గాంధీజీ గాయపడ్డారు

రచన: డా.లక్ష్మీ రాఘవ


అది ఒక పురాతనమైన గుడి.
ఆ రోజు గుడి తలుపులు ఇంకా తెరుచుకోలేదు.
పూజారి రావడం ఆలస్యం అయ్యింది.
అయినా గుడి వెలుపల హడావిడి రోజూ లాగే మొదలైంది.
పక్కన పేర్చి వున్న రాళ్ళు వరసగా పెట్టుకుని పళ్ళ బుట్ట దాని మీద పెట్టింది కామాక్షి.
ఎదురుగా వున్నా వరసలో మొదటిగా వచ్చే పూలమ్మి పుల్లక్క అప్పటికే వెదురు బుట్ట లో పూలు రంగులవారిగా పెట్టుకుని నీళ్ళు చల్ల్లుతూంది.
నీళ్ళు చల్లినాక పల్చటి గుడ్డ తడిపి వాటి మీద కప్పి వుంచి, భక్తులు వచ్చినప్పుడు తొలగించి “పూలమ్మా పూలు ..మీరిచ్చే పూలతో శివుడు మురిసిపోతాడు..”అంటూ అరుస్తూంది.
అప్పుడే టెంకాయల సంచి మోసుకుని వచ్చి పుల్లక్క పక్కన పెడుతూ వెంకడు
”ఒక్క నిముషం చూసుకో అక్కా…నిముషం లో వస్తా” అంటూ జవాబుకోసం ఎదురు చూడకుండా పరుగులు తీశాడు.
పూజారి రావటం చూసి “ఏందీ సామీ ఆలీశం అయ్యింది? పానం బాగానే వుండాదా?” అనడిగింది కామాక్షి.
“కొంచెం జ్వరంగా వుంది లే …”అని త్వరగా అడుగులు ముందుకు వేసినాడు పూజారి.
రోజూ గుడి ముందు బాట కు ఇరు వైపులా కూర్చుని పూజకు కావాల్సిన వస్తువులు అమ్మే వాళ్ళు ఒకరికొకరు అన్నట్టుగా బతుకుతారు అక్కడ. కామాక్షి, పుల్లక్క, వెంకడు, రాములమ్మ, బ్రామ్మడు, రాములు ఒక్కొక్కరిదీ ఒక్కో కథ! కానీ అక్కడ కూర్చున్నప్పుడు ఒకరికొకరు అన్నట్టుగా వుంటారు. ఎవరికీ వ్యాపారం జరిగినా సంతోషమే!
వె౦కడు వెనక్కి వచ్చి సంచిపట్ట పరిచి టెంకాయలు వరసగా పేర్చి పెట్టి, పక్కనే అగరొత్తుల పొట్లాలు పెట్టుకు కూర్చున్నాడు. పక్కన వున్న పుల్లక్క “తమలపాకులు తెచ్చినాలే ..తడి బట్టలో నాకాడే ఉండనీ బేరం అయినప్పుడు తీసుకో “అంటే తల వూపినాడు…
కామాక్షి పక్కన వున్న ఖాళీ లో గాజుల బుట్ట తో కూర్చుంది రాములమ్మ.
దూరంగా వస్తున్న బ్రామ్మడి ని చూసి నిట్టూర్చింది కామాక్షి.
ఏడ నుండీ వచ్చినాడో ఈ బ్రామ్మడు.ఎవ్వరూ ఒక్క రూపాయి వెయ్యరు కానీ రోజూ రావటం తప్పడు.
“అమ్మా, బ్రామ్మడికి దానం ఇస్తే పుణ్యం. ఒక్క రూపాయి ఇవ్వండి ఆశీర్వాదం చేస్తా “అంటూ గుడికి వచ్చిన ప్రతి భక్తుల గుంపుకూ చెబుతూనే ఉంటాడు. ఎవరూ పట్టించుకోరు. అసలే ఆ బక్కపక్షి కప్పుకున్న పైపంచ పలచగా చిరుగులతో వుంటుంది. లోపల జంజం కనిపిస్తూ వుంటుంది.
ఏదీ దొరకనప్పుడు. అక్కడ అమ్మే వాళ్ళే తలా రూపాయి ఇస్తారు. ఒకపూట భోజనానికి సరిపోయ్యేలా…
భక్తులు రావటం మొదలుపెట్టి క్రమంగా ఎక్కువ అవుతూంది.
కామాక్షి బుట్టలో జామకాయలు , పక్కన వున్న పచ్చి మామిడి కాయలు సన్నగా పీసులు చేసి చిన్న ముక్కలుగా చెక్కి సరాల రూపం లో అమర్చింటే యిట్టె తినేసెయ్యా లని అనిపిస్తుంది . కోనేవాల్లకి కొంచే ఉప్పు , కారం చల్లి మరీ ఇస్తుంది కామాక్షి…కామాక్షి దగ్గర సరుకు ఎప్పుడూ తాజాగానే వుంటుంది. సాయంకాలం లోపల తెచ్చినవన్నీ ఖర్చయి పోతాయి.
వెంకడికీ, పుల్లక్క కూ అస్తమానం బేరం జరుగుతుందని గ్యారెంటీ లేదు. వూరి భక్తులు చాలాసార్లు ఇంటినుండీ టెంకాయలూ, పూలూ తెచ్చుకుంటారు.
వెంకడు “ఏందీ పుల్లక్కా ,ఈ రోజు ఇంకా గాంధి తాత రాలేదు??” అన్నాడు
“అవునే కామాక్షీ గాంధీ తాత ఇంకా రాలేదు నిన్న బాగానే వున్నాడా ??” అనడగింది కామాక్షిని.
“నిన్న జ్వరంగా వుంది అన్నాడు…మధ్యాహ్నం నిలుచుకోలేక వెళ్ళిపొయినాడు. వాళ్ళ బాసుగాడు ఏమన్నాడో…అయినా వొళ్ళంతా వెండి రంగు పూయించు కోవడానికి గంటన్నర పడుతుందట. కంటి అద్దాలూ, కట్టే పట్టుకుని ఎంతసేపైనా కదలకుండా ఉండేదానికి వయసు తక్కువా ?? సన్నగా బోడి గుండు తో వుంటాడని వెదికి పట్టుకున్నాడు గానీ పని ఎంత కష్టమైనదో తెలుసునా… శిల మాదిరి నిల్చునుంటే గదా అందరూ పైసలు వేస్తారు? “అరె గాంధీ తాత విగ్రహం ఎంతబాగుంది “అనుకుంటా పోతారు…బాగుంది అని పిల్లలను పక్కన నిలబెట్టి ఫోటోలు తీసుకుంటారు కానీ పది
రూపాయల నోటు వెయ్యరు..అనీ చిల్లర పైసలే ..ప్చ్ …” భారంగా అంది కామాక్షి.
“రోజూ వచ్చే పైసల్లో నూరు రూపాయలు వాడి బాసుకు ఇవ్వాల్నంట. మిగిలిందే తాతకు… అందుకే ఎవరైనా పెద్దనోటు వేస్తే బాగుండు అనినాడు ఒకసారి…” వెంకడు తనకు తెలిసింది చెబుతూ
వచ్చే బెరాలతో బిజీ గా వున్నా గాంధీ తాత గురించి చెప్పుకుంటూనే వున్నారు అక్కడ.
అప్పుడు మెల్లిగా నడుచుకుంటూ వచ్చినాడు గాంధీ తాత లాగా వేషధారి అయిన రాములు. వరసలో చివరిగా నిలబడుతూ ముందర ఒక ప్లాస్టిక్ డబ్బా పెట్టు కున్నాడు..
ఇక కదలకుండా నిలబడాలి. బక్కగా వున్న రాములు వొళ్ళంతా సిల్వర్ కలర్ పెయింట్ తో, కంటికి అద్దాలు పెట్టుకుని చేతిలో ఏటవాలుగా పట్టుకున్న కట్టెతో అచ్చు నాలుగు రోడ్లకూడలి లో కనిపించే గాంధీ తాత బొమ్మ లాగా వున్నాడు.
“ఏమైంది తాతా ఇంత అలీశం చేసినావు అప్పుడే ఒక గుంపు భక్తులు వచ్చినారు ఒక బస్సులో, అట్లా వూర్లనుండీ వచ్చినోల్లె నీకు బాగా వేస్తారు గదా…మాకుగూడా బేరాలు బాగా జరిగినయ్యి…”అంది నొచ్చుకుంటూ కామాక్షి
ఎదురుగా మనుష్యులు లేరని గమనించి మెల్లిగా “లేదమ్మా నిన్నటి నుండీ జ్వరం వస్తూనే వుంది..’ఈరోజు హాలిడే కి దండిగా గుడికి వస్తారు …ఓపిక వున్నతసేపు నిలబడు’ అని జరం మాత్ర ఇచ్చినాడు మా బాసు… మద్యాహ్నం దాకా వుండి ఎల్లిపోతా..కాళ్ళు నొప్పులు… దుడ్లు లేకుండా కోడలు కూడు పెట్టదు. అందుకే వచ్చినా ..”అన్నాడు గాంధీ తాత. రాములు కొడుకు తాగుడుకి ఎంత డబ్బైనా చాలదు. భర్త మీద కోపం మామ మీద చూపుతుంది కోడలు. అందుకే ఇలా సంపాదన తప్పదు రాములుకు. ఈ వేషం మొదలు పెట్టినాక కొంచెం బాగున్నా, ఈ వయసులో అంతసేపు నిలుచుకోవడం కష్టం.
ఇలాగే అక్కడ ఒక్కొక్కరిది ఒక్కో కథ!
ఇంతలో మరో బస్సు, ఇంకా రెండు కార్లూ వచ్చినాయి అక్కడకు.
బస్సులో వాళ్ళు స్కూలు పిల్లలు కాబట్టి ఎక్కువ బేరం కాదు . కానీ వెనక వచ్చిన కార్లలో ఖరీదైన ఫామిలే పట్టు చీరలతో, నగలతో దిగితే అక్కడున్న వారందరికీ ఆశ కలిగింది..
ఒక కారులో నుండీ దిగిన ఎనిమిదేళ్ళ అబ్బాయి “ అరె గాంధీ తాత ….”అని పరిగెత్తుతూ ముందుకు వచ్చాడు.
వాడి వెంటే వాళ్ళమ్మ కాబోలు పరిగెత్తి వచ్చింది “ఏ రాహుల్ స్టాప్ …”అంటూ.
ఇంతలో రాహుల్ అనే ఆ కుర్రాడు గాంధీ తాతను ఆనందంగా చూస్తూ వున్నాడు…
అక్కడికి చేరుకున్న ఒకాయన “అల్లాగే నుంచో రాహుల్ గాంధీ తాత పక్కన, పిక్చర్ తీస్తా” అని చేతిలోని సెల్ ఫోను ఫోకస్ చేసాడు. రాహుల్ కు భలే ఆనందం వేసింది..
అలాగే రాహుల్ వాళ్ళ అమ్మనూ, తాత పక్కన నిలబడమని ఫోటో తీసాడు వాళ్ళ నాన్న కాబోలు. తరువాత కారు దగ్గర వున్నడ్రైవర్ ని రమ్మని చెయ్యి ఊపి మొత్తం ఫామిలీ ఫోటో తీసుకున్నారు గాంధీ తాతతో… అక్కడనుండీ వెళ్ళిపోతూ నూరు రూపాయల నోటు ప్లాస్టిక్ డబ్బాలో వేసాడు. .అదిచూసిన రాములుకు సంతోషం అయ్యింది ఇంకోక్కరు ఇలాటివారు వస్తే చాలు ఇంటికి వెళ్లిపోవచ్చుఈ రోజు అన్న అంచనాలో వున్నాడు.
స్కూలు పిల్లలు కూడా గుంపుగా నిలబడి గాంధీ తాత దగ్గర ఫోటోలు తీసుకున్నారు కానీ ఒక్క ఇరవై రూపాయల చిల్లర మాత్రమె పడింది డబ్బాలో…
బ్రామ్మడు “ఆశీర్వాదం చేస్తా” అని ఎంత అడుక్కున్నా ఒక్క ఫామిలీ కూడా నిలవకుండా వెళ్ళింది…”ఆడ కార్లలో పెద్దోళ్ళు వచ్చినారు చూడయ్యా . దగ్గరికి పోతే ఏమైనా వేస్తారు” అంది పుల్లక్క.
ఆకలికి కడుపు నకనక లాడుతూంటే దగ్గరగా పార్క్ చేసి వున్న కార్లదగ్గరకు పోయినాడు. “అమ్మా, అయ్యా బ్రామ్మడికి దానం చేస్తే బోలెడంత పుణ్యం”అని చెయ్యి చాచాడు . ఒక కారు అద్దాలు దించి ఒక ముసలామె ఇరవై రూపాయలు ఇచ్చింది..ఆమెకు ఆశీర్వాదం పలికి పక్కనే వున్న బండిలో రెండు ఇడ్లిలు తిని చాయ్ తాగినాడు.. పరవాలేదు ఇంకా క్కాస్సేపు నిల్చుకోవచ్చు అనుకుంటూ మళ్ళీ వెనక్కి వచ్చి నించున్నాడు.
గాంధీ తాత వేషధారి రాములుకు కళ్ళు తిరుగుతున్నాయి…ఇంకా ఎక్కువసేపు నిలుచు కోవడానికి కష్టమనిపిస్తా వుంది…అతని అవస్థను మొదటగా చూసింది వెంకడు.
“తాతా, చాయ్ తెచ్చిస్తా ఆ పక్కకు పోయి తాగిరా…” అంటూ టీ కొట్టు దగ్గరికి వెళ్లి చాయ్ తెచ్చినాడు. గాంధీ తాత మెల్లిగా వెనక్కి నడిచి కొంచెం మరుగున వున్న చేట్టు కింద కు పోయి రాతి మీద కూర్చుంటే వెంకడు చాయ్ తెచ్చినాడు. అది తీసుకుని “తాగేసి వస్తా లే వెంకన్నా..”అన్నాడు.
చాయ్ తాగుతూ చుట్టూ ఎవరూ గమనించడం లేదుకదా చూస్తూ వుంటే ..కడుపులో తిప్పసాగింది..చాయ్ తో బాటు కొంచెం పెయింట్ లోపలకు వెళ్ళిందేమో ..ఒక్క సారిగా వాంతి వచ్చింది . బళ్ళున వాంతి చేసుకుతూంటే కళ్ళు తిరిగి బండ మీదకు పడి కిందకు పడిపోయినాడు…బండకు తగిలి తలమీద గాయం అయి రక్తం కారసాగింది.
ఆ క్షణాన ఆ పక్కకు చూసిన వెంకడు ఒక్క వూకున లేచి “గాంధీ తాత పడిపోయినాడు రక్తం వస్తా వుంది..”అని అరుస్తూ పరిగెత్తినాడు కామాక్షి, పుల్లక్క, బ్రామ్మడు అందరూ ఒకా సారిగా పోయి గాంధీ తాతను ఎత్తి పట్టుకున్నారు… మన స్పృహలో లేడు తాత….
మనుష్యలు గుమికూడుతూ వుంటే “108 కి ఫోను చెయ్యండ్రా…”అని అరిచినాడు వెంకడు.
అయ్యో గాంధీ తాత కు గాయం అయ్యిందీ అని అందరూ అంటూంటే . కామాక్షీ, పుల్లక్కా బ్రామ్మడు గబా,గబా తమదగ్గర వున్నా పైసలు పోగు చేసి నారు..
108 రాగానే గాంధీ తాత ను లోపలకు తీసుకున్నారు. వెంకడు కూడా బండి ఎక్కినాడు.
అది కదిలే లోపల బయట ఒకడు “ గాంధీ తాతకు గాయం అయ్యింది …పైసలు వెయ్యండీ…”అని గట్ట్ట్టిగా అరుస్తూ వుంటే వచ్చేపోయ్యేవాళ్ళు వింతగా జేబులో చిల్లర వేస్తూ వున్నారు…
పరవాలేదు ఈ దేశం లో గాంధీ వేషం వేసినా డబ్బులు పడతాయి ….
జాతిపిత గాంధీని ఇలా ఉపయోగించాల్సి వస్తున్నందుకు అందరూ సిగ్గు పడాలి…
……

ఎడం

రచన- డా. లక్ష్మి రాఘవ

 

“సుచిత్ గురించి భయంగా వుంది రూపా” మాలిని గొంతు ఆందోళనగా వుంది ఫోనులో

“ఏమయింది?” రూప అడిగింది స్నేహితురాలిని.

“ఈమధ్య వాడు కొంచం వేరుగా బిహేవ్ చేస్తున్నాడు”

“ఒక సారి ఇంటికి తీసుకురా మాలినీ”

“ఇంటి కా? నీ క్లినిక్ కి వద్దామనుకున్నా”

“ఈ వారం స్కూల్స్ విజిట్ చెయ్యాలి. కాబట్టి క్లినిక్ కి వెళ్ళను.”

“అయితే వాడు స్కూల్ నుండీ రాగానే తీసుకు వస్తా”

“చిన్నోడు ఎలా వున్నాడు? రజిత్ కదా పేరు…”

“అవును, రజిత్ ను కూడా తీసుకు వస్తా”అని ఫోను పెట్టేసింది మాలిని.

మాలిని ఫ్రెండు  రూప పిల్లల సైకాలజిస్టు గా పని చేస్తూంది. పిల్లలు కొత్త కొత్త కోణాలలో వివిధ సమస్యలు సృష్టిస్తూ తన జాబ్  ని  చాలెంజ్ గా వుంచినా  వాళ్ళ బుర్రల్లోకి దూరిపోయి చూడాలన్నట్టు  ఉత్చాహంగా ఉంటుంది ఎప్పుడూ…మాలిని ఫోను వచ్చాక వాళ్ళ పెద్దబ్బాయి సుచిత్ ప్రాబ్లం ఏమి వుంటుందీ అని ఆలోచించసాగింది.

మరురోజు సుచిత్ ను, నాలుగేళ్ల రజిత్ ను తీసుకుని వచ్చింది మాలిని. భర్త  రవి  ఆఫీసు పని మీద బెంగళూరు వెళ్ళారుట.

పదేళ్ళ సుచిత్ కి వీడియో గేమ్స్  ఇష్టం ఉండచ్చు అని అవి ఇచ్చింది. రజిత్ అక్కడ వున్న కారు, జీపు బొమ్మలతో ఆడుకోవాలని చూసాడు.

కాఫీ తీసుకుని వచ్చి మాలినికి ఇస్తూ…

“ఇప్పుడు చెప్పు…ఏమిటి ప్రాబ్లం?” అంది.

“కొద్ది రోజులు గా సుచిత్ డల్ గా ఉంటున్నాడు. సరిగ్గా చదవటం లేదు కూడా. బెదిరించినా కొట్టినా ప్రయోజనం లేకుండా వుంది. స్కూల్ ల్లో టీచర్ కూడా పిర్యాదు  చేసింది. హో0వర్క్  సరిగా చెయ్యటం

లేదుట..పలానా హో౦వర్క్ వుంది అని  చెప్పడం మానేసాడు.. ఇక రజిత్ తో బాగానే ఆడుకునేవాడు ఇప్పుడు అది కూడా మానేశాడు. ఎప్పుడూ ఏదో ఆలోచిస్తూ ఉంటాడు…”

“నీవు చెక్ చెయ్యవా ఏమి హోం వర్క్ ఇచ్చినారు అని?”

“అంత టైం వుండదు రూపా…రవి క్యాంపులు ఎక్కువయ్యాక నాకు పని ఎక్కువ అయ్యింది. రజిత్ చిన్నవాడు, వాడిని చూసుకోవాలి కదా…సుచిత్ కి పదకొండేళ్ళువచ్చాయి…పెద్దవాడు కదా…”

“చదువులో హెల్ప్ కావాలంటే ట్యూషన్ కి వెయ్యచ్చు కదా”

“వెయ్యచ్చు…అది అంతగా ఆలోచించలేదు రూపా, నార్మల్ గా వున్నవాడు సడన్ గా మాటలు ఎందుకు తగ్గింఛి ముభావంగా తయారైనాడు?”

“ఇంకా….”

“ఒంటరిగా కూర్చుని ఆలోచించేది ఏమి వుంటుంది ఈ వయసులో? ఏదైనా ఒంట్లో బాగాలేకుండా ఉందా అని డాక్టర్ దగ్గరికి వెళ్లి అన్నీ చెకప్ చేయించాము. అంత నార్మల్ గ వుంది. ఏమీ అర్థం కావటం లేదు. పైగా  రజిత్ తో ఆడుకోవడానికి గానీ, ఇంకేదైనా చేద్దామని కానీ ఆసక్తి లేకపోవడం ఎందుకు? నీవు స్కూల్స్ కు  కూడా వేడతావు కదా పిల్లల ప్రాబ్లెమ్స్ బాగా  తెలుస్తాయి..అనుకుని నీ దగ్గరికి వచ్చాను” అంటూంటే రజిత్ వచ్చాడు బాత్రూం వెళ్ళాలి అని. మాలిని తనను తీసుకుని వెళ్ళింది.

సుచిత్ ఏమిచేస్తున్నాడో అని తొంగి చూసింది..

సుచిత్ వీడియో గేమ్ పక్కన పడేసి, ఏరోప్లేన్ ప్రాజెక్ట్ బాక్స్ తీసి చూస్తున్నాడు.

“ఓ…ఇది హెల్ప్ లేకుండా చెయ్యడం కష్టం, రజిత్ హెల్ప్ తీసుకో…”అంది రూప.

“నో…” అని గట్టిగా అని అక్కడ నుండి లేచి వీడియో గేమ్ తీసుకుని దూరంగా కుర్చీలో కూర్చున్నాడు.

హాల్లోకి మాలిని రాగానే కొన్ని స్నాక్స్ తీసుకు వచ్చి అందరికీ ఇస్తూ…

“ఈ మధ్య కాలం లో ఏమైనా మార్పులు జరిగాయా?” అని అడిగింది రూప.

“అంటే??”

“స్కూల్ ల్లో టీచర్ మారటం…వాడి ఫ్రెండ్స్ మారటం…లాటివి.”

“ఏమీ లేదు. పాత టీచరే …ఫ్రెండ్స్ లో మార్పులు కూడా లేవు…” అంది ఆలోచిస్తూ.

“సరే మాలినీ రేపు కొంచం సేపు సుచిత్ ని నాదగ్గర వదిలి పెట్టు అబ్సర్వ్ చేస్తాను…”

కాసేపు కూర్చుని పిల్లలు ఇద్దరినీ తీసుకుని వెళ్ళిపోయింది మాలిని.

మరురోజు  సుచిత్ ని  స్కూల్ నుండీ నేరుగా రూప ఇంట్లో దింపి వెళ్ళింది మాలిని.

ఇంట్లో పనులు చేసుకుంటూనే సుచిత్ తో మాట్లాడుతూ వుంది రూప.

డైనింగ్ టేబులు దగ్గర కూర్చుని రూప ఇచ్చిన స్నాక్స్ తింటూ జవాబులు చెబుతున్నాడు సుచిత్.

జవాబులు ముక్త సరిగా వున్నాయి.

“స్కూల్ ల్లో నీ ఫ్రెండ్స్ ఏమి ఆడతారు?”

“నీకు ఏ గేమ్ ఇష్టం…?”

“నీకు ఏ టీచర్ ఇష్టం?”

“నీకు నచ్చిన సబ్జక్ట్ ఏమిటి?”

దేనికీ పొడుగాటి జవాబు కానీ, కొనసాగించే ప్రయత్నం కానీ జరగలేదు…

“ఇంటి దగ్గర రజిత్ తో నే ఆడతావా?”

“నాకిష్టం లేదు…” టక్కున వచ్చింది జవాబు!

“ఎందుకు?”

“రజిత్ చిన్న వాడు…నాతో బాటు సైకిల్ కూడా తొక్కలేడు…పరిగేట్టలేడు…పైగా వాడు పడిపోతే మమ్మీ కోప్పడుతుంది…” కొంచం అర్థమైనట్టు అనిపించింది రూపకు.

“ఇంకా…” అంది

“నాకు తేజా తో ఆడుకోవాలని వుంటుంది…వాడు ఆడడు.”

“తేజ ఎవరు?”

“పక్కింటి అబ్బాయి…” అని చటుక్కున లేచి ప్లే రూం లోకి వెళ్ళిపోయాడు.

ఎక్కువ పొడిగించడం ఇష్టం లేనట్టు…సో…ఎలా మాట్లాడితే సరిపోతుందో అంచనా వేసుకుంది రూప.

ఏడూ గంటలకు మాలిని వచ్చి పికప్ చేసుకుంది.

“రేపు కూడా కొంచం సేపువదిలి పెట్టు మాలినీ” అంది రూప.

మరు రోజు స్కూల్ అయ్యాక సుచిత్ ని దింపడానికి వచ్చిన మాలిని తో

“తేజా ఎందుకు ఆడుకోడు సుచిత్ తో?” అని అడిగింది రూప

“తేజా వాళ్ళు పక్కన ఇంటికి వచ్చి 6 నెలలు అవుతూంది. అంతగా క్లోజ్ అవలేదు ఇంకా”

“సుచిత్ వయసేనా? ఇంకా ఫ్రెండ్ అవలేదా?”

“సుచిత్ వయసే కానీ వాడికి కొంచం హెల్త్ ప్రాబ్లమ్స్ ఉన్నాయి. ఇంత చిన్నవయసులో ఆరోగ్యం గా లేకపోవడం ఎంత బాధాకరమో అని వాడి అమ్మ చాలా బాధపడింది పక్కన ఇల్లు చేరిన కొత్తలోనే. వాడిని బయట ఆడుకోవడానికి పంపరు. అందుకే సుచిత్ ను ఎక్కువ పంపను వాళ్ళింటికి…ఎప్పుడూ చాలా కేర్ తీసుకుంటారు ఆ అబ్బాయి విషయంలో వాళ్ళ పేరెంట్స్.” అని చెప్పింది మాలిని.

“సరే ఈరోజు నేనే దింపుతాను సుచిత్ ని…నీవు రాకు…” అంది.

“రేపు రవి వచ్చేస్తాడు…” అంటూ కారెక్కింది మాలిని.

వరసగా మూడో రోజు రూప దగ్గరికి వస్తూ వుండటం తో  సుచిత్ కొంచం ఫ్రీగా, చనువుగా తిరిగాడు ఇల్లంతా.

సుచిత్ వెంట వెడుతూ మాట్లాడుతూంది రూప. నిన్నటి కంటే కొంచం మెరుగైన జవాబులిచ్చాడు.

“మీ ఇంట్లో అయితే ఎంచక్కా ఇద్దరు వుంటారు…నీవు, రజిత్… కాబట్టి ఆడుకోవడానికి కూడా బాగుంటుంది…”

“నాకిష్టం లేదు…”

“ఎందుకని? ”

“ముందు నేను ఒక్కడినే వుండే వాడిని…మమ్మీ డాడీ నాతోనే ఎక్కువసేపు వుండే వాళ్ళు.”

ఉన్న రెండు గంటలూ సుచిత్ బాగా అర్థం అయ్యాడు రూపకు…సుచిత్ ని  ఇంటి దగ్గర డ్రాప్ చెయ్యడానికి  వెళ్ళినప్పుడు.

“కాస్సేపు మాట్లాడాలి నీతో”అంది మాలిని తో

“ఉండు రూపా, పిల్లలకి కార్టూన్ నెట్వర్క్ పెట్టి వస్తాను” అని వెళ్లి పిల్లలని అక్కడ సెట్ చేసి వచ్చింది.

తనకు అర్థమైన సుచిత్  ప్రాబ్లం గురించి కొంచం చెప్పగానే మాలిని కళ్ళల్లో నీళ్ళు వచ్చాయి.

“ఒకరుగా పెరగటం కంటే ఇద్దరుగా వుంటే తోడూ వుంటుంది అని సుచిత్ కోసమే రజిత్ ని కన్నాము రూపా. కాక పొతే కాస్త ఆలస్యంగా ఆలోచించాము…ఏజ్ గ్యాప్ ఇంతలా ఎఫెక్ట్అవుతుందనుకోలా…”

“వయసు తేడా వచ్చేసరికి తన సామ్రాజ్యం లోకి రజిత్ వచ్చాడనే ఫీలింగ్ వచ్చింది.

పైగా అన్నీ షేర్ చేసుకోవాలని చెప్పేసరికి ఇంకా కోపం  ఎక్కువైంది. పెద్దవాడని వాడికి బాధ్యతలు పెంచకూడదు..ముఖ్యంగా ఆడుకునేటప్పుడు…చూసుకోమని మీరు చెప్పేసరికి  తన ఇష్టానుసారంగా ఆడుకో లేకుండా పోయానని ఫీల్ అయ్యాడు…”

“వాడికేంత వయసని ఇంతలా ఆలోచన చేసాడు?”

“ఆలోచన చేసే శక్తే కదా మనకు వున్నది. పిల్లల మనస్తత్వాలు విచిత్రంగా వుంటాయి.వాళ్ళ వయసులో కూడా డిప్రెషన్ వుంటుంది…ఆలోచనలూ మారతాయి…ఏదైనా ప్రాబ్లెం ఉన్నప్పుడే ఇది తెలుస్తుంది. రజిత్ పుట్టాక  మొదట బాగున్నట్టు  అనిపించినా తరువాత తనను పట్టించుకోవటం లేదన్న దాన్ని  ఫీల్ అయ్యేలా ఎన్నో సంఘటనలు జరిగివుంటాయి..ప్రతి ఒక్కటీ వాడి మైండ్ లో

రిజిస్టర్ అయ్యివుంటుంది..క్రమంగా సుచిత్ కి ‘ఎందుకిలా?? అన్న ఆలోచనతో డిప్రెషన్ వచ్చివుంటుంది…దానితో కొంచెం   ముభావంగా వుండటం జరిగి వుంటుంది…క్లాసులో కూడాముభావంగా వుండటం, చదువులో వెనక బడటం తో టీచర్ ద్వారా మీకు తెలిసినాక మీరు గమనిచడం ప్రారంభించారు…”రూప చెబుతూ వుంటే  ఆపి

“అంటే రెండో బిడ్డ కనడానికి కూడా ఇంత ఆలోచన చెయ్యాలి? అని అనుకోలేదు. జీవితం లో సుజీత్ కి ఒక తోడూ గా తమ్ముడిని ఇస్తున్నాం అనే అనుకున్నాం ”

“రెండో బిడ్డని కంటున్నామని కాదు మాలినీ ఎప్పుడు కంటున్నావనేది ఆలోచించాలి…సారీ ఇలా అంటున్నందుకు…గ్యాప్ ఎక్కువయ్యే కొద్దీ పెద్ద వాడికి ఆలోచించే శక్తి పెరుగుతుంది. ఇది నచ్చింది,ఇది నచ్చలేదు అని ఆలోచన చేస్తాడు…ఏదైనా ప్రాబ్లం ఉన్నప్పుడే నార్మల్ చైల్డ్ వేరుగా బిహావ్ చేస్తాడు…హెల్త్ బాగుంటే వేరే కారణాలు ఏమిటీ అని ఆలోచించాలి.

పిల్లలు ఎదిగే వయసులో ప్రతి స్టెప్ లోనూ తల్లిదండ్రుల సాయం అవసరం వుంటుంది.

మనం గమనించకుండా ఉండిపోతే సుచిత్ లో ఇంకా బిహవియర్ చేంజెస్ వచ్చేవి…లక్కీ గా తెలుసుకున్నాం కదా.”

మాలిని ఆప్యాయంగా రూప చేయ్యిపట్టుకుంది

“తేజాని చూసినప్పుడు నా పిల్లలు ఆరోగ్యంగా వున్నారని దేవుడికి థాంక్స్ చెప్పుకున్నాను రూపా…ఇలాటి ప్రాబ్లంస్ గురించి ఆలోచనే రాలేదు”

“ఏమీకాదు మాలినీ, ఇప్పుడైనా ఆలస్యం కాలేదు…పిల్లలిద్దరినీ సమానంగా ట్రీట్ చేస్తున్నట్టు తెలిసేలా జాగ్రత్త తీసుకోండి… రవికి చెప్పు అవసరమైతే మళ్ళీ నాదగ్గరకు రండి.ఎప్పుడైనా సుచిత్ ని నాదగ్గరకు తీసుకురా…సరేనా?”అంది లేస్తూ

కళ్ళ నిండా నీళ్ళతో “థాంక్స్ చాలా”అంది మాలిని.

“అల్ ది బెస్ట్…ఫోను చెయ్యి” అంది కారెక్కుతూ రూప.

ఎంత మంది పిల్లలు కావాలి అన్న నిర్ణయం తో బాటు పిల్లల మధ్య ఎంత ఎడం వుంటే బాగుంటుంది అన్నది  కూడా ఆలోచించాల్సిన విషయమే అనిపించింది మాలినికి!!

 

 

******

 

 

 

ఇల్లాలు

రచన – డా. లక్ష్మి రాఘవ

“ఉద్యోగం మానేస్తున్నావా? పిచ్చా ఏమైనా ?” తీవ్రంగా స్పందించింది రేఖ కొలీగ్ సంధ్య.
రేఖ సంధ్య వైపు ఆశ్చర్యంగా చూస్తూ “పిచ్చేమిటే? అవసరం…”
“అవసరమా?ఒకసారి ప్రపంచాన్ని చూడు. ఇలాటి ఉద్యోగం తెచ్చుకోవడానికి ఎంత కష్టపడుతున్నారో జనం.”
“నిజమే నేను కూడా చదువు అవగానే మంచి ఉద్యోగం కోసం ఎన్ని ఇంటర్వ్యూ లు అటెండ్ అయ్యాను..”
“కదా…అందుకే ఆలోచింపమంటున్నాను. ఒక MNC లో మంచి పొజిషన్ లో ఉంటూ…పెళ్లి అయి కొన్నేళ్ళకే మానేస్తా అంటే ఏమనుకోవాలి? మీ ఆయన ఫోర్స్ చేస్తున్నాడా? తనతో సమానంగా ఉద్యోగం సహించలేక పోతున్నాడా???”
“ఏయ్…సంతోష్ ను ఏమీ అనకు. ఇది అతని డెసిషన్ కాదు. నేనే ఆలోచించి నిర్ణయానికి వచ్చా..”
“మీ ఆయనకు చెప్పావా?”
“చెప్పాను… డెసిషన్ నీదే…అన్నాడు కూడా.ఈ రోజు రాత్రికి డిస్కస్ చేస్తా”
“ఇంకోసారి ఆలోచించు రేఖా, ప్రెగ్నెన్సీ వచ్చిన వారూ, పిల్లలని కన్నా ఉద్యోగాలు చేస్తూనే వున్నారు. అంతెందుకు మీ అమ్మ కూడా పని చేసింది కదా??”
“అందుకే నేను ఈ నిర్ణయానికి వచ్చాను. నేను చిన్నప్పుడు అమ్మను చాలా విషయాలలో మిస్ అయ్యేదాన్ని. నా పిల్లలకి అలా వుండకూడదు అనుకుంటున్నా”
“ఈ కాలం లో పిల్లలను సక్రమంగా పెంచడానికీ, వారికి అన్ని సదుపాయాలూ ఇవ్వడానికి డబ్బు అవసరం. అందుకే ఆడవాళ్ళు ఉద్యోగాలు చేస్తూనే కంటున్నారు. పిల్లల ఆలనా పాలనా చూసు కోవడానికి మేయిడ్స్ ని పెట్టుకుంటున్నారు లేక పోతే బేబీ కేర్ సెంటర్ లు బోలెడన్ని వున్నాయి. ఇవన్నీ నీకు తెలుసు. అయినా ఉద్యోగం మాని వేస్తాను అంటున్నావంటే పిచ్చి కాక ఏమంటారు?”
రేఖ మాట్లాడ లేదు. సంధ్యతో వాదించడం అనవసరమని పించింది.
ఇంటికి వెళ్లేముందు సంధ్య వచ్చి” నేను ఒకసారి సంతోష్ తో మాట్లాడనా??” అంది.
“వద్దు సంధ్యా…తనకు అబ్జక్షన్ వుండదు…”అని మరి పొడిగించకుండా తన బ్యాగ్ సర్దుకుంది రేఖ.
తొమ్మిది నెలలు నిండాయని రేఖను కారు డ్రైవ్ చెయ్యడం మానిపించాడు సంతోష్. రేఖను పొద్దున్న డ్రాప్ చేసి సాయంత్రం పిక్ అప్ చేసుకుంటాడు. తన ఆఫీసులో వర్క్ఎక్కువ వున్నా బ్రేక్ తీసుకుని మరీ వస్తాడు.
ఆఫీసు నుండీ ఇంటికి వచ్చాక తనే భార్యకు కాఫీ కలిపి ఇస్తాడు. ఇద్దరూ కూర్చుని కాస్సేపు కబుర్లు చెప్పుకుంటారు. కొద్దిసేపు రెస్ట్ తీసుకుని రేఖ కిచన్ లోకి వెళ్లి డిన్నర్ తయారు చేస్తుంది. డిన్నర్ తరువాత తోటలో చిన్న వాక్. మళ్ళీ నిద్ర.
పడుకునే టప్పుడు సంధ్య అన్న మాటలు చెప్పింది రేఖ.
“ఎవరి అభిప్రాయాలు వారివి. మన జీవితం ఎలా ఉండాలో నిర్ణయించుకునేది మనం రేఖా…ఎక్కువ ఆలోచించకు. ప్రశాంతంగా వుండు.”అన్నాడు సంతోష్ పొడిగించకుండా.
పడుకున్నాక ఎత్తుగావున్న కడుపుమీద చెయ్యివేసుకుని నిమురుకుంది రేఖ. ఎడమవైపున తన్నింది లోపల వున్న బేబీ..గట్టిగా అయిన ఆ పార్ట్ ను మెత్తగా స్పృశించింది రేఖ. ఈ రోజు కోసం ఎన్ని రోజులు ఎదురు చూడాల్సి వచ్చింది? ఆలోచించసాగింది.
పెళ్లి అయిన రెండేళ్ళలో రెండుసార్లు అబార్షన్ అయింది రేఖకు. మూడవ నెలదాకా గడిచేదే కాదు. రకరకాల టెస్టులతో విసిగిపోయింది రేఖ. ప్రెగ్నెన్సీ రాగానే నిలుస్తుందా అన్న టెన్షన్ ఎక్కువగా వుండేది..ఈ సారి చాలా కేర్ తీసుకున్నారు డాక్టర్లూ, సంతోష్ కూడా…రేఖా తల్లిదండ్రులు మూడు నెలలు నిండే దాకా కూతురి దగ్గరే వున్నారు. ఇప్పుడంతా బాగుంది. రెగ్యులర్ గా స్కాన్లు జరిగాయి. బేబీ గ్రోత్ బాగుందన్నారు. రేఖ కు ముప్పై ఏళ్ళు నిండాయని నార్మల్ డెలివరీ కాకుంటే వెంటనే సిజేరియన్ చెయ్యాలన్న నిర్ణయం కూడా జరిగిపోయింది.
ఈ వారం తరువాత రేఖ అమ్మ వస్తుంది కూడా…
డెలివరీ రోజు! ఎంతగానో ఎదురు చూసిన క్షణం ఎదురైన వేళ మురిసిపోయారు రేఖ, సంతోష్ లు. ముద్దబంతి లాటి అమ్మాయి చేతిలో ఒదిగినప్పుడు…అపురూప దృశ్యం! ఆ చిన్నారి కోసం ఎంత తపించిపోయారో వారిద్దరికే తెలుసు.
పాప తో ప్రతిక్షణం ఆస్వాదించాలనే తపన ఉవ్వెత్తున లేచింది రేఖకు.
పాప వెలుగు ముందు ఉద్యోగం వెల వెల బోయింది..

ఆరోజు ….
పార్టీ మంచి ఊపులో వుంది..
పిల్లలకు సెపరేట్ ఎంటర్తైన్మెంట్. యువతకు డాన్స్ కు ఒక ప్లేస్..
మగవాళ్ళకి డ్రింక్స్ ఒక చోట !
అమ్మలూ, చిన్నపిల్లలా తల్లులూ కబుర్లతో బిజీ.
ఇదీ అక్కడి వాతావరణం.
రేఖ ఉద్యోగం మాని రెండేళ్ళయింది. పిల్ల తల్లి అయి హాపీ గా వుంది.
సంధ్య కూడా వచ్చింది పార్టీకి. రెండు నెలల క్రితం సంధ్య కంపెనీకి మేనేజర్ అయ్యింది కూడా.
చాలా రోజుల తరువాత కలవడమేమో స్నేహితుల మధ్య మాటలు సముద్రమైనాయి.
రేఖ కోసం లోపలకు వచ్చిన సంతోష్ కు రేఖ ఎవరితోనో మాట్లాడుతుంటే ఒక నిముషం నిలబడినాడు.
“రేఖా నీవు ఉద్యోగం మానేసి, ఇంట్లోనే ఉన్నావంటే చాలా బాధేసింది. ఈ కాలంలో ఎవరైనా ఉద్యోగం మానుకుంటారా? ఏదైనా ప్రాబ్లెం వచ్చిందా ఆఫీసులో ??” ఆవిడ ప్రశ్నిస్తూ వుంటే రేఖ ఏమి చెప్పాలా అనుకునేంతలో సంతోష్
“రేఖ ఉద్యోగ౦ మానేసిందని ఎవరన్నారండీ? రేఖ పొద్దున్న మాకు అందరికీ అమ్మ ఉద్యోగం చేస్తుంది. ఆప్యాయంగా వండి పెడుతుంది. ఇంట్లో అన్నీ సక్రమంగా జరుగుతున్నాయా అని పర్యవేక్షణ చేస్తుంది. ఆమె అప్పుడు హోం మానేజర్. మెయిడ్ రాకపోతే సర్వీస్ చేసి మానేజ్ జేస్తుంది.
పాపకు అన్నీ చూసుకుంటుంది ఒక బేబీ కేర్ టేకర్ లా… పాపకు మంచి మాటలూ నేర్పుతుంది అప్పుడు ఆమె ఒక టీచర్. రాత్రి పూట మళ్ళీ అమ్మ పోస్ట్ తో అందరికీ ప్రేమనిస్తుంది.
మా జీవితాలలో ఆమె ఒక నిరంతర ఉద్యోగి.
మా ప్రేమే ఆమెకు జీతం. పోద్దున నుండీ కష్టపడే ఆమెకు మేమిచ్చే ఆప్యాయతే ఆమె ఉద్యోగానికి భరోసా!
ఇక ఏమి కావాలి చెప్పండి? మళ్ళీ ఉద్యోగం చేసే టైం, అవకాశమూ ఉందా? ఇంత మంచి ఉద్యోగాన్ని ఆవిడ వదులు కుంటు౦దా? చెప్పండి మీరే“ అంటూన్న సంతోష్ చుట్టూ చేరిన ఆడవాళ్ళు చప్పట్లతో వారి సంతోషాన్ని వ్యక్త పరిస్తే …మౌన౦గా, ప్రేమగా ఆరాధనగా సంతోష్ నే చూస్తూ మైమరచి పోయింది రేఖ!!!

గతం గతః

రచన-డా.లక్ష్మి రాఘవ

ఆ గది తలుపులు తీస్తూంటే ఆసక్తిగా తొంగి చూసింది కమల వంటింట్లో నుండీ.
అత్తగారు విశాలమ్మ, భర్త సూరి లోపలకు పోయి తలుపులు మూశారు.
మామగారు విశ్వనాథం విశ్రాంతిగా పాత వాలుకుర్చీలో కూర్చుని వున్నారు.
ఆయనకు ఇంట్లో ఏమి జరుగుతున్నా పట్టి నట్టే వుండదు.
వంటింట్లో పని చూసుకుని బయటకు వచ్చేసరికి చేతిలో బ్యాగుతో బయటకు వస్తున్న సూరి, ఆ వెనుకే తలుపుకు తాళం పెడుతున్న అత్తగారు కనిపించారు. ఇద్దరూ విశ్వనాధం దగ్గరికి వెడుతూంటే తొంగి చూసింది కమల.
“ఈ సారికి రాగి కలశం పెద్దది ఇచ్చి పంపుతున్నాను ఏమంటారు? “ విశాలమ్మ అడగటం విని పించింది.
“ఏమంటాను? వేరే దారి లేదు కదా…” విశ్వనాథం నిట్టూర్చాడు.
బ్యాగ్గు తీసుకుని కమల దగ్గరకు వచ్చి “కమలా కొంచెం చింతపండు, ఉప్పు వేసి కడిగి పెట్టు“ అని కమల చేతికి కలశం చెంబును ఇచ్చింది.
ఆ రాగిచెంబును చూసి కమల ఆశ్చర్యపోయింది కమల. పెద్దసైజులో చుట్టూ అష్టలక్ష్ములతో చాలా అందంగా వుందా కలశం చెంబు! ఎన్ని తరాలదో…కిందపడిందేమో ఒక చోట కొద్దిగా నొక్కు వుంది. తోమాక తుడుస్తూ వుంటే దాని బరువు కూడా ఎక్కువగా వున్నట్టు గ్రహించింది…దేని గురించీ మాట్లాడ కూడదు అన్న ఆంక్ష వుండటంతో ప్రశ్నించే హక్కు లేదు..
“ఇలా ఎన్నని అమ్ముకుంటారు????” అని గట్టిగా అడగాలనిపించింది.
చెంబు ఒక కవరులో పెట్టుకుని సూరి తన ఫ్రెండ్ ప్రసాద్ వస్తే అతనితో కలిసి బయటకు వెళ్లి పోయాడు.
వంటింట్లో పెద్దగా చేసేదేమీ లేక పెరట్లో పారిజాతం చెట్టు కింద బండమీద కూర్చుంది కమల.
జీవితం అయోమయంగా వుంది..పెళ్ళయి నాలుగు నెలలైంది.
గతం గుర్తుకు వచ్చింది……..
“జమీందారీ కుటుంబం ఒకప్పుడు. ఇప్పుడు అన్నీ పోయాయి. ఇల్లు గడవడానికి డోకా లేదు. బీదింటి అమ్మాయి, సర్దుకు పోయే గుణం వుంటే చాలు అన్నారు. కట్నం, కానుకలు లేవు…ఆలోచించండి. సంబంధం కుదిర్చే బాధ్యత నాది…” మధ్యవర్తి శర్మ గారు తండ్రి నారాయణతో చెబుతోంటే విన్నది కమల.
ఆరోజు సాయంకాలమే తండ్రితో తానుగా చెప్పింది కమల.
“నాన్నా…. పేదవాళ్ళమనే కాదు చదువు ఎక్కువ లేదని కూడా సంబందాలు కుదరలేదు నాకు. పోనీ ఏదైనా చేద్దామంటే నా 10 తరగతి చదువుకు ఏమీ రావటం లేదు. కట్నాలు లేవంటున్నాడు కదా మారు మాటాడకుండా ఒప్పుకుందాం…ఆలోచించవద్దు”
“జమీందారీ కుటుంబమైనా అన్నీ పోగొట్టుకున్న ఆ కుటుంబంలో మళ్ళీ పేదరికమే చూస్తావు అని ఆలోచిస్తున్నానమ్మా”
“అన్నయ్య యాక్సిడెంట్ లో పోయాక తట్టుకోలేని అమ్మ, జబ్బుపడి మంచానపడి చనిపోయాక వున్నడబ్బంతా పోవడంతో మనకు ఈ పరిస్థితి వచ్చింది. నా పెళ్ళి మీకు మరింత కష్టాన్ని తెచ్చి పెట్టకూడదు. ఈ సంబంధం మనలను వెతుక్కుంటూ వచ్చింది. నేను సర్దుకుపోగలను. కష్టపడగలను. అంగీకరించండి” అని ధైర్యంగా చెప్పిందా రోజు.
పెళ్లి ఆర్బాటం లేకుండా గుడిలో చేస్తే చాలు అన్నారు. ఇరువైపులా కలిసి 50 మందిని మించి లేరు.
మంగళ సూత్రధారణ తరువాత అత్తగారు విశాలమ్మ సన్నటి చంద్రహారం గొలుసు కమల మెడలో వేస్తూ
“నాకు పెళ్లి అయినప్పుడు నిండుగా నగలు పెట్టారు. అన్నీ హరించుకుపోయినా కోడలి కోసం ఇది దాచా..” అంటే మురిసిపోయింది కమల. పుట్టినప్పటి నుండీ బంగారు గొలుసెరగని ఆమె మెడకు ఆ గొలుసు భారంగా అనిపించింది..
అతారిల్లు చేరాక పరిస్థితి అర్థం అయ్యింది కమలకు.
చూడటానికి పెద్ద ఇల్లు అయినా చాలా పాతది. ఒకప్పుడు నిండుగా వస్తువులతో వుండేదేమో కానీ ఇప్పుడు దీనంగా వుంది.
వంటిల్లు పెద్దదే కానీ సరుకులు నిండుగా వుండవు. ప్రతినెలా ఏదైనా వస్తువు అమ్ముకోవాలసిందే !
విశ్వనాథం అన్నీ పోయాయన్న బాధలో పెరాలసిస్ పాలై ఎడం చెయ్యి పని చెయ్యక రోగిష్టిగా మిగిలిపోయ్యాడు.
సూరి డిగ్రీ చదువుకున్నా ఉద్యోగం చెయ్యడు!
నెలతిరిగేసరికి డబ్బులు లేక అవస్థ పడాల్సిందే!
పాత వైభోగపు గుర్తులుగా మిగిలిన వస్తువులను అమ్ముకుంటూ గడిపేస్తున్నారు.
ఎవరైనా ఇంటి కి వస్తే జమీందారీ హోదాలోనే మాట్లాడుతారు.!
ఇవన్నీ అర్థం చేసుకోవడానికి కమలకు నెల్లాళ్ళు పట్టింది
ఇంట్లో తినడానికి చారు మెతుకులు తప్ప వేరు గతి వుండదు అప్పుడప్పుడూ.
కమల ఆలోచించి పెరడు కొంత మేరా బాగు చేసి తవ్వి పాదులు చేసి మిరప విత్తనాలు వేసింది. పక్కింటి వారి దగ్గర బచ్చలి తీగ తెచ్చి నాటింది. విత్తనాలు తెమ్మన్నదుకు సూరి కోప్పడ్డాడు. మట్టిని తవ్వుతున్న కమలతో “ఈ పనులు చేయడం మన ఇంటా వంటా లేదు” అంది అత్తగారు.
మామయ్య గారు గమనించినా ప్రశ్నంచలేదు.
రెండవ నెలలో భర్తను నిలదీసింది.
‘ఇంట్లో జరుగుబాటు లేదు. మీరు డిగ్రీ చదువుకున్నారు ఏదైనా ఉద్యోగ ప్రయత్నం చెయ్యచ్చు గదా” అని.
“ఉద్యోగాలు చేసే కుటుంబం కాదు మాది..” సూరి సమాధానం.
‘అది ఒకప్పటి పరిస్థితి. కాలం మారింది. ఇలా నెలకో వస్తువు అమ్ముకుంటూ పొతే ఏమి మిగులుతుంది? ఆలోచించండి”
సూరి తీవ్రంగా చూశాడు కమలవైపు.
ఈ మధ్య కమల అన్నిటినీ ప్రశ్నిస్తూ ఒక తిరుగుబాటుదారులా కనిపిస్తూంది అతనికి.
ఒక రోజు కాఫీ పొడి కావాలని ఎదురుగా వున్న కొట్టుకు వెళ్లి వస్తే విశాలమ్మకు కోపం వచ్చింది.
“మన ఇంటి పరువు బజారుకెక్కుతోంది…ఇలా రోడ్డుమీద తిరగటం మన ఇంటా వంటా లేదు…”అని గట్టిగా మందలించింది. విశ్వనాథం నుండీ చిన్న మాట కూడా రాలేదు.
“మన పని మనం చేసుకోవడంలో తప్పు లేదు అత్తయ్యా” అన్న కమలను చూస్తూ
“నీ భార్యకు నోరు ఎక్కువ అవుతూంది…”అంది కొడుకుతో.
“ఇలాటి పిచ్చిపనులు చేసి అమ్మను నొప్పించకు..” అన్నాడు సూరి.
“మీరు ఎప్పుడు తెలుసుకుంటారో తెలియదు. మా తాతలు నేతులు తాగారు మా మూతులు వాసన చూడండి” అన్న సామెతలా వుంది. ఒకప్పటి వైభోగం ఇప్పుడు లేదు కదా..మన కాళ్ళ మీద మనం నిలబడి తేనే గౌరవం..హీనస్థితిని ఎదుర్కోవాలే గాని, దాచిపెడతారా? ఎన్ని రోజులు???” భార్య మాట్లాడుతూంటే కోపంగా చూస్తూ చెయ్యిపట్టుకుని రూమ్ లోకి లాగి విసురుగా మంచం మీద పడుకున్నాడు సూరి
తమ కుటుంబం ఎంత ఉన్నతస్థాయిలో బతికిందీ కమలకేమి తెలుసు? బీదపిల్ల సర్దుకుపోతుంది అనుకుంటే ప్రతిదానికీ అడ్డుపడతా వుంది. పైగా “పని చేసి సంపాదించలేవా??”అని సవాలు చేస్తా వుంది..పని చెయ్యడం అంటే ఒకరికింద వున్నట్టే, అది అలవాటు లేదు.. పరిస్థితి మారాక కూడా అమ్మ పద్దతిగా వుండటం లేదా? కమలనే అడ్డం తిరుగుతా వుంది. నాలుగు పీకి దారికి తెచ్చుకుందామని వున్నా కమల చెప్పింది నిజమే కదా అని మనసు నిలదీస్తా వుంది…
అమ్మడానికి గదిలో వస్తువులు తక్కువైపోతూ వున్నాయి. మన బతుకు ఇంతే అనే అమ్మ..
మారు మాట్లాడని నాన్న…అన్నిటికీ ఎందుకిలా?అని ప్రశ్నించే కమల!!
సూరికి తలనొప్పి ఎక్కువైంది!!
తరువాత కొన్నిరోజులు కమల ఎక్కువ మాట్లాడలేదు. మధ్యాహ్నం పూట ఎవరూ గమనించకుండా పక్కింటికి వెళ్లి వచ్చింది.
విశాలమ్మకు జ్వరం వచ్చింది, డాక్టర్ కూ మందులకూ మరో రెండు వస్తువులు ఖర్చయినాయి. రూమ్ తెరిచినప్పుడు కమల గమనిస్తే రూమ్ లో ఒక పక్కగా కొన్ని భోషాణాలు మిగిలి వున్నాయి.
విశాలమ్మ కోలుకున్నాక ఇంటి ముందు వరండాలో వున్న ఖచేరీ రూమును క్లీన్ చేసింది కమల. హాలులో మూలగా వున్న పాత జంఖానా తీసి రూములో పరిచింది
“ఏమి జరుగుతా వుంది?” నిలదీసింది విశాలమ్మ.
“ప౦చాయితీ ఆఫీసువాళ్ళకు ఒక గది కావాలని అన్నారుట. బయట ఖచేరి రూము బాడుగకు ఇవ్వాలని క్లీన్ చేసినా..”
“అన్నీ పేద బుద్దులే నీవి. మనిల్లు బాడుగకు ఇస్తే అందరూ ఏమనుకుంటారు?”
“ఏమీ అనుకోరు…అనుకున్నా పరవాలేదు…నావి పేద బుద్దులే. కానీ బతుకు తెరువు ఆలోచనలు. జమీందారులని పనులు చెయ్యకుండా, ఆస్తి అంతా పోయినా మేము గొప్ప అని నలుగురూ అనుకోవాలని అనుకుంటున్నారే మీవి వక్రబుద్దులు… కాలం మారింది అత్తయ్యా, మీరు ఆ ప్రపంచం నుండీ బయటకు రండి. ఎన్ని రోజులు వస్తువులు అమ్ముకుని బతుకుతాము? రేపు నాకు పిల్లలు పుడితే ఏమి పెట్టి పోషిస్తాము? ఆలోచించండి…మీరు చెప్పండి మామయ్యా…”అని విశ్వనాదాన్ని చూసింది కమల
విశ్వనాథం తలెత్తి కమలను చూసిన చూపులో కోపం లేదు… సమ్మతం కనిపించి కొంచెం ధైర్యం వచ్చింది.
“అంతే కాదు అత్తయ్య నేను డ్వాక్రా గ్రూపులో చేరినాను. డ్వాక్రా లో లోన్స్ ఇస్తారు. దానితో విస్తర్లు చేసే మిషన్లు, చిప్స్ చేసే మిషన్లు తీసుకుని చిన్న కుటీర పరిశ్రమలాగా మొదలు పెట్టాలని నిర్ణయించు కున్నాము. ఇలా చేస్తే కొంత డబ్బు మన చేతికి వస్తుంది..రూముకు వచ్చే బాడుగ మనకు తోడూ అవుతుంది…”ఆపింది కమల.
విశాలమ్మ కమలను ఆశ్చర్యంగా, విస్మయంగా చూస్తూవుంటే నెమ్మదిగా వెళ్లి అత్తయ్య కాళ్ళ దగ్గర కూర్చుంది.
“అత్తయ్యా మీకు ఎదురు తిరుగుతున్నానని అనుకోవద్దు. ఎలా బతకాలో యోచన చేస్తున్నాను. భ్రమలతో జీవించడం మానుకుందాం. మన కోసం మనం కష్టపడ్డంలో నామోషీ లేదు. జమీందారీ పోయాక మనం మామూలు మనుష్యులమే. ఏ పని చేసినా గౌరవంగానే వుంటుంది.. మా ఆయనకు తగ్గ ఉద్యోగం చూదాం. మేమిద్దరం కష్టపడితే బతుకు బాగు పడుతుంది..ఆలోచించండి”అని విశాలమ్మ కాళ్ళు పట్టుకుంది.. విశాలమ్మ అప్రయత్నంగా కమల తలమీద చెయ్యి వేసింది.
విశ్వనాథం ముఖాన చిరునవ్వు వెలిసింది!!
కాలాను గుణం గా కొత్త అవకాశాలను అందిపుచ్చు కావాలన్న ఆలోచన సూరికి వచ్చింది
పోయిన సంపదతో సాంప్రదాయాలు వదలలేక అష్టకష్టాలూ పడ్డ వాళ్ళ జీవితాల్లోకి కొత్త వెలుగు వచ్చింది.
**************

.

ఫ్యామిలీ ఫోటో

రచన – డా. లక్ష్మి రాఘవ

“వాసూ”
రామచంద్ర గొంతు విని రూం నుండి బయటకు వచ్చాడు వాసుదేవరావు.
హాల్లోకి వచ్చిన రామచంద్రను చూస్తూ” రా …రా… రామూ” అని ఆహ్వానిస్తూ ముందుకు వచ్చి సోఫాలో కూర్చోమంటూ సైగ చేసి తానూ రామచంద్ర పక్కనే కూర్చున్నాడు.
“ఏమైంది నీకు? ఫోను స్విచ్చ్ ఆఫ్ చేస్తే అందరికీ కంగారు కాదా అదీ రెండు రోజులు?”
“నీవు ఫోను చేసావా?”
“నేను చేస్తే రెండుసార్లు చూసి ఏకంగా ఇంటికే వచ్చి చూస్తాను. దూరంగా వుండే పిల్లలు కంగారు పడరా???”
“వాడికి తెలిసిందా?”
“నీ కొడుకు రవి రెండు రోజుల్లో లెక్కలేనన్ని సార్లు చేసి చివరకు హైదరాబాదులోని నా కొడుకు మధుకు ఫోను చేసి ‘మీ నాన్నను ఒక సారి చూసి రమ్మని చెప్పరా…మా నాన్నకి ఒంట్లో బాగా లేదు. ఎలా వుందో కనుక్కోమని ఫోను చేసాడంట. వాడు నాకు ఫోను చేస్తే నిన్ను చూసి పదిరోజులు పైన అయ్యింది కదా అనుకుంటూ నేనే వచ్చాను..”
“కొంచెం యూరినరీ ఇన్ఫెక్షన్ వచ్చింది…లోకల్ గా డాక్టరు దగ్గరికి వెళ్లి వచ్చాను. యాన్టీ బయాటిక్స్ ఇచ్చాడు…అవి పడలేదు నాకు…అలర్జిక్ రియాక్షన్ లాగా వస్తే మందు మార్చాడు…అది పని చెయ్యకపొతే బెంగళూరుకు వెళ్ళండి’ అన్నాడు. ఈ మాట మా ఆవిడ కొడుకుతో చెప్పింది..అంతే పొద్దునా.. సాయంకాలం ఒకటే ఫోన్లు.. భరించలేక పోయాననుకో అందుకే స్విచ్ ఆఫ్ చేసి వుంచా”
“ఇది మరీ బాగుంది…నీ ఆరోగ్యం విషయమై వాళ్ళు కంగారు పడి పదేపదే ఫోను చెయ్యడం కూడా తప్పేనా?…”
“కొన్ని విషయాలు మనల్ని బాధ పెడతాయిరా…”
“ఈ కాలంలో కొడుకులు పట్టించుకోకుంటే బాధపడాలి కానీ ఇలా కూడా అనుకుంటారా?”
“మనం ఆరోగ్యంగా వున్నన్ని రోజులూ పిల్లలతో మాట్లాడ్డానికి చాలా ఉత్సాహంగా ఉంటుంది…కానీ జబ్బు పడ్డప్పుడు వారు వర్రీ అవుతూ వుంటే కష్టంగా వుంటుంది… ఇంకో విషయం ఏమంటే నాకు బాగాలేనప్పుడు “నీకు ఎలా వుంది?”అని పదే పదే అడిగితే ఇష్టం వుండదు…”
“అంటే నీకు ఇష్టం లేదని స్విచ్ ఆఫ్ చేస్తావా? దానితో అమెరికాలో వున్న నీ కొడుకు ఎంత బాధపడతాడో ఆలోచించావా?”
“బాగా లేకపోతే చూపించుకుంటాం..వాడేమైనా రావడానికి అవుతుందా? రెండు పూటలూ డాక్టరు దగ్గరకు పోయినా? ఏమి మందులు” అని అడగటం, తగ్గకపొతే బెంగళూరు పోయి టెస్టు లు చేయించుకో అని సలహాలు ఇవ్వటం భరించలేక పోతున్నానురా..”
“అలా అనుకోకూడదు..వాళ్ళు ఆందోళన చెందుతున్నందుకు ఆనందపడాలి..”
“నాకు అలా అనిపించదు”
“మూర్ఖంగా మాట్లాడుతున్నావు”
“అవును మూర్ఖత్వమే నాది…దూరంగా వుండే వాళ్ళను బాధపెట్టేది ఎందుకు?”
“కొడుకును అమెరికా పంపడానికి ఉత్సాహం చూపింది నువ్వు కాదా? రవి ఏమన్నాడో గుర్తు చేసుకో…”మీకు దూరం అయిపోతాము నాన్నా వెళ్ళను” అనలేదూ? భవిష్యత్తు బాగుంటుంది వెళ్ళు మాదేముంది నీవు అమెరికాలో వుంటే మేము రాలేమా అని నీవు చెప్పలేదా? మనవడు పుట్టాక ఒక్కసారి వెళ్లి వచ్చారు కానీ మళ్ళీ వెళ్ళలేదు మీరు కూడా…”
“అవును వెళ్ళలేదు…అక్కడ వాతావరణానికి అడ్జస్టు కావడం కష్టం. ఇంకా చెప్పాలంటే వాళ్ళ లైఫ్ వాళ్ళది… మధ్యలో మేమెందుకు? అనిపిస్తుంది నాకు..”
“నీవోక విచిత్రం మనిషివి..తల్లీ తండ్రులపై పిల్లల మమకారాలు తెలియనివాడివి కాదు…దూరంగా వున్నవాళ్ళను బాధ పెట్టకూడదు రా…అనుకోగానే రాలేడు కదా ఫోను కూడా తీసుకోకపొతే ఎలా?”
“నీవు మంచిపని చేసావు రామూ, కొడుకును విదేశాలకు పంపలేదు. హైదరాబాదు దూరం కాదు అనుకున్నప్పుడు వెళ్ళచ్చు, నాలుగు రోజులు వుండచ్చు…”
“నా కొడుకు నాకు అందుబాటులో వుండాలనే అమెరికా వెళ్ళలేదురా…ఈ కాలం లో ఇలా ఆలోచించేవాళ్ళు వున్నారంటే మన చేసుకున్న పుణ్యం…అందుకే ఈసారి ఫోను చేసినప్పుడు రవికి చెప్పు బాగానే వున్నావనీ వర్రీ కావద్దనీ..”
“నా బాధ నీకు అర్థం కాదురా…వాడికి ఫోను చెయ్యాలనీ, మాట్లాడాలనీ నాకూ వుంటుంది…కానీ బాధ కూడా వేస్తుంది”
“బాధనా? ఎందుకు అంతగా విచారించుకుని వర్రీ అయ్యే కొడుకు వున్నాడనా?”
“నాకు గిల్టీగా వుంటుంది “
“గిల్టీనా ?? ఏమి మాట్లాడుతున్నావురా??”
“రామూ..ఈ రోజు నీతో ఎందుకు గిల్టీ అనేది మాట్లాడాల్సిందే…లేకపోతే నాకు మనఃశాంతి వుండదు…డాబా మీదికి వెడదామా? “
“ఏమిటి స్నేహితులిద్దరూ డాబా మీదికి కూడా వెళ్లి మాట్లాడుకోవాలా?? నేను కాఫీ తెచ్చా, తాగి వెళ్ళండి” అంటూ కాఫీ కప్పులూ, బిస్కెట్స్ వున్న ప్లేటూ తెచ్చి ఎదురుగా వుంచింది వాసూ భార్య లలిత.
“అలాగేనమ్మా” అని కాఫీ కప్పు అందుకున్నాడు రామచంద్ర. కాఫీలయ్యాక ఇద్దరూ డాబా మీద సెటిల్ అయ్యారు
“నీ గురించి నాకు తెలీని విషయాలు ఏమున్నాయి వాసూ”
“నువ్వూ నేనూ కలుసుకున్నది ఉద్యోగం చేరినప్పుడే…అంతకు మునుపు నేనూ నా నేపధ్యం ఏమిటో తెలుసా? పల్లెటూరి జీవితం..ఎకరం పొలం మీద వ్యవసాయం చేసుకునే తల్లి దండ్రులు…ఎప్పుడూ పడక మీద వుండే నాన్నమ్మ…ఆమెకు సేవలు చేస్తూ ఎప్పుడూ సతమతమయ్యే అమ్మ. పొలం పనులూ అంటూ పంచకట్టుతో పొలంలోనే గడిపే నాన్న… నాకెందుకో చిన్నప్పటినుండీ నేను పల్లెలో వుండకుండా..బాగా చదివి మంచి ఉద్యోగం తెచ్చుకోవాలని పల్లె వాతావరణానికి దూరంగా వెళ్లాలని ఆశ. అందుకే బాగా చదువుకున్నాను…నా చదువు కోసం కష్టపడుతున్న తల్లిదండ్రులను చూసినా అది వారి డ్యూటీ అని అనుకున్నాను..మంచి ఉద్యోగం ఉండటంతో కోరి పిల్లనిచ్చిన మన బాసు…”
“అవును పెళ్ళిలో చూసాను మీ అమ్మా నాన్నలను…”
“అంతే! వాళ్ళు పల్లెటూరులో వుంటారని ఎక్కువ సంబంధాలు పెట్టుకోలేదు నేను… నా భార్య పెరిగిన నాజుకు వాతావరణంలో పల్లెటూరి పోకడ కలిగిన తల్లిదండ్రులని చేర్చుకోవాలని గానీ, చూసుకోవాలని గానీ అనుకోలేదు నేను…ఎప్పుడో తప్ప వూరికి పోయేవాడిని కాదు.నానమ్మ చనిపొతే కూడా చూడటానికి పోలేదు నేను, ఒక వేళ పోయినా ఒక పూట కంటే ఎక్కువ వుండే వాడిని కాను..నా పోకడ గమనించేనేమో నేను అప్పుడప్పుడూ పంపే డబ్బుకూడా వద్దన్నారు వాళ్ళు…
జీవితం అంటే భార్య భర్త పిల్లలు అంతే అక్కడితో ‘ఫ్యామిలీ ఫోటో’ ముగుస్తుంది అనుకున్నానే గాని దానికి మూలమైన తల్లిదండ్రులు కూడా అందులో వుంటారు అని అనుకోలేదు. పిల్లలకు చదువు చెప్పించడం తల్లిదండ్రుల డ్యూటీ అని, వాళ్ళ పెళ్లి అయ్యాక వాళ్ళ ఫామిలీ వారిది అని బాగా నమ్మినవాడిని కాబట్టే రవిని చదివించి, పెళ్లి చేసి అమెరికా పంపించేసాను…అదే కరెక్ట్ అని అనుకున్నాను ఇన్ని రోజులూ..వాళ్ళ ‘ఫ్యామిలీ ఫోటో’ లో మాకు చోటులేదు అనుకున్నాను. కానీ వయసు పెరిగాక ఆరోగ్యం క్షీణించినప్పుడు, మనసు ఆప్యాయత కోసం ఎంత పరితపిస్తుందో ఇప్పుడు తెలుస్తూంది. నాకు వాడిని చూడాలని బలంగా అనిపించిన రోజులు ఎన్నో వున్నాయి…మనవడిని చూడాలనీ, ఆడుకోవాలనీ చాలా అనిపిస్తుంది…ఇవన్నీ మా అమ్మనాన్నలకు కూడా అనిపించి వుంటాయి… వాళ్ళ గురించి ఆలోచించలేదు నేను. ఇప్పుడేమో నాకు బాగా లేదని మా వాడు పడే తాపత్రయం గతాన్ని నాకు అద్దంలో చూపుతోంది.
ఒకసారి నాన్నకు బాగాలేదని అమ్మ కబురంపితే కూడా వెళ్లి చూడలేదు నేను…పైగా ముసలితనంలో ఆరోగ్యాలు బాగా వుంటాయని ఎలా అనుకుంటారు?..అని చెప్పాను కబురు తెచ్చిన మనిషితో…చివరకు నాన్న చనిపోయినప్పుడు నేను ఒంటరిగానే వెళ్లాను “అమ్మ వూరు వదలిరాను” అంటే నాతో అమ్మను రమ్మని బలవంతపెట్టలేదు…ఎందుకంత కఠినంగా వుండి పోయి బాధ్యత లేదని అనుకున్నాను? ఇప్పుడు తెలిసి వచ్చి పశ్చాతాప పడుతున్నాను. రవి నా గురించి అంతగా ఆందోళన పడుతూంటే ‘వాడికున్న జ్ఞానం నాకు లేకపోయిందే.చివరిదశలో అమ్మా నాన్నలకు ఏమీ చెయ్యని నేను శిక్ష అనుభవించాల్సిందే’ అని రవిని దూరంగా వుంచుతున్నాను.మానసికంగా కృంగిపోతున్నాను” అంటూ కన్నీళ్లు తుడుచుకున్నాడు వాసు.
వాసూ భుజం మీద చెయ్యి వేస్తూ రాము
”జీవితమంటే ఇదీ అని నీకు నీవే ఒక చిత్రం గీచుకున్నావు. పల్లె వాతావరణం నచ్చలేదని అనుకున్నావే గానీ ఆప్యాయతా, అనుబంధాలను మరిచావు..జీవితం చక్రం లాటిది ..అందరి జీవితాల్లోనూ ఒకే రకం ఘట్టాలే! బాల్యం, యవ్వనం, వృదాప్యం..ఏ వయసుకు తగ్గ సమస్యలు వాటి కుంటాయి…ఫ్యామిలి ఫోటోలో తల్లితండ్రులని తొలగించిన నీ వైనం విచిత్రం!! కానీ ఫ్యామిలీ అంటే తల్లీ తండ్రీ కూడా’ అనేది మరవలేని సత్యం! ఇప్పటి కాలంలో అందరూ పేరెంట్స్ ని ఆశ్రమాలకి పంపుతారు అంటారు కానీ అది తప్పు అని నిరూపించాడు నీ కొడుకు…అంతే కాదు ఇప్పుడు కూడా బాధ్యతలు అందరూ మరువరు అని తెలియ చెప్పాడు రవి… నిజమే నీవు చేసింది తప్పే ! అది నీకు దేవుడు నీ కొడుకు ద్వారానే తెలియచెప్పాడు..నేను చెప్పేది ఒక్కటే ఎప్పుడో జరిగిపోయినదానికి నీవు బాధ్యుడవే అయినా ఈ విధంగా శిక్షించుకుంటారా? నీకు జీవితం లో ఆప్యాయతలు ఎంత ఆనందాన్ని ఇస్తాయో తెలియ చెప్పిన రవికి కూడా శిక్ష వేస్తావా?…… వాసూ గతం గతః అనుకోవాలి!”
“అలా అనుకొని వుండగలనా??”
“నాకు ఒకటి తోస్తూంది… నేను ప్రతి ఆదివారం ఒక వృద్దాశ్రమానికి వెడతాను అక్కడ ఎంతమందో నిరాశ్రయులు, పిల్లలు లేనివారు, కొడుకులు విడిచి పెట్టినవారు, ఎవరూ తోడూ లేని వాళ్ళు వున్నారు. వారికి పనిలో హెల్ప్ చెయ్యడమే కాదు కాస్సేపు కూర్చుని మాట్లాడితే ఎంత సంతోషమో….ఇక మీద రోజూ రెండు గంటలు అక్కడికి వేడదాము..మనకు తోచిన సహాయం చేద్దాం..నీకూ తృప్తి కలుగుతుంది….ఇక రవి మనసు కష్టపెట్టవద్దు..వాడితో ఆప్యాయంగా వుండు..ఎంత తృప్తి కలుగుతుందో చూడు..”
రామూ చెప్పిన విషయంతో మనసు ఏంతో తేలిక అయ్యింది. తనకు ఇది దేవుడిచ్చిన అవకాశంగా మలచుకుని ఉపయోగించుకోవాలనిపించింది. అందుకే తృప్తిగా “థాంక్స్ రామూ ఇద్దరం రేపటి నుండే వెడదాం. రవితో మాట్లాడుతాను ఈ రోజే…” అన్నాడు వాసు.
ముసలితనంలో తల్లి దండ్రుల బాగోగులను చూసుకోలేని ప్రతి కొడుకూ తనకూ ఆ రోజు వస్తుందనీ, మనం చేసిందే మనకు తిరిగి జరుగుతుందనీ విశ్వసిస్తే ప్రతి తల్లిదండ్రీ సుఖంగా వుండగలరు.