గిలకమ్మ కతలు 10 – “సారె పంచుడూ..వీపు దంచుడూ!”

రచన: కన్నెగంటి అనసూయ

“గిలకా ..! ఒసేయ్ గిలకా ..! తలుపుల్తీసే ఉన్నాయ్. ఏ కుక్కాన్నా వత్తేనో? మీకసల బయమెట్లేదేటే దేవుడు..? ఏ కుక్కన్నా వత్తేనో..”
దగ్గిరికేసున్న తలుపుల్ని తోసుకుని లోనికొత్తానే అరిగి, మట్టిగొట్టుకుపోయి తేగతొక్కల్లా ఏల్లాడతన్న అవాయి సెప్పుల్ని మూలకంటా ఇడుత్తా సరోజ్నీ ఎన్నిసార్లరిసినా ఎక్కడా అజాపజాలేదు గిలక.
“ ఎక్కడేం పుణుక్కుంటందో? ఇదో పెద్ద ముదిపేరక్క. ఎప్పుడూ..ఏదో ఒహటి పుణుక్కుంటానే ఉంటాది..ముసల్దాన్లాగ. నాయనమ్మ బుద్ధులు మరి. ఎక్కడికి పోతయ్..ఎతుక్కునెతుక్కుని మరీ వతనుగా వత్తయ్..” అని మనసులో గొణుక్కుని ..మళ్ళీ అరిసింది..
“ ఎక్కడ సచ్చేవే..? ఓసారి పిలిత్తే పలకవుగదా..? నా నోరడిపోవాలా?..” అంటా..
గిలక రాలేదుగానీ, కల్లు నులువుకుంటా..లేని ఏడుపు ముఖవంతా పులువుకుని ఎక్కెక్కి పడతా వచ్చేడు శీను..లోపలెక్కడ్నించో.
దగ్గిరికొచ్చే కొద్దీ రాగాన్ని పెంచేత్తన్న కొడుకునే సూత్తా …
“కొట్టుకు సచ్చేరా ఇద్దరూను. ? అనుకుంటానే ఉన్నాను. ఇంటికాడ ఏం కొట్టేసుకుంటన్నారో ఏటోనని. పట్టుమని పది నివషాలు ఇంట్లో లేపోతే జుట్టూ జుట్టూ పట్టుకుంటవేనేటల్లా? పెద్దోళ్లవుతున్నారు. ఇంకెప్పుడు నేర్సుకుంటారు? ఏదిలా దెగ్గిరికి రా…ఎక్కడ కొట్టిందో సూత్తాను.. ”
“ అక్క..నన్ను ఈడ్సేసిందమ్మా..సేతులు సూడు . ఎలా కొట్టుకుపొయ్యినియ్యో….” గొంతు పెంచేసేడాడు ఆల్లమ్మ కాతంత మెల్లిగా మాట్తాడేతలికి.
“ ఎంతుకీడ్సింది? దానికి సుద్దీ, బుద్దీ ఏం లేక ఏడుత్తుందది..సూసేవా మూసేతుల్రెండూ ఎలాక్కొట్టుకుపోయినియ్యో.! అయ్యో..అయ్యో..అదసలు మడిసేనా? దానికేవొచ్చిందో పొయ్యేకాలం….”
“ రోడ్రు మీద మట్టిలో ఈడ్సేసిందమ్మా..అందరూ సూసేరుకూడాను. మా క్లాసులో ఉండే గిరిగాడు…అడికసలు మార్కులయ్యీ గూడా ఏవీ రావు. మేస్టారు తిడతారత్తమానూను సరిగ్గా సదవడని. ఆడు నన్ను సూసి నవ్వేడమ్మా.. ” అంటా దగ్గిరికంటా రాబోతున్న కొడుకుని..
“ ఆసింటా..ఆసింటా. నన్ను ముట్టుకోకు. నేను నీళ్ళోసుకోవాలి.. పెట్ట్లోంచి కోకా , లంగా జాకిట్టూ తెత్తదంటే..ఎక్కడికి పోయిందో ఈ ఎదవ..” అంటా ఆడికి సేతుల్తోనే సెప్పింది సరోజ్ని తన్నంటుకోవద్దని..
“ ఊరికే అరవాపోతే..కాసేపు సూడొచ్చుగదా..అక్కడికినపడతంది..నీ గొంతు..”
అప్పుడే ఈత్తలుపు తెరుసుకుని లోనకొచ్చిందేవో..గిలక, వచ్చీరాటంతోనే తల్లినో అరుపరిసి…తన మీద సాడీలు సెప్తున్న శీనుగాడ్ని సుర్రా సుర్రా సూత్తా..
“ ఈడుత్తానా….ఇసిరిసిరి కొడతానా? తప్పుజేత్తే..రోడ్దేటి ఇల్లేటి. ఎదవా ఎదవకనా. అయినా నేనీడ్సేసేనని సెప్తున్నావ్ గానీ నువ్వెంత ఎఅదవపని సేసేవో సెప్పేవా అమ్మకి. .. సిగ్గులేనోడా “ తమ్ముడి మీద ఇంతెత్తున ఎగిరింది గిలక.
అలా అరుత్తున్నప్పుడు సూసేతీరాలి గిలకని…మొకవంతా కెంపు రంగైపోద్ది.
అలా అరిసేటప్పుడు సూత్తావుంటే సరోజ్నికి ఉన్న కోపం గూడా పోయి నవ్వొచ్చేత్తది. కాపోతే పైక్కనపడకుండా తమాయించుకుని కోపం నటిత్తాది పైపైకి.
“ అయ్నా..నీకు పెత్తనాలెక్కువయ్ నియ్యే గిలకా..! గిలకా గిలకా అని వందసార్లరిసేను..నాక్సలే సిరాగ్గా ఉందంతాను. అయినా ఏడుత్తుంటే ఆణ్నలాగే వదిలిపెట్తేసి ఎక్కడికి సచ్చేవ్?” ఇసుక్కుంది సరోజ్ని కూతుర్ని..
“ పెత్తనాలేటి పెత్తనాలు. కొయ్యలమూడోళ్ళింట్లో ఆయన్నయ్యకి పెళ్లయ్యింది సూడు..”
“ఎవళ్ళాల్లూ..?” మూతిరిసింది సరోజ్ని..
“ ఆళ్ళేనెహ్హే..అయ్యాల నాకు పట్టులంగా ఏసేవ్ గదా..పెళ్ళి కొడుకున్జేత్నారని..తమ్ముడికేవో..పేంటూ సొక్కా ఏసి సేతికి ఉంగరవెట్తేవ్ ..”
“ ఊ..ఊ..! ఆళ్ళా..! గేపకొవొచ్చిందిలే..సెప్పు..?”
“ ఆయన్నయ్య ఆళ్ల వదిని సారట్టుకొచ్చిందట. కావిళ్లేసుకుని పంచి పెడతన్నారు. కట్రోరు రావుడు మామ్మ నేనీదిలో నిలబడుంటే..
“గిలకా ఇట్రావే…! మీ తాతింట్లో లేడు. అలా సెంటర్లో కూకునొత్తానని ఎల్లేడు. మసిరి మీద పళ్లెవుంది. పీటెక్కి తీద్దుగాని” అంటే ఎల్లేను. నువ్విప్పుడొత్తావని నాకేవన్నా తెల్సా..కల్లోకొచ్చిగాని నువ్వేవైనా సెప్పేవా? “ అంది సేతులు తిప్పుతా..
“ మావూలుగా సెప్తేనే ఓ పట్తాన ఇనిపిచ్చుకుని సావ్వు. ఇంకా కల్లోగూడానా..ఉ..ఉఉ..” ఎటకారంగా అని గిలకింకా ఏదో సెప్పబోతంటే ..
“ ఇనేవోల్లుండాలే గానీ ..సెప్పూ పోతానే ఉంటావ్ ..ఆ సెప్పే సొల్లేదో..తర్వాజ్జప్దూలే గానీ..నాకు సిరాకొచ్చేత్తంది… ముందెల్లి పెట్లోంచి జాకిట్టూ, లంగా, సీరొకటి పట్రా.. అసలే సచ్చిపోయిన శవాన్ని జూసొచ్చేను”
తల్లి ఎటకారానికి ఒళ్ళుమండిపోయింది గిలక్కి..
” అడుగుతావు..సెప్పేదేవో..ఇనవ్. అంతుకే సిరాకొచ్చుద్ది నాకు నిన్ను సూత్తేని….” అంటా తల్లినిసుక్కుని..
“ ఏ సీర…” అంటా లంగా పైకెత్తి పట్టుకుని లోపలికి పరుగెట్తాబోతన్న గిలక..
“ ఆసి ముండకానా? తల్లిని సూత్తే సిరాకొత్తందేటే నీకు. పెద్దంతరం, సిన్నంత్రం ఉంటల్లేదు ఈకాలప్పిల్లలకి..” అంటా చనువుగా లోనికొచ్చిన సీతారత్నాన్ని సూసి ఆగిపోయి ఎనక్కొచ్చింది గిలక అక్కడే ఏడుత్తా కూకున్న తమ్ముడికేసోసారి ఓర సూపు సూత్తా..
“ రా సీతారత్నవొదినే..! మంచి నీళ్లిచ్చుకుంటావా? ఎప్పుడనగా బయల్దేరేవో ఏమో..” అని గిలకెనక్కి తిరిగి
“కుండలో నీళ్లట్రా మామ్మకి. సల్లగుంటాయ్. గిన్నెతో పట్రా మడేలు గూడా తాగుతాడు.” అని గిలక్కి సెప్పి ఇటు తిరిగేతలికి..సీతారత్నవంది..
“ .. కొయ్యలమూడి సుబ్రావు గారి కోళ్లొచ్చింది సరోజ్నొదినే …సారట్టుకుని. అదే..మొన్నపెళ్లయ్యింది గదా..రమేషు. ఆడి పెళ్ళాం. పసుపూ పిండీ పంచుతున్నాం.
“ అదే..అనుకున్నాన్లే..! ఈ లగ్గాల్లో మనూళ్లో అయిన పెళ్ళి అదొక్కటే గదా.! “అని..
వంటింటికేసి సూత్తా..” గిలకా..బేగిన్రావే..” అనో అరుపరిసి..
“ పిల్లోడు ఉజ్జోగం గదా..! కావురవెట్టేత్తారా..? “ ఆరాగా అంది సరోజ్ని..
“ మనకేం తెలుత్తాయమ్మా..! రేత్రి పొద్దుపోయేకా కవురెట్టేరు. పంచాలలాగని. తెల్లారగట్తే లేసి కాసిన్ని నీళ్ళోసుకుని ఆమట్నే పోయేను. ఇదిగో..ఇప్పటికింకా ఓ కొలిక్కి రాలేదు. కావురవెట్తేత్తారేవో..! పెళ్లయ్యాకా ఇంకెంతుకు? ఏదేవైనా గానీ సరోజ్నీ..ఇయ్యాల్టి రోజుల్లో పిల్లలు అదురుట్తవంతులనుకో..! ఎన్నాళ్లు సేసేవో.. ఉమ్మడి కాపురాలు. ఆడపడుసనీ, మరిదిగారనీ, అత్తగారనీ, మాంగారనీ ఏళ్ల తరబడి ఆళ్లందరికీ వండి, వార్సి పెట్టి ఆళ్లకి పెళ్ళీగిళ్ళీ అన్నీ అయ్యాకా ..అప్పుడు. అప్పుడుదాకా..గోగు పుల్లలూ..గొట్తాం ఊదుళ్ళూ..కళ్లల్లో నీళ్ళూ…! ఇప్పుడోళ్లకి ఏవున్నాయ్..అలాంటియ్యి..ఇలా ముడేత్తం..అలా ఎంటేసుకుపోతం..”
అని ఓ నిమిషం ఆగి..గిలకొంక సూత్తా.. గ్లాసందుకుని గట గటా తాగేసి..
“ పళ్ళాలు పట్రా పాపా..! గబుక్కున్రావాలి. పొద్దోతంది. స్వీటులకొకటీని, పసుపూ,పిండికొకటీని. రెండింటికీ సెరోటీ..పట్రా..” అని వెనకున్న ఆయనొంక తిరిగి..
“ సుబ్బారావా..నీళ్లు తాగేవా? కొబ్బరినీళ్లల్లే ఉన్నాయ్..సల్లగాను..తాగు తాగు” అంది.
“ తాగేనండా..” అన్నాడు కావిడి కమ్మ భుజమ్మీంచి కిందకి జారేత్తా..
ఊళ్లో ఎవరు కావిళ్లేసుకుని ఎయ్యి పంచిపెట్టుకోవాలన్నా సీతారత్నవే సాయం జేత్తది అందరికీని. ఊళ్ళో వోళ్లందరూ ఆవెకి దెలుసని ఆవెనే పిలుత్తారందరూనూ.
ఎవరన్నా సచ్చిపోతే గదప గడపకీ సలివిడీ, మిఠాయుండా పంచాలన్నా సీతారత్నవే. ఏ ఆడపిల్లైనా పెద్ద మనిషైతే కొంతమంది బూర్లు వండి పంచిపెట్టుకుంటారు ఊరంతాను. బాగా దగ్గిరోళ్లైతేనేమో, ఎనిమిదేసి, కాతంత ఎడవైనోళ్లైతేనేవో నాలుగేసి పూర్ణం బూర్లు పంచి పెట్టుకుంటా ఉంటారు. అలాటప్పుడూ..ఇదిగో ఎవరైనా కోదళ్ళు పసుపూ పిండితో వత్తే..అయ్యీ ఏటికైనా పంచాలంటే సీతారత్నవే.
అలా పిల్లుత్తుం వల్ల తెలుసో, లేక తెలుసని పిలవమంటారోగానీ సీతారత్నానికి ఊళ్ళో గడప గడపా కొట్టినపిండే. ఎవరు ఎవరికి సుట్తాలో..ఎవరెంత దగ్గిర దగ్గిర సుట్తాలో, ఎవరెవరికి వియ్యాలోళ్లో అన్నీ తెలుసు. ఓసారి సెప్తే సాలు. రెండోసారి సెప్పక్కాల్లేదు. తేడా రాదు. మరిసిపోదు. లెక్కెట్టి అన్నీ కావిళ్లల్లో ఏసేసి సీటీ ఇచ్చేత్తే సాలు. తేడా రానే రాదు.
పల్లెటూళ్లల్లో పొరపాటున ఎవర్నన్నా మర్సిపోతే తర్వాత్తర్వాత అదెంత దూరంపోద్దో ఎవరికీ తెల్వదు. తీరా సూత్తే ఆ పెట్టేయి ఎన్నో ఉండవ్. కానీ అయ్యే పంతాలూ పట్తింపుల్లైపోతాయ్.
అందుకే ఒకళ్ళిద్దర్కి సీతారత్నవంటే పడకపోయినా గొడవలెంతుకులే..పద్దతిగా పంచుద్దని ఆవెనే పిలుత్తారు పంచిపెడతాకి. తీరాసేసి ఆవెకేవన్నా ఇత్తారా ఇలా పంచినంతుకంటే అయ్యేం ఉండవ్ మళ్ళీని.
ఆవెకదో తృప్తి. అందరికీ నేనున్నాననుకుంటాది. ఆవిడ్నీ అలాగే సూత్తారందరూను. ఏ ఆనపకాయ ముక్కో, గుమ్మడికాయ్ ముక్కో, నాలుగు బీరపిందిలో, పులుసులోకి అడ్దం వత్తాయని గుప్పెడు సిక్కుడుకాయలో..ఎయ్యో ఒకటి సేలోనో , దొడ్లోనో ఏయి కాత్తే అయ్యి..సీతారత్నానికి పంపుతానే ఉంటారు ఎడా,పెడా అందరూను.
అంతుకే తల్లో నాలుక్కంటే మించుంటాది సీతారత్నం ఊల్లోవాళ్లకి.
ఎయ్యి పంచిపెట్నా..ఆవిడేం మొయ్యక్కాల్లేదు. కూడా మగమనిషుంటాడు కావిడి మోత్తాను.
గిలక పళ్లాలట్టుకునివొచ్చేలోపు..
“ ఆ బూరూపల్లోళ్ళ ముసలమ్మ పోయింది గదా..! “ అంటా మాట కలిపింది సీతారత్నంతో సరోజ్నీ..
“ఎవరూ..! బూరూపల్లి బుచ్చియ్య పెళ్లవా? “ అంది బుగ్గ మీచ్చేయ్యేసి ఇంత పొడుగున నోరు తెరిసి “ అయ్యా..! “ అంటా ఆచ్చెర్యపోతా సీతారత్నం.
“ అయ్యా..! ఇంకా నీదాకా రాలేదా? పొద్దున్నే పొయ్యిందంట..కూతురుక్కబురెట్తేరంట. ఆవిడొచ్చేతలికి మజ్జానం ఒంటిగంట దాటిందంట. ఇంకెంతుకులే మూడయ్యాకా తీసుకెల్దారని ఆగేరంట. ఎల్లొచ్చేత్తే పనయ్ పోద్దిగదాని ఒకడుగేసొచ్చేను..”
“ అవున్లే ..! ఒంటిగంట దాటితే తీసికెల్లరుగదా! ఆపేత్తారు. పట్టూ పోయేరా..అయితేనీ.? ఈ పన్లేపోతే ఒకడుగు అటేద్దును. ఎంతమంచిదో పాపం. ఈధరుగు మీద కూకునుండేది. ఎక్కడికెల్లినా పిల్సేది.. సీతారత్నవా ఇటొకడుగెయ్ అంటాను. ఊళ్ళో కబుర్ల కోసం. ఏదోటిచ్చేది..వచ్చేత్తుంటేని. ఏవీ లేపోతే కంద దుంపైనా సేతుల్లో పెట్తేది. ఎప్పుడూ ఉట్టి సేతుల్తో పంపలేదు..సచ్చేలోకానుందోగానీ మహాతల్లి..”
“ అవునంట.అంతా అదేమాటంటన్నారు..”
“పోన్లే..పెద్దదైపోయింది. అన్నీ సూసేసింది..ఇంక ఎల్తేనే మెరడు..” అంటా అప్పుడే పళ్లాల్తో వచ్చి నిలబడ్ద గిలక సేతిలో పల్లెం తీసుకుని గరిటెతో గరిటెడు కుంకం, రెండు గరిట్లు శెనగపిండీ, కర్పూరం అరటిపళ్లజోడీవేసిన పళ్ళెం గిలకమ్మకందించి మరో పళ్ళెం తీసుకుని మైసూరు పాకమ్ముక్కా, కాజా, మిఠాయుండా, సలివిడీ ..
ఏత్తంటే, ఏడుపాపేసి..అప్పటికే అక్కడికి సేరి ఎగాదిగా ఆటేనక్కే సూత్తన్న శీను గిలకెనక్కి సేరి గిలక భుజమ్మీదుగా సీట్లుంచిన పళ్ళెం వంక సూత్తా..
“ఉప్పుడే ..సెప్తున్నా..కాజా నాది..తీసుకున్నావంటే ఊరుకోను..” అంటా గొణిగాడు.
ఇందంటే పరువుపోద్దని నోర్ముయ్యమన్నట్టుగా ఒక్క గిల్లు గిల్లింది గిలక.
“ నువ్వు ఎన్ని గిల్లులు గిల్లినా కాజా మాత్రం నాకే..ఇవ్వాపోయావో..” మళ్ళీ గొణిగాడు..గిలకమ్మ సెవులో.
పళ్ళెం గిలకమ్మ సేతికిచ్చేసి..
” ఇంకా ఇదిగాక ..రెండీధిలున్నాయ్..పంచేసి..బూరూపల్లోంళ్ళింటికి ఒకడుగేసి ఎల్లిపోతాను. ” అంటా సీతారత్నం గడప దాటిందో లేదో… శీనుగాడి మీద ఇంతెత్తున ఎగిరింది గిలక పిక్కపాశం పెడతా..
కెవ్వుమన్నాడాడు..
“ ఏవొచ్చిందే పొయ్యే కాలం మీకు? ఎందుగ్గిల్లేవాణ్ని..?వచ్చినోళ్లు ఇంకా గుమ్మం దాటకముందే మొదలెట్తేసేరా..” కళ్ళురిమింది సరోజ్ని..
“ఇందాక్కూడా ఇంతే..! ఈ శీతారత్నం మామ్మ…ఇయ్యన్నీ పంచుతా పంచుతా..అక్కడెక్కడో బడికాడ కనపడిందంట ఈడికి. మన సుట్తాలైతే ఆళ్లే వచ్చి మనకు పెడతారు గదా..! ఈ సిగ్గులేనోడు..ఆ మామ్మ ఎనకెనకే తిరుగుతా..మా ఇంటికి రండి మా ఇంటికి రండి..అంటన్నాడంట. అచ్చూసి బేతినోరు పద్మొచ్చి సెప్పింది గిలకా మీతమ్ముడిలాగంటన్నాడని. కరువు పోతోడని అనుకోరా? ఎక్కడున్నాడో సూపిచ్చమని దాని కూడా ఎల్లి ఇంటికి లాక్కొచ్చేను ఎదవని.
ఆడేడుత్తుండగా నువ్వొచ్చేవ్. ఆడేడిత్తే సాలు . నువ్వు నన్ను తిడ్తావ్. ఆడేం సేసినా పర్వాలేదా?
టపారం ఎగిరిపోయేట్టు ఇంతెత్తున ఎగిరింది గిలక.
నోరిప్పితేనా సరోజ్ని..?
“సర్లేవే బాబా..! నువ్వే రైటుగానీ..ఆ సీరా, జాకిట్టూ ఇటాడేత్తావా? కాసిన్నీళ్లోసుకుని లోపలకొత్తాను..”
పీలగా అంది సరోజ్ని..
“ సెయ్యించుకునేటప్పుడు..బానే సెప్తావ్..మెల్లిగానూ..” సేతిలో సీట్లపళ్లెం శీనుగాడికందించి తప్పా తప్పా అడుగులేసుకుంటా లోపలికెల్తున్న గిలకెనక్కి ..మురిపెంగా సూసింది సరోజ్ని.

గిలకమ్మ కథలు – 3 .. గిలకమ్మ..ఆర్నెల్ల ముందే పెద్దదైపోయిందంటల్లా..!

“ఎవర్నీ కొట్టగూడదు..అర్ధవయ్యిందా..?”
పాయల్ని బలం కొద్దీ గట్టిగా లాగి జడల్లుతా సరోజ్నంది.
“పలకలు పగలగొట్తేవంటే ఈపు ఇమానం మోతెక్కుద్ది ఏవనుకున్నావో..కణికిలసలే తినగూడదు..” మాట్టాళ్ళేదు గిలక. ఊకొట్టిందంతే..
“ ..ఎవర్నీ గిల్లగూడదు..గిచ్చగూడదు..ముక్కూడొచ్చేతట్టు నోటితో కొరెకెయ్యగూడదు…యే ఇనపడతందా..మూగెద్దులా మాట్తాడవే..” చేతిలో ఉన్న జుట్టలాపట్టుకునే ఒక్క గుంజు గుంజింది సరోజ్ని కూతుర్ని..
“ ఊ..అన్నాను గదా..నీకినపడాపోతే నేనేంజెయ్యనూ..” తల్లి విదిలింపులతో అసలే విసిగెత్తిపోయి ఉందేమో..అంతకంటె గట్టిగా ఇసుక్కుంది గిలక ఆళ్లమ్మ మీద.
“ నువ్ నోట్టో..నోట్టో..అనుకుంటే నాకినపడద్దా..? గట్టిగా అను. నోరు పడిపోయిందా? ఆడి మీద అరిసేటప్పుడు అంత నోరెలావత్తదో.! అయినా అలా ఎదిరిత్తారా పెద్దోళ్లని ? అదే నేర్సుకో.. ” మళ్ళీ గుంజింది..సరోజ్ని. సురుక్కుమందేమో నెత్తి మీద సివుక్కుమంది గిలక్కి.
మామూలప్పుడైతే..జుట్తంతా బలంగా సేతుల్తో పట్టుకుని ఆళ్లమ్మ గుంజిన గుంజుడుకి “ నాకు నువ్వు జడెయ్యా అక్కల్లేదూ..పెట్టా అక్కల్లేదు..పో ..అవతలికి “ అంటా..ఒక్కుదుట్న లేచిపొయ్యేదే.. అక్కణ్ణించి. కానీ.. మాట్తాడకుండా మూతి ముడుసుక్కూచ్చుంది గిలక.
అసలే బళ్ళో సేరతందేమో…మనసిక్కళ్ళేదు..రోజూ పుస్తకాల సంచీ భుజానేసుకుని ఏదోటి నోరాడిత్తా బళ్లోకెల్లే జతకత్తుల సుట్టూ తిరుగుతుంది..అంతుకే ఆల్లమ్మ తిట్టినా , కసిర్నా పట్టిచ్చుకుంటాలేదు. లేపోతేనా టపారం ఎగిరిపోను..
“ బళ్ళో..ఆళ్లూ, ఈళ్ళూ..తాటితాండ్రనీ..ఉప్పులో ముక్కలనీ, రేగొడియాలనీ ఎర్రజీళ్లనీ ఏయే ఒకటి ఆయ్యీ ఇయ్యీ తెచ్చుకుని నోరాడిత్తా ఉంటారు. అడిగేవంటే తోల్దీసేత్తాను. ఒకేల అడిగినా పెట్టాపోతే ఆల్లని..కట్రోరు అంజిగాణ్ణి ముందుకి తోసేసినట్టు తోసేత్తేవా? ఆ ముండగాడు ఇప్పటికీ నడవలేపోతంటే ఆల్లమ్మ సంకనేసుకుని తిరుగుతుంది మొయ్యలేక మొయ్యలేక మోత్తా..నూ..”
“ సుభవా అంటా పిల్ల బళ్ళో సేరతంటే అయ్యన్నీ ఇప్పుడెంతుకేటి..? జడేసి, మొకానికి కాత్తంత పొగడ్రు పావి బొట్టెట్టి పంపక.. “ సరోజ్నిని గదివింది ఆళ్లమ్మ. ఆవె..అంతకు రెండ్రోజుల ముందే దిగడింది ఊర్నించి పిల్లని బళ్ళో ఏత్తన్నావని కవురెడితే.
“ నువ్వూరుకో..! సెప్పొద్దేటి? సెప్పాలేమ్మా..! లేపోతే దీనికి సెయ్యూరుకోదు. అసలే బళ్ళో ఏత్తన్నాం. ఊరోల్ల పిల్లలంతా అక్కడే ఉంటారు. ఏదన్నా గొడవొచ్చిందంటే ఊర్రూ వాడా ఏకవవుద్ది. ”
అంటానే జడ సివరదాకా అల్లి రిబ్బన్నుకి కుచ్చులు కడతా ..
“…మొన్నిలాగే ఏదో అడిగితే పెట్లేదని ఎనకనించెల్లి అంజిగాణ్ని ముందుకి తోసేసింది..”
“ అంజిగాడా ? ఆడెవడు..?” మన్రాలెంక సూత్తా అంది పెద్దావె.
“ ఆడే..! నువ్వూ ఎరుగుదువ్ ఆణ్ణి. ఆల్లమ్మ కూడా మజ్జిక్కోసం గిన్నెట్టుకుని వత్తుంటాడాడు.. మనింటికి. ఆ..మూలమీద శాంతమ్మ కొడుకు కడాకరోడు. ఇత్తోసిన తోపుకి తూంకాలవలో పడిపోయేడాడు..మూతి పళ్ళూడొత్తవే కాదు కాలిరిగి ఆల్లమ్మ సంకెక్కేడు. దొరికిందే సందని సంక దిగుతాలేదాడు. మొయ్యలేక సత్తంది శాంతమ్మొదిని. రెక్కలడిపోతన్నాయని ఒకటే గోల మొన్న మజ్జిక్కొచ్చి. తెలిసినోల్లంగాబట్టి , మనింట్లో మజ్జిగోడకం ఉందిగాబట్టి నోర్మూసుకుందిగానీ రేవు రేవెట్టేస్ను..మరెవరన్నా అయితేనీ.. “
“ ఇంకలాగ సెయ్యదులే..ఊరుకో..! అమ్మ సెప్పిందినమ్మా. నా బంగారంకదా..! బాగా సదుంకోవాలి. ఎవుర్నీ కొట్తగూడదు, గిల్లగూడదు ..మనవోటి కొడితే ఆల్లు రెండుగొడతారు..” మనవ్రాల్నే సూత్తా అంది గిలక అమ్మమ్మ.
“ పుస్తకాల్లో కాయితాలు సింపెయ్యపగూడదు..ఎవరి పెనిసిళ్ళూ దొబ్బగూడదు.. ఓపక్కన కళాసులు జరుగుతుంటే బళ్ళోంచి బయటికొచ్చేసి…తుమ్మసెట్లమ్మటా పాకి..గుర్రాలు గుర్రాలంటా పురుగూ పుట్రా..ముట్టుకోగూడదు..”
జడ సివరకంటా అల్లి పైక్కట్టి రిబ్బన్ కుచ్చులెడతా..సరోజ్నింకా సెప్తానే ఉంది. ఇంతలో..
“ ఏ.. అయ్యిందా? ఎంతసేపా జడేత్తం..అవతల నాకు సేలో కూలోల్లున్నారు. దీన్ని బళ్ళో ఏసి పొలంబోవాలి..నువ్వియ్యాలెట్టేవ్ మూర్తం..” విసుక్కున్నాడు గిలక నాన్న ఎంకటేసర్రావ్.
మొగుడెనక్కి సూత్తా సర్లెమ్మని బుర్రూపి .. గబగబా రెండో జడిప్పి సిక్కు తీత్తా..
“ .నువ్వెల్లి కుండలో పాలు గళాసులోకొంపి రెండు గరిట్లు పంచదారేసి తిప్పు ఈలోపు..” అడావిడిగా అంది సరోజ్ని తల్లికేసిజూత్తా..
……………..
“ ఏట్రా..ఎంకటేసర్రావ్..! యెక్కడికి పిల్లనేస్కుని బయల్దేరేవ్ పొద్దున్నే….?”
దార్లో ఎదురుపడ్ద మేనత్త కొడుకొరొస సలపతి..అన్నదానికి.. ఆల్ల నాన్న ఇంకా ఏవీ మాట్తాడకుండానే..
“ సిన్నానా.. నే..బళ్లో ..సేరతన్నా..” గిలకంది సూసేరో లేదో అన్నట్టు పలకని సంకలోకంటా లక్కుంటా..
“ఓరోరి…మా గిలకమ్మ..పెద్దాపీసరైపోద్దన్నమాట..” బుగ్గ గిల్లేడు..సెలపతి.
“మరీడ్నెప్పుడు ..సేరుత్తా ..బళ్ళో? ఏరా..నువ్వెప్పుడెల్తా బళ్ళోకి..?” అంటా బుగ్గగిల్లేడు అక్కడే ఉన్న గిలక తమ్ముడు శీనుకేసి సూత్తా. మల్లీ అంతలోనే..
తల్నిండా నూనెట్టి పాపిడి తీసి అణిసణిసి మరీ నున్నగా దువ్విన తలతో ముద్దొత్తన్న శీను తల మీద సెయ్యేసి తల్నిమురుతా..
“ మన పక్కూళ్ళో..కానివెంటెట్టేరంటగందా….ఆళ్ళెవళ్లో మిషనోల్లు. యలమాటోరీధిలో ఇద్దరు ముగ్గురేసేరంట దాన్లో..పొద్దున్నే రిచ్చాలొత్తన్నాయ్..ఆల్లని తీస్కెల్తాకి..అందుల్లో యేసెయ్యాలని గొడవ మీయక్క..మావోణ్ణి..” అన్నాడు సెలపతి..
అటూ ఇటూగా ఇద్దరూ ఓ తోటోళ్ళే..
“ సదూ వచ్చేవోల్లకి యాడైనా వత్తాదిరా బావా..! అయినా..మనకి తెల్దేటి..ఈ బడెడతాకి మన పెద్దోల్లు పంచాయతాపీసులో కలుత్తుం. పొద్దోయేదాకా మాట్తాడుకుంటం..గవర్నమెటాపీసుల్జుట్టూ తిరుగుతుం. నీగ్గుర్తుందో లేదోగానీ ..మనిద్దరం సిన్నోల్లం. బుజాల మీదికెక్కిచ్చుకుని మరీ తిప్పేటోల్లు పొద్దు గూకులా సందాల కోసం..మీ నానా, మానానా. ఇద్దరూ తిరిగినోల్లు తిరిగినట్తు తిరిగీవోరు బడేట్తాలెలాగైనానని.
పైగా పెసిండెంటులు కూడా సేసినోళ్ళాళ్ళు. మనవే.. మన పిల్లల్ని సేర్సాపోతే బడి నిలవద్దా..!
గవుర్నమెంటోళ్లకి తెలిత్తే ఎత్తేత్తారుగూడాను. అంతుకే..మీయక్క పిల్లోణ్ణి మిసను బల్లో ఏద్దావంటా సన్నాయి నొక్కులు పోతావుందిగానీ ..దానికేందెల్సు..ఈ బడి గోడల్లేపుతాకి మనోల్లు పడ్ద కట్తం.? అదలాగే అంటాది..” .
“అయినా సెలపతే.. ఏమాటకామాటే సెప్పుకోవాల..కాన్వెంట్లల్లో సదివినోల్లకి సూటూబూటే గానీ ఇలాటి బళ్లల్లో సదుంకున్నోల్ల కున్నంత జానం ఆల్లకి ఉంటదంటావా? నాకవుతే డౌటే..”
“ సర్లే..! అయ్యన్నీ ఇప్పుడెందుగ్గానీ ..బయల్ధేరు. నాకూ పనుంది..గిత్తకి నాడాలేయిత్తన్నాను. ఆడొత్తానన్నాడియ్యాల.. ”
………
“ పుట్టిన్రోజెప్పుడో సెప్పగల్తారాండి..” బళ్ళో ఎడ్ మాస్టర్ అన్నమాటల్కి అక్కడే గోడల మీదున్న తండ్రి, తాత, పెత్తాతల పొటోల్కేసి ఎగాదిగా సూత్తన్నాడేమో.. ఎంకటేసర్రావ్..గబుక్కున అట్నిండి తలతిప్పి.
“ నాకైతే ఆట్తే గుర్తులేదండా..మాస్టరు గారా! వరిసేను మాంచి పనల మీదుంది సేలో..సరిగ్గా సందేల అయిదయ్యేతలికి లంకిచ్చుకుందోన..నీళ్లల్లో మునిగిపోయిన పనల్ని సూత్తా నవ్వాలో ఏడ్వాలో తెలవక కూకునున్నాం..సావిట్లో కూలోల్లు పన్జేత్త్నారో పక్క..ఈలోపు కవురెట్టేరు..మాయాడాల్లకి ఆడపిల్లుట్టిందని.” అని కాసేపాలోసిచ్చి..
“ ఇది పుట్తిన్నెల్లోనే వారంపది రోజులకనుకుంటానండా మాస్టరుగారా సుబ్బారాయుడి సట్తొచ్చింది. సేగల్లెల్లేం..ఎడ్లబండి కట్టుకుని… నాకు బాగ్గుర్తు. “
దాంతో..డిశంబర్ నెలని రాసిన ఎడ్డు మాస్టర్ గారు..
“ ఏ సంవచ్చరవో..సెప్తే..ఇక్కడ్రాయాలండి..”
“ అద్దెలవదుగానీ పిల్లకిప్పుడు నాలుగెల్లి అయిజ్జొరబడిందండి….పోయిన పుస్కరాలకనుకో..కాత్తంత అటూఇటూగా.. ”
అదిని కాసేపాలోసిచ్చిన ఎడ్డుమాస్టర్ గారు..
“ ఆ లెక్కన్జూత్తే మీ యమ్మాయికింకా అయిదేల్లు నిండలేదండి ..అయిదేల్లు నిండితేనేగానీ బళ్లో సేర్సుకోం..”
“ అలాగనకయ్యా..బాబూ..! దీంతో ఇంట్లోవోల్లు యేగలేపోతన్నారయ్యా బాబూ.. ఏరుసెనక్కాయలోడేటి, బఠానీలమ్మేవోడు, జాంపళ్ళోడు.. సెక్రకడ్డీలు, జీడిమావిడి పల్లూ..పుల్లైసు..ఒకటేటి..ఒక్క గుల్లముగ్గూ, కుంకుడుగాయలూ, ఉప్పూ తప్ప ఈధిలోకి ఏదొత్తే అది కొనాపోతే కొంపలెగిరిపోతన్నాయ్. ఎవరి సెట్టున కాయున్నా..పిందెలని కూడా సూడకుండా కోసి పాదేత్తంది మాస్టరుగారూ. కూడా ఈణ్ణొకణ్ణి ఏసుకుని..ఊరంతా తిరుగుతా..ఎవరి సెట్టుకి ఏ కాయుందా..ఏ సెట్టుకి ఏ పువ్వుందా..ఇదే సూపు. ఏదో తాతముత్తాతలు సంపాయిచ్చి యిచ్చిన పేరుంది కాబట్టి నోర్మూసుకుంట్నారుగానీ లేదంటే రోజూ గొడవలే..”
“ అది నిజమేగానండి..అయిదేల్లూ పురాగాకుండా బల్లో ఏస్కుంటాకి మా రూల్సు ఒప్పుకోవండి..గొడవైపోద్ది..నా ఉజ్జోగం పోయినా పోవచ్చండి” దీనంగా అన్నాడు ఎడ్డు మాస్టరు.
“ అదంతా నాకు తెల్దు. ఏదోటి మీరే సెయ్యాల..”
సెప్పెసేడు..ఎంకటేస్సర్రావ్.
“ ఎక్కడ పుట్టిందో సెప్పగల్తారాండి.పోనీ ..”
“ఎక్కడేటయ్యా..బాబా.. మా ఇంటోనే..! నెప్పులొత్తే ..మంత్రసానిక్కబురెట్టిందంట మాయత్తగారు..ఆవిడొచ్చేతలికే ..కాన్పొచ్చేసి పిల్లుట్టేసిందంట.. “
అదింటూ కాసేపు అక్కడున్న నల్లగా మాసిపోయి ముక్కలూడిపోతన్న లావాటి పుస్తకంలో ఏదో గీకి..
“ఇయ్యాల ఏప్రిల్ రెండో తారీఖండి..నిన్నటికి అయిదేల్లు నిండినట్టు రాసేసేనండి మరి..పాపగారు ఏదైనా ఉజ్జోగం సేసేటప్పుడు తొరగా దిగిపోతారండి మరి..”
“ ఉజ్జోగవా..సజ్జోగవా..? “ అంటా ఇరగబడి నవ్వ్గి..
“ .. ఇప్పుడుజెప్పు నేనెంతగట్తాలో..ఏంజయ్యాలో..” అన్నాడు జేబీలో సెయ్యేడతా..
ఇక్కడిదంతా జరుగుతుండగానే..సుక్కలా తయారై పలకట్టుకుని ఆల్ల నాన్న కూడా బల్లోకొచ్చిన గిలకన్జూసి “ ఏయ్ ..గిలక బళ్లోజేరంతందే..” అని ఒకళ్లనించి ఒకళ్లకి పాకిపోయిందేమో..ఆ ఇసయం ..తెలిసినోల్లు తెలిసినట్టు వచ్చి గిలకసుట్టూ మూగేత్తా ఉన్నారు..పిలకాయలంతా.
“ నీ పలక్కొత్తదా..?” అనడిగేదొకత్తైతే..
“ గిల్కా..నీ గౌను కుచ్చిల్లు ఇంచక్కున్నాయ్..నేనోసారి ముట్టుకోనా?”
“కొత్త రిబ్బన్ లా..”
“బొట్టు సూడండల్లా..ఎలా మెరుత్తుందో..”
“ సెప్పులు కూడా కొత్తయ్యే ఏసుకుందల్లా..! గౌన్రంగే..అచ్చు కదా..”
ఆల్లలా ఒక్కొక్కటీ ఇవరంగా సూత్తా పొగడ్తా ఉంటే మెకం మువ్వారింపుగా ఎట్టి వాటన్నింటెనక్కీ గర్వంగా సూసుకుంది గిలక. ఇంతకి ముందంతా..ఆళ్లందరూ పకలట్టుకునీ, పుస్తకాలట్టుకునీ బళ్ళోకి ఎల్తంటే ఆళ్ళెనక్కే సూత్తా ఉండిపోయేది..
ఇప్పుడు తనూ జేరేసింది.
కాసేపయ్యాకా పెద్ద మేస్టారు కళాసులోకెల్లి కూకోమనేసరికి..జతకత్తులు కూడా రాగా..బళ్ళోవోళ్లందరికీ నిమ్మతొనలు పంచి పెట్తేసింది కూడాను..
——-
“ఊహూ..! గిలకమ్మ బళ్ళోజేరిందన్నమాట. ఇంకేం? గిలకమ్మ గొంతినపడక…ఈది ఈదంతా ఏదో లేనట్టుంటే ఏటో అనుకున్నాను..ఇదన్నమాట సంగతి..బాగానే ఉంది..”
అంది సరోజ్ని పొరుగింటామె సీతామాలచ్మి.
“ అవును..జేర్సేం..! ఇయ్యాలే..! దాన్నందులో జేర్సేసి..ఈయన పొలవెల్లేరు..నీకినపడే ఉమ్టదనుకున్నాను ఇనపళ్లేదా? ” అంది సరోజ్ని అయ్యాల సందేళ ఈధరుగు మీద కూకుని సేట్లో ఉన్న బియ్యంలో రాళ్లేరతా..
“ అన్నట్టు..ఈ కుర్రకుంకకి అప్పుడే అయిదేల్లు నిండినియ్యా..?” అదే సేట్లో తనూ మట్టి బెడ్దల్ని ఏరతా, ఏరిందాన్నల్లా నోట్లో ఏసుకుంటా.. అంది సీతామాలచ్మి..
“ నిండలేదు గానీ నిండినట్టు రాయించేత్తానన్నారు.. దీని గొడవ పళ్ళేక సరేనన్నాను..ఇంట్లో ఉండి ఏడిపిచ్చి ఎసరోత్తందని.. ”
“ అంతేలే..నిండితే ఏటి? నిండాపోతే ఏటి? ఉజ్జోగాల్జెయ్యాలా? ఊళ్ళేలాలా? ” అందో లేదో..ఇంత ఉత్సాహంగా సంకలో పలకెట్టుకుని మురంబిలాగా ముఖవెట్టి తలెగరేస్తా వచ్చింది గిలక..ఆ ముఖంలో తైతక్కలాడతన్న గర్వాన్ని సూత్తా..సీతామాలచ్మి..
“ అయితే ..గిలకమ్మ..ఆర్నెల్ల ముందే పెద్దదైపోయిందన్న మాట..” అంది పక పకా నవ్వుతూ..
అంతే..ఆ మాటతో కోపవొచ్చేసిన గిలక సిర్రెత్తిన శివంగిలాగా .. ఆంబోతల్లే సీతామాలచ్మి మీదడిపోయి.. పిడి గుద్దులు గుద్దినియ్యి గుద్దినట్టు గుద్దింది..
గుద్దుతానే ఉంది అలాగ గిలక..ఎంతమంది ఆపమన్నా ఎంతకీ ..ఆపదే..!
కాళ్ల మీదున్న బియ్యం సేటని కిందెట్టి గిలక రెక్కట్టుకుంది సరోజ్ని..
“ పెద్దంతరం , సిన్నంతరం లేకుండా అలా గుద్దు గుద్దెయ్యటమేనా? పిచ్చెక్కిందా ఏటి? నిన్నేం పూనిందే శనిగొట్టుదానా..” అంటా బలంగా ఒక్క ఈడ్సు ఈడ్సిపారేసిందవతలకి..
“ మరి సీతామలచ్మత్త సూడు ఏవంటుందో..ఆర్నెల్లు ముందే పెద్దదాన్నయిపోయేనంట.
ఆ మాట తెలిత్తే మా పెద్ద సారు నన్ను ఇంటికప్పేత్తేనో…” పడ్దసోట నించి లెసి నిలబడి..గౌనుకంటిన మట్టిని దుపుకుంటా గిలకన్న మాటలకి..
“ హార్ని..కుర్రకుంకా..! ఇంటికంపేత్తారా..”
అంటూ.. అప్పుడే అక్కడికొచ్చిన గిలక అమ్మమ్మతో సహా పెంకులెగిరిపోయేలా నవ్వేరంతా