తల్లి *వేరు*

రచన:సందిత

ధరణిన్ చాలా గొప్పది
తరుమూలముతరచిచూడతగువిధిఁ! బీజాం
కురమదిప్రథమాంకురమది!
గురుతరమగుప్రథమమూల గుణితంబదియౌ!

బలమునొసంగెడుదుంపగు
తొలగింపగరోగమోషధులరూపమ్మౌ
తెలియసుగంధపువేరగు
పలువిషములవిరిచివేయుపరమామృతమౌ

పైపైకెదుగన్ జూడక
పైపైమెరుగులనుకోరిపరుగులనిడకన్
పైపైకెదుగన్ సహజుల
కాపై జూపకనసూయ నాహారమిడున్

స్వర్గసుగంధసుధలఁతరు
వర్గోద్భూతప్రసూనఫలరూపమునన్
దుర్గమమైనట్టియథో
మార్గంబందునచరించిమరియందించున్

సౌందర్యముమాధుర్యము
విందులుబడసినవియెదుగవేరులవలనన్
పొందుచునథోగతులనటు
నందించున్ సాయమటుల నమ్మనఁవేరుల్

పొగడునులోకంబారయ
నగుపించగవృక్షశోభనాహాయనుచున్
దిగుచున్ తానెదిగించును
సుగుణమ్ములరాశి *వేరు*సూనృతమరయన్

దిగుచున్ తొలుచుచుజేరును
పగలున్ రేయనకఁబూని పాతాళమ్మున్
భగవంతునిపాదమ్మది
సగమాకసమందు సగము సాగుచు భూమిన్ !

జీవిత పరమార్థం

రచన: నాగులవంచ వసంతరావు

అనంత కాలచక్రంలో
జీవితకాలం అల్పమే ఐనా
శతకోటి సుగంధాల
పరిమళ మాల జీవితం

ఉత్సాహంగా పనిచేస్తూ
ఆనందంగా జీవిస్తూ
సాటివారికి సాయం చేయడమే
సరియైన జీవితం

సద్భావనలు పెంచుకొని
సన్మార్గాన పయనిస్తూ
సమత, మమత, మానవతలు
పరిఢవిల్లేదే జీవితం

ఆదర్శాలను ఆచరణలో
ప్రతిపనిలో ప్రతిబింబిస్తూ
తెరచిన పుస్తకంలా ఉండేదే
అసలైన జీవితం

దురలవాట్లతో దిగజార్చుకుంటే
దు:ఖ సాగరమౌతుంది
మలచుకోగల నేర్పు ఉంటే
మహోన్నత శిఖరమౌతుంది

సంసార సాగరంలో
సమస్యల తిమింగలాలు
అలజడులు రేపినా
అల్లకల్లోలాలు సృష్ఠించినా
సుడిగుండాలుగా మారి
సునామీలా విరుచుకుపడినా
మొక్కవోని ఆత్మవిస్వాసంతో
మనగలిగేదే జీవితం

ఆదర్శాలను ఆచరణలో
అమలు జరుపబోతే
సహించలేని సభ్యసమాజం
తూలనాడినా అభాంఢాలు వేసి
అభాసుపాలు చేసినా
గుండె నిబ్బరంతో
ముందుకు సాగేదే జీవితం

నీవు నమ్మిన సిద్దాంతాలతో
ఎవరూ ఏకీభవించకున్నా
అంతరాత్మ ప్రభోదానికి
అనుగుణంగా ఉన్నప్పుడు

ప్రపంచమంతా ఏకమై ఎదిరించినా
నిందించి నీరుగార్చినా
అహర్నిశలు ఆత్మోన్నతికి
శ్రమించడమే అసలైన జీవితం

మనసును నిగ్రహించి
అరిషడ్వర్గాలను జయించి
అనునిత్యం ఆత్మానందంలో
మునగడమే దివ్యజీవనం

“బలమే జీవితం –
బలహీనతయే మరణం”
అనిచాటిన స్వామి వివేకానంద
సింహగర్జనకు స్పందించి
పరిపూర్ణమైన ఆరోగ్యంతో
మానసిక వికాసంతో
విశాల హృదయంతో
వర్తించగలిగినదే విలువైన జీవితం

బహుజన్మల పుణ్యపాకవశాన
భగవంతుడిచ్చిన వరం
84 లక్షల జీవరాసులలో
ఉత్కృష్ఠమైనది మానవజన్మ
విషయ వాసనలను విసర్జించి
స్థితప్రజ్ఞతను సాధించి
ఆత్మజ్ఞానాన్ని సంపాదించినదే
పరిపూర్ణ జీవితం

***

గమ్యం

రచన: మహేశ్ కుమార్ విశ్వనాధ

ఏ మార్గం
నా ప్రతి రక్తనాళంలో
దేశభక్తిని నింపుకుని
యుద్ధంలో గెలుస్తుందో
అదే నా గమ్యం

ఏ మార్గం
శాస్త్రాన్ని జ్ఞాన ఆయుధంగాజేసి
అవైదికాన్ని ధర్మకురుక్షేత్రంలో
ప్రతిఘటిస్తుందో
అదే నా గమ్యం

ఏ మార్గం
మనోమయ విద్యను
విశ్వజగతిలో జీవకాంతులతో
నింపుతుందో
అదే నా గమ్యం

ఏ మార్గం
విశ్వప్రజాలోచనజేసి
స్వరాజ్యపు జనావాహినిలో
సంచరించే నా సోదరిని రక్షిస్తుందో
అదే నా గమ్యం

ఏ మార్గం
కాలకంఠుని కాళరాత్రి కార్చిచ్చుకు
బెదరక జనవాహినిలో
అన్యాయాన్ని ఎదిరిస్తుందో
అదే నా గమ్యం

వనితా ఎన్నాళ్లీ వ్యధ?

రచన: భమిడిపాటి స్వరాజ్య నాగరాజారావు.

బాల్యంలో పొందాల్సిన లాల్యంలో
అనూహ్యంగా మగపిల్లాడికంటే తక్కువే,
చెందాల్సిన హక్కుల విషయంలో
అత్యంత అసహజంగా ఆమె లోకువే.
యవ్వనంలో నాన్న వెనకేసుకొచ్చినా
అణకువ, అణిగిఉండటం తనకు మాత్రమే
సంబంధించినవి అన్నట్లున్న బోధలు,
తను మాత్రమే అనుసరించి తీరాలనే నిబంధనలు.
తప్పుచేయకున్నా తప్పనిసరి బాధలు,
నియమాల గట్టు దాటకున్నావదలని వ్యధలు.
అడుగడుగునా ఆమెకు షాకులు,
వీధిలోకెళ్తే వెధవల వెర్రిచూపుల బాకులు,
వికారం కలిగించే చిత్తకార్తి కుక్కల చొంగ కార్పులు.
కళాశాలకెళ్తే కాటేయటానికి సిద్ధంగా ఉండే విషనాగులు,
క్యాబెక్కుతే కబళించటానికి కాచుకు కూర్చున్న కామపిశాచులు.
కట్నం తేలేదని కాల్చివేతలు,

వివిధ దశల్లో వనిత

రచన: భమిడిపాటి స్వరాజ్య నాగరాజారావు.

బాల్యంలో పొందాల్సిన లాల్యంలో
అనూహ్యంగా మగపిల్లాడికంటే తక్కువే,
చెందాల్సిన హక్కుల విషయంలో
అత్యంత అసహజంగా ఆమె లోకువే.
యవ్వనంలో నాన్న వెనకేసుకొచ్చినా
అణకువ, అణిగిఉండటం తనకు మాత్రమే
సంబంధించినవి అన్నట్లున్న బోధలు,
తను మాత్రమే అనుసరించి తీరాలనే నిబంధనలు.
తప్పుచేయకున్నా తప్పనిసరి బాధలు,
నియమాల గట్టు దాటకున్నావదలని వ్యధలు.
అడుగడుగునా ఆమెకు షాకులు,
వీధిలోకెళ్తే వెధవల వెర్రిచూపుల బాకులు,
వికారం కలిగించే చిత్తకార్తి కుక్కల చొంగ కార్పులు.
కళాశాలకెళ్తే కాటేయటానికి సిద్ధంగా ఉండే విషనాగులు,
క్యాబెక్కుతే కబళించటానికి కాచుకు కూర్చున్న కామపిశాచులు.
కట్నం తేలేదని కాల్చివేతలు,