ఐఐటి(లెక్కల) రామయ్యగారు

రచన: శారదాప్రసాద్

ఖద్దరు పంచె, చొక్కా, భుజాన ఒకఖద్దరు సంచి వేసుకొని అతి సాధారణంగా కనిపించే ఈయనను చూసిన వారెవరూ ఆయనను అఖండ మేధావిగా గుర్తించలేరు. చికాకు లేని చిరునవ్వు ఆయన సొంతం. ఈ అసమాన్య మేధావే లెక్కల(చుక్కా) రామయ్య గారు.
శ్రీ చుక్కా రామయ్య గారు 20 -11 -1928 న, వరంగల్ జిల్లాలోని గూడూరు గ్రామంలో ఒక బీద బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించారు. తల్లితండ్రులు-నరసమ్మ , అనంతరామయ్య గార్లు. వీరి ప్రధాన వృత్తి పౌరోహిత్యం. దానితో పాటుగా కొద్దిగా వ్యవసాయం కూడా చేసేవారు. వారిది ఉమ్మడికుటుంబం. రామయ్యగారికి ప్రాధమిక విద్య నేర్పించే ఆర్ధికస్తోమత లేని కుటుంబం అది. ఏమీ చేయలేక, తండ్రి శ్రీ అనంతరామయ్య గారు, వీరిని కులవృత్తి అయిన పౌరోహిత్యాన్ని చేపట్టామన్నారు. తల్లిగారికి అది సుతరామూ ఇష్టం లేదు. తన కొడుకును కష్టపడి పెద్ద చదువులు చదివించాలని ఆవిడ ఆశయం. అందుకోసం, ఆమె భర్త అభీష్టానికి విరుద్ధంగా ఆమె తన మెడలో ఉన్నకొద్ది బంగారు నగలనూ అమ్మివేసి, రామయ్యగారిని హనుమకొండలో మూడవ తరగతిలో చేర్పించింది. ఆవిడ అలా చెయ్యకుంటే, ఈ రోజు ఐఐటి రామయ్య ఒక పురోహితుడిగా మిగిలిపోయేవాడు!
రామయ్య గారు తన 14 వ ఏట తండ్రి శ్రీ అనంతరామయ్యగారిని కోల్పోయారు. ఆస్తిపాస్తులు లేని పెద్ద కుటుంబం కావటం వల్ల శ్రీ రామయ్యగారు చాలాకాలం అనేక కష్టాలను అనుభవించారు. ఆ రోజుల్లో తెలంగాణా ప్రాంతం దొరల ఏలుబడిలో, కనుసన్నలలో మెలిగేది. ప్రజలు చదువుకొని చైతన్యవంతులు కావటం దొరలకు రుచించేది కాదు. అందుకని రామయ్యగారు రాత్రిపూట పిల్లలకు చదువు నేర్పేవారు. అలా ఒక ‘రాత్రి బడిని’ ప్రారంభించారు. దొరలు, ఆ బడిని మూయించటానికి ఎన్నో ప్రయత్నాలు చేశారు. ఊరి జనం ఎదురు తిరిగారు. రాత్రిబడిలో రామయ్య గారు చదువుతో పాటు, ప్రజలకు ఉన్న దుర్వ్యసనాలైన మద్యపానం వంటివి మానిపించటానికి కూడా కృషి చేశారు. అలా, ఆయన జాతి కుల విచక్షణ లేకుండా ప్రజలకు చేరువ అయ్యారు. మాదిగలు ఆయనను దేవుడుగా చూసేవారు. ఆయన వారికి అతి సన్నిహితుడయ్యారు.
దొరలు రామయ్య గారి మీద బ్రాహ్మణ కులపెద్దలకు ఫిర్యాదు చేశారు. కులపెద్దలు రామయ్యగారిని కులం నుండి వెలివేశారు. రామయ్యగారి సంస్కరణాభిలాషను, ఆయన తల్లి నరసమ్మగారు కూడా సమర్ధించింది. నేటికీ దళిత వర్గాల్లో రామయ్య గారి పట్ల అవే ప్రేమభావనలు ఉన్నాయి. విద్యార్ధిదశలో ఉండగా 1946 వ ప్రాంతంలో రామయ్య గారు, మహాత్మా గాంధీ గారు వరంగల్ వచ్చినపుడు, వారి ఉపన్యాసము విని ఆకర్షితులై, స్వాతంత్ర ఉద్యమంలో కూడా పాల్గొన్నారు. జైలు శిక్షను అనుభవించారు. జైలులో ఉండగా కొంతమంది మిత్రుల సహాయంతో ఆంగ్లం పైన మంచి పట్టు సాధించారు. అనేక గ్రంధాలను చదివారు. అలాగే మార్క్సిజం పట్ల ఆకర్షితుడయ్యారు. లెక్కలలో రామయ్యగారి ప్రతిభను గుర్తించిన జైలు అధికారి, తన కూతురికి లెక్కలు చెప్పమన్నాడు. ఆ విద్యార్ధిని పదో తరగతి చదివేది. ఆ రోజుల్లోని కమ్యూనిస్ట్ నాయకుడైన శ్రీ ధర్మబిక్షం గారు వీరికి జైలులో మిత్రుడయ్యారు.
సమాజం పట్ల ఎప్పుడూ బాధ్యతతో వ్యవహరించే రామయ్య గారిని, ప్రజలూ, వారి మిత్రులూ, సంఘం రామయ్య అనీ, కమ్యూనిష్టు రామయ్య అనీ ప్రేమగా పిలిచేవారు. రామయ్యగారికి వివాహ వయస్సు వచ్చింది. కులం నుండి వెలివేయటం వల్ల ఎవరూ పిల్లను ఇవ్వటానికి ముందుకు రాలేదు. హైదరాబాద్ కు చెందిన రాధాబాయి, జానకిరామయ్య గార్ల కుమార్తె అయిన లక్ష్మి గారితో పెళ్లి అయింది. ఆ తరువాత కుటుంబపరమైన సమస్యలను ఎదుర్కొన్నారు. ఉమ్మడి కుటుంబ బాధ్యతలు నిర్వహించటానికి అత్తా, మామలు అభ్యంతరాలు చెప్పేవారు. తమ్ముడు వెంకటయ్య బొంబాయిలో ఐఐటి చదివి ఇంజనీరు అయ్యాడు. ఆ తర్వాత తమ్ముడికి పెళ్లి చేశారు. కుటుంబ పోషణార్ధం రామయ్యగారు బడిపంతులుగా జీవితాన్నితిరిగి ప్రారంభించారు. పోలీసు యాక్షన్ సమయంలో బి. యస్. సి. చదువుకున్న రామయ్యగారు మళ్ళీ బి. ఏ. చదవటానికి నిర్ణయించుకున్నారు. బి. ఏ లో మంచి రాంక్ వచ్చింది. ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయంలో యమ్. యస్. సి(maths)లో చేరి మంచి రాంకును సంపాదించారు.
సిద్దిపేటలో డిగ్రీ కాలేజీలో లెక్చరర్ గా చేరారు. అలా12 సంవత్సరములు అదే వృత్తిలో కొనసాగారు. ఆ సమయంలోనే కొంతమంది విద్యార్ధులకు ఐఐటి పరీక్షల కోసం శిక్షణ ఇచ్చారు. హైదరాబాదు స్థిరపడి, ఐ. ఐ. టి జె. ఇ. ఇ ప్రవేశ పరీక్షకు సిద్ధమవుతున్న విద్యార్ధులకు గణితము బోధించడం మొదలుపెట్టాడు. ఆ విద్యార్థులు ప్రవేశ పరీక్షలో చక్కటి విజయాలను సాధించడంతో, ఆయన చాలా ప్రఖ్యాతి పొందాడు. చుక్కా రామయ్య విద్యా సంస్థ బాగా వృద్ధి చెందింది. ఈ సంస్థ నుండి వేలాదిగా విద్యార్ధులు ఐ. ఐ. టిలలో ప్రవేశించారు. రామయ్య Institute లో చేరేందుకు ఒక ప్రవేశ పరీక్ష నిర్వహించడం మొదలుపెట్టారు. ఆ పరీక్ష కోసం శికణ ఇచ్చేందుకు ప్రత్యేకంగా సంస్థలు కూడా స్థాపింబడ్డాయి. ఐఐటీ ప్రవేశ పరీక్షలో తన సంస్థ సాధించిన విజయాల కారణంగా చుక్కా రామయ్య, ’’ఐఐటి రామయ్యగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. అచిర కాలంలోనే ఐఐటి శిక్షణ ఇవ్వటంలో సాటిలేని మేటి అయ్యారు. దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాలనుండి వచ్చి వేలాదిమంది వీరి వద్ద శిక్షణ పొందినవారు నేడు దేశవిదేశాల్లో అత్యున్నత స్థానాల్లో ఉన్నారు .
వ్యాపారదృష్టితో తన విద్యాసంస్థను ఏనాడూ నడపలేదు. నేటికీ, ఆయన క్లాసుకు వెళ్లేముందు తాను చెప్పబోయే అంశాన్ని క్షుణ్ణంగా చదివి ఒక విద్యార్దిలాగా తయారు అవుతాడు. వారికి ‘బాసర’ అంటే విపరీతమైన అభిమానం. చదువులతల్లి సరస్వతీదేవి నిలయం అది. బాసరలో ఐఐటి ఉండాలని తీవ్రంగా కృషిచేశాడు. అయితే వివిధ సౌకర్యాల రీత్యా ప్రభుత్వం దాన్ని హైదరాబాదులో నెలకొల్పింది. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో ఆయన కొంతకాలం ఉపాధ్యాయుల వర్గాల నుండి ఎన్నికైన శాసనమండలి సభ్యుడిగా కూడా పనిచేసారు. ప్రత్యేక తెలంగాణ రాష్ట్ర ఏర్పాటును సమర్ధిస్తూ ఉద్యమించాడు. ఆయన రచయిత. పెక్కు వ్యాసాలను రచించారు. కొన్ని పత్రికలలో శీర్షికలు కూడా నిర్వహించారు . ఆయన నిర్వి’రామ’ కృషీవలుడు.

ఆయన జీవితమే స్ఫూర్తిదాయకం.
కృషివుంటే మనుషులు ఋషులవుతారు, మహాపురుషులవుతారు–అన్నది రామయ్యగారి పట్ల నూటికి నూరుపాళ్ళు నిజం.
ఆ మహనీయునికి శ్రీ జ్ఞానసరస్వతి ఆయురారోగ్యాలు ప్రసాదించాలని వేడుకుందాం!

ఒద్దిరాజు అపూర్వ సోదరులు

రచన: శారదాప్రసాద్

‘ఒద్దిరాజు అపూర్వ సోదరులు’ గా ప్రసిద్ధులైన సీతారామచంద్రరావు, రాఘవరంగారావు గార్లు సంస్కృతాంధ్ర పండితులు మరియు ప్రచురణ కర్తలు. ఒద్దిరాజు సీతారామచంద్రరావుగారు ఒద్దిరాజు సోదరులలో పెద్దవాడు. ఒద్దిరాజు రాఘవ రంగారావుగారు ఒద్దిరాజు సోదరులలో చిన్నవాడు. వీరికి సుమారు పది భాషలలో పాండిత్యం ఉంది. వీరి తల్లిదండ్రులు వెంకట రామారావు మరియు రంగనాయకమ్మలు. వీరు వరంగల్లు మండలం మానుకోట తాలూకా, ఇనుగుర్తి గ్రామ వాస్తవ్యులు. ఈ గ్రామం నుండే వీరు తెనుగు అనే పత్రికను నడిపారు. ఈ పత్రిక 1922 ఆగస్టులో 500 ప్రతులతో ఆరంభమై ఐదు సంవత్సరాలు తెలంగాణ ప్రజా చైతన్యానికి దోహదం చేసింది.
వీరు 1918లో విజ్ఞానప్రచారిణీ గ్రంథమాలను స్థాపించి విజ్ఞానదాయకమైన పుస్తకాలను ప్రచురించి తెలంగాణాలో విజ్ఞానవ్యాప్తికి తోడ్పడ్డారు. వీరు నిజాం కాలంలో తెలంగాణా ప్రాంతంలో సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవానికి దోహదం చేశారు. వీరు ఇంగ్లీషు, ఉర్ధూ, పారసీక, సంస్కృత భాషలు నేర్చారు. సంగీత సాహిత్యాలలో నైపుణ్యం సాధించారు. చరిత, విజ్ఞానశాస్త్రం, వైద్యం మొదలైన విషయాలను క్షుణ్ణంగా తెలుసుకున్నారు. వాటికి సంబంధించిన ఎన్నో వ్యాసాలను వ్రాశారు. తెనుగు పత్రిక మొత్తము 12 పేజీలను వీరు తమ రచనలతోనే నింపేవారు. నిజానికి వారు పరిశోధకులు, సంఘసంస్కర్తలు, రచయితలు, కవులు, విమర్శకులు, చిత్రకారులు, ప్రచురణకర్తలు, ముద్రాపకులు, సంపాదకులు, చర్మకారులు, కుట్టుపనివారు, సూట్‌ కేసులను తయారీ చేసినవారు, గృహనిర్మాతలు , వాస్తునిపుణులు, జ్యోతిష్కులు, ఆయుర్వేదం, హోమియోపతీ, అల్లోపతీలలో వైద్యులు, నూతన ఔషదాలను తయారు చేసినవారు, ఫార్మసీలను స్థాపించినవారు, శస్త్రచికిత్స జరిపినవారు. బియ్యం మిల్లు, నూనె మిల్లు, పిండిమరలు స్థాపించి నడిపినవారు. సబ్బులు, ఇంకులు, రకరకాల నూనెలు, రొట్టెలు తయారు చేసినవారు, పుస్తకాల బైండింగులు చేసినవారు, తాపీపని, వడ్రంగిపని చేసినవారు, పశువైద్యం తెలిసినవారు.
ఇన్నిరంగాలలో కృషి చేసినవారు ఇప్పటికీ లేరంటే అతిశయోక్తి కాదు. విజ్ఞాన ప్రచారిణీ గ్రంథమాల అనే ప్రచురణ సంస్థను ప్రారంభించి వందకుపైగా పుస్తకాలను ప్రచురించారు. ఒద్దిరాజు జంటకవులు రచించిన ప్రసిద్ధ కావ్యాలు కొన్ని–రుద్రమదేవి, తపోభంగం, శశ విషాణం, సౌదామినీ పరిణయం, సంధ్యారాగం, భక్తిసార చరితం, మిఠాయిచెట్టు, గ్రీకు పురాణ కథలు మొదలైనవే కాకుండా పౌఢ ప్రబంధం, నవలలు, భ్రమర, బ్రాహ్మణ సాహసము, స్త్రీ సాహసము, ప్రేమ ప్రవాహము, అవిగాక రవీంద్రుని ‘రెక్‌’ నవల అనువాదము, నౌకాభంగము, నిస్వార్ధ దరిద్రులు, నిరసనోపాఖ్యానం వంటి లఘు కావ్యాలు, నాటికలు ఇలా ఎన్నో చెప్పుకోవచ్చు. ఆశువుగా సంస్కృతంలో కవిత్వం చెప్పగల దిట్టలు వారు . వారు సంస్కృత, ద్రావిడ, ఆంధ్ర, హిందీ భాషలలో 1200 పైగా గ్రంథాలు రచించారట. ఫోటోగ్రఫీ, విద్యుత్తు చేతిపనులకు సంబంధించిన రచనలు సోదరకవుల బహుముఖ ప్రజ్ఞను చాటుతాయి. త్యాగరాజ ఉత్సవాలను జరిపేవారు. స్వయంగా వీణ, వయొలిన్‌, వేణువు నేర్చుకున్నారు. ఆయా వాయిద్యాల్ని వారే తయారు చేసుకునేవారట!ఒద్దిరాజు సోదరులు కలిసి ‘ఉపదేశ రత్నమాల, తిరుప్పల్లాండు, భక్తిసార చరిత్ర, సంస్కృత వ్యాకరణము రచించారు. వారు ‘తెనుగు’ పత్రిక నడిపే సమయంలో పత్రిక పైభాగాన ఇలా ప్రచురించేవారు.
తే. గీ. వార్తయందు జగము వర్థిల్లు తున్నది
యదియు లేనినాడ యఖిలజనులు
నంధకార మగ్నులగుదురు గావున
వార్త నిర్వహింప వలయు బతికి’

అది వారి ఔన్నత్యాన్ని ప్రదర్శిస్తోంది. బహుముఖ ప్రతిభావంతులు, తెనుగు పత్రికా సంపాదకులు ఒద్దిరాజు సోదరులు తమ పత్రికలో చాలా చక్కని వ్యాసాలు రచించారు. ఆ రోజుల్లో వారు తెనుగు పత్రిక కోసం రచించిన సంపాదకీయాలలో తేట తెనుగు తీయదనం తొణికిసలాడేది. ఎక్కడా కఠిన పదాలు లేకుండా సామాన్యమైన పత్రికా పాఠకుడికి సైతం అర్థమయ్యే వచన రచన ఈ సోదరుల ప్రత్యేకత. ఒద్దిరాజు సీతారామచంద్రరావు గారు 2. 4. 1887న జన్మించి తమ 75వ సంవత్సరం 28. 1. 1956న పరమపదించారు. వారి అనుజులు ఒద్దిరాజు రాఘవ రంగారావు గారు 4. 4. 1894న జన్మించి 17. 5. 1973న తమ ఎనభైవ యేట దివంగతులైనారు.
ఈ బహుముఖ ప్రజ్ఞావంతులకు నా స్మృత్యంజలులు!

ఆదర్శ మహిళా శాస్త్రవేత్త మేరీక్యూరీ

రచన: శారదాప్రసాద్

(మేరీక్యూరీ దంపతులు)

రెండు సార్లు నోబెల్‌ బహుమతి పొందిన మేరీక్యూరీ తన అద్వితీయ ప్రతిభాపాటవాలతో రేడియంను కనుగొన్న గొప్ప శాస్త్రవేత్త . రెండు శాస్త్రాల్లో నోబెల్‌ బహుమతి అందుకున్న అరుదైన ఘనత అమెకే దక్కింది. 1903 ఫిజిక్స్‌లోను, 1911లో కెమిస్ట్రీలోను నోబెల్‌ బహుమతులు పొంది సరికొత్త చరిత్రను సృష్టించింది. 1857లో ఒక బానిస దేశంగా ఉన్న పోలండ్ లో ఒక సామాస్య కుటుంబలో జన్మించింది మేరీక్యూరీ.

బాల్యంలో ప్రతిభావంతమైన విద్యార్థిగా గుర్తించబడినా పేదరికం వల్ల అనేక సంవత్సరాలపాటు ధనికుల ఇండ్లలో పిల్లల్ని చూసే సహాయకురాలుగా పనిచేసింది . 24సంల వయస్సులో కొంత డబ్బు పోగుచేసుకొని ఆస్ట్రియాలోని క్రాకో యూనివర్సిటీలో చేరబోతే మహిళలు సైన్సు చదవడానికి కుదరదనే నెపంతో ఆమె అభ్యర్ధనను తిరస్కరించారు. అప్పుడు ఫ్రాన్స్‌ రాజధాని పారిస్‌కు వెళ్లి అక్కడి సైన్స్‌ విద్యార్థినిగా చేరింది. చదువుపైనే మనసు కేంద్రీకరించి ప్రతిభావంతమైన విద్యార్థినిగా విజయం సాధించింది. ఆంటోనీ హెన్రీ బెకరెల్‌ రేడియో యాక్టివిటీని కనుగొని 1903లో నోబెల్‌ బహుమతిని ఫిజిక్స్‌లో పొందాడు. తన విద్యార్థి అయిన మేరీక్యూరీ, ఆమె భర్త పీరీక్యూరీతో కలసి తన అనన్యసామాన్య పరిశోధనకు ముగ్గురూ సంయుక్తంగా నోబెల్‌ బహుమతి పొంది చరిత్ర సృష్టించారు. అసలు అతను మేరీక్యూరీని కనుగొనడమే గొప్ప విజయం .
ఆమె గురువుని మించిన శిష్యురాలైంది. భర్తతో కలిసి కనీస వసతులు లేని లేబొరేటరీలో ప్రయోగాలు చేసింది. ఆమె తన భర్తతో కలిసి ప్రయోగాలు చేసి ‘పోలోనియం’ అనే కొత్త రేడియో ధార్మిక మూలకాన్ని కనుగొంది . మాతృదేశమైన ‘పోలెండ్‌’ మీద ప్రేమతో దానికి ‘పోలోనియం’ అని పేరు పెట్టింది. 1894లో ఆమెకు పియరీ క్యూరీ అనే ఫిజిక్స్‌ ప్రొఫెసర్‌తో పరిచయం ఏర్పడింది. ఆయనకు సొంత ప్రయోగశాల ఉండేది. ఒకే విధమైన భావాలు కలిగిన వారు అవటం వలన 1895లో వారి పరిచయం వివాహానికి దారితీసింది. అప్పటి నుండి ఆమె ‘మేరీ క్యూరీ’గా పిలవబడింది. పియరిక్యూరీ ప్రొఫెసర్‌గా పదోన్నతి పొందటం వలన, ఆయన స్థానంలో మేరీ క్యూరీని ఫిజిక్స్‌ డిపార్ట్‌మెంట్‌ హెడ్‌గా నియమించింది సోబర్న్‌ యూనివర్సిటీ. రేడియం కనుగొనగానే దాన్ని వైద్యశాస్త్రంలో చికిత్స నిమిత్తం వాడడం ప్రారంభించారు. రేడియంపై రాయల్టి పొందే అవకాశము ఉన్నప్పటికీ వారు రాయల్టి పొందలేదు. తాము సాధించిన ఫలితాలు సమాజం కోసం ఉపయోగ పడాలన్న ఆశయంతో, తమకు రాయల్టిలు అక్కర్లేదని ఆ దంపతులు ప్రకటించారు.

ప్రపంచంలోనే అత్యంత భయంకరమైన వ్యాధిగా పరిగణింపబడిన క్యాన్సర్ కు ఇది చక్కటి చికిత్సా విధానాన్ని కూడా అందించింది. 1906వ సంవత్సరంలో దురదృష్టవశాత్తు ఒక యాక్సిడెంట్‌లో ఆమె భర్త మరణించాడు. మేడమ్‌ క్యూరీ భర్త మరణంతో క్రుంగిపోయింది . ధైర్యాన్ని తెచ్చుకొని భర్త ఆశయాలను కొనసాగిస్తూ ముందుకు నడిచింది . ఆమె భర్త స్థానంలో ఆమెను ప్రొఫెసర్‌గా నియమించింది సాబర్న్‌ యూనివర్శిటి. ఆమె ప్యారిస్‌ యూనివర్శిటీలో 1914లో ఏర్పడిన రేడియం లేబోరేటరీకి డైరెక్టర్‌గా నియమింపబడింది క్యూరీకి అమెరికాలోని ఆమె సన్నిహితులు, ఇతర శాస్త్రవేత్తలు, పూర్వ విద్యార్థులు కలిసి 50వేల డాలర్లను ప్రోగుచేసి అప్పటి అమెరికా అధ్యక్షుడు హూవర్‌ చేతుల మీదుగా ఆమెకు అందజేశారు. తన పిల్లలను జాతి రత్నాలుగా తీర్చిదిద్దగలిగింది మేడమ్‌ క్యూరీ. ఇద్దరు కూతుళ్లలో పెద్ద కూతురైన ఐరిన్‌ క్యూరీ, మొదటి ప్రపంచ యుద్ధకాలంలో తల్లికి రేడియో గ్రాఫర్‌గా, నర్స్‌గా పనిచేసింది. ఆమె ప్యారిస్‌ యూనివర్శిటీ నుండి సైన్స్‌లో డాక్టరేట్‌ సాధించింది. ఆమె భర్త ఫ్రెడరిక్‌ జోలియట్‌తో కలిసి ‘పోలోనియం’ నుండి వెలువడే ఆల్ఫాకణాల మీద పరిశోధన చేసింది. కృత్రిమ రేడియో ధార్మికత మీద న్యూక్లియర్‌ ఫిషన్‌ మీద ఆమె పరిశోధనలకు 1935లో రసాయన శాస్త్రంలో నోబెల్‌ బహుమతిని అందుకున్నారు.

1948వ సంవత్సరంలో ఫ్రాన్స్‌కు మొట్టమొదటి న్యూక్లియర్‌ రియాక్టర్‌ను నిర్మించిపెట్టింది. రెండవ కూతురైన ‘ఈవ్‌ అమెరికా’కు చెందిన ‘లెబేస్సీ అనే సోషల్‌ వర్కర్‌’ను పెళ్లి చేసుకుంది. ఇద్దరూ సామాజిక సమస్యలపై పోరాడి మంచిపేరు తెచ్చుకున్నారు. లెబేస్సీ ఐక్యరాజ్య సమితిలోని యునైటెడ్‌ నేషన్స్‌ చిల్డ్రన్‌ ఫండ్‌కు డైరెక్టర్‌గా అద్భుత సేవలు అందజేసినందుకు 1965లో అతనికి నోబెల్‌శాంతి బహుమతి లభించింది. అలా తన పిల్లలను ఉన్నత స్థానంలో నిలబెట్టింది మేడమ్‌ క్యూరీ. రేడియో ధార్మిక పదార్థాలతో ప్రమాదం అని తెలిసి కూడా మేడమ్‌ క్యూరీ తన పరిశోధనలలో రేడియో ధార్మిక పదార్థాలతో అతి సమీపంగా ప్రయోగాలు చేయడం వలన ఆమెలోని తెల్లరక్తకణాలు దెబ్బతిని ఆమెను బ్లడ్‌ కేన్సర్‌ వచ్చింది. 1914 ప్రపంచ యుద్ధంలో మేరీక్యూరీ ఎక్స్‌రే పరిశోధనల వల్ల ఆమె ఆరోగ్యం పూర్తిగా దెబ్బతింది. మేడమ్‌ క్యూరీ జూలై 4, 1934న మరణించారు. కేన్సర్‌ బారి నుండి ప్రపంచాన్ని రక్షించాలని ఆమె చేసిన ప్రయోగాలకు, ఆమె అందించిన స్ఫూర్తికి మరణం లేదు. రేడియం కనుగొనడం ద్వారా మానవజాతికి ఎనలేని సేవచేసిన క్యూరీ తన ప్రాణాలను కూడా రేడియం పరిశోధనకే అంకితం చేసింది . మేరీక్యూరీ జీవితం మహిళలకే కాకుండా సర్వ మానవాళికి స్ఫూర్తిదాయకం!