలో తెగ్గొట్టబడ్డ ఆదిమ స్త్రీ పవిత్ర పాదాలు రక్తసిక్తమై
చుట్టూ ఆవర్తనాలౌతూ సముద్రాలూ, నదులూ దుఃఖితలైనాయి –
అంబాడ్తున్న మణికర్ణికను ఎవరో శ్మశానాల మధ్య విడిచి వెళ్ళారు అప్పుడు
కాలాన్నే వస్త్రంగా కప్పుకుంటూ ఎదిగిన ఆమె
ప్రపంచ నగ్నత్వాన్నీ .. నగ్న ప్రపంచాన్నీ చూడ్డం నేర్చుకుంది
మొట్టమొదటిసారి రెండు పిడికిళ్ళనిండా చిల్లర సంపాదించిననాడు
వాటిని శ్మశానతీరంపై ఎగజల్లి
ఆబగా ఏరుకుంటున్న మనుషుల నుండి ప్రథమపాఠం నేర్చుకుంది
నిశ్శబ్దతీరం .. ఒంటరి పడవ .. ఎడతెగని ప్రయాణమే ‘ జీవితం ‘ అని
ఇక చేతిలోకి అంకుశాన్నీ , అక్షరాన్నీ తీసుకుంది
వారణాసి వీధుల్లోనుండి నడిచే బోసిపాదాలు
ఇచ్ఛామరణాన్ని ప్రసాదించే ‘ ముక్తిభవన్ ‘ ను స్పర్శిస్తూ
అగ్నిలో దేహం దహించబడడంకన్నా
దేహంలోనే అగ్నిని ఎలా పరీభూతం చేయాలో నేర్చుకుంది
వారణాసి ఆమెకు జనన మరణాల రహస్యాన్నీ
మనుషులు దోపిడీ చేయడం, చేయబడ్డం గురించీ నేర్పింది
పుట్టుక ఎక్కడో .. చావు ఎక్కడో చితిలోని కాలే కట్టె చెప్పింది
తర్వాత నిశ్శబ్దం శబ్దించడమెలాగో నేర్చుకున్న ఆమె
జీవితమంటే వ్యూహమనీ ,

జయాపజయాలు వ్రేళ్ళసందుల్లోనుండి జారే నీళ్ళనీ
గుర్రాన్ని సమర్థవంతమైన స్వారీతోనే జయించాలనీ
సారంగీ విషాద స్వరం దర్శింపజేసే
‘ అవతలి తీరాన్ని ‘ చూడ్డం నేర్చుకుంది
పైకి .. పైపైకి చేరుతున్నకొద్దీ
శిఖరాలన్నీ లోయలుగా మారుతూండడం గమనించి
ఆమె క్షితిజ సమాంతర రేఖను అన్వేషించింది
కళ్ళముందున్నవన్నీ
శాశ్వత ప్రేమలుగా, తాత్కాలిక ప్రేమలుగా గుర్తిస్తున్నకొద్దీ
అంతిమంగా అసలు ‘ ప్రేమే ‘ లేదనీ
ఉన్నదంతా ‘ మోహమే ‘ నని గ్రహించిన తర్వాత
అనాథ .. అమోఘగా మారి , అనంతగా మిగిలి
ప్రపంచాన్ని గుప్పిట్లో పట్టుకుని వచ్చి
మణికర్ణిక చితిమంటల వెలుగులో ఆకాశంలోకి చూస్తూ
తన ‘ వజ్ర కర్ణాభరణాన్ని ‘ గంగలోకి విసిరేసింది
* * *
అటు ప్రక్కన ఎవరో అవధూత
‘ఎగిరిపో ఓ చిలుకా ‘ అని తత్వం పాడుతూనే
మోహవిమోహ విమోచనలో తేలిపోతున్నాడు
జీవితమై.. గంగ ప్రవహిస్తూనే ఉంది నిర్మలంగా.. నిశ్శబ్దంగా –

 

 

 అనేకమంది పాఠకుల అభ్యర్థనపై ప్రొఫెసర్ రామా చంద్రమౌళిగారి తెలుగు కవిత  ‘ మణికర్ణిక ‘కు  ఆంగ్ల అనువాదాన్ని క్రింద ప్రచురిస్తున్నాము.

 

MANIKARNIKA

 

Original Telugu : Prof.Raamaa chandramouli

Translated By :  Mydavolu Satyanarayana

 

 

Manikarnika must be in an oblivion,

a fugue or some kind of amnesia…

sitting pretty on her throne of ashes

was watching keen the Ganga Aarti !

Nothing changed since epochs

…when woman was tortured and killed…

and lo when Sati was cut into pieces fifty two,

here at Varanasi…

her earrings became a pool of Sacred Force.

And at Kanykumari, the chopped two feet

of that aboriginal woman that eddied

pools of gore all around

had stirred the oceans and rivers

to inexplicable woe!

Someone had deserted the wailing Manikarnika

amidst the blazing pyres of the graveyard.

She, who grew wearing the time-attire

could visualize a naked world

and could read the nakedness of  the world!

Yes…she beheld them all…

When someone flung his first earned coins

over the dusty tombs of God’s acre

there were more scrambing

for that squandered dough!

 

She realised that life was a silent shore

…a lone canoe…a never ending journey,

and sported a goad in hand

and a billion letters in heart!

Walking barefooted through

the narrow lanes of Varanasi,

passing through the ‘Mukti Bhavan’,

the mystic shrine that grants one

his death as and when desired…

her conscience transcended

the mortal ends of burning in pyres

to realise how to kindle the divine inner fire !

Varanasi…yes revealed to her

the secrets of birth and death;

and taught her the ways to rob and get robbed.

The burning wood in pyres

revealed to her…where begins the birth

and where it ends as death !

Later when she learned

how to make the silence to speak

she realised that life is a subtle strategy,

that victory and loss

are like dribbling away water

through the gaps between the fingers

and that a horse can only be reined

by an expert horseman

and through the thin screens of elegiac tunes

she learnt how to peer at the other bays.

 

The more she scaled the heights,

she found the zenniths

becoming deeper and deeper dales

and searched for some parallels

to the equatorial lines.

When she could discern

between the love eternal

and love transient…

she realised that there’s  in fact

no love-pure and perfect at all

and all that’s seen is nothing

but desire and infatuation!

 

Ah…Manikarnika, an orphan became

a Divine soul and an eternal being

with the entire world now in her choking grasp.

Staring at the sky

in the light of the burning pyres

she threw her diamond earrings

into the gushing streams of pious Ganges.

 

*                       *                               *

A passing saint singing ecstatic

some classic hymn:

‘O fly away my little bird…’

is floating in the duelty

of revelry and sobriety…

and Pious Ganga, like an everlasting life

is flowing and flowing, shimmering

with silent chastity !

 

పట కుటీర న్యాయం

రచన: కాంత గుమ్ములూరి

ఎక్కడ దొరికిన అక్కడే నా గృహం
పట కుటీర న్యాయం
ఆక్రమించిన స్థలం
నా నివాసం
అనుభవించిన దినం
నా అదృష్టం
చెట్టు కిందా , గుట్ట పక్కా,
ప్రహరీ గోడ వెనకాలా
మంచు మబ్బుల
నీలాకాశం నా దుప్పటీ
పచ్చ గడ్డి, మన్ను దిబ్బా
పవళించే తల్పం
వెచ్చనైన రాళ్ళ మట్టి
నా ఆసనం
వర్షం, గాలీ, ఎండా, నీడా
అందరూ నా సహచరులు.

నీ కడుపు నింపుతా ననే
అమ్మ లేదు
నా వంశోద్ధారకుడివి నువ్వే
అన్న నాన్న లేడు
అదుపులో పెట్టే అక్క లేదు
ఆరడి చేసే అన్న లేడు
తోకలా వెంబడించే
తమ్ముడు లేడు
మళ్ళీ మళ్ళీ మారాం చేసే
చెల్లి లేదు
నువ్వెవరని అడిగే
నాధుడు లేడు
నా దక్షత వహించే
ఉద్ధారకుడు లేడు
నేటికోసం చింత లేదు
రేపటి కోసం ఆత్రం లేదు.

ఒంటరి జీవిని
జగమంతా నా విహార భూమి
నా ఇహ పరాల్ని
నువ్వు శాసించ లేవు
నా ఈ క్షణికానందం , స్వతంత్రం
నువ్వు సంగ్రహించలేవు
నా ఈ చీకూ చింతా లేని విచ్చలవిడి జీవితాన్ని
నువ్వు దోచుకోలేవు!

కావాలంటే నా రాజ్యాన్ని
రేపు నువ్వు ఆనందంగా తీసుకో
నీ ప్రదేశాన్ని మరునాడు మరొకరి కోసం
మనసారా వదులుకో
భవ బంధాలను
సునాయాసంగా తెంచుకో…

అదే పట కుటీర న్యాయానికి న్యాయం!!

********************