Something Special – ముచ్చర్ల రజనీ శకుంతల

సాహితీ కార్యక్రమాలు, సంగీత కార్యక్రమాలు, ప్రమదాక్షరి సమావేశాలు మొదలైనవాటిలో చురుగ్గా పాల్గొనే ఒకావిడ కొన్నేళ్ల క్రితం పాఠకులను ఉర్రూతలూగించే రచనలు చేసి ఎన్నో కథలు, వ్యాసాలు, నవలలు, సీరియళ్లు, టీవీ ప్రోగ్రాములు మొదలైనవి చేసిన ప్రముఖ రచయిత్రి అని తెలిస్తే భలే థ్రిల్లింగ్ గా ఉంటుంది కదా..
నరుడా ఏమి నీ కోరిక, ప్రియా ప్రియతమా, ఒక గుండె సవ్వడి, మనమిద్దరం లాటి పాపులర్ టీవీ సీరియళ్లు,వంశీ ఆర్ట్స్, కళానిలయం, జ్యోత్స కళాపీఠం, మయూరి ఆర్ట్స్ , జయంతి కలాసమితి, మోహనవంశీ వంటి సంస్ధలనుండి సన్మానాలు అందుకుని షాపింగ్, ట్రావెలింగ్, స్నేహితులతో గడపడం చాలా ఇష్టమంటున్న ఈ రచయిత్రి ముచ్చర్ల రజనీ శకుంతల.

మాలిక పత్రికకోసం ముచ్చర్ల రజనీ శకుంతలగారిని ఇంటర్వ్యూ చేసారు చెంగల్వల కామేశ్వరిగారు.

రజనీ శకుంతలగారి రచనలు, బహుమతులు:

ఓషో రజనీష్

రచన: శారదా ప్రసాద్

వాత్సాయనుడికి వారసుడుగా జనం చెప్పుకునే ఓషో జిడ్డు కృష్ణమూర్తిగారి అభిమాని. బుద్ధుడి బోధల వల్ల ప్రభావితుడయ్యాడు.
రజనీష్ చంద్రమోహన్ జైన్ 1960లలో ఆచార్య రజనీష్‌గా, 1970-1980లలో భగవాన్ శ్రీ రజినీష్‌ గా ఆ తరువాత ఓషోగా పిలువబడిన ప్రఖ్యాత భారతీయ ఆధ్యాత్మిక బోధకుడు. ఇండియా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలతో సహా ఎన్నో దేశాలలో నివసించి ఓషో మూవ్‌మెంట్ అనే ఒక వివాదాస్పదమైన కొత్త ఆధ్యాత్మిక సంఘాన్ని తయారుచేశాడు. ఇతడు మధ్యప్రదేశ్‌ లో గల నర్సింగ్‌పూర్ జిల్లాలో ఉన్న కుచ్‌వాడాలో 11. 12. 1931న జన్మించాడు.
జీవితానికి సంబంధించిన గొప్ప విలువలు ఎరుక, ప్రేమ, ధ్యానం, సంతోషం, ప్రజ్ఞ, ఆనందం అని ఆయన బోధించాడు. జ్ఞానోదయం (ఎన్‌లైటెన్‌మెంట్) అన్నది ప్రతి ఒక్కరి సహజ స్థితి, కానీ అది తెలుసుకోలేకపోతున్నారు – మనిషి ఆలోచనా విధానం ముఖ్యకారణం కాగా, సామాజిక పరిస్థితులు, భయం వంటివి మరి కొన్ని కారణాలు అని ఆయన అన్నాడు. హిందీ, ఆంగ్ల భాషలలో ఆయన అనర్గళంగా ప్రవచించాడు. బుద్ధుడు, కృష్ణుడు, గురు నానక్, ఏసుక్రీస్తు,
సోక్రటీసు, జెన్ గురువులు, గురుజెఫ్, సంప్రదాయాలు, సూఫీ, హస్సిడిజమ్, తంత్ర వంటి బోధనలు మరియు ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయాలు ఎన్నింటిలోనో ఆయన ఆరితేరిన దిట్ట. ఏ తత్వమూ సత్యాన్ని పూర్తిగా గ్రహించలేదు అనే నమ్మకాన్ని కలిగి, ఏ “ఆలోచనా పద్ధతి”లో కూడా తనను ఎవరూ నిర్వచించలేరని ఆయన ప్రకటించాడు.
అరవైలలో తరుచుగా శృంగారానికి సంబంధించిన ప్రవచనాలను వెలువరించినందుకు ఆయన్ని”సెక్స్ గురువు” అని పిలిచేవారు. ఆ ప్రవచనాలన్నింటిని Sex to Super consciousness అనే ఆంగ్ల పుస్తకంగా ప్రచురించారు. ఈ పుస్తకం సంభోగం నుండి సమాధి వరకు అనే పేరుతో తెలుగులో అనువదించబడినది. ఆయన చెప్పినది, “తంత్ర పద్ధతిలో అనైతికం అనేది లేదు, అంతా నైతికమే” సెక్స్‌ను నైతికంగా అణగద్రొక్కడం లాభ రహితం, సంపూర్ణంగా చైతన్యసహితంగా అనుభవించనప్పుడు దాన్ని దాటి ముందుకు వెళ్ళలేరు అని. “ప్రేమ ఓ ప్రదేశం. స్వేచ్చగా మనస్పూర్తిగా అనుభవించు. జీవితంలో ఏ రహస్యం ఉండదు. దాచిపెట్టడమే ఉంటుంది. సెక్స్ వల్లనే మనం పుడతాము. అన్ కాన్షస్ నుండి సెక్స్ సూపర్ కాన్షస్ కు తీసుకు వెళుతుంది. సెక్స్ తోనే ముక్తి. జీవితం పక్షి. ప్రేమ, స్వేచ్చ రెండు రెక్కలు. అందరూ మనల్ని వదిలివేయటం ఒంటరితనం. అందర్నీ మనం వదిలి వేయటం ఏకాంతం.
“ప్రతి ఏటా 2, 00, 000 మంది పర్యాటకులతో, పూణే పట్టణములోని ఓషో అంతర్జాతీయ ధ్యాన విహారము (Osho International Meditation Resort) ప్రపంచంలోని అతి పెద్ద ఆధ్యాత్మిక ఆరామాలలో ఒకటి. నేడు 50 భాషలలో అనువాదం చెయ్యబడి ఓషో పుస్తకాలు మున్నెన్నడు లేనంతగా ప్రాచుర్యం పొందుతున్నాయి. ఆయన వ్యాఖ్యానాలు, పలుకులు గొప్ప వార్తాపత్రిక లెన్నింటిలోనో మనకు కనిపిస్తాయి.
భారతదేశ ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్, ప్రముఖ నవలాకారుడై విలేఖరి కుష్వంత్ సింగ్, సినిమా నటుడు మరియు రాజకీయనాయకుడు వినోద్ ఖన్నా, అమెరికా కవి రూమీ మరియు అనువాదకుడు కోల్‌మన్ బార్క్స్, అమెరికా నవలాకారుడు టామ్ రాబిన్స్ మొదలైన వారు ఈయన శిష్యులే! కొత్త ఢిల్లీలోని భారత పార్లమెంటు గ్రంధాలయంలో కేవలం ఇద్దరు ప్రముఖుల పూర్తి జీవితకాల రచనలను మాత్రమే పొందుపరిచారు, ఒకరు ఓషో కాగా మరొకరు మహాత్మా గాంధీ.
ఓషో బాల్యంలోనే హిప్నొసిస్ నేర్చుకున్నాడు. హిప్నొసిస్ తో పూర్వ జన్మల రహస్యాలు తెలుసుకున్నాడు. ఓషోను బాల్యంలో ప్రభావితం చేసింది, ఆయన మాతామహుడి మరణం. ఆయన మరణించే సమయంలో పక్కనే రజనీష్ ఉన్నాడు. మృత్యువును గురించి తెలుసుకోవాలనే చింతన ఆయనలో ప్రారంభం అయింది. అతనిని మరింత ప్రభావితం చేసిన సంఘటనలు రెండు! ఒకటి ఆయన ప్రేమించిన అమ్మాయి ‘శశి ‘ 16 వ ఏటనే మరణించటం! రెండవ సంఘటన మహాత్మాగాంధీ దారుణ హత్య!
1955 లో డిగ్రీ పూర్తిచేసాడు. 1957లో సాగర్ యూనివర్సిటీ నుంచి ఎం. ఎ డిగ్రీ తీసుకొని, కొంతకాలం జబల్ పూర్ లో లెక్చరర్ గా పనిచేసాడు. ఆ కాలంలో విద్యార్ధులకు సెక్స్ పాఠాలు చెప్పటంతో, ఆ ఉద్యోగం కాస్తా ఊడింది. అన్ని మతాలను తిట్టేవాడు!అతని సెక్స్ బోధనలు యువతను ఆకట్టుకున్నాయి. 1970 లో బొంబాయికి మకాం మార్చాడు. 1981 లో పూనాలో రజనీష్ ఒక ఆశ్రమాన్ని నిర్మించాడు. అక్కడికి విదేశీయులు ఎక్కువగా వచ్చేవారు. ఆ రోజుల్లోనే ఆయన సెక్స్ యోగిగా మార్పు చెందాడు. ఆయన ప్రసంగించినంత సేపు భక్తులు తన్మయత్వంతో ఊగిపోయేవారు. ఆయన కళ్ళలో అద్వితీయమైన శక్తి ఉంది. ఆయన్ను ఒక్కసారి చూస్తే చాలు, ఆయన వశమౌతాం!
పేరుకు బ్రహ్మచారి అయినా ఆయనకు చాలామంది స్త్రీలతో సంబంధాలు ఉండేవి. క్రాంతి, లక్ష్మి, క్రిష్టినీవుల్ఫ్ వారిలో ముఖ్యులు. జన్మత:జైనుడైనా ఆయనకు బౌద్ధం అంటే ఇష్టం! శ్రీ కృష్ణ తత్వాన్ని రజనీష్ అంత గొప్పగా చెప్పిన మరొకరు లేరు! ఓషో కృష్ణుడి దగ్గర నుంచి బుద్ధుడి వరకు, జీసస్‌, మహమ్మద్‌, మహావీర తత్వాల మీద వ్యాఖ్యానం చెప్పారు రజనీష్. ఎక్కడ బుద్ధుడు అంతమవుతాడో అక్కడ కృష్ణుడు మొదలవుతాడంటూ కృష్ణ తత్వం మీద ఆయన ఇచ్చిన ఉపన్యాసాల సంకలనాన్ని ఇందిర, గోపాలప్ప సామాన్యులకు కూడా అర్థమయ్యే భాషలో చక్కగా అనువదించారు.
మానవ చరిత్రలో కృష్ణుడు మాత్రమే అణచివేతలకు, దమనానికి వ్యతిరేకి అంటాడు ఓషో. సహజ ప్రవృత్తులను, భావావేశాలను అణచివేయడం ద్వారా మనిషి తనను తానే చంపుకున్నాడు అని చెప్పాడు ఓషో. కృష్ణుడే ప్రేమంటూ అతడి ప్రేమ తత్వాన్ని వివరించిన ఓషో కృష్ణుడికి, బుద్ధుడికి, మహావీరుడికి మధ్య ఉన్న తేడాలను కూడా చెప్పాడు. బుద్ధుడికి జ్ఞానోదయం అయిన తర్వాత, ఆయన నాకు కొత్తగా తెలిసింది ఏమీ లేదు. ‘తెలిసింది’ అక్కడ ఎప్పుడూ ఉంది. బుద్ధుడు చివర్లో చెప్పిందే కృష్ణుడు మొదట్లోనే చెప్పాడంటాడు ఓషో. కృష్ణుడు సర్వకాలాల్లోనూ జ్ఞానిగా ఉన్నాడు. ఆయన చేసిన కృష్ణ తత్వ విశ్లేషణ అత్యంత ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది. రజనీష్ ను కొంతమంది భావించి నట్లుగా తక్కువగా అంచనా వేయటానికి వీల్లేదు! ఆయన కళ్ళు పలకరిస్తాయి, బోధిస్తాయి! తనకు దీటైన వ్యక్తి ఒక్క జిడ్డు క్రిష్ణమూర్తే అని అంటాడు. అయితే జిడ్డు కృష్ణమూర్తి మాత్రం ఇతన్ని అసహ్యించుకునేవాడు.
రజనీష్ 1981లో అమెరికాలో రజనీష్ పురాన్ని కొన్ని కోట్ల ఖర్చుతో ప్రారంభించాడు. ఇమిగ్రేషన్ సమస్యలు వచ్చాయి. దానికి తోడూ ఆయన ప్రియ సఖి షీలా మొత్తం డబ్బుతో జర్మనీకి పారిపోయింది. రజనీష్ బికారీగా ఇండియాకు చేరుకున్నాడు. ప్రభుత్వం అనుమతించని కారణంగా మనాలిలో ఒక ఆశ్రమాన్ని నెలకొల్పి అక్కడే ఉన్నాడు.రజనీష్ ఆధ్యాత్మిక యాత్ర మొదలైంది,అంతమయింది మనాలీలోనే! రజనీష్ లో లోపాలున్నప్పటికే, అభినందించదగిన విషయాలు కూడా అనేకమున్నాయి! ఆయనకు తెలిసిన యోగ విషయాలు,ఆధ్యాత్మిక విషయాలు మరెవ్వరికీ తెలియవు. “ధ్యానానికి ఆలోచనలు పనికిరావు, ఎక్కడైతే ఆలోచనలు అంతమవుతాయో అక్కడ ‘ధ్యానం’ మొదలవుతుంది.”అని జిడ్డు కృష్ణమూర్తి గారు చెప్పిందే చివరికి ఈయన కూడా చెప్పాడు! వివాదాస్పదమైన ఈ యోగి 60 ఏళ్ల వయసు రాకముందే, 19-06-1990 న ‘కీర్తి’శేషుడయ్యాడు!
అన్నిటినీ ఆహ్వానించే నాకు ఈయన కూడా ఆరాధనీయుడే! ఆ మహనీయునికి నా స్మృత్యంజలి!

గ్రహణం వదిలింది

రచన: గిరిజ కలవల

సాయంత్రం ఐదు కావస్తోంది. రాధ ఆఫీసు పని ముగించి టేబుల్ సర్దేసింది.
“ఏంటో.. మేడమ్ గారు అప్పుడే బయలుదేరిపోతున్నట్లున్నారే.. ఏమన్నా విశేషమా ఈ రోజు..” వెనక నుండి సూపరిడెంట్ భూషణం వ్యంగ్యంగా అన్నాడు.
“అవును.. సార్… రేపు మా అమ్మాయి పుట్టినరోజు.. డ్రస్ కొనుక్కుని వెళ్ళాలి. పెండింగ్ వర్క్ అంతా అయిపోయింది. అందుకనే వెడుతున్నాను.”అంది రాధ.
“డిసైడైపోయారుగా.. అలాగే కానీండి. . పుట్టినరోజు.. పార్టీ లు అంటారేమో.. ఈ వంకతో రేపు సెలవంటారేమో కుదరదు.. ముందే చెపుతున్నా..”అన్నాడు.
“సెలవు అవసరం లేదు నాకు. వెడుతున్నా”అని బయలుదేరిన రాధకి తెలుసు వాడి చూపులు వెనక గుచ్చుకుంటున్నాయని. కంపరంతో కొంగు నిండుగా కప్పుకుని ఆఫీసు నుంచి బయటపడింది.
బజార్లో పాపకి డ్రస్ తీసుకున్నాక. స్వీట్స్ కూడా పాక్ చేయించింది రాధ. అత్తగారికి కూడా వెంకటగిరిచీర తీసుకుంది. మామగారికి తీసుకోవడం ఇష్టం లేదు కానీ ఆయన అనే వంకర మాటలు భరించలేక ఓ పంచె, లాల్చీ కూడా తీసుకుంది. కవర్లు అన్నీ పట్టుకుని బస్ కోసం వెయిట్ చేసే ఓపిక లేక ఆటో ఎక్కి ఇంటికి బయలుదేరింది.
అలసటగా వెనక్కి ఆనుకుని కళ్లు మూసుకున్న రాధ.. కి సూర్య గుర్తు వచ్చాడు. వెంటనే కళ్ళు నీటి చెలమలయ్యాయి.”సూర్యా.. రేపు పాప పుట్టినరోజు.. గుర్తుందా నీకు.. ఆరోజు హాస్పిటల్ లో ఎంత హడావుడి చేసావు… శుక్రవారం లక్ష్మీదేవి పుట్టింది నా ఇంట అంటూ స్టాఫ్ మొత్తానికి స్వీట్స్ పంచావు. తెగ మురిసిపోయావు. పాపని నేలమీద నడవనీయను.. అరచేతులపై పెంచుతాను.. పెద్ద చదువులు చదివిస్తాను.. అందాల రాజకుమారుని తెచ్చి అంగరంగ వైభవంగా పెళ్ళి చేస్తాను… అని ఎన్నెన్నో అన్నావే… ఎక్కడకి వెళ్లి పోయావు… నన్ను.. పాపని వదలి తిరిగి రాలేని లోకాలకెందుకు వెళ్ళావు.. నేనూ నీతో వద్దామంటే.. ఈ బంధాన్ని అడ్డు వేసావు..”మూగగా రోదిస్తోంది రాధ.
“అమ్మా.. ఈ వీధేగా మీరు చెప్పింది”అన్న ఆటోడ్రైవర్ మాటకి ఉలిక్కిపడి చెంపలు తుడుచుకుని”ఆ కుడిప్రక్క పచ్చగేటు ముందు ఆపు”అంది రాధ.
గేటు తీసుకుని ఇంట్లోకి వెడుతున్న రాధని బయటే కూర్చుని సిగరెట్ కాలుస్తున్న మామగారు రాజారావు పైనుంచి కింద దాకా ఓ చూపు చూసాడు. ఆ చూపులో రకరకాల అర్థాలు. తలదించుకుని రాధ లోపలికి వెళ్లి పోయింది.
మంచినీళ్ళతో ఎదురొచ్చిన అత్తగారు సుమతితో..”పాప విసిగించిందా.. అత్తయ్యా… బజారుకి వెళ్లి ఇవన్నీ కొనేసరికి ఆలస్యం అయింది.”అని తెచ్చిన కవర్లు అందించి సంజాయిషీ ఇచ్చుకుంది రాధ.
“ఏం లేదమ్మా.. ఆడుకుంటోంది… పేచీ లేకుండా అన్నం తినేసింది. పాపకి కొత్త బట్టలు తెచ్చావు చాలు… మాకెందుకమ్మా ఇప్పుడు.. అయినా బయటకి వెళ్ళేదానివి నీకుండాలి మంచి బట్టలు..”అన్న సుమతి మాటలకి చిరునవ్వే సమాధానమిచ్చి వంటింటిలోకి వెళ్లింది రాధ.
కాఫీ కలిపి కప్పులో పోసుకుని తన రూమ్ లోకి వచ్చి కూర్చున్న రాధకి కిటికీలోనుండి అస్తమిస్తున్న సూర్యుడు కనిపించేసరికి… తన జీవితంలో నుండి అస్తమించిన తన సూర్యని తలుచుకుంది. గతమంతా కళ్ళముందు మెదలసాగింది.
చిన్నపుడే తల్లి తండ్రులని కోల్పోయి మేనమామ పంచన పెరిగింది తను. అత్త రాజ్యం సూటిపోటి మాటలతో.. ఆవిడకి ఎదురు చెప్పలేని మామయ్య ఆనందరావు ఆదరణలో డిగ్రీ వరకు చదువుకోగలిగింది. మామయ్య స్నేహితుడొకరు తెచ్చిన సంబంధం. సూర్య గవర్నమెంట్ ఆఫీసులో క్లర్క్ గా చేస్తున్నాడు.. తల్లితండ్రి తనతోనే వుంటారు.. ఆస్తిపాస్తులు ఏమీ లేవు. పిల్లాడి ఉద్యోగం ఒకటే కుటుంబానికి ఆధారం. ఇంతకుమించిన సంబంధం చూడడం తన వల్ల కాదని ఆనందరావు అనుకుని.. ఓ మంచి ముహూర్తంలో.. తనకి సూర్యకి పెళ్ళి చేసాడు. అప్పగింతల సమయంలో అత్త రాజ్యం సూర్య తల్లి సుమతితో చెప్పేసింది … ఇకపై రాధ బాధ్యత పూర్తిగా మీదే.. ఇన్నాళ్ళ పెంచడమే మాకు గొప్ప.. ఇకపై పండగలూ… పబ్బాలూ… పురుళ్ళూ అంటూ మా కొంపకి రావొద్దు.. అని నిర్మొహమాటంగా .
దానికి సహృదయురాలైన సుమతి కూడా ఏమనుకోలేదు… ఫర్వాలేదు.. మాకు కూతురైనా.. కోడలైనా.. రాధే…. ఇక నుండి రాధ బాధ్యత మాదే.. అని హామీ ఇచ్చింది. పోగొట్టుకున్న తల్లిని సుమతిలో చూసుకుని పొంగిపోయింది తను. కానీ.. మామగారు రాజారావు మాత్రం ఎప్పుడూ మాట్లాడలేదు కానీ తనతో.. ఆయన చూపులూ, ఆయన తరహా ఎందుకో నచ్చలేదు తనకి.
ఇక సూర్య… తన జీవితంలో ఎదురుచూడని అదృష్టం సూర్య రూపంలో వచ్చిందని మురిసిపోయింది. తననెంతో ఆరాధనగా.. ఆప్యాయంగా చూసుకునేవాడు. తనకు చేతనైనంత దానిలోనే అన్నీ అమర్చి పెట్టేవాడు. సూర్య ప్రేమలోనూ.. అత్తగారు సుమతి అభిమానంతోనూ కాలం వేగంగా సాగిపోతోందన్న సంగతే పట్టించుకోలేదు తను.
అప్పుడప్పుడు అత్తగారు చాలా బాధ పడుతూ ఉదాసీనంగా వుండడం.. తరచు కంటనీరు పెట్టుకోవడం గమనించేది తను. కారణం ఆవిడా చెప్పేది కాదు.. తానూ అడిగే సాహసం చేయలేదు. ఒకసారి సూర్య దగ్గరే “మీ అమ్మగారు ఎందుకో కలత పడుతున్నారు.. ఏంటో కనుక్కోరాదా”అని అంటే దానికి సమాధానంగా సూర్య”అమ్మ బాధ ఎవరూ తీర్చలేనిది. చిన్నతనం నుండీ చూస్తున్నాను. నాన్న అలవాట్లు.. ఆయన ప్రవర్తించే తీరు అమ్మనెపుడూ బాధిస్తూనే వుంటుంది. అమ్మ సగటు ఆడదానికి ప్రతిరూపం. భర్తని ఎదిరించి మనలేని మనస్తత్వం. చాలాసార్లు చెప్పాను.. అమ్మా.. ఈ ఇంటి నుంచి.. నాన్న నుంచి దూరంగా వెళ్లి పోదామని.. ఒప్పుకోలేదు. ఆ ఆలోచనే తప్పంది.. భర్తను వీడిన భార్యకి అన్నీ అవమానాలే బయట.. దాని బదులు ఈ నాలుగు గోడల మధ్య అవమానాలే నయం.. అంటూ.. తనలో తనే కుమిలిపోతోంది తప్ప ఎవరికీ చెప్పుకోదు… నువ్వే అమ్మని అనునయించాలి..”అని చెప్పాడు.
ఎలా ఓదార్చాలో తెలీక మౌనంగానే వుండిపోయేది తను. ఈ క్రమంలో తాను నెల తప్పడం.. అత్తగారికి.. సూర్యకి పండగే ఆ వార్త. తనని నేల మీద కాలు పెట్టనీకుండా చూసుకునేవారు ఇద్దరూ. మామగారిలో ఈ వార్త ఎటువంటి భావమూ తెలియపరచలేదు. నెలలు నిండి తాను పండంటి ఆడపిల్లని ప్రసవించడం.. ఉన్నంతలోనే నామకరణం జరిపించి అందరినీ పిలిచి భోజనాలు పెట్టడం చేసాడు సూర్య. పాప ముచ్చట్లతో కాలం సాగుతూంటే.. ఆ దేవుడికి కన్ను కుట్టింది కాబోలు… ఆఫీసు నుండి ఇంటికి వస్తుండగా సూర్యని లారీ ప్రమాదంలో తన వద్దకు తీసుకెళ్లి పోయాడు. లోకం చీకటైపోయింది తనకి. కొండంత కొడుకు పోయినా దుఃఖం దిగమింగుకుని అత్తగారు తన కోసం.. పాప కోసం.. అండగా నిలబడ్డారు. డిగ్రీ చదివిన తనకి సూర్య ఆఫీసులో ఉద్యోగం రావడం జరిగింది. ఈ పనుల మీద మామగారు తనని తీసుకువెళ్ళడం.. ఆ వంకతో.. ఈ వంకతో.. మీద చేతులు అనుకోకుండా వేసినట్టు వేయడం.. తనకి కంపరంగా అనిపించేది. అత్తగారికి చెప్పుకోలేని పరిస్థితి. ఎలాగో ఈ పరిస్థితి నుండి బయటపడడం అనిపించేది. భర్త తోడు లేని ఆడది అంటే ఇంటా బయటా తక్కువ భావమే.. అడుగడుగునా ముళ్ళకంచెలే.. చూసి చూసి అడుగులేసి పాప కోసం భారంగా జీవితాన్ని గడుపుతోంది తను. కాలమే అన్ని సమస్యలకు పరిష్కారం చూపాలి అనుకుంది.
ఇంతలో”ఏంటమ్మా.. లైట్ కూడా వేసుకోకుండా కూర్చున్నావు.”అంటూ స్విచ్ వేసింది అత్తగారు సుమతి.
“సరే! కానీ.. రేపు సెలవు పెట్టు.. పాప పుట్టినరోజు కదా.. మీ మామయ్యగారు బయటకి వెడదాం అన్నారు.. హోటల్ లో భోంచేద్దామన్నారు.”అని అన్న సుమతికి”అయ్యో.. అత్తయ్యా.. రేపు సెలవు కుదరదు. ఇంకోసారి వెడదామని చెప్పండి మామయ్యగారికి.”అని జవాబిచ్చింది.
“అదేం కుదరదు.. రేపు సెలవు పెట్టాల్సిందే… బయట భోజనంలో పాప సరిగ్గా తింటుందో లేదో.. ఇప్పుడే పాయసం చేస్తున్నా.. మళ్లీ రేపు రాత్రికి గ్రహణం కూడాను.. వచ్చి స్నానాలు చేసి వండుకోవాలి. సెలవు సంగతి ఆఫీసులో వాళ్ళకి ఇప్పుడే చెప్పెయ్యి”. అని ఖచ్చితంగా అనేసి జవాబు కోసం ఎదురు చూడకుండా వెళ్లి పోయింది సుమతి.
ఆఫీసులో సెలవు ఇవ్వనని ముందే చెప్పాడు భూషణం.. ఇప్పుడెలాగా.. అని ఆలోచించి.. ఏదో ఒకటి అందరిముందు కామెంట్ చేస్తాడు అంతేగా.. అని తన కొలీగ్ కి రేపు రావడం కుదరదని చెప్పేసింది.
వంటింటిలో సుమతి మనవరాలికి ఇష్టమైన సేమియా పాయసం చేద్దామనే ప్రయత్నంలో వుంది. చేతులు పని చేస్తోన్నా.. ఆవిడ ఆలోచనలు మాత్రం ఎక్కడో వున్నాయి. తన భర్త ఎంతటి నికృష్టుడో తెలుసు… ఇంట్లో నిక్షేపంలాంటి తనని పెట్టుకుని బయట వెధవ తిరుగుళ్లు. వయసు పెరిగినా బుధ్ధి మాత్రం రాలేదు. ఇదివరలో ఇంటికే ఎవరెవరినో తెచ్చేవాడు. ఎదురు మాట్లాడితే చెయ్యి చేసుకోవడమే. దమ్మిడీ సంపాదన లేకపోయినా మగాడిననే పొగరు. ఏమీ చెయ్యలేని నిస్సహాయతతో నోరు మూసుకుని వుండిపోయేది. తండ్రి అలవాట్లు కొడుక్కు రాకుండా .. ఎంతో జాగ్రత్తగా పెంచి పెద్ద చేసింది. రత్నంలాంటి కోడలు.. మాణిక్యంలాంటి మనవరాలు ఇంటికి వచ్చినా ఈ మనిషిలో రవ్వంతైనా మార్పు లేదు. ఇప్పుడు భర్తని కోల్పోయి.. తమ కోసం ఉద్యోగం చేసి కొడుకులా చూసుకుంటున్న కోడలిపై కన్నేసాడు. అది కనిపెట్టిన తాను. రాధ మన కూతురితో సమానం.. చాలా తప్పుగా ఆలోచిస్తున్నారు.. ఇన్నాళ్ళూ మీరేం చేసినా నేను మాట్లాడలేదు.. కానీ ఇప్పుడు ఊరుకోను.. గోలగోల చేస్తాను. కోడలినీ.. మనవరాలినీ తీసుకుని వేరే వెళ్లి పోతాను.. రాధ జోలికి రాకండి.. అని కాళ్ళావేళ్ళా పడింది.. అరిచింది.. ఏడిచింది.. కానీ ఆ ధూర్తుడు మాత్రం కరగలేదు. పైగా.. నిన్న.. పసిది.. మనవరాలిని ఎత్తుకుని..”ఏం చేస్తావో.. నాకు తెలీదు… ఎల్లుండి దీని పుట్టినరోజు వంకతో మిమ్మల్ని బయటకి తీసుకువెడుతున్నా.. రాధని ఒప్పించు.. అక్కడ నువ్వు పాపని తీసుకుని ఏదో వంకతో బయటకి వెళ్ళాలి.. నా కోరిక తీరాలి. లేదంటే.. నీ మనవరాలి గొంతు పిసికి చంపేస్తాను. నా సంగతి తెలుసుగా.. అనుకున్నది సాధించడానికి ఏదైనా చేస్తాను”అని బెదిరించేసరికి తాను హడలిపోయి నోట మాట రాలేదు. ఏం చెయ్యాలో పాలు పోవడం లేదు తనకి. ఇప్పుడు కూడా రాధ ఆఫీసు నుంచి రాగానే”చెప్పావా.. లేదా”అన్నాడు. ఒప్పుకోకపోతే అన్నంత పనీ చేసి పసిదాని ప్రాణం తీసినా తీస్తాడు. ఒప్పుకుంటే రాధ బతుకు అన్యాయమైపోతుంది. ఎలా.. ఎలా…అని ఆలోచిస్తూ.. పాయసంలో పంచదార కలపసాగింది. దేముడి మీదే భారం వేసి.. ఓసారి ఆ పాయసం దేముడి ముందు పెట్టి నైవేద్యం పెట్టి… కాపాడు తండ్రీ… తప్పే చేస్తున్నానో… ఒప్పే చేస్తున్నానో.. నీదే భారం.. అంటూ కన్నీరు కారిపోతూండగా వేడుకుంది.
భర్త రాజారావుని భోజనానికి పిలిచింది.అన్నీ వడ్డించాక పక్కన కప్పు నిండుగా పాయసం పెట్టింది సుమతి.”రేపు కదా.. పాప పుట్టినరోజు.. ఈ రోజు స్వీట్ చేసావేమిటి”అన్న అతనికి జవాబుగా”రేపు బయట భోంచేద్దామన్నారు కదా… ఈ రోజే పాయసం చేసేసా..”అంది సుమతి.”ఓ. సరే .. సరే..”అంటూ తనకిష్టమైన పాయసం కప్పు తీసుకుని తిన్నాడు. భోజనం ముగించి తన గదిలోకి వెళ్లిపోయాడు రాజారావు.
అక్కడంతా శుభ్రం చేసేసి కోడలిని భోజనానికి పిలిచింది. ఇద్దరూ కబుర్లు చెప్పుకుంటూ తినసాగారు. మథ్యలో”అత్తయ్యా… పాయసం చేసానన్నారు.. ఏదీ..”అంది రాధ.” ఇందాక మీ మామయ్య గారికి ఇక్కడ వడ్డిస్తున్నపుడు కంగారులో పాయసం గిన్నె మీద మూత పెట్టడం మర్చిపోయానమ్మా… బల్లి పడింది.. పారబోసేసా…. రేపు మళ్లీ చేసుకుందాం”అంది సుమతి.
“ఔనా… నయమే. చూసారు కాబట్టి సరిపోయింది. లేకపోతే ప్రమాదమే..”అన్న రాథకి “ప్రమాదం జరగకూడదనేమ్మా నా తపన”అంది సుమతి.
ఆవిడ మాటలు అర్థంకాక మౌనంగా భోంచేసి.. అన్నీ సర్దేసి.. పాపని తీసుకుని గదిలోకి వెళ్ళింది రాధ.
సుమతి కూడా”రాధా.. నేను కూడా నీ గదిలోనే పడుకుంటానీవేళ..”అంటూ రాధ గదిలోకి వచ్చింది.
ఈ రోజు అత్తగారి మాటతీరు ఎందుకో వింతగా తోస్తోంది రాధకి.
“అలాగే అత్తయ్యా.. రండి.”అంది.
“రేపు సెలవు కావాలని ఆఫీసుకి ఫోన్ చేసి చెప్పాను అత్తయ్యా”అంది రాధ.
“రేపటి సంగతి రేపు చూద్దాం.. పడుకో..”అన్న అత్తగారిని విచిత్రంగా చూసి పాపని జోకొడుతూ నిద్ర లోకి జారుకుంది రాధ.
సుమతి కళ్ళు మూసుకుందే కానీ.. రేపు జరగబోయే సంఘటనలే కళ్ళ ముందు మెదిలి భయపెట్టసాగాయి.
తెల్లారింది.. రాధ లేచేసరికి పక్కన సుమతి లేదు. వంటింట్లో చప్పుళ్ళు వినపడేసరికి.. అత్తగారు అప్పుడే కాఫీల పనిలో మునిగిపోయారనుకుని… తాను స్నానాలు కానిచ్చుకుని వంటింటిలోకి వెళ్ళింది. ఆవిడ పూజ అయిపోయి టిఫిన్ ల ఏర్పాటులో వుంది. తనని చూసి..”రా.. రా.. లేచావా.. కాఫీ తాగి పాపని లేపు.. నెత్తిన నూనెపెట్టి.. హారతిచ్చి.. తలంటు పోద్దాం.”అంది. సరే అని చెప్పి…”ఔనూ.. ఈ రోజు గ్రహణం అన్నారు… ఎన్ని గంటలకి పడుతుందీ.. ఎప్పుడు విడుస్తుందీ.. మళ్లీ స్నానాలు చెయ్యడం వుంటుందేమో కదా..”అన్న రాధకి.. జవాబుగా ఆవిడ మనసులోనే”మనకి పట్టిన గ్రహణం ఎప్పుడో వదిలిపోయింది తల్లీ… ఇక మనకేం అపాయముండదు”అనుకుంది.
నిన్న రాత్రి బల్లి పడిందని అబధ్ధం చెప్పి…. పాయసంలో నిన్న మథ్యాహ్నం తెచ్చిన పాయిజన్ కలిపి ముందు రాజారావుకే తినిపించి.. మిగిలిన పాయసం అంతా సింకులో పారబోసిన విషయం తనకొక్కదానికే తెలుసు. కోడి తన రెక్కల మాటున పిల్లలని దాచుకున్నట్లు.. కోడలికని.. మనవరాలిని తాను దాచుకోగలిగింది. తాను తీసుకున్న నిర్ణయంతో. ఎన్నాళ్ళ నుండో బరువెక్కిన తన గుండె బరువు ఒక్కసారిగా దిగిపోయినట్లనిపించింది. ఇది తప్పు నిర్ణయం కాదు.. ఆ పాయసం దేముడి ముందు పెట్టినపుడు ఆ భగవంతుడే తనకీ దారి చూపించాడు. తమకి పట్టిన గ్రహణం వదిలించాడు. తాను బతికి వుండగా తన కోడలికి ఎలాంటి గ్రహణం పట్టకుండా కాపాడుకుంటాను అనుకుంది సుమతి.

మాయానగరం – 41

రచన: భువనచంద్ర

‘గురువు’ గారి అడ్డ మహా గంభీరంగా వుంది. వచ్చేవాళ్ళు పోయేవాళ్ళతో చిన్న సైజు తీర్ధంలా వుంది. పార్టీ సామాన్య కార్యకర్తల నుంచీ, పార్టీ అధ్యక్షుడి దాకా, చిన్న చిన్న ఫేవర్స్ కోసం పడిగాపులు గాచే నిరుపేదవాడి నుంచి కేంద్రమంత్రివర్యుల దాకా వచ్చిపోతూనే వున్నారు. కారణం ఏమైనా’ప్రెస్’ వాళ్ళకీ,’ఛానల్’ వాళ్ళకీ పండగ్గా వుంది.
“మాదేముంది గురూ, పైన పటారం లోన లొటారం.. ఉత్త డొల్ల.. ఏదో ఈ కార్డుని పట్టుకొని తిరగడం కానీ, మా యాజమాన్యం జీతాలెక్కడ ఇస్తుంది? ఓ మాట చెప్పనా? మేమే నయం , మా ఎడ్వటైజర్ ఏడుస్తూనే ఉంటాడు ఎప్పుడూ వాళ్ళని గిల్లో, వీళ్ళని గీకో, ఎలాగలాగో గ్రాసం సంపాదించకపోతే అతనికి మాత్రం ఎట్టా గడుస్తుంది?” గురూగారు ఇప్పించిన కవర్ ని జేబులో పెట్టుకొని అన్నాడు’అద్వితీయం’. అది అతని కలం పేరు. అసలు పేరు అప్పల్రాజు.
“సర్లే! ఏవున్నా లేకపోయినా మీ పత్రికకు సర్కులేషన్ ఉంది. మాకైతే అదీ లేదుగా. సరేకానీ, మధ్యంతర ఎన్నికలు వస్తాయన్న పుకారు పక్కన పెడితే, ఇవ్వాళ ఇక్కడ ఇంత సంతగా వుంది కదా , అసలు విషయం ఏమిటంటావూ?” గొంతు తగ్గించి అద్వితీయంతో అన్నాడు’ పరాగం’. ఇదీ కలం పేరే!
“నిజం చెబితే నాకూ తెలీదు” సిన్సియర్ గా మొహం పెట్టి అన్నాడు అద్వితీయం.
“చాల్లెండి వాసన పట్టడం పోలీస్ కుక్క కన్నా మీ ముక్కు వెయ్యి రెట్లు గొప్పదని మాకు తెలీదూ? మీ గుడ్లని మేము కొట్టేస్తామనా?” సుతారంగా అద్వితీయాన్ని వేలితో పొడిచి అన్నది సంఘమిత్ర. ఆవిడా జర్నలిస్టే. మాంఛి యవ్వనంతో కసకసలాడేప్పుడే ఫీల్డ్ కొచ్చింది. వచ్చిన కొత్తలో కుర్ర జర్నలిస్ట్ ల్ని మంచి చేసుకొని వార్తల్ని పుంఖాను ఫుంఖాలుగా వదిలింది. ఇప్పుడు వన్నె తగ్గినా, కన్నెపిల్లలా వగలు పోవడం మాత్రం తగ్గలేదు. అనుభవం కూడా తోడవడంతో వార్తా సేకరణలో ఇప్పటికీ ముందంజలోనే వుంది. మరో లాభం కూడా ఆవిడకు వుంది. కొన్నికొన్ని సమయాలలో తను సంపాదించిన’టిప్స్’ ని’క్లూ’ లని మిగతా జర్నలిస్ట్ లకు చవగ్గా’ అందిస్తుంది.
“సంగూ… నిజ్జంగా తెలీదు.. ప్రామీస్..” తల మీద చెయ్యి పెట్టుకొని అన్నాడు అద్వితీయం. చిన్నగా నవ్వింది సంఘమిత్ర. అందరి ముందు అసలు కథ విప్పడానికతను ఇష్టపడటం లేదని అర్ధమైంది.
“క్షమించాలి… ఇప్పటి దాకా కాఫీ, టీ లతో సరిపెట్టినందుకు గురూగారు మీ అందరికీ సారీ చెప్పమన్నారు. ఉదయమే ఏడుగంటలకు ఠంచనుగా వచ్చినందుకు మరీ మరీ ధన్యవాదాలు చెప్పమన్నారు. ఇప్పుడు సమయం ఎనిమిది. హాయిగా మీరు టిఫిన్లు కనిస్తే ఎనిమిదీ ముప్పావుకి గురూగారు మీ ముందు కొచ్చి స్వయంగా మాట్లాడుతారు” సవినయంగా అన్నాడు గురూగారు ఆంతరంగిక శిష్యుడొకడు. అతని వెనకే కాటరింగు వాళ్ళు టిఫిన్ సామాన్లు మోసుకొచ్చారు.
“చాలా అయిటమ్స్ వున్నాయి… ఏమై వుంటాయి?” కుతూహలంగా అన్నాడో చిన్న పత్రికకి సంబంధించిన జర్నలిస్ట్. అతనికెప్పుడూ ఆకలే. అర్నెల్లెకోసారీ జీతంలో సగం ఇచ్చినా ఇచ్చినట్టే అతనికి. అతనికి తెలుసు. ఆ కార్డు చేతిలో లేకపోతే కానీకి కూడా కొరగానని.
“నేను చెప్పనా?” సర్దుతున్న కేటరింగ్ వాళ్ళని చూస్తూ అన్నది సంఘమిత్ర.
“చెప్పు.. కరక్ట్ గా గెస్ చేస్తే పార్టీ” చిన్నగా నవ్వి అన్నాడు మోహన్. అతనో పెద్ద పాప్యులర్ ఛానల్ కి ఇన్చార్జ్. చాలా ముఖ్యమైనవాటికి రావడమే కాదు, సమావేశం అయ్యాక కూడా ప్రధాన వక్తన్ని/ప్రముఖుల్ని ఇంటర్వ్యూ చేస్తాడు. ’లోపలి’ సంగతుల్ని వెలికి తీసి ఎంతవరకు విప్పాలో ఎంతవరకు కప్పాలో అతనే నిర్ణయిస్తాడు. చాలామంది అతన్ని సైలెంటుగా ఫాలో అయ్యిపోతారు. బ్రహ్మిని తమ్మి తమ్మిని బ్రహ్మి చేయగల దిట్ట.
“ఓ.కే.. పులిహోర, ఆవడలు, మిర్చీబజ్జీలూ, సేమ్యా + సగ్గుబియ్యం పాయసం , టమోటా పప్పు, నేతి బీరకాయ పచ్చడి, దోసావకాయ, బంగాళదుంప+ వంకాయా + టమోటా కలగలుపు కూర, గోంగూర పచ్చడి, బెండకాయ స్టఫ్ కూర, కంది పొడి, వూరమెరపకాయలు, అప్పడాలూ, గుమ్మెడికాయ వడియాలు.” నవ్వింది సంఘమిత్ర.
“అంత కరక్ట్ గా ఎలా చెప్పగలిగావు?… అయినా ఇది…” సడన్ గా ఆగాడు మోహన్.
“మోహన్ జీ… నేను చెప్పింది మధ్యాహ్నపు మెనూ… ఎందుకంటే ఒంటిగంటన్నర దాకా మనల్ని ఇక్కడే వుంచుతాడు గురూజీ. ఇహ బ్రేక్ ఫస్ట్ మెనూ ఏమంటే , కంచి ఇడ్లి, పొంగల్ వడ, పెసరట్టు ఉప్మా ఎండ్ పూరీ… కాఫీ, టీ, పాలూ, హార్లిక్స్ మామూలే” చిరునవ్వుతో అన్నది సంఘమిత్ర.
“మై గాడ్ .. యూ ఆర్.. గాడ్ .. అసలు ఇంత స్పష్టంగా ఎలా తెలుసు?” ఆశ్చర్యంగా అన్నాడు మోహన్.
“చూశాక చెప్పండి” లేచి అన్నది సంఘమిత్ర. అందరూ బ్రేక్ ఫాస్ట్ సర్వ్ చేస్తున్న మీడియం హాల్లోకి వెళ్ళారు. టిఫిన్లు కరక్ట్ గా సంఘమిత్ర చెప్పినవే. మెనూ చెప్పినప్పుడు విన్నవాళ్ళు ఆశ్చర్యంగా ఆమె వంక చూశారు.
“మాకుండే రిసోర్సెస్ మాకుంటాయి… అద్దీ…” నవ్వింది సంఘమిత్ర.
“ప్లీజ్ ఏమీ మొహమాటపడకండి. రిలాక్సెడ్ గా టిఫిన్ చేయమని మా గురుగారు మిమ్మల్ని రిక్వెస్ట్ చేస్తున్నారు.” గురువాణి వినిపించాడు శిష్యరత్న.
అల్లంచెట్నీ, కొబ్బరిచెట్నీ, సాంబారు, కారప్పొడి, నెయ్యి, ఉల్లిపాయ టమోటా చెట్నీలు అద్భుతంగా వున్నాయి. రంగూ, రుచీ, వాసనా కూడా నోరూరించేస్తున్నాయి.
సుష్టిగా లాగించారు పాత్రికేయులూ, ఛానల్ వాళ్ళు,
“మధ్యాహ్నంకి కొంచం ఖాళీ వుంచుకుంద్దాము, లేకపోతే సూపర్ లంచ్ మిస్ అవుతాము.” ఫ్రండ్స్ ని హెచ్చరించింది సంఘమిత్ర.
************
పరమశివం గుండె మండిపోతోంది. జీవితంలో మొదటసారి ఒకడు చెంప పగలగొట్టాడు. నవనీతం విషయంలో ఇది రెండోసారి దెబ్బ తినడం. ఊహూ… అది బ్రతకకూడదు. అనుభవించి అనుభవించి దాన్ని చంపాలి. అలాగే నిన్న కొట్టినవాణ్ణి చంపాలి. పరమకిరాతకంగా చంపాలి. అసలు కారణం ఆ వెంకట్ గాడు… ముగ్గుర్ని చంపితే కానీ పగ తీరదు.” అటూ ఇటూ తిరుగుతున్నాడు పరమశివం. వాడికి కనపడకుండా వాడినే అబ్జర్వ్ చేస్తున్నాడు రొయ్యబాబు. రొయ్యబాబు నిజంగా నీళ్ళల్లో చేపలాంటివాడే!
అయితే ఇతను వలలో చిక్కే చేపలాటోడు కాదు. వలకీ, ఎరకీ కూడా అందనివాడు. అవసరమితే త్రాచుపాములా కూడా మారగలడు. అందుకే సర్వనామం అతన్ని పెట్టాడు పరమశివాన్ని అబ్జర్వ్ చేయడానికి.
సర్వనామం ఓ విచిత్రజీవి. అందరినీ అబ్జర్వ్ చేస్తాడు. అందరినీ దృష్టిలో వుంచుకుంటాడు.”ఎవరి అవసరం ఎప్పుడు వస్తుందో ఎవరికి తెలుసు?” అనుకునే మెంటాలిటి.
ప్రతీపనికి తగినవాళ్ళనే పురమాయించాలి. అన్నీ నేనే చేస్తాననుకునేవాడు పరమమూర్ఖుడు. గంటకు వెయ్యి సంపాదించగల వాడు పది రూపాయిల పనికి పోతే వాడంత వెధవ లోకంలో వుంటాడా? అలాగే, బరువులెత్తేవాడి సమర్ధత బరువులెత్తేవాడిదే, పరుగులెత్తేవాడి సమర్ధత పరుగులెత్తేవాడిదే. వీడిని వాడి ప్లేస్ లో పెడితే? అందుకే జాగ్రత్తగా ఎంచుకోవాలి” యీ పాయింటునే సర్వనామం శామ్యూల్ రెడ్డికి చెప్పింది. ఇప్పుడు తానూ అనుసరిస్తున్నది. గత రెండున్నర రోజుల నుంచీ రొయ్యబాబు పని పరమశివాన్ని నీడలా వెంటాడటమే!
కొన్ని నీడలు కనపడతాయి, కొన్ని నీడలు కనపడవు. చేప ఏడిస్తే ఎవరికీ తెలుస్తుంది? కన్నీరు నీటిలో కలిసిపోతుంది గదా! అలాగే, చీకట్లో నీడ జాడ ఎవరికి తెలుస్తుంది? కానీ పాఠకుడా… మనిషి నీడని ఎలాగోలా పట్టుకోవచ్చు… ఓ చిన్న అగ్గిపుల్ల వెలిగించి. కానీ కోటి సూర్యులైనా’మనసు నీడని’ పట్టుకోగలరా?
“అయ్యా… ప్రస్తుతం మన పిచ్చిక ప్రతీకారం మూడ్ లో వుంది. మీ దగ్గరకు రావచ్చా” అని ఎస్. టి. డి బూత్ నుంచి అడిగాడు.
“రా..” పెట్టేశాడు సర్వనామం.
శామ్యూల్ రెడ్డి నంబర్ కాక ఇంకో ఐదు నంబర్లు , అడ్డాలూ వున్నాయి సర్వనామానికి. పని వుంటే గానీ స్కూల్ కి పోడు.
“చెప్పు” రొయ్యబాబుని చూడగానే అడిగాడు సర్వనామం.
“బాస్… ముగ్గుర్ని ఇతను తరచుగా గమనిస్తున్నాడు, ఒకరు నవనీతం, ఆవిడ…”
“ఆవిడ విషయం వదిలేయ్.. మిగతావాళ్ళ గురించి చెప్పు” కట్ చేసి అన్నాడు సర్వనామం.
“వెంకటస్వామి అనేవాడిని, మహదేవన్ అనే పెద్దాయన్ని వీడు వెంటాడుతున్నాడు. మహదేవన్ కూతురు నందిని. వీడు మహదేవన్ కి చుట్టం. పరమ శాడిస్టు. తండ్రి చస్తున్నా, గుక్కెడు నీళ్ళు నోట్లో పొయ్యని పరమ కిరాతకుడు. మీరు నవనీతంగారి సంగతి వదిలేయ్యమన్నా, ఓ విషయం చెప్పక తప్పదు. వింటానంటే చెబుతా” ఆగాడు రొయ్యబాబు. ఓ నిమిషం సైలెంటుగా వున్నాడు సర్వనామం. చివరికో నిర్ణయానికి వచ్చి” సరే చెప్పు… సందేహం అక్కర్లేదులే నీకు తెలిసినవన్నీ నిర్మొహమాటంగా చెప్పు” అన్నాడు
” వన్ మినిట్” జేబులో హాఫ్ బాటిల్ తీసి” మందు తీసుకుంటూ చెప్పనా? మీరీ పని మీద నన్ను పురమాయించిన క్షణం నుంచీ ఇప్పటి దాకా దీన్ని ముట్టుకోలేదు” కొంచం ప్లీజింగా అడిగాడు.
“అలాగే” బీడీ ముట్టించాడు సర్వనామం
ఎవరి బలహీనతలు వారివి. కానీ, ప్రొఫెషన్ లో వుండగా మందు తాగే బలహీనతకి రొయ్యబాబు దూరంగా వుండటం సర్వనామానికి బాగా నచ్చింది. వృత్తికి ఏనాడు మన బలహీనతలు అడ్డు రాకూడదు అనేది సర్వనామం సిద్ధాంతం.
గబగబా ఓ పెగ్గు ఓ గ్లాస్ లో పోసుకొని నీళ్ళు కలుపుకొని గడగడా తాగేశాడు రొయ్యబాబు. ఓ క్షణం సుదీర్ఘంగా గాలి పీల్చుకొని …
“బాస్… శంఖుచక్రాపురంలో వెంకటస్వామీ, పరమశివం, వంట చేయడానికి వెళ్ళినప్పుడు యీ పరమశివంగాడు నవనీతాన్ని చెరబట్టడానికి ప్రయత్నం చేశాట్ట. వెంకటస్వామి అది చూసి ఓ బండరాయి తీసి పరమశివంగాడి బుర్ర పగలగొట్టాడుట. దాంతో వీడి శరీరం చచ్చుబడిపోయింది. అయినా ఏ దేవుడి కరుణతో కోలుకున్నాడు తెలియదు కానీ, కోలుకున్న మాట వాస్తవం. అక్కడ చర్చ్ నుంచి పారిపోయి వచ్చి ప్రస్తుతం’పగ’ తీర్చుకునే ప్రయత్నంలో వున్నాడు. నాకు తెలిసి వెంకటస్వామీ మంచోడూ కాదు, చెడ్డోడు కాదూ, అర్జెంటుగా’ రిచ్” అయిపోవాలనే ఆలోచన గలవాడు. నేను అబ్జర్వ్ చేసినదాన్ని బట్టి అతనికి నందిని మీద, ఆమె తండ్రి మహదేవన్ ఆస్తి మీద కన్నుందని అర్ధమయ్యింది. పరమశివం’పగ’ కి అదే మొదటి కారణం కావచ్చు. రెండో కారణం నవనీతం విషయంలో వెంకటస్వామి అడ్డు రావడం.” సంభాషణ ఆపి మరో పెగ్గు ‘ఫిక్స్’ చేసుకుంటున్నాడు రొయ్యబాబు.
“మరి… మరి… నవనీతం సంగతి” ఆలోచిస్తూ అన్నాడు సర్వనామం.
“నిజం చెబితే ఒకప్పుడు ఆమె బోస్ బాబు ఇలాకా. ఆమె అంటే పడి చచ్చేవాళ్ళు వందల్లోనే వుంటారు. బోస్ బాబు ఇలాకా కావడం వల్ల ఎవరూ ధైర్యం చేయలేదు. చెయ్యరు. ’కల్తీ సారా’ కేసులకి దూరంగా చుట్టం ‘ ఫాదర్ అల్బర్ట్ డేవిడ్’ గారి సంరక్షణలో కొన్ని నెలలు వుంది. అప్పుడే పరమశివంగాడు ఆమె మీద కన్ను వేశాడు.
ప్రస్తుతం ఆమెకీ, బోస్ కి ఏ విధమైన శారీరక సంబంధం లేదు. ఏదో తెలియని వేదనతో జీవితాన్ని గడుపుతోంది ఆమె.’చచ్చేదాక చచ్చినట్టు బ్రతకాలి’ అనేదానికి ఆవిడ జీవితమే ఓ రుజువు. మనిషి మాత్రం నిజంగా’ముత్యమే’ . మనసూ ’ముత్యమే’ దుమ్ముధూళి సంగతి వదిలేయ్యండి. నిత్యం అభిషేకాలు ఎన్ని చేసినా, రోడ్డు పక్కన దేవాళయాల్లోని దేవుళ్ళకి దుమ్ము అంటుకోవడం లేదా? ఇదీ అలాంటిదే” మాట ఆపి , గడగడా గ్లాసు పని పట్టాడు రొయ్యబాబు.
“సరే… ఇన్ని విషయాలు ఎలా సేకరించావు?” కావాలనే అడిగాడు సర్వనామం.
“అయ్యా… మీరు ఈ ప్రశ్న కావాలనే అడుగుతున్నారు. ప్రతి ప్రొఫిషన్ లో కొన్ని కష్టాలు, కొన్ని సులువులు కూడా వుంటాయి. ఎవరు అనుసరించే పద్ధతి వాళ్ళు అనుసరిస్తారు. న్యాయంగా అయితే మా పద్ధతి మేము బయట పెట్టకూడదు. కానీ, నేను చెప్పదలచుకున్నా. కారణం, నేను చేసిన పనిని నాకంటే ఫాస్ట్ గా మీరు చేయగలరు. నాలాంటి వాళ్ళతో కాదు, అవసరమైతే పోలీసుల్తోనే చేయించగలరు. మీ పేరు సర్వనామం. మీరు’టచ్’ చేయని వృత్తంటూ లేదు.’ఛాలెంజ్’ ని ఎదురుకోవడమంటే మీకు మహోత్యాహం. ప్రస్తుతం మీరు అదర్శ విద్యాలయం రెక్టారు శామ్యూల్ రెడ్డి గారు వెల్ విషరూ, ఫండు, ఫిలాసఫర్, గైడూ” నవ్వాడు రొయ్యబాబు.
“నేనడిగింది నా వివరాలు కాదు, కష్టమర్ కెపాసిటి గురించి ఎంక్వైరీ చేశాకే నువ్వు పని మొదలెడతావని నాకు తెలుసు” నిర్లిప్తంగా అన్నాడు సర్వనామం.
“క్షమించాలి. కాస్త అత్యుత్సాహంతో ఎక్కువగా వాగాను. సరే, ఈ వివరాలన్నీ నేను రాబట్టింది ఓ సెక్యూరిటీ గార్డ్ నుంచి. ఆ మనిషే వెంకటస్వామికి పరమశివం గురించి హెచ్చరించింది.” అంటూ మొత్తం వివరాలన్నీ పూసగుచ్చాడు రొయ్యబాబు.
“గుడ్… వాళ్ళ మీద రెండు కళ్ళూ వేసి వుంచు. అవసరమైతే కొందరు ఎసిస్టెంట్లని కూడా పెట్టుకో. కానీ, ఒక్క క్షణం కూడా ఏమరకూడదు.” మరో బీడీ వెలిగించాడు సర్వనామం.
“అలాగే, కానీ ఒక్క మాట చెప్పొచ్చో లేదో తెలీదు. ఆ వివరం మీకు పనికొస్తుందో లేదో కూడా తెలీదు.” మరో పెగ్గు పోసుకొని అన్నాడు రొయ్యబాబు.
” అన్నీ చెప్పు. ఏది పనికొస్తుందో, ఎప్పుడు పనికొస్తుందో, నిగ్గు తేల్చుకోవాలి. ఆ పని నేను చూసుకుంటా” నిర్లిప్తంగా అన్నాడు సర్వనామం. కానీ అతని లోపల విపరీతమైన కుతూహలం.
“నవనీతం ఇంటి వెనకాల వైపు కాపురముంటున్న ఓ ముసలావిడ ఇంఫర్మేషన్ ప్రకారం ఇప్పుడు నవనీతం గర్భవతి” నెమ్మదిగా కుండ పగలకొట్టాడు రొయ్యబాబు.
ఇంకా వుంది…

బుద్ధుడు-బౌద్ధ మతం

రచన:  శారదా  ప్రసాద్

​బౌద్ధ మతం ప్రపంచంలోని ముఖ్యమైన మతాలలో ఒకటి. మొత్తం ప్రపంచంలో బౌద్ధ ధర్మాన్ని ఆచరించేవారు 23 కోట్లనుండి 50 కోట్ల వరకు ఉండవచ్చునని అంచనా.బౌద్ధంలో రెండు ప్రధాన విభాగాలున్నాయి – మహాయానము, థేరవాదము. తూర్పు ఆసియా, టిబెట్ ప్రాంతాలలో మహాయానం (వజ్రయానంతో కలిపి) అధికంగా ప్రాచుర్యంలో ఉంది.”బుద్ధుడు అట్టడుగువర్గాల విముక్తి ప్రధాత. రాజకీయ మార్గదర్శి’’ గౌతమ బుద్ధుని పైనా, ఆయన సామాజిక కార్యాచరణ పైనా విస్తృత పరిశోధన చేసిన సి.ఎఫ్. కొప్పన్ అన్నమాటలివి. దేశదేశాల సామాజిక పరిశోధకులు, శాస్త్రవేత్తలు వందలాదిగా పరిశోధనా గ్రంథాలను వెలువరించారు. మన దేశంలో దామోదర్ ధర్మానంద్ కోశాంబి, దేవీప్రసాద్ చటోపాధ్యాయ, రాహుల్ సాంకృత్యాయన్, బి.ఆర్. అంబేడ్కర్, రొమిల్లా థాపర్ లాంటి వాళ్లు వారిలో ముఖ్యులు.

క్రీ.పూ. 566లో సిద్ధార్థుడుగా జన్మించిన గౌతమ బుద్ధుడు క్రీ.పూ. 485 వరకు జీవించినట్టు చరిత్రకారులు చెబుతున్నారు. బుద్ధుడు అత్యంత నిర్మొహమాటంగా యజ్ఞ, యాగాలను నిరసించాడు. అవి ఆగిపోవడానికి ఆయన చాలా శ్రమించాడు. ఎవరి నుంచీ ఏ వస్తువునూ బలవంతంగా తీసుకోరాదాని చెప్పాడు.ఇది కూడా చాలా ముఖ్యమైనది. వైదిక వర్గం స్వర్గం, నరకం, పునర్జన్మ, పాపకర్మల పేరిట కానుకలను తీసుకోవడాన్నిఇది నిరోధించింది. బుద్ధుడు ప్రత్యామ్నాయ ఆచరణను రూపొందించారు. బౌద్ధాన్ని ఆచరించే భిక్షువులు ప్రజలు ఏది ఇస్తే అదే తినాలని, ఎటువంటి పరిస్థితుల్లోనూ ఖరీదైన వస్తువులు, ఆభరణాలు, వస్త్రాలు తీసుకోరాదని నిబంధన విధించారు.వైదిక వర్గం పట్ల అయిష్టం కలిగిన ప్రజలకు సహజంగానే బౌద్ధం పట్ల గౌరవాదరాలు పెరిగాయి.లైంగిక అసభ్య కార్యకలాపాలకు పాల్పడకూడదని బుద్ధుడు ప్రబోధించారు.నాటి వైదిక వర్గం దేవుడి పేరుతో, మహిమల పేరుతో ప్రజల అజ్ఞానాన్ని సొమ్ముచేసుకొని తమ ఉనికిని సుస్థిరం చేసుకోవాలని చూసింది.బుద్ధుడు దీనిని తీవ్రంగా వ్యతిరేకించాడు.

ప్రజలు శక్తివంతులని, వాళ్ల భవిష్యత్తుని వాళ్లే నిర్మించుకుంటారని, అందుకు దేవుడి లాంటి అతీత శక్తులు కారకులు కాదని చాలా ఖరాఖండిగా చెప్పాడు.మద్యం లాంటి మత్తుపదార్థాలకు దూరంగా ఉండమని కూడా చెప్పాడు. కుల అసమానతలను కూడా బుద్ధుడు వ్యతిరేకించాడు.గౌతమ బుద్ధుడు బోధించిన ధర్మ సూత్రాలు బౌద్ధానికి మూలాధారం. త్రిపిటకములు అనే శాస్త్ర గ్రంథం బౌద్ధానికి ప్రధాన ఆధారమని అధికులు విశ్వసిస్తారు. ఇందుకు అదనంగా మహాయాన బౌద్ధులు “మహాయాన సూత్రాలు” అనే రచనను విశ్వసిస్తారు.

బుద్ధుడు సమాజాన్ని ఒక అవగాహనతో జీవించే సహజీవనాన్ని అందుకు సంబంధించిన సూత్రాలను, ఆచరణలను ప్రవచించాడు. ద్వేషం ద్వేషంతో చల్లారదు. అది ప్రేమతోనే సాధ్యం అన్నాడు. వ్యక్తి తన జీవితంలో నిరాడంబరంగా ఉండాలని, సంపద కూడబెట్టడం ద్వారా స్వార్థం పెరుగుతున్నదని, రేపటి గురించి కాకుండా నేటి గురించి ఆలోచించాలని చెబుతూ వచ్చాడు.బౌద్ధం భారతదేశంలో పుట్టి ప్రపంచ వ్యాప్తంగా విస్తరించింది. అనేక దేశాల్లో మొదటి మతంగా చాలా దేశాల్లో రెండు, మూడు స్థానాల్లో ఉంది.తత్వశాస్త్రానికి మౌలికసూత్రం మనిషికి మరో మనిషికి, మనిషికి – సంఘానికి, మనిషికి – ప్రకృతికి ఉండే అంతస్సంబధాలను పెంచుకోవడమే. ఈ అంశాలన్నిటి పట్ల బౌద్ధం చాలా తీవ్రంగా పనిచేసింది. ప్రతి చిన్న విషయాన్ని పరిశీలించే దృక్పథాన్ని రూపొందించింది.

హిందూమతం హింసతో జంతుబలులు చేస్తూ యజ్ఞయాగాదులు జరుపుతూ ఉన్న రోజులలో బౌద్ధం పుట్టింది. అహింసావాదం ప్రచారం చేసింది. సంఘంలో ఉన్న హెచ్చుతగ్గులు పోవాలన్నది, స్త్రీపురుషులు సమానం అనీ, మానవులంతా ఒకటేనని అన్నది బౌద్ధం బోధించింది. ప్రజలు బౌద్ధాన్ని ఆరాధించారు. ఆదరించారు. అనుసరించారు.తెలివిగా బుద్ధుడు కూడా దశావతారాల్లో ఒక్కడన్నారు.దేవుడు అనే భావనను దూరం పెట్టిన బుద్దుడినే దేవుడిగా మార్చారు . కాని బుద్ధుడి భావాలు అమలుపరచలేదు. సమానత్వం అనే మూలభావాన్ని ఆచరించలేదు. కాని బౌద్ధాన్ని పారద్రోలగలిగారు.క్రీ.పూ. 6 వ శతాబ్దంలో గౌతమ బుద్ధుడు, అంతకు కొంచం ముందుగా జైన మహావీరుడు, ఈ వర్ణ వ్యవస్థను వ్యతిరేకించి, అట్టడుగు వర్గాలకు ఈ వేదమత దోపిడీనుండి విముక్తిని చూపించారు. దానితో, వేద మతం దాదాపుగా కనుమరుగైపోయి, బౌద్ధ, జైనాలు పూర్తిగా భారత దేశం అంతటా విస్తరించాయి. బుద్ధుడు భౌతిక వాది. సృష్టికర్త అనేవాడు లేడనీ, దైవ ఆరాధన నిరుపయోగమనీ, కోరికలే అన్ని కష్టాలకూ కారణమనీ ఆయన బోధించాడు. అయితే బుద్ధుడు చనిపోయిన తరువాత దాదాపు 400 ఏళ్ళలో, మహాయాన బౌద్ధం ప్రాముఖ్యత సంతరించుకున్న తరువాత బుద్ధుని భగవత్‌ స్వరూపునిగా పూజించటం ప్రారంభం అయ్యింది.

బుద్ధుని జన్మస్థలం లుంబినీ వనం. క్రీ.పూ. 563వ సంవత్సరం, వైశాఖ పూర్ణిమ రోజున అతడు జన్మించాడు. తల్లిదండ్రులు అతనికి సిద్ధార్థుడు అని నామకరణం చేశారు. బుద్ధుడు జన్మించిన వెంటనే తల్లి మరణించడంతో సవతి తల్లి గౌతమి ప్రజాపతి అతడిని పెంచింది.దీనికి కృతజ్ఞతగానే సిద్ధార్థుడు గౌతముడిగా పిలుపించుకున్నాడు.చిన్న వయసులోనే యశోధరను వివాహం చేసుకున్నాడు. వీరి కుమారుడే రాహులుడు. సిద్ధార్థుని సవతి తల్లి కుమారుడు దేవదత్తుడు. సిద్ధార్థుని జీవితంలో సంభవించిన నాలుగు సంఘటనలు అతడికి ప్రాపంచిక సుఖాల పట్ల విరక్తిని కలిగించాయి.ఒకసారి వృద్ధుడ్ని, రోగిని, శవాన్ని, యతిని చూచి భౌతిక జీవనం పట్ల విరక్తి కలిగింది . శాశ్వతమైన ఆధ్యాత్మికతకు సంబంధించిన పరమార్థాన్ని ఆకళింపు చేసుకోవడానికి ఇల్లు విడిచి పెట్టాడు.ఈ నేపధ్యంలోనే ప్రస్తుతం బుద్ధగయలో ఉన్న బోధి వృక్షం కింద తపస్సుచేసి జ్ఞానోదయాన్ని పొందాడు.ఈ క్రమంలో అతడు గౌతమ సిద్ధార్థుడు కాస్తా గౌతమ బుద్ధుడయ్యాడు. దీనినే ‘మహాసంబోధి’అని పిలవడం జరుగుతోంది. ఆ కారణంగా ప్రస్తుతమున్న రావివృక్షం (బోధి వృక్షం) బౌద్ధులందరికీ ఆరాధ్య వృక్షరాజమైంది.

బుద్ధుడు నాలుగు ఆర్యసత్యాలను ప్రవచించాడు.దుఃఖము, దుఃఖ సముదయము, దుఃఖనిరోధము, దుఃఖ నివారణోపాయం అనే నాలుగు ఆర్య సత్యాలను అష్టాంగ మార్గాల ద్వారా సాధించాలి. సమ్యక్ దృష్టి, సమ్యక్ సంకల్పం, సమ్యక్ వచనము, సమ్యక్ కర్మ, సమ్యక్ జీవనం, సమ్యక్ వ్యాయామం, సమ్యక్ స్మృతి, సమ్యక్ సమాధి అనే ఈ ఎనిమిది అంశాలతో బౌద్ధ ధర్మం, మతం ఏర్పడింది. బుద్ధుని ఆశ్రయించిన వారు బౌద్ధులయ్యారు. బుద్ధుని ధర్మాచరణ – సమత అన్నివర్గాల వారిని ఆకర్షించింది. బుద్ధుడు కులవ్యవస్థను నిరాకరించాడు. ధర్మాన్ని, జ్ఞానాన్ని పొందడానికి అందరూ అర్హులేనని ప్రకటించాడు.అన్ని ప్రాంతాలకు పాదచారియై ప్రయాణిస్తూ చెట్లకింద నివాసం ఉంటూ, రోజూ భిక్షాటన చేసి, ఒక పూట మాత్రమే భోజనం చేసి, జీవితాన్ని, ధర్మాన్ని నియమబద్ధంగా నడిపాడు.

నిమ్నవర్గాలకు చెందిన ఉపాలి, సోపాకుడు, సుప్పియుడు, సుమంగలుడు, శకటాలుడు, డంకుడు, పృథక్కుడు తదితరులను తన శిష్యులుగా చేసుకున్నాడు. బుద్ధుడు అహింసను,శాంతిని బోధించాడు.ఒకరోజు ఒక వ్యక్తి  బుద్ధుడి వద్దకు వచ్చి ‘నాకు సంతోషం కావాలి’ అని కోరాడు. అప్పుడు బుద్ధుడు ,”నీ వాక్యంలోని ‘నాకు’ అనే మాటను తొలగించు, అది అహంకారానికి సంకేతం.అలాగే ‘కావాలి’ అనే మాటను తొలగించు. అది కోరికలకు చిహ్నం .అవి తొలగించిన తర్వాత నీకు (అందరికీ) మిగిలేది సంతోషం “అని చెప్పాడు .ఒక జీవిని చంపడమే కాదు, దాన్ని బంధించినా, పక్షుల్ని బోనులో పెట్టి  పెంచుకున్నా అది కూడా హింసే అన్నాడు బుద్ధుడు .చేతలతోనే కాదు, మాటల ద్వారా దూషించినా, బాధపెట్టినా దాన్ని కూడా ‘జీవహింస’ గానే  చెప్పాడు.బౌద్ధానికి ముందు మన సంప్రదాయంలో పౌర్ణమికి ప్రాధాన్యత లేదు. బుద్ధుని తర్వాత చాంద్రమానం ప్రాముఖ్యత హెచ్చింది. పౌర్ణమికి ప్రాధాన్యత పెరిగింది.

బౌద్ధానికీ, పౌర్ణమికీ అవినాభావ సంబంధం ఉంది. బుద్ధుడు జన్మించిందీ , ఇల్లు విడిచిందీ, జ్ఞానోదయం పొందిందీ, పరినిర్వాణం పొందిందీ వైశాఖ పూర్ణిమ రోజే. బుద్ధుడు తొలిగా పరివ్రాజకుడైనదీ, ధర్మప్రచారం ప్రారంభించిందీ, తొలి బౌద్ధసంఘం ప్రారంభించినదీ ఆషాఢ పూర్ణిమ నాడు. బుద్ధుడు తన తల్లికి భిక్షుణిగా దీక్ష ఇచ్చినది ఆశ్వయుజ పౌర్ణమి నాడు.ఫాల్గుణ పౌర్ణమి బుద్ధుడు తన ఏడేళ్ల కుమారుడు రాహులునికి భిక్షు దీక్ష ఇచ్చిన రోజు.ఇంకా బుద్ధుడు ఇలా చెప్పాడు–“ఒక గొప్ప వ్యక్తికంటే సంఘమే గొప్పది,ఉన్నతమైనది.వ్యక్తి సేవ కంటే సంఘ సేవ ఉన్నతమైనది.బుద్ధుడు నిరాడంబరమైన జీవితాన్ని గడిపాడు. మానవజీవితాన్ని అర్థం చేసుకోమనే అందరూ చెప్తారు. చెప్పే విధానాలు మాత్రమే వేరు. ‘దయగా ఉంటే మంచిది’ అని మిగతా సంప్రదాయాలు చెబితే, ‘దయతో ఎలా ఉండాలో’ బౌద్ధం చెబుతుంది. ఎవరి పట్ల ఎంత కృతజ్ఞతగా ఉండాలో నేర్పుతుంది.బుద్ధుడి కాలం నుంచే స్త్రీలకు ప్రాధాన్యత ఉంది. బుద్ధుడి బంధువైన మహాప్రజాపతి బౌద్ధమతాన్ని అవలంబించింది. అలాగే అశోకుడి కుమార్తె!లోకానికి మార్గదర్శకులుగా ఉండే మహనీయులందరూ నిరాడంబర జీవితాన్నే గడిపారు. స్వంత పనులకోసం మరొకరిపై ఆధారపడటం కూడా బుద్ధుడికి ఇష్టం ఉండేది కాదు. ఓపిక ఉన్నంత వరకు ఎవరి పని వారు చేసుకోవాలని చెప్పేవాడు. ఎనభైఏళ్ల వయసులో కూడా ఆయన పనులను ఆయనే చేసుకునేవాడు. ఆయన భోజనం చేసిన తర్వాత భిక్షాపాత్రను కడగటానికి ఆయన ప్రియశిష్యుడు ఆనందుడు ఎంత అడిగినా ఇచ్చేవాడు కాదు. నేను అన్నం తింటున్నాను గదా నా పాత్రను నేనే కడుక్కోవడం న్యాయం అనేవాడు. బుద్ధుడు స్వయంగా తాను ఆచరిస్తూ, నిరాడంబరత ప్రాముఖ్యాన్ని లోకానికి చాటి చెప్పాడు.

ఇతరుల గురించి ఈర్ష్య పడకుండా, తమను తాము మంచివారిగా మలచుకోవాలని, మనకు ఉన్న అతి పెద్ద సంపద అయిన మేధస్సును సక్రమంగా వాడుకోవాలని బౌద్ధం బోధిస్తుంది.అలాగే మానవ అభివృద్ధికి అవసరమైన ఆధ్యాత్మికతను వయసుతో సంబంధం లేకుండా అందరూ అలవరచుకోవాలని  చెబుతుంది.” ఒకసారి శుద్దోధనుడు బుద్ధుడిని కపిలవస్తుకు వచ్చి తన బోధలు వినివించవలసిందిగా కబురుపెట్టాడు.అలాగే బుద్ధుడు తన పరివారంతో కపిలవస్తుకు చేరాడు. తండ్రిని సమీపించి రాహులుడు తనను ఆయన కుమారుడిగా పరిచయం చేసుకొని,ఆయన వారసత్వ సంపదను తనకు అందచేయమని వేడుకున్నాడు.అందుకు బుద్ధుడు చిరునవ్వుతో అంగీకరించి, పక్కనే  ఉన్న ధర్మసేనాపతి సారిపుత్రుణ్ణి పిలిచి,రాహులునికి భిక్షు దీక్ష ఇవ్వమని చెప్పాడు. “ఇదొక ధర్మ సామ్రాజ్యం,ఇదే నా ఆస్తి”అంటూ రాహులుడికి ఒక భిక్షాపాత్రను అందించాడు బుద్ధుడు. అప్పుడు రాహులుడి వయసు ఏడు సంవత్సరాలు.రాహులుడు బౌద్ధమతంలో తొలి బాల బిక్షువుగా మారాడు.బౌద్ధమతంలో బాలభిక్షువుల్ని శ్రామణేరులు అంటారు.ఆ విషయం తెలిసిన  శుద్ధోధనుడు చాలా దు:ఖించాడు.ఆ దు:ఖంతోనే,”ఇక నాకు ఈ రాజ్యం ఎందుకు, నన్నుకూడా నీ సంఘంలో చేర్చుకో!” అని బుద్ధుడిని కోరి అతను కూడా బిక్షువుగా మారాడు . బుద్ధుని సవతి తల్లి గౌతమి, తండ్రి శుద్ధోధనుడు, భార్య యశోధర కూడా భిక్షు సంఘంలో చేరారు.

బౌద్ధ ధర్మంలో రాహులుడు ఎంతో నిష్ణాతుడయ్యాడు. బుద్ధుడు అతనికిచ్చిన ప్రబోధాలు బౌద్ధ సారస్వతంలో  ‘రాహులో వాద సుత్త’గా ప్రసిద్ధి చెందాయి . ఆయన ఎక్కువకాలం ఆమ్రరత్న వనంలో జీవించాడు. రాహులుడు ఎప్పుడు మరణించాడో తెలియదు. కానీ, చాలా చిన్నవయసులో యువకునిగా ఉన్నప్పుడే మరణించాడు. పూర్వజన్మలు,మరు జన్మలు లేవన్న బుద్ధుడిని గురించి బౌద్ధ గ్రంధాలలో విచిత్రంగా ‘బుద్ధుని జాతక కధలు’ఎలా వచ్చాయో అంతుబట్టదు.’బుద్ధుని జాతక కధలు’ ప్రకారంగా సిద్ధార్ధ గౌతముడు బుద్ధుడు కాకముందు ఐదువందల నలభై ఏడు జన్మలు ఎత్తినట్లు బౌద్ధగ్రంథాలు చెప్పాయి .అయితే ఈ కధలు– మనలో ఉండాల్సిన ప్రేమ, కరుణ, సహనం, మైత్రీభావాల గురించి స్పష్టంగా తెలియచేస్తాయి.

బుద్ధుడు ధర్మప్రచారంలో 80 ఏళ్ళవరకూ జీవించాడు. చివరికి కుశీనగరంలో బుద్ధుడు మహాపరినిర్వాణం చెందాడు. బుద్ధుని బోధనలు దేశ విదేశాల ప్రజలెందరినో ఆలోచింపచేసేలా చేశాయి. ఫలితంగా చాలామంది బౌద్ధం స్వీకరించే విధంగా ప్రేరేపించాయి.భారతదేశానికి బౌద్ధం ఇప్పుడు మరింత అవసరం. అదే విషయాన్ని డాక్టర్ బి.ఆర్. అంబేద్కర్ పదే పదే వివరించారు.పదిమందికి పంచేకొద్దీ తనలో ప్రావీణ్యతను పెంచేది విధ్య.పదిమందిలో మెలిగేకొద్దీ తనలో సంస్కారాన్ని పెంచేది శుద్ది.పదిమందితో తిరిగేకొద్దీ తనలో సమయస్ఫూర్తిని పెంచేది బుద్ది.ఇదంతా కూడా సజ్జనుల సాంగత్యం వలనే సాధ్యపడుతుంది.మీరే ఆలోచించండి!

 

బుద్ధుడి గురించి ప్రముఖులు—

బుద్ధుడు యోగుల్లో చక్రవర్తిలాంటివాడు– ఆది శంకరాచార్య

దాస్య విమోచన గురించి, దు:ఖ నిరోధం గురించి, సమ సమాజాన్ని గురించి బోధించి, మూఢ నమ్మకాలకు తావులేకుండా, మనిషిని మానవతా విలువలవైపు నడిపించే బౌద్ధం అన్ని మతాలకంటే ఉన్నతమైనది.– కారల్‌ మార్క్స్‌

ఈ భూమి మీద ఆచరణలో ఉన్న మతాలన్నింటిలోనూ, శాస్త్రీయ జ్ఞానానికి అనుగుణంగా తన బోదనలు చేసింది బౌద్ధమతమే. ఆధునిక, శాస్త్రీయ అవసరాలకు సరిపోయే మతం ఏదైనా ఉన్నదా అంటే అది బౌద్ధమతమే. ఆల్బర్ట్‌ ఐన్‌స్టీన్‌

ఈ ప్రపంచంలో ఇప్పటివరకు పుట్టిన అందరిలో అత్యంత గొప్పవాడు బుద్ధుడు.– రవీంద్రనాథ్‌ ఠాగోర్‌

శీలం, ప్రజ్ఞల్లో బుద్ధుడు క్రీస్తును కూడా మించిపోయాడు. బెట్రాండ్‌ రస్సెల్‌

ఏసుక్రీస్తు బోధనలలో నూటికి తొంభైశాతం బౌద్ధం నుంచి స్వీకరించినవే…ఆధునిక ప్రపంచానికి సరిపోయే మతం బౌద్ధమే.…ప్రపంచాన్ని రక్షించగల శక్తి ఒక్క బౌద్ధానికి మాత్రమే ఉంది…. సంస్కర్తలందరిలోనూ అత్యుత్తముడు గౌతమబుద్ధుడు…బుద్ధుడు నా గురువు. – అంబేద్కర్‌

ప్రాణం ఉన్నదేదీ ఏకాంతంగా జీవించదు… తన కోసమే జీవించదు!సంఘం కోసం జీవించేదాన్నే ‘ప్రాణి’అనొచ్చు!

 

బుద్ధం శరణం గచ్ఛామి

ధర్మం శరణం గచ్ఛామి

సంఘం శరణం గచ్ఛామి

ఎందరో మహానుభావులు – గరికపాటి నరసింహారావు

ఇంటర్వ్యూ: విశాలి పేరి

” కదిలేది కదిలించేది పెనునిద్దర వదిలించేది కావాలోయ్ నవతరానికి ” అని మహాకవి శ్రీశ్రీ కోరినట్టుగా ప్రస్తుత యువతరానికి తన మాటలతో ఉత్తేజాన్నిచ్చేవారు ఇన్నాళ్ళకు దొరికారు. ప్రవచనాలంటే కాటికి కాలు చాపుకొనేవారే వింటారు అనే అపోహ ఈయన ప్రవచనం వింటే తొలగిపోతుంది. ఏ ప్రవచనం విని యువతలో ఒక వివేకానందుడు వెలుగుతాడో.. ఆ ప్రవచనం ఆ గరికపాటివారి సొంతం. ప్రస్తుతం సమాజంలో ఉన్న కుళ్ళును తన మాటలతో ఉతికిపారేసే నైజం వారిది. ఆయన ఆత్మవిశ్వాసానికి ప్రతీక. నిద్రాణమైన యువత శక్తిని మేల్కొలిపే నవరస గుళికలు… వారి మాటలు.
వారిని కలిసే భాగ్యం నాకు కలిగింది. వారి గురించి చెప్పడం లేదా చెప్పాలని అనుకోవడం ముంజేతి కంకణానికి అద్దం చూపడం లాంటిదే! కానీ వారి గురించి చెప్పడంలో చాలా ఆనందం ఉంది. నా ఈ చిన్ని ప్రయత్నాన్ని మిత్రులు పెద్దమనసుతో ఆస్వాదిస్తూ ఆనందిస్తారని ఆశిస్తున్నాను.
ఈ సాహితీ రంగంలో అపార కృషి చేస్తున్న గరికిపాటి గారు కవి, పండితులు, అవధాని, గ్రంధ రచయిత, ఉపన్యాసకులు, వ్యక్తిత్వ వికాస నిపుణులు, ప్రవచనకర్తగా రాణిస్తున్నారు. సమ్రుదఘోష నెపంతో సాహితీ సముద్రాన్నే అవపోసన పట్టేసిన అపర అగత్స్యుడు, ఆ మహాత్ముడు దగ్గరకు ఒక చిన్న లోటాతో వెళ్ళి అంతే నీరు తెచ్చుకోగలిగాను.

బాల్యము :
గరికిపాటి నరసింహారావు భాద్రపద శుద్ద పాడ్యమి సెప్టెంబర్ 14వ తేదీ 1958 వ సంవత్సరం, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా తాడేపల్లి గూడెం తాలూకా, బోడపాడు అగ్రహారంలో శ్రీ వేంకట సూర్యనారాయణ, శ్రీమతి రమణమ్మ దంపతులకు జన్మించారు. తెలుగులో ఎం. ఏ. , ఎం. ఫిల్, పి. హెచ్. డి. చేశారు. ఉపాధ్యాయ వృత్తిలో 30 సంవత్సరాలు పనిచేశారు.
అవధానాలు :
తెలుగు, సంస్క్ర్తత భాషలకే సొంతమైన ఈ అవధాన ప్రక్రియలో చాలా కొత్త కొత్త ప్రయోగాలు చేసిన బహు కొద్ది మందిలో గరికపాటివారు చెప్పుకోతగినవారు. వీరు 275 అవధానాలు, ఎనిమిది అర్ధ శత అవధానాలు, ఎనిమిది శతావధానాలు, ఎనిమిది ద్వి శతావధానాలు చేశారు. ఒక మహా సహస్రావధానము చేసి వారి కీర్తి పతాకాన్ని ఎగురవేశారు. గరికపాటివారు తన మొదటి అవధానం 1994 సంవత్సరం విజయదశమి రోజు చేశారు.
2009లో 8 కంప్యూటర్లతో హైటెక్ అవధానం నిర్వహించారు. 2006 వ సంవత్సరం బెంగుళూరులోని ( NIMS ) ప్రయోగశాలలో అవధానం నిర్వహిస్తూండగా మేధో పరీక్ష చేయబడింది. ఆ విధంగా మేధా పరీక్షావధానం కూడా తొలిసారి నిర్వహించింది శ్రీ గరికపాటివారే! యావదాంధ్ర దేశంలోనే కాక మన దేశంలోని వివిధ నగరాలతోపాటు అమెరికా, సింగపూరు, మలేషియా, లండన్, దుబాయి, బహ్రైన్, కువయిట్, అబుదాభి, దుబాయి, కతార్ మొదలైన దేశాలలో పర్యటించి అక్కడ అవధానాలు చేశారు.

రచనలు :
సాగరఘోష – పద్యకావ్యం
మనభారతం- పద్యకావ్యం
భాష్పగుఛ్ఛం- పద్య కవితా సంపుటి
పల్లవి – పాటలు
సహస్రభారతి
ద్విశతావధానం
ధార ధారణ
కవితా ఖండికా శతావధానం
మౌఖిక సాహిత్యం- పరిశోధనా కావ్యం
పిల్లల బొమ్మల తెలుగు నిఘంటువు
మా అమ్మ- లఘుకావ్యం
అవధాన శతకం
శతావధాన భాగ్యం- సంపూర్ణ శతావధానం
శతావధాన విజయం- 101 పద్యాలు

పురస్కారాలు :
ఎం.ఫిల్ లో యూనివర్సిటీ ఫస్టు సాధించినందుకు అప్పటి ముఖ్యమంత్రి ఎన్.టి.ఆర్ ద్వారా 2 స్వర్ణ పతకాల బహూకరణ (1989)
* కనకాభిషేకాలు – భీమవరం (1997), వెదురుపాక విజయదుర్గా పీఠం ( 2004)
* సువర్ణ కంకణాలు- కాకినాడ (1999), విశాఖపట్నం ( 2003, 2004 మరియు2005)
* పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వ విద్యాలయం వారిచే అవధాన రంగంలో ప్రతిభా పురస్కారం (2000)
* 2002లో సాగరఘోష కావ్యానికి సాధన సాహితీ స్రవంతి, హైదరాబాదు వారి పురస్కారం
* 2003లో తెలుగు విశ్వ విద్యాలయం వారిచే పురస్కారం – సాగరఘోష కావ్యానికి
* 2004 లో నండూరి రామకృష్ణమాచార్య పురస్కారం (గుడివాడ)
* 2005లో ‘సహృదయ’ (వరంగల్లు) వారి సాహిత్య పురస్కారం -సాగరఘోష కావ్యానికి
* భగవాన్ సత్య సాయిబాబా వారిచే 2008 నవంబరులో సువర్ణహారం
* 2008 లో అభ్యుదయ ఫౌండేషన్ (కాకినాడ) వారిచే పురస్కారం
* 2011 సెప్టెంబరులో కొప్పరపు కవుల పురస్కారం
* సనాతన ధర్మ ఛారిటబుల్ ట్రస్ట్ వారి శ్రీరామనవమి ప్రతిభా పురస్కారం (2012)
* తుమ్మల పీఠం పురస్కారం, గుంటూరు, 2012
* 2017లో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం చే కళారత్న పురస్కారం.

బిరుదులు :
కాకీనాడలో 1994 అక్టోబర్ 9 -10 (విజయదశమి) మొదటి శతావధానము చేసినప్పుడు ధారణగా 75 పద్యాలు నలభై నిమిషాలలో చెప్పేశారు. అది చూసి ఆశ్చర్యపడిన శ్రీ బేతవోలు రామబ్రహ్మమ గారు వారికి “శతావధాన గీష్పతి ” అన్న బిరుదు ఇచ్చారు.
ఆ తరవాత రెండో శతావధానం చేసినప్పుడు అంత కంటే తక్కువ వ్యవధిలో ధారణ పద్యాలు చెప్పారు.
కాకినాడలో జరిగిన “ఖండికా శతావధానం ” చేసి, ప్రతీ పద్యంలోనూ కవిత్వం వచ్చేలా చేసి, ఆ తరవాత ఆ 100 పద్యాలు ధారణ చేసినందుకు అబ్బురపడిన శ్రీ బేతవోలు రామబ్రహ్మంగారు గరికపాటివారికి ” ధారణలో నిన్ను మించినవారు లేరు” అని మెచ్చుకున్నారుట.
ఆ తరవాత సహస్రావధానంలో 750 పద్యాలు ధారణగా చెప్పినందుకు ” ఈ విధంగా 750 పద్యాలు సహస్రావధానంలో అప్పజెప్పడం ఇదే ప్రధమం, ఏ బిరుదివ్వాలో తెలియడం లేదు.. ఈ ధారణకి సాటైన బిరుదేవీ లేదు….. అందుకే “ధారణ బ్రహ్మరాక్షసుడు “అన్న బిరుదు ఇస్తున్నాను” అని అన్నారుట.
భక్తి టి.వి. లో మహాభారతం ప్రవచనం చెప్పినప్పుడు , శ్రీ బేతవోలు రామబ్రహ్మంగారు అభినందన సభలో శ్రీ గరికపాటి వారిని ప్రశంసించి “ ప్రవచన కిరీటి” అన్న బిరుదు ఇచ్చారు.
వారికి “అవధాన శారద, అమెరికా అవధాన భారతి ” అన్న బిరుదులు కూడా కలవు. ఈ బిరుదులన్నీ ఆయన్ను వరించి తరించాయి.

అష్టావ శతావధానలలో ఘనాపాటి
నవీన భారత కురుక్షేత్రంలో చెమక్కులతో చురకలేసే ప్రవచన కిరీటి…
ప్రవచనాలతో సమాజాన్ని జాగృతం చేయడంలో ఆయనకు ఆయనే సాటి
ఆయనే శ్రీ గరికపాటి…

ఆ గరికపాటివారికి నా ఈ చిన్ని అక్షర గరిక నివేదన!!

కరిముఖునకు హితకారిణి
పరమోతృష్టకణజాల పాపరహితమౌ
‘గరిక ‘ గృహనామధేయులు
సరస సహస్రావధాన శతవందనముల్ !!

గరికపాటివారి మాటలు:

ఎందరో మహానుభావులు 1. రావు బాలసరస్వతి

ముఖాముఖి చేసినవారు: విశాలి పేరి

తెలుగు పాటల మణిహారములో సరస్వతీ దేవిని అలరించిన స్వర కుసుమాలు ఎన్నో. ప్రతీ పాట ఒక తేనె గుళికగా అందించిన గాయకులు ఎందరో! పాటలో ప్రతి పలుకు మనసుపొరలలో గూడు కట్టుకొనేలా చేసే గాయకులు చాలా తక్కువమందే! . లాలిత్యం, హాయిగా రాగ యుక్తం ఆలపించే గాయనీమణులలో చెప్పుకోతగినవారు రావుబాల సరస్వతి దేవి గారు. తన గాత్రంతో మనసులను సుదూర తీరాలలో ఓలలాడించగల స్వర బాల. గట్టిగా మీటితే తంత్రులు కందిపోతాయేమో అనిపించే సున్నిత స్వర రాగవీణ.
ఈ మధ్య కాలంలో నేను కలిసిన ” ఎందరో మహానుభావుల “లో రావు బాల సరస్వతిదేవి గారు ఒకరు. 93 సంవత్సరాలు వయసులో ఆవిడ ప్రస్తుతం హైదరాబాద్ లో ఉంటున్నారు. ఆవిడని నేను కొన్ని ప్రశ్నలు అడగగా ఆవిడ చెప్పిన జవాబులివిగో!

మీ జననం :
నేను 1928 ఆగస్ట్ 28న మద్రాస్ లో జన్మించాను. పెరిగింది గుంటూరు జిల్లా బాపట్లలో. నాన్న పార్థసారథి, అమ్మ విశాలాక్షి.

మీ విద్యాభ్యాసం :
పాటల మీద ఆసక్తి ఎక్కువ అవ్వడంతో, చదువు మీద శ్రద్ధ తగ్గింది. స్కూల్ కి ఎగ్గొట్టడం మొదలగునవి చేసేదాన్ని. అమ్మ తిట్టి, కొట్టేది. కానీ నాన్న గారు మాత్రం బాగా ప్రోత్సాహం ఇచ్చారు.

పాటల మీద మీకు కలిగిన ఆసక్తి:
మా తండ్రి గారికి ఒక థియేటర్ ఉండేది, అక్కడ ఎక్కువగా నాటకాలు, మూకీ సినిమాలు ప్రదర్శించేవారు. శ్రీరంజని, స్థానం నరసింహా రావు గారు, కపిలవాయి మొదలగువారందరు అప్పుడు ఆ నాటకాలలో నటించేవారు. వారు పాడే తీరు చూసి పాడాలనే కుతూహలం కలిగింది. ఒకసారి కపిలవాయి రఘునాథం గారు ఒక నాటకం ప్రదర్శిస్తున్నారు, ఆ నాటకానికి నేను మా అమ్మగారితో కలిసి వెళ్ళాను. అప్పుడు ఆ నాటకం లో “నమస్తే ప్రాణనాథ” అనే పాట నేను పాడుతానని మారాము చేశాను. మా అమ్మ ఊరుకోమన్నా ఊరుకోలేదు. ఇదంతా స్టేజ్ మీదనుండి కపిలవాయి గారు చూశారు. అంతే స్టేజ్ దిగి నన్ను ఎత్తుకొని ఆ పాట స్టేజ్ మీద పాడించారు. అది చూసి ఆ నాటకానికి వచ్చిన వారు, నటించినవారు చాలా ముచ్చట పడ్డారు.

సినీగీతాలు పాడుటకు మీకు కలిగిన అవకాశం:
గుంటూరులో కొబ్బరపు సుబ్బారావు గారు హెచ్.ఎం.వి. లో గ్రాంఫోను రికార్డింగ్ చేసేవారు. “భక్త కుచేల” సినిమా కోసం, కుచేలుని కూతురిగా నటించడానికి, తన పాట తాను పాడుకునే పిల్ల కోసం చూస్తున్నారు. ఎవరో నా పేరు చెప్పారు. 1934లో, అంటే నా 6 సం||ల వయసులో మొదటి సారిగా సినిమాలకి పాట పాడాను నేను. ఆ రోజుల్లో ఆ వయస్సులో పాటలు పాడిన రికార్డ్ నాకే దక్కింది.

సినిమాలలో బాలనటిగా మీ ప్రవేశం :
సి. పుల్లయ్య గారు “సతీ అనసూయ”, “దృవవిజయం”(1935) తీయడానికి నిర్ణయించుకున్నారు. అందులో నటించేవారందరూ 13 ఏళ్ల లోపువారే. ఆ సినిమాలో “గంగ” పాత్ర నన్ను వరించింది. ఆ సమయం లో రికార్డింగ్ కలకత్తాలో జరిగింది. ఆ రికార్డింగ్ కి మా నాన్న గారు తీసుకొని వెళ్ళారు. ఆ సమయం లో నన్ను ఎవరు ఎన్ని పాటలు పాడమన్నా సరే ఒక “కాడ్బెరీ చాక్లెట్” ఇస్తే పాడేసేదాన్ని. అప్పుడు నేను పాడిన పాటలన్నీ ” ఈస్ట్ ఇండియ స్టూడియో ” లో రికార్డ్ అయ్యాయి. అదే సమయంలో నేను “సైగల్” మొ|| పెద్దవారిని చూసి నేర్చుకునే అవకాశం లభించింది. నా గొంతులో వచ్చే మార్ధవ్యము, లాలిత్యము అలా బెంగాళీ గాయకులను చూసి అలవరించుకున్నదే.
కె. సుబ్రహ్మణ్యంగారు “భక్త కుచేల”(తమిళ్) లో యాక్ట్ చేయమని అడిగారు నన్ను. నాకు ఆ సమయంలో తమిళ్ లో మాట్లాడటమే వచ్చు, కాబట్టి పెద్ద పెద్ద బోర్డుల మీద డైలాగులు తెలుగులో వ్రాసి చెప్పించేవారు. ఆ డైలాగులు అన్నింటికీ చెరో “కాడ్బరీ చాక్లెట్” ఇచ్చేవారు. ఆ సినిమాలో కుచేలుని కూతురు, బాల కృష్ణునిగా నటించాను. (ద్విపాత్రాభినయం) ఆ తరవాత తీసిన “బాల యోగిని”లో కూడా నటించాను. అలా “బాల” కృష్ణుడు, “బాల”యోగినిలో నటించడంతో ” సరస్వతి ” అని అమ్మా నాన్న పెట్టిన పేరు కాస్త “బాల సరస్వతి” గా మారింది.

శాస్త్రీయ సంగీతం మీరు ఎక్కడ నేర్చుకున్నారు :
ఆ తరవాత గుంటూరు వదిలి మా కుటుంబమంతా “మద్రాస్” చేరాము. ఆలతూరు సుబ్బయ్య గారి దగ్గర శాస్త్రీయ సంగీతము అభ్యసించాను. పునాది కోసం సంగీతం నేర్చుకున్నాను కానీ సింగపూర్ రబ్బర్ లా సాగే ఆ రాగాలన్నా, ఆ గమకాలన్నా అంత ఇష్టము ఉండేది కాదు నాకు. అందువల్లనే అటువంటి పాటలు పాడటానికి ఇష్టపడేదాన్ని కాదు. ఎప్పుడూ అలా పాడటానికి సాహసించలేదు కూడా. నాకు సున్నితమైన, ఆహ్లాదకరమైన సంగీతమే ఇష్టము. అది ఆనాటిది కానివ్వండి, ఈనాటిదైనా కానివ్వండి- కేకలు పెట్టే పాటలు, సాగతీసే పాటలు ఏ నాడు పాడలేదు, ఇష్టపడలేదు.
కథానాయికగా సినిమాల్లో ప్రవేశం :
“ఇల్లాలు” సినిమా తీయడానికి గూడవల్లి రామబ్రహ్మం గారు ఎస్. రాజేశ్వరరావు గారిని యాక్టర్, సంగీత దర్శకుడిగా స్వీకరించారు. అదే సినిమాకు హీరోయిన్ గా నన్ను తీసుకున్నారు. కానీ, నన్ను ఒక తమిళ్ అమ్మాయిగా పరిచయం చేశారు. ఆ విధంగా సినిమాలలో ప్రవేశం జరిగింది. అప్పటి నుండి ఎస్. రాజేశ్వరరావు గారితో ఎన్నో పాటలు పాడాను.

ఏ.ఐ.ఆర్. లో మీ ప్రవేశం :
ఒకసారి ఆల్ ఇండియా రేడియోలో సాయంత్రము 7:30 కి జరిగే పాటల కార్యక్రమములో పాడవలసిన గాయని రాలేదు. అప్పుడు నేను పని చేస్తున్న స్టుడియోకి “ఎవరైనా పాడేవారు ఉన్నారా?” అంటూ కబురు పంపించారు. స్టూడియో ఓనర్ “ఒకరేమిటి! రాజేశ్వర రావు, బాల సరస్వతి అనే ఇద్దరు పిడుగులు ఉన్నారు ” అని మమ్మల్ని పంపారు . ఆ విధంగా ఏ.ఐ. ఆర్. లో పాడే అవకాశం 1940 లో లభించింది. లైట్ మ్యూజిక్ అనేది ఏ.ఐ.ఆర్. లో ప్రారంభమయ్యింది అప్పటి నుండే.

మీ నాన్నగారి సినిమాల్లో పాడారా :
అప్పటికి నేను ఇంకా “చైల్డ్ ఆర్టిస్ట్” గా సినిమాలలో చేస్తున్నాను. మా నాన్న గారు “రాధిక” అనే సినిమా తీశారు. పద్మనాభం బాలకృష్ణునిగా, రఘురామయ్య గారు (ఈల పాట) పెద్ద కృష్ణునిగా నటించారు. ఆ సినిమా హిట్ కాలేదు కానీ, అందులో నేను పాడిన “గోకులంలో కృష్ణుడు నల్లన, గోకులంలో పాలు తెల్లన” చాలా ప్రజాధరణ పొందింది.

ప్లే బ్యాక్ సింగర్ గా మీ కెరీర్ :
1943లో భాగ్యలక్ష్మి సినిమా తీశారు. అందులో కమలా కోట్నీస్ యాక్ట్ చేశారు. ఆవిడకు ప్లే బ్యాక్ నేను పాడాను, అదీ బి.ఎన్.ఆర్. గారి ప్రోత్సాహం తో. ఆ సినిమాకి నేను పాడిన పాట “తిన్నే మీద చిన్నోడా” తెలుగులో మొట్ట మొదటి ప్లే బ్యాక్ వేరే వారికి పాడినది.

మీ వివాహం, తదనంతరం మీ కెరీర్ :
నా 15వ ఏట అంటే 1944 లో కోలంక రాజా వారితో (వెంకటగిరి సంస్థానం) నా వివాహం అయ్యింది. ఆ తరవాత పాటకి శృతి తప్పింది. ఇంట్లో వారు ఇలా సినిమాలలో పాడటం చిన్నతనంగా భావించేవారు. కాబట్టి వారికి చెప్పి, నా చేత పాటలు పాడించడం మాన్పించేశారు. ఏ.ఐ.ఆర్. కి మాత్రం పాడటానికి అనుమతి ఇచ్చారు.
ఆ తరవాత నా అంతట నేనే కొన్ని పాటలు కంపోస్ చేసుకొని రేడియో లో పాడాను. “చలి గాలి వచ్చింది”, “నల్లని వాడా నీ గొల్ల కన్నెనోయి”, “హాయమ్మ హాయి బంగారు పాపాయి”, “గోపాల కృష్ణుడు” చాలా ప్రాచుర్యం పొందాయి. అలా గత 5-6 సం||ల వరకు పాడాను.

మీరు ఎటువంటి పాటలు పాడటానికి ఇష్టపడతారు :
ఆర్టిస్ట్ వాయస్ కల్చర్ కి తగినట్టుగా పాటలు ఇస్తే ఎలాంటి పాటలైనా వినసొంపుగా ఉంటాయి. అలా కాక నా చేత అరుపులు, హై పిచ్ లో పాడిస్తే అవి కర్ణకఠోరమే. అందుకే కొన్ని పాటలు పాడననే చెప్పాను. నాకు సాటిస్ఫాక్షన్ లేని పాటలు ఎంత బలవంత పెట్టినా పాడలేను.

అప్పటి మీ తోటి గాయనీగాయకులతో మీ సాన్నిహిత్యం :
అప్పుడు పాడిన వారిలో ఎం.ఎల్. వసంత కుమారి , పి.ఎం. పెరి నాయక్ , టి.వి. రత్నం వీళ్లంతా తమిళ్ గాయనీమణులు. నా తరవాత పాడినవాళ్ళలో జిక్కి, లీల, జమునారాణిలతో సన్నిహితం కలదు.
జెమిని స్టూడియోస్ వారు “రాజీ నా ప్రాణం” అనే సినిమాకి “మల్లె పూలు మొల్ల పూలు” అనే పాట వెస్టర్న్ స్టైల్లో పెట్టారు, అంత రేంజ్ లో పాడటానికి కొద్దిగా కష్టపడ్డాను. నాతో పాడేటప్పుడు ఘంటసాల వారి శృతి తగ్గించుకొని పాడేవారు. ఏ.ఎం. రాజా గారిది నాతో సరిగ్గా సరిపోయేది.

ఇష్టమైన పాట :
తెనాలి రామకృష్ణలో “ఝం ఝం కంకణములు మ్రోగ “(జావలి), స్వప్న సుందరి లో పాటలు అన్నీ ఇష్టము.

కష్టపడి పాడిన పాట :
“రాజీ నా ప్రాణం” లో “మల్లె పూలు” పాట 5 రోజులు పట్టింది రికార్డ్ చేయాడానికి. చిన్న తప్పుకే మళ్ళీ మొత్తం పాట మొదలెట్టాల్సి వచ్చేది. 60- 70 మంది ఆర్కెస్ట్రాలో ఏ ఒక్కరు తప్పు వాయించినా మళ్ళీ కథ మొదటికే. ఇలా ప్రాణాలు తోడింది “రాజీ నా ప్రాణం”.

ధరణికి గిరి భారమా పాట గురించి :
ఈ పాట సినీ ప్రపంచానికి దూరమయ్యే ముందు పాడిన పాట , చాలా ప్రజాధరణ పొందింది.

అభిమాన గాయనీ గాయకులు :
ట్యూన్, సంగీతము నచ్చితే ఏ పాటైనా ఎవరు పాడినా వింటాను. ఎవరైనా ఒరిజినల్ వాయిస్ లో పాడితే చక్కగా ఉంటుంది, ఫాల్స్ వాయిస్ లో కీచు గొంతుతో పాడితే కర్ణకఠోరమే.

ఇష్టమైన రాగం :
భీంపలాస్ “తలపు తీయునంతలోనే తత్తరపాటు ఎందుకోయి” సి.వి. సుబ్బరామన్ చేసిన ఆ రాగం ఇప్పటికీ మరువనిది. ఎస్. రాజేశ్వరరావు గారికి కూడా ఇష్టమైన రాగం ఇదే. ఆయన ఎక్కువ పాటలు చేసినది కూడా ఇదే రాగం లో. మేము ఎక్కువగా పాడినది ఈ రాగం లోనే అవడం మూలంగానేమో చాలా ఇష్టమైన రాగం అయ్యింది.

సినిమాలో చివరి పాట :
“సంఘం చెక్కిన శిల్పాలు” (విజయనిర్మల తీసినది) లో నా చేత పాడించింది. రమేశ్ నాయుడు గారి సంగీత దర్శకత్వంలో.

ఈ నాటి పాటల పై అభిప్రాయము:
భాష రానివారి చేత కూడా పాడించినప్పుడు అందులో భావం, తప్పొప్పులు చెప్పి పాడించాలి. అప్పుడే పాట సుస్థిరంగా ఉంటుంది. ఆ రోజుల్లో ఎస్. రాజేశ్వర రావు గారు, సుసర్ల దక్షిణా మూర్తి , పెండ్యాల సి.వి. సుబ్బరామన్ గారు… వీరందరు నా తరవాత వచ్చిన వారే, కానీ నాకంటే పెద్దవారు. వారిని ఈ రోజుకీ గుర్తు పెట్టుకునేలా చేసింది వారి ఆహ్లాదకరమైన పాటలే.

అవార్డ్స్ :
ఇంతవరకు ఒక్కటి కూడా రాలేదు.

ప్రస్తుతం మీ జీవితం:
1974లో భర్త పోయాక మైసూర్ లో సెటిల్ అయ్యాను. కానీ ఎన్.టి.ఆర్. నన్ను ఆంధ్రాకి రమ్మని బతిమాలి తగిన స్థానాన్ని ఇస్తామని అన్నారు. కాని తీరా వచ్చాక ఆయన పదవి నుండి, ఆ తరవాత శాశ్వతంగా పోవడంతో నేను మళ్ళీ ఏ గుర్తింపు లేకుండా ఉండిపోయాను.

గాయనిగా మీ ప్రస్థానంలో ఒక చోట ఆగిపోయారు.. గాయనిగా మీరు కోల్పోయినదేంటి?
నా తరవాత వచ్చిన ఎందరో గాయనీమణులు చాలా ఖ్యాతి పొందారు, అది వారి అదృష్టము, వారి విద్వత్తు కి ఒక మైలు రాయి కావచ్చు, కానీ వారు మంచి సంగీత దర్శకుల చేతిలో పడటం వజ్రానికి సాన పెట్టడం లాంటిదే. కొందరు సంగీత దర్శకులు చేసిన ప్రయోగాలు వారికి వరాలయ్యాయి.
జానకి సన్నాయితో కలిసి ఆలపించిన పాట, ఎస్.రాజేశ్వరరావు గారి సంగీత దర్శకత్వంలో సుశీల పాడిన వీణ పాటలు, వారి ఖ్యాతి కిరీటంలో చక్కటి మణులు. ఇలాంటి అవకాశాలు నాకు లభించలేదు.

ఈ వయసులోనూ ఏమాత్రమూ విసుగు లేకుండా అడిగిన ప్రశ్నలన్నింటికీ చాలా శాంతంగా, వినయంగా జవాబిచ్చిన ‘బాల సరస్వతీ దేవి ” గారికి కృతజ్ఞతలు. భగవంతుడు ఆవిడకు ఆయురారోగ్యాలు ఇవ్వలని మనస్ఫూర్తిగా కోరుకుంటున్నాను.

రెండో జీవితం

రచన : అంగులూరి అంజనీదేవి

జీవితం చిన్నదే అయినా మనుషుల్లో ఆశలు, ఆకాంక్షలు వుంటాయి. తాము చేరుకోవలసిన గమ్యాలు, పెట్టుకున్న లక్ష్యాలు వుంటాయి. శాంతికి, అశాంతికి మధ్యన అవ్యక్తపు ఆలోచనలు, ఊహకందని అలజడులు వుంటాయి. వీటికోసం ఎంతో గోప్యంగా తమ హృదయాన్ని రహస్యపు మందిరంగా చేసుకొంటారు. మనసును దారంతో బిగించి కట్టిన పొట్లంలా మార్చుకుంటారు. తాము గీసుకున్న బొమ్మలో తామే తిరుగుతున్నట్లు తమలోకి తాము చూసుకుంటారు. ఎక్కడ ఆగుతామో అక్కడ మన ఆనందం ఆగుతుందని గ్రహిస్తారు. తిరిగి ప్రయాణం సాగిస్తారు. అదొక నిరంతర సాహస యాత్రలా సాగుతారు. చివరకు జీవితం చిన్నది కాదని భ్రమిస్తారు. కానీ… జీవితం లేత కొమ్మల్ని పట్టుకొని వేలాడే మంచుబిందువు. తప్పని సరిగా తెగిపోయేదే. జారిపోయేదే!
ఒక జీవిత కాలం ఎందుకు బ్రతుకుతున్నామని ఎవరిని వాళ్లు ప్రశ్నించుకున్నప్పుడు ” ప్రేమించేందుకు, ప్రేమను వెతుక్కునేందుకు అని మాత్రమే కాకుండా ప్రేమించబడేందుకు, ప్రేమను పంచేందుకు” అని జవాబు చెప్పుకోగలగాలి. అనుమానించేందుకు, అవమానించేందుకు అని కాదు. ఒక మనిషి ఎదుటి మనిషిని ప్రేమించినా, అవమానించినా, అభిమానించినా, చివరికి అనుమానించినా దాని అంతస్సూత్రం ఆత్మతృప్తి… కానీ అనుమానంతో, అవమానంతో వచ్చే తృప్తి పరిపూర్ణం కాదు. గెలిచినట్లు కాదు… ఎవరు ఎవర్ని ప్రపంచంలో గెలవాలన్నా ఒకే ఒక్క ఆయుధం ప్రేమ. దీనితో గెలిచిన గెలుపు శాశ్వతం.
ఆరోజు కాలేజీలో జరిగే సెమినార్లో అంతవరకు మాట్లాడిన వాళ్లంతా స్టడీగురించి, ఫ్రీడమ్‌ ఫైటర్స్‌ గురించి, సోషల్‌ యాక్టివిటీస్‌ గురించి, ఎన్విరాన్‌మెంట్ కండిషన్స్‌ గురించి, ఇంకా ఫ్రెండ్‌షిప్‌ గురించి మాట్లాడారు.
ఇప్పుడు ద్రోణ వంతు వచ్చింది.
వెంటనే ద్రోణ మైకు అందుకొని మాట్లాడడం మొదలుపెట్టాడు.
”ప్రేమంటే ఎదుటి మనిషి హృదయ సముద్రపు లోతు, ఒడ్డు, వెడల్పు తెలుసుకొని, అంతులేని అన్వేషణ చేస్తూ, ఆపేక్ష కురిపిస్తూ ఆ మనిషి రూపాన్ని క్షణం కూడా మరచిపోకుండా వెన్నెల ముద్దలో, గులాబి పువ్వులో చూసుకోవటమే… అంతేకాదు. అదొక మానసిక స్థితి. నిరంతర ధ్యానం. ప్రేమ మనుషుల్ని బందీలను చేస్తుంది. ఒకరిని మరొకరి ఆధీనంలో వుంచుతుంది. అలాటి ప్రేమలోని తాజాదనాన్ని, సున్నితత్వాన్ని కోల్పోకుండా వుండాలంటే స్థితప్రజ్ఞత కావాలి… ఇష్టంతో ఏర్పడిన ప్రేమలో బాధ్యత కన్పిస్తుంది. భరించటం వుంటుంది… ‘నేను’ తప్ప ఈ ప్రపంచంలో ఇంకేమీ నాకు లేదు. ‘నువ్వు’ తప్ప ఈ ప్రపంచాన్నుంచి ఇంకేమీ నాకు అక్కర్లేదు అన్పిస్తుంది. ఇంతెందుకు ఒక్కోసారి మన భావాలు కూడా మనల్ని ఎంతగానో ఊపి, ఊగించి చివరికి మనం ప్రేమించిన వ్యక్తి దగ్గర మనల్ని ఆపేస్తాయి. అదిమాత్రమే అంతిమ లక్ష్యం అన్నట్లు… ఆ ఒక్క గమ్యం కోసం తక్కిన ప్రయాణాలన్నీ త్యాగం చేసుకుంటాం. ఎందుకు? మనదైన, మనసైన, ఆవ్యక్తి మనకోసం అన్వేషిస్తుంది. నిరీక్షిస్తుంది. వదిలిపోలేని బంధంలా ఆ మనిషి స్పృహ మనల్ని తాళ్లతో చుట్టి వేస్తుంది. మనం ఎంత బలవంతులమైనా ‘ప్రేమ’ దగ్గర మాత్రం ఎప్పటికీ బలహీనులమే. అది మన బలం కూడా కావొచ్చేమో…
కానీ… ఎదుటివాళ్లకి ఇష్టం లేకుండా ఫోర్స్‌ చేసి ప్రేమించమని వెంటబడకూడదు. ‘నో’ చెప్పగానే తప్పుకోవాలి. స్నేహితులకి చెప్పుకోటానికో, బయట వ్యక్తులకి చెప్పుకోటానికో నాకో లవర్‌ కావాలనుకోవటం తప్పు… ఎందుకంటే చాలామంది ప్రేమ పేరుతో ఎవరూ తమ వెంట పడకూడదని, ఏ ఆటంకం లేకుండా తమ చదువు సాగితే బావుండని ఆశిస్తారు. కెరియర్‌ వెరీ ఇంపార్టెంట్ అనుకుంటారు. చచ్చినప్పుడు ఎంతసేపు ఏడ్వాలి? ఏడ్వకుండా ఎంతసేపు చదవాలి? అన్నట్లు ప్రతిక్షణాన్ని తమ చేతుల్లోకి తీసుకుంటున్నారు. కెరియర్‌ని బిల్డప్‌ చేసుకోవాలనుకుంటున్నారు.
అటువంటి వాళ్ల జీవితాల్లోకి ప్రేమ పేరుతో వెళ్లకూడదు. డిస్టర్బ్‌ చెయ్యకూడదు. ఒకప్పుడు ప్రేమకోసం తమ ప్రాణాలను పోగొట్టుకున్నవాళ్లుంటే ఇప్పుడు ప్రేమ పేరుతో ప్రాణాలను తీస్తున్నారు. యాసిడ్లు పోస్తున్నారు. ఇది ప్రేమకాదు. హింస…” అని ద్రోణ స్పష్టంగా చెప్తుంటే అక్కడున్న విద్యార్థులందరికి అతని మాటలు నచ్చినట్లు క్లాప్స్‌ కొట్టారు.
ద్రోణ తను చెప్పాలనుకున్న ‘ప్రేమ’ గురించి చెప్పి, వెళ్లి తన సీట్లో కూర్చున్నాడు.
ఆ సెమినార్లో సీనియర్స్‌, జూనియర్స్‌ అని లేకుండా అందరూ వున్నారు.
సెమినార్‌ పూర్తయ్యాక ఆముక్తతో… ”సంవేద రాలేదా?” అన్నాడు ద్రోణ
అతనెందుకు సంవేదను అడుగుతున్నాడో అర్థమయిన దానిలా ముఖం చిన్నబుచ్చుకొని… ”రాలేదు ద్రోణా! అయినా తన విషయంలో నువ్వేం డౌట్ పెట్టుకోకు. డబ్బులు తప్పకుండా ఇస్తుంది. ఒకవేళ తను ఇవ్వకపోయినా నేను ఇస్తాను…” అంది ఆముక్త.
అతను నొచ్చుకున్నట్లు చూస్తూ… ”ఛ. ఛ. నేను అందుకోసం అడగలేదు ఆముక్తా! సెమినార్‌కి వచ్చి వుంటే బావుండేది కదా అని అడిగాను. అంతే!” అంటూ పక్కకెళ్లాడు ద్రోణ.
వెళ్తున్న ద్రోణని చూసి సమయం, సందర్భం చూడకుండా ద్రోణతో అలా మాట్లాడవల్సింది కాదని ఆముక్తకి ఆ క్షణంలో బాధనిపించింది.
క్లాసయ్యాక క్యాంటీన్‌ దగ్గరకి వెళ్లినప్పుడు ద్రోణతో ”ద్రోణా! ఆరోజు సంవేద కాలేజి ఫీజుకోసం కొంత డబ్బు అవసరమై నిన్ను అడగ్గానే ఇచ్చావు. థ్యాంక్స్‌! కానీ నేను నీ దగ్గర తీసుకొని తనకి ఇచ్చానని సంవేదకి తెలియదు. నేనే ఇచ్చాననుకుంటోంది. ఇప్పటికే చాలాసార్లు ”ఇంట్లో డబ్బుకి ఇబ్బందిగా వుంది ఆముక్తా! తర్వాత ఇస్తాను.” అంది. ‘ఇట్స్ ఓ.కె.’ అన్నానే కాని, ద్రోణ ఏమనుకుంటాడో అన్న గిల్టీ ఫీలింగ్‌ నన్ను పొడుస్తోంది. అయినా ఆ డబ్బు తిరిగి ఇవ్వాల్సిన బాధ్యత నాది. ఇస్తాను..” అంది ఆముక్త.
అతను ఆ మాటల్ని శ్రద్ధగా విని… ”ఆముక్తా! నేనిప్పుడు నా క్లాస్‌మేట్స్ తో కలిసి బయట రూంలో వుండటం లేదు. అక్కడ చదువుకోటానికి డిస్ట్రబెన్స్‌గా వుండి, ప్రస్తుతం మా కౌముది అక్కయ్య వాళ్ల ఇంట్లో వుంటున్నాను. సంవేద ఉండేది మా అక్కయ్య వాళ్ల ఎదురింట్లోనే… రోజులు గడుస్తుంటే వాళ్ల ఇంట్లో ఆర్థిక పరిస్థితి మా అక్కయ్య ద్వారా తెలిసింది. నేను తన ఫీజుకోసం ఇచ్చిన డబ్బులు నాకు తిరిగి ఇవ్వనవసరం లేదు. నువ్వు కూడా అడక్కు…” అన్నాడు చాలా దయార్థ హృదయంతో.
”తనలా వూరుకోదు. డబ్బులు అందగానే ఇచ్చేస్తుంది. తను అలాటి మనిషి కాదు..” అంది తలవంచుకొని సంవేద వ్యక్తిత్వం తెలిసినదానిలా.
”కానీ ఫోర్స్‌ చెయ్యకు. ఎప్పుడిస్తే అప్పుడు తీసుకుందాం.” అన్నాడు ద్రోణ లైట్ తీసుకో అన్నట్లు.
కానీ ఆముక్తకి తెలుసు సంవేద ఇంట్లో ఆర్థిక పరిస్థితి తీసుకున్న డబ్బుల్ని తిరిగి ఇచ్చే స్థితిలో లేదని… ద్రోణకీ తెలుసు ఈ ప్రపంచంలో మనం ఎవరికి ఏది ఇచ్చినా అది మన దగ్గర తగ్గిపోతుంది కాని మనం ఇష్టపడే వ్యక్తికి ఏమిచ్చినా అది ఇంతై, అంతై అన్నట్లు పెరిగి పెద్దదై నిలువెత్తు విలువై కన్పిస్తుందని…
అందుకే ఆముక్తకి ‘బై’ చెప్పి అక్కడనుండి వెళ్లిపోయాడు ద్రోణ.
*****

మరుసటి రోజు క్లాసుకెళ్లాలని ద్రోణ బైక్‌ దిగి వస్తుంటే… ఆముక్త అతనికి ఎదురుగా వెళ్లి… ”ద్రోణా! ఈ రింగ్‌ నీ దగ్గర వుంచు. సంవేద మనీ ఇచ్చాక తీసుకుంటాను” అంది.
రింగ్‌వైపు చూస్తూ… ”ఈ రింగ్‌ ఎవరిది?” అన్నాడు ద్రోణ.
”నాది. తను నా ఫ్రెండ్‌! నా ఫ్రెండ్‌ కోసం నాకేమైనా చెయ్యాలనిపిస్తుంది. ప్రస్తుతం నా దగ్గర కూడా అంత డబ్బు లేదు. అందుకే ఈ రింగ్‌…” అంది
ద్రోణ ఆముక్త ముఖంలోకి చూస్తూ… ”నువ్వు నా ఫ్రెండ్‌వి ఆముక్తా! నీకోసం ఐ మీన్‌ నీ ఫ్రెండ్‌ కోసం నువ్వింతగా ఆలోచిస్తున్నప్పుడు, నేను నీ ఫ్రెండ్‌కి ఆ మాత్రం హెల్ప్‌ చెయ్యటంలో పెద్ద ఇబ్బందేం లేదు నాకు… ఇలా రింగ్‌ ఇచ్చి అమ్మాయిల మీదున్న నగల్ని తాకట్టుపెట్టుకునేవాడ్ని చెయ్యకు. ఇవ్వడం తెలియనప్పుడు ఫ్రెండ్‌షిప్‌ ఎందుకు దండగ…” అన్నాడు. బాధ, కోపం మిళితమై అతని ముఖం జేవురించింది.
”అది కాదు ద్రోణా!” అని ఆమె మ్లాడబోతుంటే…
”చూడు ఆముక్తా! నువ్వింకేం చెప్పకు. నేను నా ఫ్రెండ్స్‌ని వెంటేసుకొని సినిమాలకో, పార్టీలకో వెళ్లి డబ్బును విచ్చలవిడిగా ఖర్చు పెట్టలేదు. ఒక అమ్మాయి కాలేజి ఫీజుకోసం కొంత డబ్బును హెల్ప్‌ చేశాను. ఇది ఖర్చు కాదు. అవసరం. అదీ చదువుకోసం. ప్లీజ్‌! దీని గురించి మరచిపోండి! ఈ పనిలో నాకు తృప్తి వుంది.” అంటూ తన క్లాసురూం వైపు వెళ్లాడు.
ఆముక్త తన ఫ్రెండ్‌ కోసం వెయిట్ చేస్తూ అక్కడే నిలబడింది.
ద్రోణ సాయంత్రం కాలేజినుండి ఇంటికెళ్లాక ఫ్రెషప్పయి ఎప్పటిలాగే మేడ మీదకెళ్లి డైరీ రాస్తూ కూర్చున్నాడు. అతనికి మొదటిసారి ఆముక్త సంవేదను పరిచయం చెయ్యటం గుర్తొచ్చింది. ఆ రోజు ద్రోణకి సంవేద పేరు బాగా నచ్చింది. ఆ పేరులో వున్న సౌందర్యం, లాలిత్వం, పరిపూర్ణత అతని మనసును హత్తుకొంది. ఆముక్త సంవేదను పిలిచిన ప్రతిసారి అతను క్లాసులోకి వెళ్తూనో, అటు, ఇటు తిరుగుతూనో వింటూనే వుంటాడు. అదేం చిత్రమో ఆ పిలుపు ఎంత వద్దన్నా అతని చెవుల్లో మళ్లీ, మళ్లీ రిపీట్ అవుతోంది. అలా కావటం ఆశ్చర్యంగా కూడా వుంది.
సంవేద తనకేమవుతుంది? స్నేహితురాలా? ప్రేమికురాలా? ఆ రెండూ కాక ఇంకేమైనానా? మరెందుకు ఆమెపట్ల తన మనసింత ఉద్విగ్నంగా కొట్టుకుంటుంది? అంతేకాదు ఆకాశం ఉరిమినప్పుడు నేల పులకించినట్లు… మేఘం కురిసినప్పుడు భూమి తడిసి తన్మయత్వంతో ఒళ్లు విరుచుకున్నట్లు… మనసంతా ప్రజ్వలిత పాలపుంత అవుతోంది,
ముందెప్పుడూ లేనివిధంగా దాహార్తితో కంపిస్తున్న తన హృదయంలోకి ఆమె మెల్లగా నడుచుకుంటూ రావటం అతనికి అర్థమవుతోంది. కొండల నడుమన ఆకుపచ్చని రంగేసినట్లు అతని గుండె సస్యశ్యామలమవుతోంది. మనసును కెలికి ఓ వెన్నెల రాత్రి కలలోకి కూడా వచ్చింది. అపూర్వంగా చూసి, ‘నా వైపు చూడవా? నేను నీ మనిషిని.’ అన్నట్లు నవ్వింది. మళ్లీ కన్పిస్తానని చెప్పింది. ఆ చెప్పటంలో ఎంత ఆత్మీయత! ఎంత ఆర్ధ్రత!
అది చూడగానే… అతని మనసు తేనెతో నిండిన దోసిలి అయింది. ఎప్పుడూ లేనిది ఏమిటో తన మనసులోగిలిలోకి ఈ అతిధి రాక అనుకున్నాడు. ఆ రాకలో వుండే స్వచ్ఛతకి, గాఢతకి కట్టుబడిపోయాడు. ఒక మనిషిని ఇంతగా ప్రేమించడం వుంటుందా అని ఆశ్చర్యపోయాడు. ఆ ఆశ్చర్యంలో కూడా ఏదో ఆనందం.
ఇక ఆపుకోలేక.. ఎన్నో ఏళ్లుగా ఆ అమ్మాయిని ప్రేమించి, ప్రేమించి అలసిపోయినవాడిలా ఉద్వేగంతో ఆలోచిస్తూ డైరీలో ఒక్కో అక్షరాన్ని ఎంతో ఆర్తితో, నిజాయితీతో నింపుతున్నాడు.
నిజానికి సంవేదను చూసిన క్షణం నుండి తన మనసు ఎలా తరంగిణి అయిందో.. గుర్తొస్తేనే ప్రపంచాన్ని మరిచి ఆ అమ్మాయిని ఎలా చేరుకోవాలను కుంటున్నాడో.. ఈ స్పందన ఎంత కొత్తగా వుందో.. ఏది ఎప్పుడు పుడ్తుందో తెలియనట్లు ఈ ప్రేమ ఎందుకు పుట్టిందో…! ఒకవేళ ఇది ప్రేమ అయితే అనుక్షణం ఆ అమ్మాయిని తలచుకుంటూ ‘తనకి నేనేమిచ్చానా?’ అని ఆలోచిస్తూ… ‘ఇంకా ఏం కావాలి?’ అని అడగాలనుకుంటూ.. అన్నీ ఇచ్చినా ఇంకా ఏదో మిగిలివుందే ‘ఎప్పుడివ్వాలి?’ అని ఆరాటపడ్తూ… ‘ప్రేమంటే ఇలా మౌనంలో తడుస్తూ ప్రయాణించడమేనా’ అని అనుకుంటూ…. ‘ప్రతి చోటా నీవే అయ్యి, నాకంటూ ఏమిలేని నాలో నేనెక్కడో అర్థంకాక నేను ఒక గాఢమైన అలౌకిక ఆనందంలో మునిగిపోతున్నాను కదా!’ అని సంవేద చెవిలో చెబుతున్నట్లు భ్రమపడ్తూ, నిజంగానే ఏదో ఒక రోజు ఈ ‘ప్రేమ’ ను ఆమెతో చెప్పాలని ఆలోచిస్తుంటే…
అంతలో ద్రోణ స్నేహితుడు లోహిత్‌ లోపలికి వచ్చి ”ఏమి చేస్తున్నావ్‌ ద్రోణా ! వీడు నా ఫ్రెండ్‌ విష్ణు…” అంటూ ఫ్రెండ్‌ని పరిచయం చేశాడు.
‘హలో…’ అంటూ పలకరింపుగా నవ్వి., రాస్తున్న డైరీని పక్కన పెట్టి ఆ ఇద్దర్ని కూర్చోమన్నట్లు సోఫావైపు చేయి చూపాడు ద్రోణ.
విష్ణు ద్రోణవైపు ఆసక్తిగా చూస్తూ ”మీ పేరు ద్రోణ కదా! వెరయిటీగా వుంది. దాని మీనింగేంటి?” అన్నాడు కూర్చుంటూ.
”ద్రోణ అనే పదం ద్రోణి నుండి వచ్చింది. ద్రోణి అంటే కుండ. కుండలోంచి పుట్టటం వల్ల ద్రోణుడు, కుంభ సంభవుడు అని కూడా అంటారు. భారతంలో ద్రోణాచార్యులు అలాగే పుట్టారట…” అన్నాడు ద్రోణ.
”కుండలోంచి క్రియేషన్‌ జరిగింది కాబట్టి ద్రోణాచార్యులు టెస్ట్‌ట్యూబ్‌ బేబి…” అన్నాడు విష్ణు
విష్ణు ఆలోచనాశక్తికి చకితుడై ”నేను మాత్రం టెస్ట్‌ట్యూబ్‌ బేబీని కాదు. నేను పుట్టిన నక్షత్రాన్ని బట్టి, నాకా పేరు పెట్టారు. పూర్తి పేరు ద్రోణవర్షిత్‌! ఈజీగా పిలవొచ్చని ‘ద్రోణ’ అంటుంటారు”. అన్నాడు ద్రోణ.
”ద్రోణా! వీడికో బొమ్మకాని, కవితకాని కావాలట… ఫ్రెండ్‌కి ప్రజెంట్ చేస్తాడట.. నువ్వు బొమ్మలు బాగా వేస్తావని చెప్పి నీదగ్గరకి తీసుకొచ్చాను.” అన్నాడు లోహిత్‌.
”బొమ్మగీసే మూడ్‌లో లేను లోహిత్‌! మన సీనియర్‌ ఆముక్త వుందిగా. భావకవితలు అద్భుతంగా రాస్తుంది. ఓ కవిత రాసి ఇమ్మని అడగండి!” అన్నాడు ద్రోణ.
ఆముక్త పేరువినగానే విష్ణు ఫీలింగ్స్‌ మారాయి.
ద్రోణకి దగ్గరగా వెళ్లి ”ఆముక్తను గుర్తు చెయ్యకురా! వాడసలే బాధలో వున్నాడు.” అన్నాడు లోహిత్‌.
ద్రోణకి అర్థమైంది. విష్ణు ఆముక్తను గాఢంగా ప్రేమిస్తున్నాడు. కానీ ఆముక్త పెళ్ళి ద గ్రేట్ బిజినెస్‌ మాగ్నెట్ మణిచందన్‌తో జరగబోతోంది.
అక్కడో క్షణం కూడా కూర్చోలేక ”రా వెళ్దాం!”’ అంటూ లోహిత్‌ను తీసుకొని బయటకెళ్లాడు విష్ణు…
జీవితం ఓ ప్రశ్న. అదెప్పుడంటే జవాబు దొరకనప్పుడు. విష్ణు ఇప్పుడు అదే స్థితిలో ఉన్నాడు అనుకుంటూ లేచి కికీ దగ్గరకెళ్లి నిలబడ్డాడు. ఎదురింట్లో వెన్నెల కిరణంలా తిరుగుతూ మళ్లీ సంవేద కన్పించింది.
ద్రోణలో ఒకవిధమైన ప్రకంపన మొదలై అతని గుండె చాలా తీవ్రస్థాయిలో స్పందించింది.
స్పందన మార్పుకి నాంది…
ఎలా స్పందిస్తున్నామన్నదే అస్తిత్వం, వ్యక్తిత్వం.
ఈ స్పందనే సిద్ధార్దుడిని బుద్దుడిగా మార్చింది.
ఆగ్నేస్‌ను విశ్వమాత చేసింది.
కరమ్‌చంద్‌ని మహాత్ముడిగా నిలబెట్టింది.
ద్రోణకి వెంటనే కుంచె పట్టుకోవాలనిపించేలా చేసింది.
మరుసటి రోజు…
”వేదా!” అంటూ గట్టిగా పిలిచింది సంవేద తల్లి శకుంతల.
”వేద లేదు శకుంతలా!” అంటూ చిన్నకూతురు నిశిత తండ్రిని ఇమిటేట్ చేసినట్లు గంభీరంగా అంటుంటే నవ్వకుండా వుండలేకపోయింది శకుంతల.
అయినా ఆ నవ్వును పైకి కన్పించనీయకుండా…
”వేదా! సంవేదా ! ఎక్కడున్నావే. త్వరగా రా!” అంటూ గట్టిగా పిలిచింది శకుంతల.
”అదిరాదు. దానికి పెత్తనాలు ఎక్కువయ్యాయి.” అంది నిశిత తల్లి లాగే గట్టిగా మాట్లాడుతూ…
”అది వింటే వూరుకోదు నీకు…మరీ నోరెక్కువైపోతోంది!” అంది శకుంతల
”దానికి చెల్లెలంటే ప్రాణం.” అంది నిశిత
ఆ మాటకి కదిలిపోయింది శకుంతల. సంవేద నిశితను ఎంతగా ప్రేమిస్తుందో గుర్తుచేసుకుంటూ కళ్లు తడిచేసుకుంది.
తల్లి భావాన్ని కనిపెట్టింది నిశిత. తల్లి తన గురించి అలా బాధపడటం నిశితకి ఇష్టం వుండదు. అయినా తల్లి ఎంత చెప్పిన వినకుండా బాధపడ్తూనే వుంటుంది.
”అమ్మా! అక్క ఎక్కడికెళ్లిందో చెప్పనా! కౌముది అక్కయ్య డ్రస్‌ మెటీరియల్స్‌ తెచ్చిందట. చూసి వస్తానని వెళ్లింది.” అంటూ నిజం చెప్పింది నిశిత.
”మొన్ననే కదే డ్రస్‌లు కొన్నది. అప్పుడే ఎందుకట?” అంది శకుంతల
”నా కోసం కొంటానంది. దానికి ఈ మధ్యన నామీద ప్రేమ ఎక్కువైందిలే..” అంది నిశిత తమాషాగా కళ్లు తిప్పుతూ కాసింత గర్వంతో…
నిశిత ముఖంలోని సంతోషం చూసి అలాగే నిలబడి… ‘దీని ముఖంలో ఈ సంతోషం ఎప్పటికి ఇలాగే వుంటే బావుండు’ అని మనసులో అనుకుంటూ ఆలోచిస్తోంది శకుంతల.
నిశితకు దేవుడు ఒక కాలు లేకుండా చేసినా మాటలతో ఆకట్టుకునే నైపుణ్యం ఇచ్చాడు. ఎంత విషాదంలో వున్న వాళ్లయినా ఆమె మాటలకి ప్రశాంత మనస్కులైపోతారు. మనిషి చూడానికి అందంగా వుండి, ఒక కాలు లేదన్న భావాన్ని బయటకి కనబడకుండా వుంటుంది.
నిశితకి తెలుగు బాగా చదవగలిగేంత వరకు నేర్పింది సంవేద. అప్పుడప్పుడు కాలేజి లైబ్రరీనుండి బుక్స్‌ తెచ్చి ఇస్తుంది. ఆ బుక్సే నిశితకు మంచి కాలక్షేపం..
సంవేద గురించి ఏ ఆలోచన లేదు శకుంతలకి. నిశిత గురించి నిత్యం బాధపడ్తూనే ఉంటుంది.
ప్రభాకర్‌ గేటు తీసుకొని లోపలకి వస్తూనే శకుంతల చెంప చెళ్లు మనిపించాడు. ఆమె తేరుకునే లోపలే ఇంకో చెంపమీద బలంగా కొట్టాడు.
కళ్లు తిరిగినట్లై రెండు చెంపల్ని పట్టుకొని, అలాగే నిలబడింది శకుంతల. తనేం తప్పు చేసిందో అర్థం కాలేదు. కళ్లలో నీళ్లు తిరగటం తప్ప…
అది చూసి వణికింది నిశిత. తండ్రి తల్లిని కొట్టినప్పుడల్లా అదే పరిస్థితి ఆమెది. తల్లిని కొడుతుంటే ఏ బిడ్డా ఓర్చుకోలేదంటారు. చూస్తూ నిస్సహాయంగా విలపించటం తప్ప మరోదారి లేదు నిశితకి…
”బుద్ది వుందా నీకు? ఎదిగిన ఆడపిల్లని ఇళ్లవెంట తిప్పుతావా? ఆడపిల్లల్ని కన్న తల్లికి వుండాల్సిన లక్షణమేనా ఇది? ఏం పని నీ కూతురికి ఎదురింట్లో..? పిలువు దాన్ని..” అంటూ కోపంగా అరుచుకుంటూ లోపలకి వెళ్లాడు ప్రభాకర్‌.
తల్లి తనవైపు చూస్తే తన కంటి చూపుతోనే తల్లిని ఓదార్చాలని చూస్తోంది నిశిత. కానీ నిశిత ఫీలింగ్స్‌ని పట్టించుకోకుండా ఎదురింటి వైపు చూసింది శకుంతల.
అక్కడ కౌముది – సంవేద ఇంకా కొంతమంది ఆడవాళ్లు డ్రస్‌ మెటీరియల్స్‌ చూస్తున్నారు.
యువకుడైన ద్రోణ – లోహిత్‌ ఫ్రెండ్స్‌ పతంగిలు ఎగరేస్తూంటే డాబాపై నిలబడి వున్నాడు. అతను సంవేదను చూడలేదు.
పైన ద్రోణ వున్న విషయం సంవేద చూడలేదు. చూస్తే వెళ్లేది కాదు.
కౌముది తమ్ముడు వున్నట్లు తెలిసి సంవేద అక్కడకెందుకు వెళ్లటం అన్నదే ప్రభాకర్‌ కోపం.
”సంవేదా!” గట్టిగా కేకేసింది శకుంతల.
అది పిలుపుకాదు. అరుపు.
ద్రోణ కిందకి చూశాడు.
సంవేద పరిగెత్తుతున్నట్లే ఇంట్లోకి వెళ్లటం చూసి ఇప్పటి వరకు ఆ అమ్మాయి తను నిలుచున్న చోటుకిందనే వుందన్న వూహ చాల థ్రిల్లింగ్‌గా అన్పించింది.
తండ్రి ఇంట్లోకి వచ్చి వుంటాడన్న భయంతోనే ఊపిరి బిగబట్టుకొని లోపలకెళ్లిన సంవేదను తన దగ్గరకి రమ్మని సైగ చేసింది నిశిత. సంవేద వెంటనే నిశిత దగ్గరకి వెళ్లింది.
”అక్కా”! అమ్మను నాన్న కొట్టాడు” అంది బాధగా ముఖం పెట్టింది నిశిత.
సంవేద గుండె కలుక్కుమంది.
”ఎందుకు?” అంది వెంటనే…
”నువ్వు ఎదురింట్లో వుండటం చూసి… ఆడపిల్లకి ఏంటా తిరుగుళ్లు అని…” అంది నిశిత.
తననో చట్రంలో బిగించి ఆ చట్రమేదో సడలినట్లు తండ్రిలో కలిగిన ఉలికిపాటుకి కోపం వచ్చింది సంవేదకి…
ఎంతమంది అమ్మాయిలు కాలేజీలు మానేసి పార్కులకి వెళ్ళటం లేదు? సినిమాలకు వెళ్ళటం లేదు? తను ఎదురింటికి వెళ్తే తప్పా? అలా వెళ్లినందువల్ల అక్కడ జరిగిన తప్పేమీ లేదుకదా!… అనవసరంగా తల్లి కొట్టించుకొంది. తను ఏం చేసినా, ఎక్కడికి వెళ్లినా తల్లిని కొడతాడు. ఇదేం సంస్కృతి? ఇదేం తృప్తి? ఇలాటి తండ్రులు వుంటారా? అని ఆవేశం ఆపుకోలేక…వెంటనే తల్లి దగ్గరకి వెళ్లింది సంవేద.
”అమ్మా ! నాన్న కొట్టాడా?” అంది”
మాట్లాడలేదు శకుంతల.
”నాన్న కొడ్తుంటే అలాగే పడుంటావా? అందుకేనా నువ్వుండేది? ఇదేమిటని ప్రశ్నించలేవా? ఇంత వయసొచ్చినా చిన్నపిల్లలా కొట్టమని ఒళ్లప్ప జెప్పటమేనా నీపని..? మేం ఎదుగుతున్నాం.. ఇంతకు ముందులా ఊరుకోమని చెప్పు నాన్నకి…” అంది సంవేద.
”అది కాదు వేదా! నువ్వు కౌముది వాళ్ల ఇంటికి ఎందుకు వెళ్లావు? అదీ వాళ్ల తమ్ముడు వుండగా.. అదే నాన్నకి కోపం. అందుకే కొట్టాడు” అంది నెమ్మదిగా కూతురు వైపు చూస్తూ…
”ఈ పద్దతేం బాగలేదమ్మా! నేనేమైనా అతని దగ్గరకెళ్లి మాట్లాడానా? నాన్న ఎందుకింత వక్రంగా ఆలోచిస్తున్నాడు?” అంది సంవేద.
”ఆడపిల్ల తండ్రికి భయముంటుంది సంవేదా” అంది శకుంతల.
”ఇది భయంకాదు. నన్ను అనుమానించటం, అవమానించటం, ఆయనెలా మాట్లాడినా ఏం చేసినా సహిస్తున్నాం. కాబట్టి రెచ్చిపోతున్నాడు. అదే ఎదురు తిరిగితే…? అంటూ నత్తగుల్లలోంచి బయటకొచ్చి సాగినట్లు సంవేద ప్రశ్నిస్తుంటే…
”ఎక్కడున్నావే శకుంతలా! పిలుస్తుంటే నిన్ను కానట్లు పలకవేం? విన్పించట్లేదా?” అంటూ ప్రభాకర్‌ పిలవగానే భయపడ్తూ పరిగెత్తింది భర్త దగ్గరకి శకుంతల.
తలకొట్టుకొంది సంవేద.
”అదొచ్చిందా? ఇంకా ఆ ఇంట్లోనే చచ్చిందా?” అన్నాడు
”వచ్చిందిలెండి” అంది ముక్తసరిగా శకుంతల
”దాన్ని ఆ స్పోకెన్‌ ఇంగ్లీష్‌ క్లాస్‌కి వెళ్లనియ్యకు. వచ్చేవరకు రాత్రవుతుంది. లేదంటే టైమింగ్స్‌ మార్చుకోమని చెప్పు!” అన్నాడు ప్రభాకర్‌ సంవేదను ఉద్దేశించి…
”వీలు కాదటండీ! అలా మార్చుకోవాలని అది కూడా అనుకొంది. ఈ కోచింగ్‌ క్లాసుల టైమింగ్సే అలా వున్నాయి ఆడప్లిలలకి కాస్త ఇబ్బందిగానే వుంది…” అంది శకుంతల.
ఏ మూడ్‌లో వున్నాడో ఏం మాట్లాడలేదు ప్రభాకర్‌.
రాత్రి ఎనిమిది కాకముందే.. ఎప్పటిలాగే రౌండ్‌ టేబుల్‌ సెక్షన్‌ మొదలుపెట్టాడు ప్రభాకర్‌
ఆ టేబుల్‌ మీద విస్కీ, సోడా, ఐస్‌, చిప్స్‌ అమర్చి వున్నాయి.
ఆ వాతావరణం ఆ ఇంట్లో రోజూ వుంటుంది.
ఇంట్లో అందరు చూస్తుండగానే తాగుతూ కూర్చుంటాడు.
ఆయన్నలా చూస్తూ నిశ్శబ్దంగా తిరగటం ఆ ఇంట్లో అందరికి అలవాటైపోయింది.
మితంగా తాగినంతసేపు ఏమీ అనడు.
మోతాదు మించితే చెప్పిందే చెప్పి, అరిచిందే అరిచి, పిచ్చెక్కేలా చేస్తాడు.
”మీ ఇద్దరు తిని, వెళ్లి పడుకోండి!” అంది శకుంతల సంవేదతో…
ఆ మాటతో మౌనంగా ప్లేట్లు అందుకొని – నిశితకి, తనకి అన్నంపెట్టుకొని, తన గదిలోకి తీసికెళ్లింది సంవేద. వెళ్లేముందు తండ్రిముందున్న బాటిల్స్‌ని, తండ్రిని ఒకటికి రెండుసార్లు అలాగే చూసి వెళ్లింది.
అన్నం తిన్న తర్వాత.. బెడ్‌షీట్స్ సరిచేసి, చెల్లి పక్కన పడుకొంది.
చెల్లిపై చేయివేసి… కాలేజీలో ఆ రోజు జరిగిన విషయాలు చెబుతూ పడుకొంది.
”ఇక చాల్లెండి! ఎక్కువైనట్లుంది…” అంది శకుంతల భర్త తాగి, తాగి ఏమవుతాడోనన్న బెంగతో…
ఆయన తాగుతూ ఎంజాయ్‌ చెయ్యటం లేదు. దీర్ఘాలోచనలో వున్నాడు.
సడన్‌గా శకుంతలవైపు చూశాడు.
”పెద్దదానికి పెళ్లిచేసి, కుంటిదాన్ని ఇంట్లో వుంచుకుందాం శకుంతల!” అన్నాడు ఫ్రభాకర్‌. ఆశ్చర్యపోయింది శకుంతల.
చదువుకుంటున్న సంవేదకు, ఇప్పుడు పెళ్లేంటి? ఆ సంభాషణ నచ్చలేదు. శకుంతలకి.. కానీ తనిప్పుడు ఏ మాత్రం అడ్డు చెప్పినా బండబూతులు తిడతాడని మౌనంగా చూసింది.
”ఇవాళ మా ఆఫీసులో ఒక అబ్బాయి గురించి మాట్లాడుకున్నాం. ముందుగా మా ఫ్రెండ్‌ ఇంటికెళ్లి ఆ అబ్బాయి వివరాలు తెలుసుకుందాం. ఆ తర్వాత నేరుగా అబ్బాయి ఇంటికి వెళ్లి, చూసి వద్దాం..” అన్నాడు ప్రభాకర్‌.
ఆశ్చర్యపోయింది శకుంతల.
అప్పుడే అబ్బాయిని చూడటం దాకా వచ్చిందా అని ఆలోచిస్తూ – తనకీ పెళ్లి ప్రయత్నాలు ఏమాత్రం నచ్చటంలేదని చెప్పాలనుకుంది. ఆయన మాట కాదంటే ఆయన అరిచే అరుపులకి చుట్టుపక్కల వాళ్లు నిద్రలేస్తారని భయంతో వణికి పోయింది.
ఆయన ధోరణిలో ఆయన మాట్లాడుతున్నాడు. ఎంత తాగినా ఏ మాత్రం తడబడటంలేదు. స్పష్టంగానే చెబుతున్నాడు. కాకుంటే కళ్లు బాగా ఎర్రబడి మత్తుగా చూస్తున్నాడు. ఉచ్ఛ్వాస, నిశ్వాసలు కాస్త తేడాగా వున్నాయి.
ఆయన తాగినపుడు అలాగే వుంటాడు. నిద్రపోయి లేస్తే తిరిగి మామూలైపోతాడు. త్వరగా అన్నం తిని పడుకుంటే బావుండని చూస్తోంది శకుంతల.
”అబ్బాయి మనకు నచ్చితేనే చేద్దాం శకుంతలా! మా ఫ్రెండ్‌తో కూడా అదే చెప్పాను. ‘మా అమ్మాయిని ముందు చూపించం. చదువుకుంటోంది. డిస్టర్బ్‌ అవుతుంది. మాకు అన్నివిధాల పర్వాలేదనిపిస్తే వెంటనే పెళ్లి చేస్తాను.’ అని చెప్పాను” అన్నాడు ప్రభాకర్‌.
భర్త మాటలు పద్ధతిగా అన్పించాయి శకుంతలకి. ఇంతకన్నా ఎక్కువగా ఏ తండ్రీ ఆలోచించడేమో! మంచి సంబంధం దొరికితే సంవేదకు పెళ్లి చెయ్యటమే ఉత్తమం అనుకొంది.
ఈ రోజుల్లో ఆడపిల్లలు చదువుతున్నారు ఉద్యోగాలు చేస్తున్నారు. వాళ్లు బయటకెళ్లాక పైకి చెప్పుకోలేని ఎన్నో సమస్యల్ని ఎదుర్కొంటున్నారు. అందుకు కారణం పెళ్లి చేసుకున్నాక తగినంత స్వేచ్ఛ, ఎకనామికల్‌ సెక్యూరిటీ, ఆత్మగౌరవాన్ని నిలుపుకోగలిగేంత వాతావరణం వుంటుందో లేదో నన్న అనుమానం.. అందుకే పెళ్లికన్నా ఉద్యోగానికే ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు.
కానీ బయటవుండే సమస్యలు బయటవుంటాయి. ఇంట్లో వుండే ఇబ్బందులు ఇంట్లో వుంటాయి. సంవేదకి మంచి సంబంధం దొరికితే పెళ్లి చెయ్యటమే మంచి దనుకొంది.
భర్తకి వ్యతిరేకంగా మాట్లాడలేదు.
”రేపు ఉదయాన్నే అబ్బాయిని చూడానికి వెళ్దాం. పద పడుకుందాం..” అన్నాడు లేవబోయి కాస్త తూలుతూ, వెంటనే శకుంతల పట్టుకోవటంతో పూర్తిగా లేచి, ఆమె ఆసరాతో బెడ్‌ దగ్గరకి నడిచాడు.
”మీరు అన్నం తినలేదు. తిన్నాక పడుకుందాం!” అంది
‘ఉష్‌’ అంటూ నోటిమీద వేలువుంచుకొని…
”పడుకో.. అన్నాడు గట్టిగా..
టక్కున పడుకొంది శకుంతల. ఆమెకు ఆకలిగా వుంది.
మోకాళ్లను కడుపులోకి ముడుచుకొంది. అప్పుడప్పుడు ఇదే పరిస్థితి.
*****

ఉదయం ఎనిమిది గంటలకి…
సంవేద కోసం అబ్బాయిని చూడాలని శకుంతల, ప్రభాకర్‌ వెళ్లారు. తామెక్కడికి వెళ్తున్నామో సంవేదకి చెప్పలేదు.
నిశితకి టిఫిన్‌ పెట్టింది సంవేద.
ఆ తర్వాత ఏం చేయాలో తోచలేదు.
కాలేజి లేదు…
ఇంట్లో టీ.వి. లేదు..
సినిమా లేదు. షికారు లేదు…
బయటకెళ్లే అలవాటులేదు..
ఆ అలవాటును కూడా ఒక తాడులా చేసుకొని ప్రతిరోజు ఒక దారం పోగుతో దాన్ని కలిపినేస్తూ తెంచటానికి వీలుకానంత బలంగా మార్చుకొంది.
ఆలోచిస్తూ కూర్చుంది సంవేద. అలా చాలాసేపు గడిచింది.
ఎప్పటినుండో సంవేదలో ఓ కోరిక వుంది.
ఆ కోరిక తీరాలంటే తల్లీదండ్రి ఇంట్లో వుండకూడదు. ఇవాళ వాళ్లిద్దరు ఇలా ఇంట్లో లేకపోవటం అనేది అరుదైన అవకాశం. కానీ ఆమెలో కలిగే సంకోచం ఆ అవకాశాన్ని డామినేట్ చేస్తోంది.
కానీ ఈ విషయంలో వెనుకడుగు వెయ్యకూడదు. నిస్సంకోచంగా నిర్ణయం తీసుకోవాలి.
తండ్రిని గుర్తుచేసుకుంటూ ధైర్యం తెచ్చుకొంది.
‘నువ్వు సంతోషంగా వుండాలంటే ఒక్క క్షణమైనా నీ తండ్రిని అనుకరించు, ఆయన ప్రతిరోజూ అనుభవిస్తున్న ఆనందపు నిషాను కాస్తయినా చవిచూడు’ అని ఆమె మనసు పదే పదే చెప్పింది.
అనుకరణ చాలా గొప్పది అది లేకపోతే మనం ఏమీ నేర్చుకోలేం. ఏమీ చేయలేం. పిల్లలు పెద్దవాళ్లను అనుకరిస్తూ మాటలు, నడక, నడత ఎలా అలవర్చుకుంటారో అలాగే వాళ్ల అలవాట్లను కూడా ఫాలో అవుతారు.
వెంటనే లేచి నాన్న విస్కీ బాటిల్స్‌ని దాచుకునే ర్యాక్‌ దగ్గరకి వెళ్లింది. వాటివైపు చూసింది.
ఓ విస్కీ బాటిల్‌ని బయటకి తీసింది.
ఆలస్యం చేస్తే అమ్మా, నాన్న వస్తారని.. వెంటనే ఆ బాటిల్‌ మూతతీసి, విస్కీని గాజు గ్లాసులోకి ఒంపుకొని, సోడా కలిపింది. గడ, గడ తాగింది. ఆమె గొంతు చుర, చురా మండి ఎంతో ఘాటుగా అన్పించింది.
ఆ బాటిల్‌ని తిరిగి యధా స్థానంలో పెట్టింది.
ఇన్ని రోజులు నాన్న తాగుతుంటే అదెలా వుంటుందో నన్న జిజ్ఞాస వుండేది. ఇప్పుడది తీరింది. ప్రపంచాన్ని జయించినట్లు అంతు తెలియని తృప్తిగా వుంది.
అలా ఓ ఐదు నిముషాలు గడిచాక…
నర,నరాల్లో ఏదో అగ్ని పాకుతున్నట్లై, పరిసరాలు తనచుట్టూ తిరుగుతున్నట్లు అన్పించటం మొదలైంది.
తల తిరుగుతోంది. దిక్కు తెలియనట్లు తిక్క, తిక్కగా వుంది. కడుపులో తిప్పి, వాంతి వచ్చినట్లుగా అన్పిస్తోంది.
ఒక్క అడుగులో బయట కొచ్చింది.
శరీరం తేలిపోతున్నట్లు స్వాదీనం తప్పుతోంది.
అడుగులు తడబడి అక్కడున్న స్టూల్‌ని తట్టుకొని టక్కున కింద పడింది.
కాలేజీకి వెళ్తున్న ద్రోణ గేటు దాటి బయటకి రాగానే శబ్దం విన్పించి అటువైపు చూశాడు.
కిందపడ్డ సంవేదను చూసి నిశ్చేష్టుడయ్యాడు. వెంటనే తేరుకుని…
”అయ్యో! కిందపడిందే! ఇప్పుడెలా?” అన్నట్లు అతని మనసు ఉద్విగ్నంగా కొట్టుకొంది.
ఆమె దగ్గరకి ఎవరూ రాకపోవటంతో ఇంట్లో ఎవరూ లేరనిపించింది.
ఏం చేయాలో తోచనట్లు ఒక్కక్షణం అలాగే నిలబడిపోయాడు.
సంవేదకు, ద్రోణకు మధ్యన రోడ్డే అడ్డం.
ద్రోణకి ఇప్పుడు తను వెళ్ళవలసిన పని గుర్తు రావడంలేదు. సంవేద తప్ప అతని కళ్లకి ఇంకేం కన్పించటం లేదు.
దగ్గరకి వెళ్లి ఆమెను పూలచెండులా చేతుల్లోకి తీసుకొని, స్పృహ వచ్చేంత వరకు తన ఒడిలో పడుకోబెట్టుకొని అసలేం జరిగిందో తెలుసుకోవాలని వుంది.
ఇంట్లో ఎవరూ లేనట్లు అర్థమై అచేతనంగా పడివున్న సంవేద దగ్గరికి వెళ్లాలన్న ఆత్రుతతో ఒక అడుగు ముందుకు వేశాడు.
అంతలో ఆటో వచ్చి ఆగింది.
ఆటోలోంచి సంవేద అమ్మా, నాన్న దిగారు.
ద్రోణ వాళ్లను చూడగానే ముందుకి వేసిన అడుగును వెనక్కి తీసుకున్నాడు.
లోపల కెళ్లగానే కిందపడివున్న సంవేదను చూసి, కంగారు పడింది శకుంతల.
”ఇదేంటండీ! ఇది కిందపడింది?” అంటూ ఆదుర్దాగా ముందుకి వంగి సంవేద భుజాలు పట్టుకొని, లేపాలని చూసింది.
ప్రతిరోజు భర్త దగ్గర వచ్చే వాసన సంవేద దగ్గర గుప్పుమనటంతో శకుంతల గుండెలు అదిరాయి.
”ఇదేం ఖర్మ దేవుడా!” అంటూ భర్తవైపు చూసింది.
”ఈ మధ్యన పిల్లలకి డైటింగుల గోల ఎక్కువైంది ఇదికూడా డైటింగ్‌ చేస్తుందేమో! కళ్లు తిరిగి కిందపడింది. లేపి లోపల పడుకోబెట్టు… భూమి, ఆకాశం ఏకమైనట్టు ఏంటా ఎక్స్‌ప్రెషన్‌? ” అంటు సంవేదవైపు చూడకుండా…”ఆ కుంటిదెక్కడ చచ్చిందో చూడు” అంటూ నిశితను గుర్తుచేసి, అక్కడ తన అవసరమేం లేనట్లు తన గదిలోకి వెళ్లాడు ప్రభాకర్‌.
నిశిత గుర్తొచ్చింది శకుంతలకి…
సంవేదను అలాగే వదిలి, నిశితకూడా ఇదే పరిస్థితిలో వుందేమోనన్న భయంతో ఒక్క వుదుటున లేచి నిశిత కోసం వెళ్లింది.
తలుపేసుకొని, చదువుకుంటూ తన లోకంలో తనుంది నిశిత.
తను భయపడిందేం అక్కడ లేకపోవటంతో ‘హమ్మయ్యా’ అనుకొని తిరిగి సంవేదన దగ్గరికి వచ్చింది.
మెల్లగా లేపి, అతిప్రయత్నంతో లోపలకి తీసికెళ్లి పడుకోబెట్టింది.. తొమ్మిది నెలలు కడుపులో పెరిగి బయటకొచ్చిన బిడ్డను ఎత్తుకోవటం తేలికే కాని ఇరవై సంవత్సరాలు పెరిగిన బిడ్డను మోయటం మాటలు కాదు.
నిస్సహాయంగా సంవేదను చూస్తూ అక్కడే కూర్చుంది. మత్తుగా, మరో లోకంలో వున్నట్లున్న కూతురి వైపు చూడాలంటేనే భయంగా వుంది.
ఇలా ఎందుకు జరిగింది?
రోజూ తన భర్త తాగుతున్నందువల్లనే కదా అయినా…
వయసొచ్చిన పిల్లలు చూస్తుండగా విస్కీ తాగితే ఒక్కోసారి ఇలాటి పరిణామాలు వస్తాయని ‘తాగే తండ్రులు’ ఒక్కసారి కూడా ఆలోచించరా? అసలు అలాటి స్పృహ వుండదా వాళ్లలో వాళ్లను మార్చాలంటే ఎన్ని మాటలు కావాలి! ఎన్ని జీవిత సత్యాలు చెప్పాలి! ఎంత మనోయజ్ఞం జరగాలి! అంత ఓపిక, శక్తి లేని దానిలా శకుంతల ప్రాణం వుసూరుమంది.
కానీ భర్తను మార్చుకోవటం భార్యగా తన ధర్మం.
ఎలాటి ప్రయత్నాలు చేయకుండా దివ్యశక్తులు అద్భుతాలను చేయవన్నట్లు మన ప్రయత్నం లేకుండా ఏదీ జరగదు. ఇలా చాలామంది భార్యలు తాగుబోతు భర్తల్ని చిన్నపిల్లల్ని చేసి మార్చుకోవాలని బెత్తం చేత్తో పట్టుకున్న టీచర్లలా ఫీలవుతుతుంటారు.
శకుంతల మాత్రం ఆ భావంలోంచి బయటకొచ్చి, ఎంతో ఎదిగిన దానిలా కర్తవ్యం ఆలోచించింది.
…మెల్లగా లేచి భర్త దగ్గరికి వెళ్ళింది.
”ఆ సంబంధం ఖాయం చేద్దామండీ!” అంది శకుంతల.
‘వద్దనుకొని, వచ్చేశాం కదా! మళ్లీ ఇంతలోనే ఈ మార్పేంటి?” అన్నాడు చిరాగ్గా ప్రభాకర్‌. భర్త వాలకం చూస్తుంటే…
ఎలా చెప్పాలా అని ఆలోచిస్తోంది.
తప్పతాగి పడివున్న కూతురే ఆమె కళ్లముందు మెదిలి మనసును పర పర కోస్తోంది.
”ఆ అబ్బాయి తండ్రి పెంపకంలో పెరిగినవాడు కాదని .. తండ్రివున్నా ఎక్కడున్నాడో తెలియదని… అత్తగారు వున్నా కూడా మామగారు లేరని… పెద్దవాళ్లు లేని ఇంటికి అమ్మాయిని ఇస్తే ఎలా వుంటుందోనని… నువ్వేగా వద్దన్నావ్‌!” అన్నాడు. ఈసారి ఆయన గొంతులో కాస్త సౌమ్యత ధ్వనించింది.
మాట్లాడలేదు శకుంతల.
పరిశీలనగా ఆమెనే చూస్తూ….
”నీ ముఖమేంటి శకుంతలా! కూర్చోబెట్టిన పీనుగలా వుంది. వెళ్లి కడుక్కొనిరా! చూడబుద్దికావటం లేదు.” అన్నాడు.
‘ఇది కడుక్కంటే వచ్చే కళ కాదులెండి!’ అని మనసులో అనుకుంటూ అలాగే కూర్చుంది.
”ఏమైంది శకుంతలా?” అన్నాడు అనునయంగా..
”నాకెందుకో ఇంటికొచ్చాక ఆ సంబంధాన్ని వదులుకోవాలనిపించటం లేదు. ఆ అబ్బాయికి మంచి క్వాలిఫికేషన్‌ వుంది భవిష్యత్తులో మంచి పొజిషన్‌లోకి వస్తాడు. కట్నం కూడా మన స్థోమతకి తగినట్లే అడుగుతున్నారు. ఇంతకన్నా ఏం కావాలి? మనం అనుకున్నవి పెద్ద కారణాలు కావేమో ననిపిస్తోంది” అంది శకుంతల.
ఇంటికి వచ్చేంతవరకు ‘ఈ పెళ్లివద్దు’ అని వాదించిన శకుంతలేనా ఈ మాటలు అంటున్నది అన్నట్లు ఆశ్చర్యపోయాడు ప్రభాకర్‌. అయినా తల్లి కదా ఏది మాట్లాడినా బిడ్డ శ్రేయస్సునే బేస్‌ చేసుకుంటుందన్న నమ్మకంతో…
”సరే! ఆలోచిద్దాంలే శకుంతలా!” అన్నాడు.
”ఆలోచించటం కాదు. వెంటనే వాళ్లకి ఫోన్‌ చెయ్యండి! సంవేదను చూసుకోటానికి రమ్మని…”అంది.
”ఏంటి నీ తొందర? వెళ్లి సంవేదను పిలువు. దాన్ని కూడా ఓ మాట అడుగుదాం…” అన్నాడు.
ఆ మాటతో కంగారుపడింది. భయంతో చెమట్లు పోశాయి వెంటనే తేరుకొని…
” అది పడుకొని వుంది లెండి! ఇప్పుడెందుకు దాన్ని కదలించటం… నేను తర్వాత మాట్లాడతాను. ముందు వాళ్లకి ఫోన్‌ చెయ్యండి!” అంది.
”సరే చేస్తాను…” అన్నాడు ప్రభాకర్‌.
భార్య చెప్పిన పని చెయ్యటం ఆయనకి ఇదే మొదటిసారి. ఈ అనుభవం చాలా కొత్తగా, హాయిగా ఉంది.
ఫోన్‌ చేసి సంవేదను చూసుకొని వెళ్లమని మధ్యవర్తితో మాట్లాడాడు ప్రభాకర్‌. వాళ్లకి అమ్మాయి నచ్చితే త్వరగా పెళ్లి చెయ్యాలన్నదే ఆయన ఆలోచన.
*****

రోజులు క్షణాల్లా దొర్లుతున్నాయి.
ఒకరోజు శకుంతల సంవేదను కూర్చోబెట్టి మాట్లాడింది. మాట్లాడుతూనే కూతుర్ని పట్టుకొని ఏడ్చింది. తండ్రిని ఇమిటేట్ చెయ్యొద్దని, జీవితంలో ఇంకెప్పుడూ తాగడం లాంటి పని చెయ్యొద్దని చెప్పింది.
”నన్ను క్షమించమ్మా! ఇంకెప్పుడూ అలాటి పని చెయ్యను. ప్రామిస్‌!” అంటూ మాట ఇచ్చింది సంవేద.
సంవేద పెళ్లి ప్రయత్నాలు ముమ్మరంగా సాగుతున్నాయి.
*****

ట్రాఫిక్‌ రూల్స్‌కి వ్యతిరేకంగా స్కూటీ నడుపుతోంది శృతిక. ఆమె వెనుక ఫ్రెండ్‌ తమ్ముడు రోషన్‌ కూర్చుని ఉన్నాడు.
లోకల్‌లో అంత స్పీడ్‌గా ఆ స్కూటీ వెళ్తుంటే చూసేవాళ్లకి ఏమో కాని, రోషన్‌కి మాత్రం భయంతో ప్రాణాలెగిరిపోయేలా వున్నాయి.
”అక్కా!” అంటూ గట్టిగా పట్టుకొని ”కొంచెం స్పీడ్‌ తగ్గించు… ఇప్పుడు మనకంత అర్జంట్ పనులేం లేవుగా…” అన్నాడు రోషన్‌
”అంత స్పీడ్‌లో వెళ్తేనే బైక్‌మీద వెళ్తున్న ఫీలింగ్‌ వస్తుంది నాకు… నువ్వు భయపడి నన్ను భయపెట్టకు.” అంది శృతిక.
‘నీ ఫీలింగ్‌తో నన్ను చంపకక్కా! ఆటోలో వెళ్లినా వెళ్లేవాడ్ని… ఏదో మా ఇంటివైపు వెళ్తున్నావని డ్రాప్‌ చెయ్యమన్నాను.” అంటూ గట్టిగా కళ్లు మూసుకున్నాడు.
”ఒరే రోషిగా! నీకో చిట్టి చిట్కా చెప్పనా! స్పీడ్‌గా వెళ్తే చావర్రా ! త్వరగా వెళ్తారు.” అంది ఒకచేత్తో హ్యాండిల్‌ పట్టుకొని, ఇంకో చేత్తో తన తలమీద హ్యాట్ తీసి, అదే చేతిని వెనక్కి పోనిచ్చి రోషన్‌ తలమీద పెడ్తూ….
అసలే భయంగా వున్న రోషన్‌ ”ఎక్కడికి పైకా?” అన్నాడు.
”కాదురా ! ఇంటికి… అదిగో అక్కడ సిగ్నల్‌ పడింది. ఇప్పుడు నేనక్కడ ఆగకుండా ఎలా వెళ్తానో చూడు…” అంటూ ట్రాఫిక్‌ సిగ్నల్‌ దగ్గర ఆగకుండా వెళ్లింది.
స్టాప్‌ లిమ్‌ట్ దగ్గర నిలబడివుండే ట్రాఫిక్‌ పోలీస్‌ శృతికను ఆపాడు. అతని స్టైల్‌లో మాట్లాడుతూ…
‘వెహికిల్‌ని పక్కన పెట్టి దిగు’ అన్నాడు.
ఆమె ఏమాత్రం తొణక్కుండా దిగింది.
రోషన్‌ కూడా దిగాడు. దిగి, ఓ పక్కగా నిలబడి, సడన్‌గా చెంపమీద కొడితే బిత్తరపోయినట్లు చూస్తున్నాడు. రోషన్‌ వైపు చూసి ‘వీడేంటి ఇలా అయ్యాడు’ అనుకొంది శృతిక.
స్కూటీకి సంబంధించిన రికార్డ్స్‌ చూపించమన్నాడు పోలీస్‌… ఒక్కక్షణం అర్థం కానట్లు చూసింది శృతిక.
”అర్థం కాలేదా? డ్రైవింగ్‌ లైసెన్స్‌, వెహికిల్‌ పర్మిట్, ఇన్సూరెన్స్‌, పొల్యూషన్‌ సర్టిఫికెట్, ఇవన్నీ వున్నాయా? వీటిల్లో ఏ ఒక్కటి లేకపోయినా పనిష్‌మెంట్ పెద్దగా వుంటుంది” అంటూ బెదిరించాడు.
అవన్నీ స్కూటీలోంచి తీసి చూపించింది.
అతను చూశాడు. అవన్నీ మళ్లీ ఆమెకే ఇచ్చాడు. అవి తీసుకొని…
‘ఇక నేనిక్కడెందుకుంటాను?’ అన్నట్లు స్కూటీవైపు నడవబోయింది.
”ఆగు…” అన్నాడు గద్దింపుగా..
ఆగింది శృతిక.
”ట్రాఫిక్‌ రూల్స్‌ని వ్యతిరేకించి స్పీడ్‌గా దూసుకొచ్చావు. దీనివల్ల యాక్సిడెంట్లు అయ్యే ప్రమాదం వుంది. నువ్వు ఫైన్‌ కట్టందే వెళ్లడానికిలేదు.” అన్నాడు కటువుగా
”ఎంత కట్టాలి?” అడిగింది వెంటనే.
చెప్పాడు పోలీస్‌.
”అంత డబ్బు నా దగ్గరలేదు.” అంది
”పార్కింగ్‌ ప్లేస్‌లో స్కూటీని పెట్టి, కీ నా చేతికి ఇచ్చి ఇంటికెళ్లు… ఫైన్‌ కట్టి స్కూటీని తీసికెళ్లు అన్నాడు.
ఒక్క నిముషం పెదవి కొరుకుతూ ఆలోచించి, సెల్‌పౌచ్‌లోంచి మొబైల్‌ తీసి ఏ నెంబర్‌కి చేయాలా అని చూస్తోంది. తండ్రికి చేస్తే కోప్పడతాడు. అక్క కృతికకు చేస్తే?
అమ్మో ! నిన్ననే ఓ గంట నిలబెట్టి ఓ క్లాస్‌ పీకింది.
‘సాఫ్ట్‌స్కిల్స్‌లో కోచింగ్‌ తీసుకోమని… సాఫ్ట్‌స్కిల్స్‌ను పెంచే పర్సనాలిటీ డెవలప్మెంట్, కాన్ఫిడెన్స్‌ బిల్డింగ్‌, కమ్యూనికేషన్‌ స్కిల్స్‌, మైండ్‌ మేనేజ్‌మెంట్ టెక్నిక్స్‌ వంటి అంశాల్లో తర్ఫీదు పొందటం వల్ల ఎదుటివారిని మెప్పించే నైపుణ్యం, స్పష్టమైన వాక్చాతుర్యం అలవడుతుంది’ అని…
ఇలా తను హాస్టల్లో వుండకుండా బయట తిరుగుతున్నానని తెలిస్తే చంపేస్తుంది. ఇప్పుడెలా?
స్కూటీని తియ్యమన్నట్లు లాఠీతో స్కూటీపై గట్టిగా కొట్టాడు పోలీస్‌.
ఉలిక్కిపడింది శృతిక.
‘నాకు మాత్రమే గొప్పగా గుర్తింపురావాలి. నాకంటే ఎవరూ గొప్పవారు కాదు. ఏపనిలో కూడా నాకు నేనేసాటి… అవకాశం దొరికితే ఎలాంటివారినైనా అవహేళన చెయ్యగల సత్తా వుంది నాకు…’ అన్న అభిప్రాయంతో వుండే ఆమెకు ఇలా నాలుగు రోడ్లు కలిసేచోట పోలీస్‌ పక్కన స్కూటీతో నిస్సహయంగా నిలబడటం తలకొట్టేసినట్లు వుంది. ఇప్పటికే రోడ్డుమీద వెళ్లే తన ఫ్రెండ్స్‌ కాని, కాలేజీ వాళ్లుకాని చూసివుంటారేమోనని ఆత్మన్యూనతతో చచ్చిపోతోంది.
వెంటనే పోలీస్‌ చెప్పినచోట స్కూటీని పార్క్‌చేసి, కీ అతని చేతిలో పెట్టి, ఆటో ఎక్కింది. రోషన్‌ కూడా ఆమెతో పాటు ఆటో ఎక్కాడు.
‘త్వరగా ఇంటికి వెళ్లటమంటే ఇదేనా శృతికక్కా?’ అన్నట్టు ఆమె ముఖంలోకి చూశాడు. రోషన్‌ చూసింది ఒక్కసారే అయినా మళ్లీ, మళ్లీ చూస్తున్నట్లు అన్పించి… వాడి చూపుల్ని తట్టుకోలేకపోతోంది. వాడి దృష్టిని మళ్లించటం కోసం… చాలా ముద్దుగా వాడివైపు చూసి…
”రోషీ! అదిగో ఆ హోర్డింగ్‌ చూడు.. వివెల్‌ సోప్‌ అడ్వర్‌టయిజ్‌మెంట్ ”అందం మీ సొంతం ప్రపంచం మీ పాదాల చెంత.” బావుంది కదూ” అంటూ రోషన్‌ తొడమీద మెల్లగా గిల్లింది.
రోషన్‌ ఉలిక్కిపడి అటు చూసేలోపలే దాన్ని దాటి వెళ్లింది ఆటో…
తన ఫీలింగ్‌ని శృతిక అర్థం చేసుకుందో లేదోనని, మళ్లీ చూశాడు. అదేచూపు, అదేస్థాయిలో గుచ్చుకుంటోంది. ఇంటికి వెళ్లేంతవరకు వీడింతేనా?
‘ఒరేయ్‌! అలా చూడకురా! అసలే నా బాధలో నేనున్నా… అయినా ఆ చూపేంటిరా! అలా కూడా చూడగలవా నువ్వు?’ అని మనసులో అనుకొంది… మనసులో ఎన్ని అనుకుంటే ఏం లాభం? పైకేమైనా తెలుస్తాయా? చస్తాయా!
కొద్దిదూరం వెళ్లగానే ఓ ప్లెక్సీ బోర్డు కన్పించింది. ‘హమ్మయ్యా!’ అనుకుంటూ ”అదిగో అటు చూడు రోషన్‌! ‘ఒక ఐడియా మీ జీవితాన్నే మార్చివేస్తుంది’ ఈ కాప్షన్‌ చాలా బావుంది కదూ!” అంది.
రోషన్‌ దానివైపు చూడకుండా..
”కొన్ని ఐడియాలు అంతే శృతికక్కా! మార్చి, మార్చి వేస్తుంటాయి.” అన్నాడు.
ఇదేదో తను ఇంతకముందు చేసిన పనికి దగ్గరగా అన్పించి, ఆ ఫీలింగ్‌ని పైకి కన్పించనీయకుండా.. ఎప్పుడైనా, ఎక్కడైనా మీవెంటే అన్న ‘హచ్‌’ హోర్డింగ్‌వైపు చూపించింది.
‘నేను నీవెంటగా రానక్కా! జీవితంలో పొరపాటున కూడా నీ స్కూటీ ఎక్కను. ఆ పోలీసోడి చూపులకి తడవకుండా జాగ్రత్త పడ్డాను.’ అన్నట్లుగా ఓ చూపు చూశాడు. ఆమె రోషన్‌వైపు చూసే లోపలే ఇంకో హోర్డింగ్‌ వచ్చింది.
రోషన్‌ ఉత్సాహంగా, ఉల్లాసంగా దానివైపు చూస్తూ…
”అదిగదిగో శృతికక్కా! అన్నికన్నా అది చాలా వెరైటీగా వుంది. ఎవరికి దురదపెడితే వాళ్లే గీరుకోవాలి అన్నట్లు గోడకేసి వీపును గోక్కుంటూ ఆ దురదపోవాలంటే ఈ క్రీమును వాడండి! అన్నట్లు ఓ వ్యక్తి ఎక్స్‌ప్రెషన్‌ ఇస్తున్నాడు. చూడు” అన్నాడు.
రోషన్‌ చెప్పేది అర్థమవుతున్నా చాలా క్యాజువల్‌గా వుండానికి ప్రయత్నిస్తూ, ఇల్లు రాగానే ఆటోని ఆపి, దిగింది శృతిక.

ఇంకా వుంది.

మాయానగరం – 39

రచన: భునవచంద్ర

“మాధవిగారూ… నేను మీకు తెలుసు. నా అనే వాళ్ళు నన్నొదిలేశారు. ఎలా పైకొచ్చానని అడక్కండి. ఏ జీవితాన్ని చూసినా పైకి రావాలంటే రెండే పద్ధతులు. ఒకటి కష్టపడి ఎదగటం… రెండోది ఇతరుల్ని కష్టపెట్టి ఎదగటం. ఇతరుల్ని కష్టపెట్టే ఎదిగేది రౌడీలూ, గూండాలూ మాత్రమే కాదు. ఎదుటివారి వీక్ నెస్ ని సొమ్ము చేసుకునేవారు కూడా! ” ఓ క్షణం ఆగాడు బోసు.
“అదంతా నాకెందుకు చెబుతున్నారూ? ” ఏ మాత్రం కుతూహలం ధ్వనించని స్వరంతో అన్నది మాధవి.
“కారణం ఉంది. చెప్పుకోవాలి. ఎవరితో ఒకరితో చెప్పుకోవాలి. కానీ ఎవరితో చెప్పినా ఉపయోగం ఉండదు సరి కదా, నగుబాటవుతుంది. అందుకే మీతో చెప్పుకుంటున్నాను. మీరు నన్ను అర్ధం చేసుకోగలరనే ఓ ఆశ. ” కొంచం దీనంగా ధ్వనించింది బోసుబాబు స్వరం.
“కారణం నాకు అర్ధం కాకపోయినా… వింటాను… చెప్పండి ” అన్నది మాధవి. బోసుబాబు మొహంలో రిలీఫ్ కనపడింది.
“ఎదుటివారి వీక్ నెస్ ని సొమ్ము చేసుకొని ఎదిగేవాళ్ళు కొందరన్నాను గదా! నేను ఎదిగింది అలానే! మనుషులు తాగుడికి బానిసలవుతారని తెలిసే దొంగసారా బట్టీలు పెట్టాను. చట్టానికి దొరక్కుండా చెప్పలేనంత సంపాదించాను. అయితే ఒకటి మాత్రం నిజం. వాళ్ళు చావాలని మాత్రం నిజంగా ఏనాడూ కోరుకోలేదు. కల్తీ చేసింది మాత్రం నేను కాదు. నేను బట్టీలు మానేసి చాలా కాలం అయ్యింది. నాకు సప్లై చేసినవాడు చేశాడు కల్తీ. సరే అదో గొడవ అనుకోండి. నా వల్ల జరిగింది నష్టం నేను పూడ్చే ప్రయత్నమూ చేశాను. ఎన్ని చేసినా నాకూ ఓ మనసుంది. అది నన్ను నిలదీస్తుంది. ఎన్ని తప్పులో చేశాను. ఎటువంటి తప్పులు అని అడగకండి… ఇప్పటికే సిగ్గుతో చస్తున్నా ” మళ్ళీ ఊపిరి పీల్చుకోవడానికి ఆగాడు బోసుబాబు.
“బోసుగారు… మీరు కన్ఫెషన్ ఇవ్వాలనుకుంటే చర్చికి వెళ్ళాలి. లేదూ, తప్పులు సరిదిద్దుకోవాలంటే వారినో, చట్టాన్నో ఆశ్రయించాలి. ఇవన్నీ నాకెందుకు చెప్పడం? ఓ తీవ్రమైన ఎమోషన్ లో మీ జీవిత రహస్యాలు నాకో, మరొకరికో చెప్పడం వల్ల మీకు నష్టం తప్ప మరేదీ ఒరిగేది వుండదు ” స్పష్టంగా అన్నది మాధవి.
“అవునేమో! కానీ… నాకు చెప్పాలనుంది. కారణం ఏమంటే నాకీ జీవితం మీద విరక్తి పుట్టింది. ఇందులోంచి బయట పడడం తేలిక కాదు. కానీ బయటపడతాను. మాధవిగారూ… నేనేమీ హత్యలూ మానభంగాలూ చెయ్యలేదు. ఎవరి గొంతులూ కోయలేదు. బతకాలంటే డబ్బుండాలి… ముఖ్యంగా నాలాంటి కేరాఫ్ అడ్రస్ లేనివాళ్ళకి. అందుకే సంపాదించా. అది లేనప్పుడు ఎవడూ గౌరవించడు. కుక్కలకంటే మనుషుల్ని హీనంగా చూస్తారు. సరే, అదంతా జరిగిపోయిన కథ. ఇంతకు ముందు నాకు ఆడవాళ్ళు తెలుసు. నేనేమీ పరమపవిత్రుడ్ని కాదు. కానీ జీవితంలో మొట్టమొదటిసారి ఒక అమ్మాయిని ప్రేమించా. ఆమె మీకు తెలిసిన అమ్మాయే.. శోభ. ఆమెని ఎలా అడగాలో నాకు తెలియదు. నా తరఫున మాట్లాడేవాళ్ళు లేరు. మరొకటి ఏమిటంటే ఆమె చుట్టూ కూడా తోడేళ్ళు వలపన్నుతున్నాయి. ‘నువ్వూ అదే పని చేస్తున్నావుగా ” అని మీరు నన్నడగొచ్చు. మాధవిగారూ… నేనామెను మనసా వాచా కర్మణా ప్రేమిస్తున్నాను. ఎంతగా అంటే, నా అంతగా ఆమెని ప్రేమించేవాడు లోకంలో మరొకడు లేనంతగా. నేను హృదయపూర్వకంగా , మనస్సాక్షిగా చెప్పాల్సింది చెప్పాను. ఆమెకి మీరే పెద్ద దిక్కని నా అభిప్రాయం. నాకూ పెద్ద దిక్కుగానే వుండండి. ఆమెతో మాట్లాడండి. ఆమెకి ఇష్టం లేకపోతే… ఓ.కే. నేనేమీ ఆత్మహత్య చేసుకోను. కానీ,… ” నమస్కరించి బయటకు నడిచాడు బోసు.
సైలెంట్ అయిపోయింది మాధవి. అతను మాట్లాడినంత సేపూ జాగ్రత్తగా గమనిస్తూనే వుంది మాధవి. అతని మాటలు కల్లాకపటం లేకుండా వున్నాయి. స్ఫష్టంగా నిస్సందేహంగా మాట్లాడాడు. ఏదీ దాచలేదు. ఇప్పుడేం చెయ్యాలీ? శోభకు చెప్పాలా? శోభ అమాయకురాలు. ఈ లోకంలో బ్రతకాలంటే బలమైన తోడుంటే గానీ శోభ బతకలేదు. బోసు అన్నది నిజమే. శామ్యూల్ లాంటి తోడేళ్ళు శోభని మింగడానికి అదును కోసం ఎదురుచూడటం ముమ్మాటికీ నిజమే. ఇప్పుడేం చెయ్యాలి? ” ఆలోచిస్తోంది మాధవి.
“అక్కా! ” లోపలకి వచ్చి మాధవిని హత్తుకుంది శోభ. ఆమె చేతిలో ఉత్తరం ఉంది. అది ఆనందరావు రాసిన ఉత్తరం.

************************

“కాగజ్ కే ఫూల్ చూశావా? ” అడిగింది వందన
“అద్భుతమైన సినిమా ” ఆనందంగా అన్నాడు ఆనందరావు.
“హం దోనో ”
“లవ్లీ మూవీ ”
“మరి గైడ్ ”
“ఆ సినిమా అంటే నాకు పిచ్చి ”
“యాహా కౌన్ హై తేరా ముసాఫిర్ ”
“ఆజ్ ఫిర్ జీనే కి తమన్న హై ”
“పియా తోసే నైనా లాగీ రే ”
“తేరే మేరే సప్నే అబ్ ఏక్ రంగ్ హై ”
“అబ్బా… పాటల కోసం సినిమా, సినిమా కోసం పాటలూ ఎన్నిసార్లు చూశానో ! నన్నడిగితే దేవ్ ఆనంద్ బెస్ట్ ఫిల్మ్ అదే! ” తన్మయంగా అన్నాడు ఆనందరావు.
“గుడ్…. జానీ మేరా నామ్? ఆమ్రపాలి ”
“వావ్… జానీ మేరా నామ్ ఎంటైర్ టైనర్ అయితే ఆమ్రపాలి అద్భుతం. రాహుల్ సాం కృత్యాయన్ గారి రచన కూడా చదివాను. అవునూ… ఆ సినిమా గురించి ఎందుకడుగుతున్నావు? ” నడుస్తున్నవాడల్లా ఆగి అన్నాడు ఆనందరావు.
” ఆ సినిమాలన్నీ మెహబూబ్ స్టూడియోలో. రేపు మనం ఆ స్టూడియో చూడబోతున్నాము. ” నవ్వింది వందన.
“రియల్లీ ” రోడ్డు మీద వున్నామన్న విషయం మరిచిపోయి రెండు చేతుల్తో ఆమెను పైకెత్తేశాడు ఆనందరావు. పకపకా నవ్వుతూ చిలిపి చూపులు చూసింది వందన.
“లవ్లీ పెయిర్ ” బయటకే అన్నాడు ఓ పెద్దాయన.
ఠక్కున ఆమెను కిందకు దించి “సారీ… ఎక్సైట్ మెంట్ ఆపుకోలేక… ” సిగ్గుతో కళ్ళు దించుకున్నాడు ఆనందరావు.
“హా.. ఇలా ఎత్తుకుంటారని తెలిస్తే రోజుకో సర్ప్రైజ్ ఇద్దును కదా… ప్చ్… ఇప్పటి దాకా ఎంత మిస్ అయ్యానో ” విచారంగా మొహం పెట్టి అంది వందన.
తటాల్న కళ్ళెత్తి ఆమె వంక చూశాడు ఆనందరావు. అల్లరి చూపులు నవ్వుతున్నాయి పువ్వుల్లా.
తనూ నవ్వాడు ఆనందరావు.
“కూల్ బాబా కూల్ ” అతని చెయ్యి నొక్కింది వందన.
“ఇక నుంచి మా చుట్టం ఎక్కడ ఏ స్టుడియోలో రికార్డింగ్ కి వెళ్ళినా నిన్ను తీసుకెళ్ళమని చెప్తాలే! అయినా, సినిమాలంటే అంత ఇష్టమా? ”
“ఊహూ… అన్ని సినిమాలూ కాదు. మంచి సినిమాలంటే ఇష్టము. మంచి పాటలంటే ఇష్టము. మంచి మనుషులంటే ఇష్టము ” మెల్లగా నడుస్తూ అన్నాడు ఆనందరావు.
“మరి నేనూ? “చిలిపిగా అన్నది వందన. ఆమె వంక చూసి ” నువ్వంటే చెప్పలేనంత ఇష్టము ” అప్రయత్నంగా అన్నాడు ఆనందరావు.
వందన బుగ్గలో సిగ్గులు మందారాల్లా మొగ్గతొడిగాయి.
యవ్వనం…. ఒక అద్భుతం
యవ్వనం… ఓ ప్రవాహం
యవ్వనం…. ఓ మధురమైన గీతం
ఆ గీతానికి పరవశించని వారెవ్వరూ?

**********

“నువ్వు చస్తే దాన్ని వదిలిపెడతానేమో అని, తాగి బండి మీద నుంచి కింద పడ్డావా? కిషన్.. నువ్వు చచ్చినా దాన్ని మాత్రం వదల్ను. ఆఫ్ట్రాల్… దాని బ్రతుకు నా చెప్పంత విలువ చెయ్యదు అది నన్ను హేళన చేస్తూ బయటకి పోవడమా? అయినా, కాలో చెయ్యి విరిగేపోయేట్టు యాక్సిడెంటు చేసుకోవాలి గానీ ఇదేంటీ? ” కసిగా చూస్తూ బెడ్ మీదున్న జరీవాలాతో అన్నది సుందరీబాయ్. కిషన్ చంద్ మాట్లాడలేదు. అసలామె వంక చూడలేదు.
” ఏం మాట్లాడవేం? ఆ పనిముండ తప్ప నేను ఆడదానిగా కనిపించడం లేదా? అంతేలే… కుక్క కుక్క దగ్గరకే పోతుంది. అసలు బుద్ధి లేనిది మా నాన్నకి. ” చేతిలో వున్న గ్లాసుని విసిరి గోడకేసి కొట్టింది. మరుక్షణమే ఆమె చెంప ఛెళ్లుమంది. కళ్ళల్లో నిప్పులు కురిపిస్తూ చూశాడు సేఠ్ చమన్ లాల్.
“ఏమనుకుంటున్నావు నువ్వు? ఇప్పటికిప్పుడు నిన్ను ఇంట్లోంచి బయటకి గెంటితే అడుక్కోవడం కూడా రాదు నీకు. రాస్కేల్. ఒక్కతే కూతురు గదా అని గారాబం చేశాను. ఏం చేశాడతను? ఎందుకు సాధిస్తున్నావు? ఫో… నా కళ్ళముందు నుంచి అవతలకి ఫో… లేకపోతే ఇవ్వాళ నేను ఏం చేస్తానో నాకే తెలీదు ” భీకరంగా అరిచాడు చమన్ లాల్. వొణికిపోయింది సుందరీ బాయ్. తండ్రి అంత గట్టిగా అరవడం ఏనాడూ వినలేదు సరి కదా వూహించను కూడా లేదు. మాట్లాడకుండా బయటకు నడిచింది.
“సారీ కిషన్.. దాన్ని క్షమించమని నిన్ను నేను అడగను. అసలు తప్పు నాది. అడ్డు అదుపు లేకుండా పెంచాను. అనుభవిస్తున్నాను. సారీ…” కిషన్ చంద్ భుజం తట్టి తలొంచుకొని బయటకు నడిచాడు చమన్ లాల్. ఏనాడు ఎరుగని అనంతమైన అశాంతిలో అతని హృదయం మునిగిపోయింది.
ఎందుకీ మనుషులకి అహంభావం? ఎందుకు ప్రతి మనిషి ఎదుటి వారు తమ మాటే వినాలనీ, తమ పంతమే నెగ్గాలని ఎందుకు పట్టుదలకి పోతారూ? సడన్ గా అతనికి భార్య గుర్తొచ్చింది. ఆవిడ పేరు రామ్ లత. అత్యంత మృదుభాషి, అత్యంత సౌమ్యురాలు. అటువంటి తల్లికి ఇటువంటి కూతురా? తోటలోకి వెళ్ళాడు చమన్ లాల్. ఆ తోటని వేసింది రామ్ లతా. ప్రతి మొక్క స్వయంగా నాటింది. మామిడి, సపోట, కొబ్బరి, పనస, పంపర పనస, నిమ్మ, గజనిమ్మ, సీతా ఫలం, రామా ఫలం, మారేడు, ఉసిరి, రాచ ఉసిరి, ఇలా ఎన్నో వృక్షాలు! పూలమొక్కలైతే లెక్కలేదు. ఊయలూగడం అంటే రామ లతకు ప్రాణం. మామిడి చెట్టుకి చక్కటి ఉయ్యాలబల్ల వేసింది. ఉయ్యాల బల్ల కట్టిన కొమ్మ చాలా పెద్దది, బలీష్టమైనది. మధ్యాహ్నం వేళ ఆ ఉయ్యాలబల్ల మీద కూర్చొని, తనని కూర్చోబెట్టి తాంబూలం ఇచ్చేది. వెళ్ళి ఆ బల్ల మీద కూర్చున్నాడు చమన్ లాల్.
“ఏంటి తాతయ్య! ఇక్కడ కూర్చున్నావు? ” అని స్కూల్ నుంచి వచ్చిన పిల్లలు అడిగారు.
“ఏమీ లేదు బేటా. మీరు నాకో మాటివ్వాలి. మీ అమ్మకు కోపం చిరాకు ఎక్కువ. అయినా పెద్దయ్యాక మీరు ఆమెను వదలకూడదు. జాగ్రత్తగా చూసుకోవాలి. ఇక మీ నాన్న చాలా మంచోడు. నోరు విప్పో, మనసు విప్పో తనకేది కావాలో ఏనాటికీ చెప్పలేడు. బిడ్డలారా… మీ నాన్న అచ్చు మీలాంటి వాడే. ఎప్పుడూ ఆయన్ను కష్టపెట్టకండి. “గద్గద స్వరంతో అన్నాడు చమన్ లాల్.
“అదేంటి తాతయ్య… అవన్నీ ఎందుకు చెబుతున్నావు? ” అయోమయంగా అడిగింది మనవరాలు మున్ని.
“ఎందుకో చెప్పాలనిపించింది బేటా! నా మాట మరచిపోవు కదూ! ” మనవరాలూ, మనవడి బుగ్గలు నిమిరి అన్నాడు చమన్ లాల్.
“అలాగే తాతయ్య ” తాతయ్యని కౌగిలించుకొని అన్నారు పిల్లలు.
వాళ్ళని కూడా ఆ ఉయ్యాల బల్ల మీదే పక్కనే కూర్చోబెట్టుకున్నాడు చమన్ లాల్.
గుజరాత్ లో తన కుగ్రామం. చిన్న కిరాణా దుకాణం నడిపిన తండ్రి, పెళ్ళిళ్లలోనూ మిగతా సమయాలల్లోనూ స్వీట్లూ, నమ్‌కీన్, మసాలా పిండివంటలు తండ్రికి చేదోడు వాదోడుగా ఉన్న తల్లి గుర్తొచ్చారు. అతని కళ్ళంపట ధారగా నీరు కారసాగింది.
“ఎందుకు తాతయ్య ఏడుస్తున్నావ్? ” అని మనవడు అడిగాడు.
“ఏమీ… లేదు… బేటా… వెళ్ళండి. నాన్నని పలకరించండి! ” అనూనయంగా వాళ్ళని పంపాడు చమన్ లాల్.
“చాదర్ లాగే… సోజారే సోజా..మైనా అయాహీ సారీరాత్ … జా… ఆ.. ఆ.. గీ.. ” తనని ఎత్తుకొని ఆలపించిన పనిమనిమనిషి కాంతా బాయ్ గుర్తొచ్చింది. ఆమే ఇంట్లోనే వుండేది. పదిహేనేళ్ళు వచ్చినా ఆమె రొమ్ముల మధ్యే తల దూర్చి పడుకునేవాడు. ఎంత ప్రేమించింది. పదేళ్ళ వయసులొనే తల్లిపోయిన తనని ఎంత ప్రేమగా పెంచింది?
సడన్ గా కూతురన్న మాట జ్ఞాపకం వచ్చింది. “ఆఫ్ట్రాల్ పనిమనిషి! ” ఆ మాట గుర్తుకి రాగానే గుండె మండింది చమన్ లాల్ కి. ఊహూ.. ఏదో ఒకటి చెయ్యాలి. చెయ్యకపోతే సుందరి బాగుపడదు. ఆమె బాగుపడకపొతే పిల్లల భవిష్యత్తు అంధకారమే.
ఠక్కున లేచాడు చమన్ లాల్. గబగబా బయటకొచ్చాడు. గూర్ఖా ఆశ్చర్యపొయాడు. కారు లేకుండా నడచి వచ్చే యజమానిని చూసి. ” దౌలత్ సింఘ్ రిక్షాని పిలు ” గేటు బయటకొచ్చి గూర్ఖాతో అన్నాడు చమన్ లాల్.
రోడ్డున పోయే ఓ ఖాళీ రిక్షాను ఆపాడు దౌలత్. ఆ రిక్షా కూడా చమన్ లాల్ దే. ఆయన మెనేజర్ నుండి రిక్షాని అద్దెకు తీసుకున్నవాడి పేరు మొహమూద్. స్టిఫ్ గా సెల్యూట్ కొట్టాడు . అదేవీ పట్టించుకోకుండానే ఎక్కి కూర్చున్నాడు చమన్ లాల్. “పద… మెయిన్ రోడ్డులో లాయర్ సింఘాల్ దగ్గరకు పోనీ ” రిక్షావాడికి చెప్పి కళ్ళు మూసుకున్నాడు చమన్ లాల్. అతని కళ్ళలోనుంచి కన్నీరు ధారగా కారుతూ వుండగా, ఒక్కసారి వాంతయ్యింది… రిక్షా ఆగింది.

మనుగడ కోసం.

రచన: ఓలేటి శశికళ

శ్రావణ శుక్రవారం. వరలక్ష్మీ వ్రతం రోజు. సాయంత్రం పేరంటంపెట్టుకుని, అరవైమందిని పిలుచుకున్నాను. చాలా సందడిగా జరిగింది పేరంటం. పిలిచినవారంతా చక్కటి ముస్తాబుతో, అందమయిన పట్టుచీరలు కట్టుకుని, కొత్త, పాత నగలు అలంకరించుకుని, అపర లక్ష్మీదేవుల్లా ఒచ్చి పసుపు, కుంకుమ, తాంబూలాదులు తీసుకుని వెళ్ళి పోయారు. ”అమ్మయ్యా! ఒకరిద్దరు తప్ప అందరూ ఒచ్చేసినట్టే”.
ఇంక వీధి తలుపు వేద్దామని వెళ్తూ, నా అమ్మవారిని ఒకసారి తేరిపార చూసుకున్నా. పాలరాతి మందిరంలో, స్థాపించిన అష్టలక్ష్మీ కలశంలో, వెండి కళ్ళు, ముక్కు, చెవులు అమర్చి, చతుర్భుజాలు పెట్టి, అభయ ముద్ర, కర కమలాలు అమర్చి, అమ్మవారికి ఎర్రటి కంచిపట్టు చీర నలంకరించి, మంగళ సూత్రాలు, నల్లపూసలతోపాటు, నాకున్న భారీ నగలన్నీ వేసి, తృప్తిగా అలంకరించుకున్నా. మండపం పక్క చిన్న అరటి చెట్లు పెట్టి, సహజమయిన బంతి, చేమంతి, రోజాలతో సింగారించాను. రంగురంగుల విద్యుద్దీపాలు, పెద్ద పెద్ద వెండి, ఇత్తడి కుందుల్లో దీపాలు దగద్దగాయమానంగా వెలుగుతూ, సుగంధ ద్రవ్యాలు పరిమళాలు వెదజల్లుతుంటే, ఒకలాంటి దివ్యానుభూతి కలిగి, కొన్ని క్షణాలు, ఆ దివ్య సుందరమూర్తిలో మమేకమై చూస్తూ ఉండిపోయా.
“శాంతమ్మా”! అన్న పిలుపుకు ఒక్కసారి ఉలిక్కిపడి గుమ్మం కేసి చూసా. అమ్మాజీ. ”ఓ! రా అమ్మాజీ లోపలికి” ఆహ్వానించా. పెద్ద స్టీలు పళ్ళెంలో పళ్ళు, పూలు, చీర పట్టుకుని ఒచ్చింది. అమ్మవారికి దణ్ణం పెట్టుకుని, తను తెచ్చినవన్నీ, నాకు బొట్టు పెట్టి ఇచ్చింది.
“అయ్యో! ఇవన్నీ ఎందుకు?. ఇది పేరంటం. ఇవన్నీ తేవక్కర్లేదు”, అని నవ్వుతూ అన్నా.
“శాంతిగారూ! ఇన్నేళ్ళలో ఎవరైనా నన్ను ఇలా శుభకార్యానికి కానీ, పేరంటానికి కానీ పిలవడం ఇదే మెదటిసారమ్మ. నేనెప్పుడూ మీలాంటి పెద్దవారిళ్ళకి ఒచ్చింది లేదు” స్వల్పంగా ఎర్రబడ్డ మొహంతో అంది.
నేను వెంటనే మాట మార్చి ”ఇంకేంటి విశేషాలు?. ఈ రోజు హాస్పిటల్ డ్యూటీ అయిపోయిందా? మీ చెల్లెళ్ళను కూడా తేవలిసింది” అంటూ ప్రశ్నలువేస్తూనే, గబగబా ఒక ప్లేట్ లో పులిహార, బొబ్బట్టు, పాయసం, పెరుగు వడ అమర్చి తెచ్చి తన చేతికిచ్చా. తీసుకోడానికి చాలా మొహమాటపడి పోయింది. ప్రసాదం అని చెప్పాక తీసుకుని, చాలా అపురూపంగా తినింది.
“చాలా థేంక్సమ్మా. నాకెంత సరదానో ఇలాంటివి చూడడం. మమ్మల్ని మనుషుల్లాగే చూడరు ఈ వీధిలో వాళ్ళు. రోజూ అందరి ఈటెల్లాంటి మాటలు వింటూ, చురకల్లాంటి చూపులు తప్పించుకుంటూ, దినదిన గండంగా బతుకుతున్నాం. మీరు చూస్తూనే ఉంటారుగా, మా పక్కింటి చైనులుగారు పెట్టే పుర్రాకులు. ఏదో అలా నోరు పెట్టుకుని బతుకుతున్నా. నాకు తెలుసు నేనంటే మన వీధిలో అందరికీ అసహ్యం, నాతో మాట్లాడాలంటే జంకు అని. ఏంచెయ్యనమ్మా? మా నాన్నగారు నా మీద నలుగురు చెల్లెళ్ళు, తమ్ముడు బాధ్యత పెట్టి పోయారు. మాకు ఇల్లు తప్ప ఇంకో ఆస్థిలేదు. కష్టపడి నా తరవాత చెల్లి రాజీకి పెళ్ళి చేస్తే, రెండేళ్ళు కాపురంచేసి, వాడు చెన్నై పారిపోయాడు. తనని బట్టల కొట్లో పనికి పెట్టా. సునీత, మాలతి, సతీష్ చదువుకుంటున్నారు.
వాణికి ఈ పదకొండో నెల పెళ్ళి మా మేనత్త కొడుకుతో. సొంతమన్న మాటే కానీ, . కొండంత ఆశ. ఎక్కడనుండి తెస్తానని కూడా లేదు. బండి, బంగారం అని పేచీ. ఏమోనమ్మా. ఎలా ఈదాలో తెలీట్లేదు ”. కళ్ళలో సన్న నీటి తెర. కడుపు తరుక్కుపోయింది. ముఫ్పై ఏళ్ళుంటాయేమో తనకు. పాపం ఎన్ని సమస్యలో. నాకు తెలిసిన అమ్మాజీ వేరు, నేను చూస్తున్న అమ్మాజీ వేరు. చాలా సేపు తన జీవితం గురించి చెప్పకొచ్చింది. నేను కూడా ఇరుగు పొరుగుతో గొడవలొద్దని, సామరస్యంగా అందరినీ కలుపుకుని వెళ్ళమని సలహా ఇచ్చి, ఇంకొంత ప్రసాదం జిప్ లాక్ కవర్లలో పెట్టి, తాంబూలంలో మంచిచీర పెట్టి ఇచ్చా. అందమయిన ఆమె కళ్ళల్లో మెరుపు.
మెట్లదాకా వెళ్ళా దింపడానికి. అప్పృడే మెట్లెక్కుతున్న మా బావగారు అమ్మాజీని చూడగానే కళ్ళల్లో కోపం, అసహనం ఛాయలు. వెళ్ళిపోయింది అమ్మాజీ.
అప్పుడే వార్త వెళ్ళిపోయినట్టుంది. ఇంటికి ఒస్తూనే శ్రీవారి మొదటి ప్రశ్న, “అమ్మాజీ ఎందుకొచ్చింది?. నీకు ముందే చెప్పా. మనం ఉమ్మడికుటుంబంలో ఉన్నప్పుడు, అందరికీ ఆమోదయోగ్యంగా బ్రతకాలని. అమ్మాజీ లాంటి బజారు మనిషి మనింటి గడప
ఎక్కిందంటే, ఎంత గొడవౌతుందో తెలీదా? కావాలనే చేస్తున్నావా?. ఈ ఇంటికి కొన్ని కట్టుబాట్లున్నాయి. నీ చదువులు, సంస్కరణలు పక్కన పెట్టి, ఒక పెద్దింటి ఆడదానిగా నడుచుకో” సాగి పోతోంది ఆయన వాక్ప్రవాహం. బాగా ఎక్కించినట్లున్నారు విషం అనుకున్నా మనసులో.
“మనం ఉమ్మడిలో ఉన్నా ఎవరిళ్ళలో వాళ్ళున్నాం. నా పూజకి నేనెవర్ని పిలుచుకుంటే ఏమిటి సమస్య? దైవం ముందు అందరూ సమానులే. ఇంకొకరి శీలాలు ఎంచడానికి ఎవ్వరికీ హక్కు లేదు. ఇంకోసారి దయచేసి నాకు శీలపాఠాలు చెప్పొద్దు. నేను మీ కుటుంబ కట్టుబాట్లేమీ దాటి ప్రవర్తించడం లేదు” అని కాస్త తీక్షణంగానే జవాబిచ్చి, ఇంకా విషయం ముగించా. మనసంతా చేదయిపోయింది.
ఆరునెలలే అయ్యింది మేము వైజాగ్ ఒచ్చి. ఏడేళ్ళు ఢిల్లీలోఉన్నాకా, రమణ తల్లితండ్రులకు దగ్గరలో ఉండాలని, . స్టీల్ ప్లాంట్ లో ఉద్యోగం సంపాదించి విశాఖపట్టణం మకాం మార్చాడు. మంచి కంపెనీ వసతి ఉన్నా తీసుకోకుండా ఆరుగురు అన్నదమ్ములు, మా అత్తమామలు ఉండే పెద్ద ఉమ్మడింటి కాపురం పెట్టాము. చాలా కట్టుబాట్లు, ఆంక్షలున్న, సాంప్రదాయక కుటుంబం. అయితే ప్రేమాభిమానాలు, సఖ్యతున్న తోటి కోడళ్ళ మధ్య జీవితం సజావుగానే సాగిపోతోంది. కానీ ఇదిగో ఈ అమ్మాజీ లాంటివాళ్ళ పొడ కూడా కిట్టదు వీళ్ళకి.
నాకింకా అమ్మాజీని చూసిన మొదటిరోజు బుర్రలో తాజాగా ఉంది. ఆ రోజు పొద్దున్నే ఇంకా నిద్రమంచం మీదే ఉండగా, పెద్ద పెద్ద అరుపులు వినిపించాయి. ఒక్కసారి హడిలిపోయి లేచా. మా పడక గది వీధి వైపు ఉండడంతో, కొంచెం కిటికీ తెర పక్కకి జరిపి బయటకు చూసా. ఈయన ”వెధవ గోల. మళ్ళీ మొదలయ్యింది” అనుకుంటూ మా పాపబెడ్రూంలోకి వెళ్ళిపోయారు. చూద్దును కదా. మా ఎదురింటి అమ్మాజీ, వాళ్ళ పక్కింటి చైనులుగారు హోరాహోరీ పొట్లాడేసుకుంటున్నారు. అమ్మాజీ పెంచుతున్న కోళ్ళు గోడ దూకి చైనులుగారింట్లో దూరి, పెరడు పాడు చేస్తున్నాయిట.
“నీకు లక్షసార్లు చెప్పా! కోళ్ళుపెంచడం, చంపడం ఇక్కడ చెయ్యడానికి వీల్లేదని. తల పొగరెక్కి వీగిపోతున్నావు. ఆడముండవని ఆలోచిస్తున్నా. నిన్నూ, నీ కుటుంబాన్నీ రోడ్డు మీదకి క్షణాల్లో లాగగలను”.
అంతే కాళికలా ఆయన మీదకి దూసుకొచ్చేసింది “పంతులూ! ముండ రండ అన్నావంటే మర్యాద దక్కదు. నేనూ అన్నానంటే నీ నోరు పడిపోద్ది. నన్ను కోళ్ళు పెంచద్దని చెప్పడానికి నువ్వెవడివి?. ఈ సారి సాయిబుతో చెప్పి, . మేక కూడా కోయిస్తా. నీ దిక్కున్న చోటు చెప్పుకో” ఇద్దరూ ఒకరికి మించి ఒకరు వాగ్బాణాలు విసురుకుంటున్నారు.
ఆయన కొడుకనుకుంటా పచ్చగా దబ్బపండులా ఉన్నాడు. ముప్ఫై పైనే వయసుండచ్చు. మధ్యలో కొచ్చి దణ్ణాలు పెడుతూ స్పర్ధ ఆపబోయాడు. కానీ లాభం లేకపోయింది. పెద్దాయన స్వేచ్ఛగా దుర్భాషలాడుతున్నారు. ఆ అమ్మాయి రెచ్చి పోతోంది.
అంతలో ఒక విచిత్రం జరిగింది. ఒక గులాబీబాలలాంటి సౌకుమారి, పట్టుచీర గోచీ వేసి కట్టుకుని, నల్లటి తడి జుట్టు ముడివేసుకుని, పెద్ద కుంకుమ బొట్టుతో, అపర పార్వతిలా బయటకి ఒచ్చి, గోడ పక్కన నిలబడి, అమ్మాజీకి మాత్రం కనబడేట్టు రెండు చేతులు జోడించి, బ్రతిమాలే థోరణిలో చూసింది. అంతే నాగస్వరం విన్న పాములా, మారు మాట్లాడకుండా లోపలికి వెళ్ళిపోయింది అమ్మాజీ. ఆ రోజు సాయంత్రమే కోళ్ళు అమ్మేయడం చూసా నేను.
ఇంక అక్కడి నుండి ఈ ఎదురింటి వాళ్ళిద్దరూ నా దినచర్యలో భాగం అయిపోయారు. డెలివరీకి ఒచ్చిన మా పెద్దబావగారి అమ్మాయి అమ్మాజీ కధ చెప్పుకొచ్చింది.
తనతో పాటే చదివిందట అమ్మాజీ. విమెన్స్ కాలేజీలో ఇంటర్ చదువుతుంటే వున్న ఒక్కదిక్కు, తండ్రి, ఆర్. టీ. సీ బస్సు గుద్ది, ఆరు నెలలు ఆసుపత్రిలో కోమాలో ఉండి చనిపోయారుట. శవాన్ని తీసుకెళ్ళలేని పరిస్థితిలో, ఆ నర్సింగ్ హోమ్ డాక్టర్ చెయ్యి పట్టుకుంటే, జీవితాంతం పట్టుకోనిస్తా. ముందు నాకు సాయం చెయ్యమని చెప్పి, అన్ని కార్యక్రమాలయ్యాక, అక్కడే నర్సుగా చేరిందట.
అప్పటి నుంచే మితిమీరిన ఆత్మ విశ్వాసంతో, ఆడింది ఆటగా పాడింది పాటగా, అందరినీ దబాయించి బతికేస్తోందిట. పెద్ద పెద్ద వాళ్ళ పరిచయాలతో అనుకున్నది సాధించుకుంటుందిట.
ఇక చైనులుగారూ తక్కువవారు కాదు. కోనసీమలో కోట్లు విలువ చేసే భూములున్నాయిట. నగర ప్రముఖులకెందరికో ఆయనే పౌరహిత్యం నెరపుతారు. యజ్ఞాలు, యాగాలకు ఈయన్ని సంప్రదిస్తారు. శిష్యులను ఇంట్లోపెట్టుకుని స్మార్తం, వేదం నేర్పించి, మెరికల్లా చేసి, వివిధ కార్యక్రమాలకు పంపుతారు. మంచి వ్యవహారకర్త. వేదవేదాంగాల్లోశాసించగల మేధావి, పండితుడు. ఆగమ శాస్త్రవేత్త. ఆయనిల్లు నిరంతరం పూజా పాఠాదులతో, వచ్చే పోయేవారితో, ఒక దేవాలయాన్ని తలపిస్తూ ఉంటుంది.
ఆయన ఒక్కగానొక్క కొడుకు శంకరం. అతని భార్య రాధ. చైనులుగారి భార్య జబ్బుమనిషి. నల్లమందు వేసుకుని ఎప్పుడూ పడుకునే ఉంటుంది. ఇంటి పనిభారం అంతా చిగురుటాకులాంటి రాధ మీదే. మా మావగారన్నట్టు చైనులుగారు గొప్ప జ్ఞానే కాని కోపాన్ని, అహంకారాన్ని జయించలేకపోయారు. కొడుకు, కోడలు, శిష్యులు, అమ్మాజీ కుటుంబం ఆయన కోపాగ్నికి సమిధలు.
ఏ తెల్లవారో, రాత్రి డ్యూటీ దిగి ఒచ్చే అమ్మాజీ, తెల్లవారుఝామునే చక్కగా వాకిలి తుడిచి, కల్లాపు జల్లి పెద్ద ముగ్గు పెడుతుంది. ఈ లోపున రాధ ఒస్తుంది. ఆమె చేతిలోంచి చీపురు లాక్కుని వాళ్ళ వాకిలి కూడా చిమ్మి ముగ్గేస్తుంది అమ్మాజీ, వాళ్ళ ఇంట్లోవాళ్ళకి తెలియకుండా. ఈ లోపల ఇద్దరు గుసగుసగా కబుర్లు చెప్పుకుంటారు.
పాపం రాధ ఆస్తమా పేషంటు. కానీ చైనులు గారు ఆయుర్వేదం తప్ప వాడనివ్వరు. ఒక రోజు అమ్మాజీ రాధకు ఇన్ హేలర్ ఇస్తుండగా చూసా. అంతే కాదు, పండగలు, పబ్బాలకి, నవరాత్రులకీ, చాతుర్మాస వ్రతాలకీ, పోటెత్తే అతిధులకు రాధ ఒక్కతే ఒండివార్చాలి. గోడ మీంచి అమ్మాజీ, చెల్లెళ్ళు అందుకుని, కూరలు తరిగిచ్చేసి, పప్పులు రుబ్బేసి, రహస్యంగా గోడ మీంచి ఇచ్చేసేవారు. ఈ అమ్మాయి స్వయంపాకాలకొచ్చిన పప్పూ, బియ్యం, చీరలు అటు పడేసేది. ఎవ్వరికీ తెలీని ఒక పరస్పర స్నేహస్రవంతి, అంతర్లీనంగా సాగి పోతుండేది. మేముండే ప్రాంతం విపరీతమయిన నీటిఎద్దడి.
నీళ్ళ టాంకర్లు ఒస్తే అమ్మాజీ నీళ్ళు పట్టి, తలుపు చాటు నిలబడే రాధకి అందించేది. తరవాత చైనులుగారు లక్షలు ఖర్చుపెట్టి పెద్ద లైను వేయించుకుంటే, రాధ రాత్రిపూట నీళ్ళ పైపు వీళ్ళవైపు పడేసేది. వీళ్ళిద్దరి స్నేహానికీ అసలు వారధి ”కిట్టూ” అనబడే కృష్ణశాస్త్రి. అమ్మాజీ అందగత్తె అనే చెప్పాలి. మంచి రంగు. ఎత్తుగా ఆరోగ్యంగా ఉంటుంది. ఎప్పడూ నవ్వతున్నట్టుండే నల్లకళ్ళు, ఒత్తయిన పెద్ద జడ, చీరకట్టులో, ఎవరయినా తలతిప్పి చూసే అందమే. ఆమె అందం ఆమెకు చాలా పలుకుబడి తెచ్చిందంటారు. నాకయితే, తెల్లారుఝామున కలకలలాడుతూ, పువ్వులు, దీపం, ముగ్గుతో కనిపించే ఆమె తులసి కోట, తన గురించి వేరుగా అనుకోనివ్వదు. ఆ మాత్రం బలం లేకపోతే, వాళ్ళమూడొందల గజాల స్థలం చైనులుగారెప్పుడో లాగేసేవారు.
ఇంతకీ కృష్ణ శాస్త్రి అలియాస్ ”కిట్టప్ప” శంకరం, రాధల ముద్దుబిడ్డ. నిరంతరం పనులతో సతమతమయ్యే రాధకి పిల్లాడిని చూసుకోడానికి సమయం ఉండేది కాదు. పనిపిల్లను పెడితే, . ఆ అమ్మాయి అమ్మాజీ ఇంటికి తీసుకుపోతే, వీళ్ళంతా వాడిని ఆడించి, . ముద్దు చేసి, కొండొకచో, ముద్దలు కూడా పెట్టేసేవారు. విషయం తెలిసి ఆగ్రహహోదగ్రులైన చైనులుగారు, పనిపిల్లను మానిపించేసారు. తాతగారు కారు బయటకెళ్ళగానే వీడు గోడమీంచి పార్సిలయ్యేవాడు.
అయినా అమ్మాజీ, చైనులుగారు ప్రతీవారం రోడ్డెక్కి కొట్టుకుంటూనే ఉండేవారు. కారు గుమ్మం దగ్గరపెట్టేరనో, కాకి ఎముకలు తెచ్చి దర్భల్లో వేసిందనో, పిల్లి మీద ఎలకమీదా పెట్టుకుని. కాలం ఎప్పటికీ అలాగే ఉంటే జీవిత చక్రం ఆగిపోతుందేమో!! ఎప్పుడో ఒక కుదిపేసే మార్పు ఒస్తూ ఉంటుంది. జీవన సమీకరణాలు మారుస్తూ ఉంటుంది.
నల్లమందు మోతాదెక్కువయ్యి చైనులుగారి భార్య మరణించింది. జీవిత సహచరి వియోగం ఆయన ఆరోగ్యాన్ని దెబ్బకొట్టింది. బీపీ, షుగరు ఎక్కువయ్యాయి, . ఒకరోజు శంకరం పెళ్ళిచేయించడానికి హైదరాబాదు వెళ్ళాడు. ఆ సమయంలో చైనులుగారు హార్టు అటాక్ ఒచ్చి పడిపోయారు. కాళ్ళూ చేతులు ఆడని రాధ అమ్మాజీని పిలిచింది.
అమ్మాజీ ప్రధమ చికిత్స చేసి, వెంటనే అంబులెన్సు పిలిపించి, వాళ్ళ డాక్టరుగారి సాయంతో అపోలోలో చేర్పించింది. వెంటనే వైద్యసాయం అందడంతో ఆయన బ్రతికి బయటపడ్డారు. తరువాత బైపాస్ అయ్యి ఇంటి కొచ్చారు. చెప్పాలంటే చాలా మార్పు వచ్చింది. ఎక్కువ మౌనంగా ఉంటున్నారు.
అమ్మాజీ మాత్రం అదో పెద్ద సాయం కాదనుకుంది. నిజమే మా వీధిలో మూర్ఛ రోగి పడిపోతే నీళ్ళు పోసేది వాళ్ళొక్కరే. తారు రోడ్డు వేస్తుంటే, కూలీలకి, నీళ్ళు, టీలు వీళ్ళే ఇస్తారు. ఇంటిముందు పెద్ద టబ్బులో నీళ్ళు పెడుతుంది. దారిని పోయే మూగజీవాల కోసం. పెద్ద మట్టి దాకలో అన్నం కలిపి పెడుతుంది, ఏ వీధి కుక్కలేనా తింటాయని. కూరల గంపలెత్తుకొచ్చే వాళ్ళు, వీళ్ళఅరుగు మీదే కూర్చుని, ఏదేనా పెడితే, తిని పోతారు. పనివాళ్ళకి వైద్యసహాయం కావాలంటే అమ్మాజీ. మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ లో పనంటే అమ్మాజీ. అల్లుడు కూతుర్ని తరిమేస్తే పోలీస్ కంప్లయింట్ ఇవ్వాలంటే అమ్మాజీ. అయినా అమ్మాజీ తిరుగుబోతు, వెలయాలు, పతిత, గయ్యాళి. ఎన్నో విధాల అవమానించిన పొరిగింటి వారికి ఆమె ఇంకా పెద్ద ఉపకారం చేసింది.
బంగాళాఖాతంలో అల్పపీడనం వలన వారం రోజులనుండి ఎడ తెరిపి లేని వానలు. వీధుల్లో వాననీళ్ళు వాగుల్లా పారుతున్నాయి. మురికి కాలవలన్నీ పొంగి పొర్లిపోతున్నాయి. అక్కడక్కడ డ్రైనేజీ స్లాబులు తీసేసున్నాయి.
ఆ రోజు ప్లేస్కూలు కెళ్ళి ఒస్తూ, మూడేళ్ళ కిట్టూ ఇంటి దగ్గరలోనే పడవ వేద్దామని ఒంగి కాలవలో పడిపోయాడు. అందరూ చూస్తుండగా ప్రవాహంలో పడి కొట్టుకు పోతున్నాడు. అందరం నిశ్చేష్టులయిపోయాం.
అప్పుడే డ్యూటీ నుండి ఒచ్చింది అమ్మాజీ. ఒక్క నిమిషం వ్యర్ధం చెయ్యకుండా ముందుకు పరిగెట్టింది. పిచ్చిదానిలా పరిగెడుతూ, తన చీర లాగేసింది. డౌన్ లో కాలవ పెద్దదయ్యే చోట కరెంట్ స్థంభానికి చీర కట్టి, ఇంకో చివర తన నడుంకి కట్టుకుని, ఉధృతంగా ప్రవహిస్తున్న డ్రైన్ లోకి దూకేసింది.
సరిగ్గా అదే సమయానికి కిట్టూ కొట్టుకొచ్చాడు. వాడిని పట్టుకుని, బలంగా గట్టు మీదికి విసిరేసింది. వెంటనే అక్కడికి చేరిన జనాలు పిల్లాడిని పట్టుకుని నీళ్ళు కక్కించారు. ఈ లోపల ప్రవాహంలో మునిగి పోతున్న అమ్మాజీని చీర సాయంతో పైకి లాగేరు. ప్రమాదపరిస్థితిలో ఉన్న ఇద్దరినీ ఆసుపత్రికి తరలించి, నీళ్ళు కక్కించి, చికిత్స చేయించారు.
రాధ దుఃఖం వర్ణనాతీతం. ఏమిచ్చి ఈ మహోపకారి ఋణం తీర్చుకోగలనంటూ కొడుకుతో పాటు, ఆమెకి సపర్యలు చేసింది. దూకడంలో అమ్మాజీ కుడి కాలు ఫ్రాక్చరయ్యింది. మొట్ట మొదటిసారి చైనులుగారు చెయ్యెత్తి నమస్కారం పెట్టారు. అన్ని ఖర్చులు భరించి వైద్యం చేయించారు. ఒక విధంగా చెప్పాలంటే ఈ సంఘటన తరవాత ఇరు కుటుంబాల మధ్య తగాదాలు, అగాధాలు బాగా తగ్గిపోయినట్టే. ఈలోగా రమణకి సింగపూర్లో మంచి ఉద్యోగావకాశం రావడంతో మేము సింగపూరు వెళ్ళిపోయాము మెరుగయిన జీవితాన్ని వెతుక్కుంటూ.
ఆ తరవాత రెండు, మూడు సార్లు వచ్చాము కానీ, అది మా అత్తమామల అంత్య క్రియలకు మాత్రమే. అప్పుడే తెలిసింది అమ్మాజీ చైనులుగారి ఆశీస్సులతో కార్పొరేటరు అయ్యిందని. కానీ ఆమెను కలవలేకపోయాను. రాధ మాత్రం పరామర్శ కొచ్చింది. సున్నిత మయిన ఆమె శరీరం దుర్బలంగా ఉంది. ఎముకల గూడులా అయిపోయింది. ఏమయి పోయింది ఆ అపురూప సౌందర్యం?. ఆ ఛాందస గృహస్థానికి ఆహుతయి పోయిన సమిధలా ఉంది. మళ్ళీ నేను ఆఛాయలకు వెళ్ళడం తటస్థ పడలేదు. మా ఆంక్షలసంకెళ్ళ పెద్దింటికి చాలా దూరంగా వెళ్ళిపోయాము.
కాలగమనంలో పదేళ్ళు గడిచి పోయాయి. మంచిభవిత కోసం అనుకుంటూ రకరకాల ఉద్యోగాలు, అనేక దేశాల్లో చక్కబెట్టి, చివరకు మాతృదేశంలో కుదురుకుందామని తిరిగి విశాఖ చేరాము. రమణ స్టార్టప్ కంపెనీ ఏర్పాట్లలో తలమునకలుగా ఉన్నారు. బీచ్ దగ్గరలో ఫ్లాటు కొనుక్కుని, దానికి హంగులమర్చడంలో ఐదారు నెలల నుండి నేను బిజీ. ఆ రోజు సాయంత్రం యధా ప్రకారం బీచ్ రోడ్డులో నడక మొదలెట్టాను.
రోజంతా అవిశ్రాంతంగా లోకాలకు వెలుగు, వేడి నిచ్చిన అరుణుడు, పశ్చిమాన కుంగుతూ, తన వెలుగును రేరాజుపై ప్రసరించాడు. సూర్యుణ్ణి మింగిన సాయంత్రం అరువు కాంతుల శశి బింబాన్ని గగనతలం పైకి తెచ్చి లేత వెన్నెల సముద్రంమీద పరుస్తున్నాడు. అలలు మెల్లగా వెండితనం సంతరించుకుంటున్న వేళ, సముద్రంతో పోటీ పడుతున్న జనసంద్రం ఒడ్డున.
హఠాత్తుగా నా కళ్ళకి అతుక్కుంది ఓ జంట. పదమూడేళ్ళ పిల్లాడితో క్వాలిటీ ఐస్ క్రీం బండి దగ్గర. ఎవరు వాళ్ళు? అమ్మాజీ, శంకరంలా ఉన్నారే. వాళ్ళే గుర్తుపట్టి నన్ను పేరుతో పిలిచారు. అమ్మాజీ వడివడిగా నడుచుకుంటూ ఒచ్చి, సంభ్రమంగా నా చెయ్యి పట్టుకుంది.
“ఎన్నాళ్ళయ్యిందమ్మా మిమ్మల్ని చూసి? మీ గురించి చాలా ప్రయత్నించాను. మీ వివరాలు దొరకలేదు. మీ పెద్దింట్లో కూడా ఎవ్వరూ ఉండడంలేదు ఇప్పుడు. ”
“అవును అమ్మాజీ! ఆరు నెలలయ్యింది ఇండియా ఒచ్చేసి. మీరేంటి యిలా?” వాళ్ళ కేసి అయోమయంగా చూస్తూ.
శంకరం అందుకున్నాడు. ”శాంతి గారు! మేమిద్దరం దంపతులం ఇప్పుడు. రాధ కాలం చేసింది న్యుమోనియాతో. తన కోరిక మీదే నాన్నగారు మా ఇద్దరికీ వివాహం చేసారు. ఇదిగో వీణ్ణి గుర్తుపట్టారా? మా కృష్ణశాస్త్రి. నాన్న గారు తన పేరును అపర్ణగా మార్చేరు”.
“రాధ పోయిందా!” మ్రాన్పడిపోయాను
“సంతోషం అండి. మీరిద్దరు పెళ్ళి చేసుకున్నందుకు. బహుశా అమ్మాజీ కన్నా ఇంకెవరూ తల్లి స్థానం భర్తీ చెయ్య లేరని ఆమెకి తెలుసుంటుంది” అంటూ అమ్మాజీ చెయ్యి ఆప్యాయంగా నొక్కాను. ఈ లోపల కిట్టూ స్కూల్ ప్రోజెక్టు చెయ్యాలని, “ఇంటి కెళ్దామమ్మా” అని గునవడంతో, వెళ్ళడానికి సెలవు తీసుకున్నారు.
వెళ్తూ వెళ్తూ అమ్మాజీ వెనక్కొచ్చి,”శాంతమ్మా! రేపు మా ఇంటికి రాగలరా?శ్రావణ శుక్రవారం పూజ చేసుకుంటున్నా. నేనొచ్చి తీసికెళతా. మీ అడ్రస్ ఇస్తారా”?
మేమిప్పుడు డాబా గార్డెన్సులో ఉండట్లేదు. మా రెండిళ్ళు కలిపి ఫ్లాట్లు కట్టాము. మా అందరికీ ఇళ్ళొచ్చాయి. మామయ్యగారు ఎమ్. వీ. పి . కాలనీలో ఇల్లు కట్టించారు. అక్కడ ఉంటున్నామమ్మా!!. ” అంది. అదే వినయం. నా మీద అదే ఆత్మీయత. అదే అందం. ఇప్పుడు హుందాతనం కూడా తోడయ్యింది. నేను ఇంటి అడ్రస్ ఇచ్చి, పదకొండింటికి వస్తానని చెప్పా.
ఆ మరునాడు సరిగ్గా పదకొండు గంటలకు స్వయంగా కారు డ్రైవ్ చేసుకుంటూ ఒచ్చింది. మా ఇల్లు, అలంకరణ చూసి మురిసిపోయింది. మా అమ్మాయి స్నిగ్ద అమెరికా ఫోటోలు చూసి, ముచ్చటపడి పోయింది. తన జీవితంలో మార్పుల గురించి చెప్పుకొచ్చింది. తను రాజకీయాల్లో ఇమడలేకపోయానని, రాధ మరణం తనని క్రుంగదీసిందని, చెల్లెళ్ళు, తమ్ముడు బాధ్యతలు ఉక్కిరి బిక్కిరి చేస్తున్న తరుణంలో, చైనులుగారు పెళ్ళి ప్రస్థావన తెచ్చారని, రాధ ఆఖరికోరికని చెప్పారని చెప్పింది. రాధ స్థానం తను కాదంటే వేరెవరో ఆక్రమిస్తారు, కిట్టూ తనకి దూరం అవుతాడని భయపడింది. చైనుల్లాంటి ధనవంతుడి అండ తన కుటుంబానికి అవసరం అని గుర్తించి ఒప్పుకుందిట.
వాగ్దానం చేసినట్టే ఆయన తన కుటుంబాన్ని ఆదుకున్నారుట. ఆఖరి చెల్లి, తమ్ముడు అమెరికాలో ఉన్నారుట. రాజీ మొగుణ్ణి వెతికించి తెచ్చి, వారిద్దరి చేత పెద్ద పూజా సామాగ్రికొట్టు పెట్టించారుట. ఇదివరుకులా ఇంట్లో శిష్యులను చేర్చుకోకుండా, సింహాచలం దగ్గర వేద పాఠశాల పెట్టి, అక్కడే పాఠాలు చెప్తున్నారుట.
ఆయన పౌరోహిత్య బాధ్యతలు, శంకరానికీ, శిష్యులకూ అప్పచెప్పి పూర్తి విశ్రాంత జీవనం గడుపుతూ, తిరుపతి దేవస్థానానికి వేద విద్య, స్మార్తం గురించి పుస్తకాలు రాస్తున్నారుట. శంకరం తనను చాలా ప్రేమగా, గౌరవంగా చూస్తాడుట.
“పిల్లలా?” అడిగా.
“గత జీవితపు నీలి నీడలు గ్రహణంలా పట్టి పీడిస్తున్నాయి. కడుపు పండినా నిలబడడం లేదు. ”. తలొంచుకుంది.
“అయ్యో! బాధ పడకు. తప్పక పుడతారు. మరి రాధ రావాలి కదా తిరిగి ఈ లోకానికి. ”అన్నా.
కళ్ళు మెరుస్తుండగా, “అవునమ్మా!. మీ నోటి చలువ. మొదటిసారి నన్ను మనిషిగా చూసినవారు. నిందలు నమ్మకుండా ఆదరించారు నన్ను. మీ మాట జరిగి తీరుతుంది. నా రాధమ్మొస్తుంది. ” ఉద్వేగంగా పలికింది.
వారింటికెళ్ళాను. రెండంతస్థుల పెద్ద ఇల్లు, చుట్టూ పూల మొక్కలు. ఇంటి ముందు పెద్ద ముగ్గు, తూర్పు వాకిట అలంకరించిన తులసమ్మ. అమ్మాజీ మారలేదు. ఇంటిలో ఆధునికమయిన ఫర్నిచరు. పూర్వపు చాదస్తపు ఛాయలు లేవెక్కడా. అమ్మాజీ స్వప్నసౌధంలా చేసుకుంది ఇంటిని.
రాధది నూతన వధువుగా ఉన్న పెద్ద పటం. దానికి ఖరీదయిన ఫ్ర్రేము. గులాబీల మాల. ఆ అమాయకురాలు, అర్భకురాలు, దురదృష్టవంతురాలు ఫొటో నుండి నవ్వుతోంది. ”నేనిప్పుడే హాయిగా ఉన్నానని ”.
అమ్మాజీ, అదే అపర్ణ పెద్ద పట్టుచీర, పూలూ, పళ్ళతో నాకు పసుపు, కుంకుమలిచ్చింది. అచ్చం నాలాగే అమ్మవారిని అలంకరించింది. నా కన్నా ఎక్కువ నగలు పెట్టింది.
చైనులుగారు చాలాసంతోషించారు నన్ను చూసి. రాధను తలుచుకుని పాపం దౌర్భాగ్యురాలు. ఈ సిరంతా దానికి ప్రాప్తం లేదన్నారు. అపర్ణ సమర్ధవంతురాలన్నారు. నవకాయ పిండి వంటలతో తృప్తిగా భోజనం పెట్టింది.
నా మనసు మిశ్రమభావాల సంఘర్షణతో ముద్దయి పోయింది. సందర్భం కాకపోయినా డార్విన్ సిద్ధాంతం గుర్తుకొచ్చింది. వృక్ష, జంతుజాలాల్లాగే, మానవుడూ అడుగడుగున మనుగడ కోసం శ్రమిస్తూనే ఉండాలి. ఈ జీవనసంఘర్షణలో, బలవంతులు అన్ని ఆటంకాలనూ దాటి గెలుస్తారు. బలహీనులు తుడిచి పెట్టుకుపోతారు.
కొన్ని జీవ జాతులు, పరిణామక్రమంలో, అవసరమయిన, ఆమోదయోగ్యమయిన, ఉపయోగపడే పరివర్తనాలు చెంది, ప్రకృతి చేత ఆమోదించబడి, సృష్టిలో శక్తివంతమయిన స్థానం పొందుతాయి, అమ్మాజీ లాగ!!. రాధ లాంటి దుర్బలులు, ఎంత శ్రమించినా, అవకాశ లోపం, సరయిన వాతావరణం లేక కాలక్రమంలో కృశించి, మాయం అయిపోతారు. కొందరు మనుగడ కోసం, స్వప్రయోజనాల కోసం, ఎన్నో మార్పులను, చేర్పులను కూర్చుకుంటూ, సుఖ జీవనానికి బాటలు వేసుకుంటారు.
చైనులు గారు, శంకరం తమ వారసుడి భవిష్యత్ దృష్ట్యా, ఎన్నో మెట్లు దిగి, వారికెంతో ఉపకారం చేసిన అమ్మాజీని స్వీకరించారు. అమ్మాజీకి అందం, బలం, అవకాశం, అదృష్టం, సేవాభావం, తెలివితేటలు ఆమె మనుగడకు కలిసొచ్చాయి.
అన్ని విధాల విధి వంచితురాలు రాధ. ఆ సుకుమార గులాబీబాల ఆ ఇంటి ఛాందసంలో శలభంలా మాడి మసయ్యింది. ఆమె తనకు చేసుకున్న ఒకే ఒక ఉపకారం అమ్మాజీతో స్నేహం. నా నోరు తీపి తిన్నా, నా మనసంతా ఎందుకో చేదయిపోయింది.
అన్నట్టు, సరిగ్గా ఏడాదికి వరలక్ష్మీ వ్రతం రోజే చైనులుగారింట్లో రాధిక పుట్టింది.
-****–