సుభద్ర జోషి

రచన: అంబడిపూడి శ్యామసుందరరావు

భారతరత్న, మాజీ ప్రధాని, ఉత్తమ పార్లమెంటేరియన్ గా పేరెన్నికగన్న అటల్ బిహారీ వాజపేయి 10సార్లు లోక్ సభకు , రెండుసార్లు రాజ్యసభకు ఎన్నిక అయిన వ్యక్తి. అటువంటి రికార్డులు సృష్టించిన, ప్రజాదరణ పొందిన, అన్ని పార్టీల నుండి ప్రశంసలు పొందిన మహా రాజకీయవేత్త 1962 లోక్సభ ఎన్నికలలో అయన సుభద్ర జోషి అనే మహిళా చేతిలో ఓటమిని చవి చూడవలసి వచ్చింది రాజకీయాలలో ముఖ్యముగా ఎన్నికలలో గెలుపు ఓటములు సహజము. పెద్దపెద్ద నాయకులు అనూహ్యమైన రీతిలో ఒక్కొక్కసారి ఎన్నికలలో అంత ప్రాముఖ్యత లేని వారిచేతిలో ఓడిపోతుంటారు. మాజీ ప్రధాని ఇందిరాగాంధీ ఒకసారి రాజనారాయణ్ అనే వ్యక్తి చేతిలో ఓడిపోయింది. ఇలాంటి సంఘటనలు చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోతాయి ప్రస్తుతము వాజపేయిని ఓడించిన సుభద్ర జోషి ని గురించి తెలుసుకుందాము.
సుభద్రజోషి 1951, 1957 లో పార్లమెంట్‍కు జరిగిన ఎన్నికలలో కర్నాల్, అంబాల నియోజక వర్గాల నుండి పోటీచేసి గెలిచింది. 1962లో ఈవిడను ఉత్తర్ప్రదేశ్లోని బల్రామ్ పూర్ నియాజక వర్గము నుండి వాజపేయి పై కాంగ్రస్ పార్టీ తరుఫున నిలబెట్టారు. ఆ ఎన్నికలలో ఆవిడకు మద్దతుగా ప్రముఖ సినీ నటుడు బల్రాజ్ సహానీ ప్రచారములో పాల్గొని ఆవిడ గెలవటానికి తోడ్పడ్డాడు. సుభద్ర జోషి రాజకీయ వారసత్వము మాత్రమే కాకుండా వాజపేయి ని ఓడించటానికి తోడ్పడ్డ పరిస్తుతులు రాజకీయాలలో ఆవిడ తనదైన ముద్ర మొదలైనవి తెలుసుకుందాము.
ప్రస్తుతము పాకిస్తాన్‍లో ఉన్న సియాల్ కోట్ లో మార్చ్ 23, 1919లో సుభద్ర జోషి జన్మించింది. పొలిటికల్ సైన్సెస్ లో తన మాస్టర్ డిగ్రీని లాహోర్ లోని ఫోర్మన్ క్రిస్టియన్ కాలేజీ నుండి పొందింది. ఆ కాలములోనే ఆవిడ మొదటిసారిగా స్వతంత్ర ఉద్యమములో పాల్గొంది. మహాత్మాగాంధీ ఆశయాలు ఆవిడపై మంచి ప్రభావాన్ని చూపి ఆవిడను స్వతంత్ర పోరాటం వైపు నడిపించాయి. కాలేజీ విద్యార్ధినిగా ఆవిడ వార్ధాలోని ఆశ్రమములో మొదటిసారిగా మహాత్మాగాంధీని కలిసింది. 1942 లో జరిగిన క్విట్ ఇండియా ఉద్యమములో మరొక ఫ్రీడమ్ ఫైటర్ అయినా అరుణ అసఫ్ అలీతో కలిసి పాల్గొంది. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమము జరిగేటప్పుడు అజ్ఞాతములో ఉంది. హమారా సంగ్రామ్ అనే యాంటీ కాలోనియల్ పత్రికకు ఎడిటింగ్ భాద్యతలు నిర్వర్తించింది. అందుచేతనే బ్రిటిష్ ప్రభుత్వము ఆవిడను అరెస్ట్ చేసి లాహోర్ లోని స్త్రీల సెంట్రల్ జైలు లో నిర్బంధించారు. జైలు నుండి బయటకు వచ్చినప్పుడు పారిశ్రామిక కార్మికుల హక్కుల కోసము పోరాటం ప్రారంభించింది. దేశ విభజన టైములో ఆవిడ నిర్వర్తించిన పాత్ర ఆవిడకు జన బాహుళ్యములో మంచి గుర్తింపు తెచ్చిపెట్టింది.
హింస బాగా పెచ్చు పెరిగిన ఆ రోజుల్లో సుభద్రజోషి ఢిల్లీలోని బిర్లా హౌస్ లో గాంధీని కలిసినప్పుడు అయన ఢిల్లీలో జరుగుతున్న హింస పట్ల ఆందోళన తెలియజేసి కాంగ్రెస్ వాలంటీర్లు ఏమిచేస్తున్నారు అని ప్రశ్నిస్తే అయన సలహా మేరకు శాంతి దళ్ను స్థాపించి, ఇంటింటికి తిరిగి శాంతి కోసము ప్రయత్నిస్తూ ఇరువర్గాల మధ్య సఖ్యతకు కృషి చేసింది. ఈ విషయాన్ని సుభద్ర ప్రముఖ చరిత్రకారుడు సాగరి చబ్రాకు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో తెలియజేసింది. అంతేకాకుండా పాకిస్తాన్ నుంచి వలస వచ్చే వారికి పునరావాస కేంద్రాలను ఏర్పరచి మతాలతో సంబంధము లేకుండా సేవ చేసింది. సెక్యులరిజం ఆవిడ రాజకీయలలో ముఖ్యపాత్ర వహించింది
స్వాతంత్రము వచ్చినాక కూడా జరిగిన మత ఘర్షణలలో ఆవిడ చురుకుగా పాల్గొని వాటిని అదుపు చేయగలిగింది. ఉదాహరణకు 1961లో ఆవిడ నివసించే మధ్యప్రదేశ్ లోని సాగర్ పట్టణములో జరిగిన మత కలహాలలో స్థానికులతో కలిసి సహాయక చర్యలు చేపట్టింది. మత తత్వ శక్తులకు వ్యతిరేకముగా పని చేయటానికి ఆవిడ సాంప్రదాయకత విరోధి కమిటీని ఏర్పాటుచేసింది. తరువాత 1971లో క్వామి ఏక్తా ట్రస్ట్ ఏర్పాటు చేయటములో ప్రముఖ పాత్ర వహించింది. ఈ సంస్థ ద్వారా భారతదేశములోని ప్రజలలో సెక్యులరిజం, పర మత సహనము పెంచటం ఆవిడ ప్రధాన ఉద్దేశ్యము. పార్లమెంటేరియన్ గా ఆవిడ పాత్ర భారతదేశ రాజకీయాలలో చాలా ప్రభావాన్ని చూపింది. బైగామి చట్టము (భర్త నేరము చేసినప్పుడు స్త్రీ ఈ లిటిగేషన్ లో డబ్బు ఖర్చు పెట్టటములో ఎదుర్కొనే ఇబ్బందులుతొలగించటానికి) ప్రయివేట్ మెంబెర్ బిల్ ప్రవేశపెట్టింది స్పెషల్ మ్యారేజ్ యాక్ట్ పై చర్చ జరుగుతున్నప్పుడు తన గళాన్ని విప్పిఆమోదం పొందేటట్లు చేసింది. బ్యాంకుల జాతీయము, రాజా భరణాల రద్దు వంటి బిల్లులపై కూడా వాదించి ఆమోదం పొందేటట్లు చేసింది.
క్రిమినల్ ప్రోసిజర్ కోడ్‍కు సవరణలను ప్రతిపాదించి మతకలహాలు తీవ్ర నేరంగా పరిగణించేటట్లు బిల్ లో చేర్చింది. ఈ విధముగా ఆవిడ జీవితమూ అంతా మత తత్వానికి వ్యతిరేకముగా పోరాడింది. ఇందిరాగాంధీ అత్యవసర పరిస్థితిని విధించినప్పుడు తుర్కమెన్ గేట్ వద్ద బుల్ డోజర్లకు ఎదురు నిలిచి తన అసమ్మతిని తెలియజేసింది. ఆ సమయములో ఆవిడ ఢిల్లీలోని చాందిని చౌక్ నియోజక వర్గం ఎంపీ ఇందిరాగాంధీ కొడుకు సంజయ్ గాంధీ ప్రతి చర్యను వ్యతిరేకించేది. ఆవిడ దృష్టిలో సంజయ్ గాంధీ ఒక మూర్ఖుడు. అన్నిటి కన్నా యాంటీ ముస్లిం ఇందిరాగాంధీతో సత్ సంభందాలు ఉన్నప్పటికీ అత్యవసర పరిష్టిలో జరిగిన దారుణాలపై నిర్భయముగా గళము విప్పింది.1984లో సిక్కుల ఉచకోతపై తన సొంత పార్టీ పైననే విమర్శలు చేసి పోలీసుల పాత్రను ప్రశ్నించింది. సిక్కులను పరామర్శించటానికి అల్లర్లు జరిగిన ప్రాంతాలకు వెళ్ళింది.
ఈవిడ రష్యా ఏజెంట్ అని విమర్శ ఉండేది. ఆవిడ కుటుంబసభ్యులు, స్నేహితులు ఈ విమర్శను ఖండించేవారు. అత్యవసర పరిస్థితి, ఇందిరాగాంధీ మరణానంతరము ఆవిడ రాజకీయాలకు దూరముగా ఉండి 2003లో చనిపోయింది. ఆవిడ జయంతి సందర్భముగా ఆవిడ గౌరవార్థము పోస్టల్ స్టాంప్ను ప్రభుత్వము విడుదల చేసింది ఆ విధంగా సుభద్ర జోషి భారత రాజకీయాలలో సెక్యులర్ వాదిగా మంచి పేరు తెచ్చుకొంది .

మన ఇళ్లలో ఉండే క్యాన్సర్ కారకలు (కార్సినోజెనిక్ మెటీరియల్స్)

రచన: అంబడిపూడి శ్యామసుందర రావు.

మన మన ఇళ్లలో ఏ రోగాలు రొష్టులు లేకుండా సుఖముగా బ్రతకాలని ఆశిస్తాము. కానీ మనకు తెలియకుండానే కొన్ని హానికరమైన పదార్ధాలను మనతో పాటే మన ఇళ్లలో ఉంచుకొని రోగాల పాలవుతాము. ప్రస్తుతము మానవాళిని వేధించే జబ్బుల్లో క్యాన్సర్ ఒకటి అటువంటి క్యాన్సర్ ను కలుగజేసే కారకాలను మనము మనకు తెలియకుండా ఇళ్లలో ఉంచుకుంటాము(వాటి ప్రభావము తెలియకుండా)అవి ఏమిటో అవి మన ఆరోగ్యముపై చూపే ప్రభావము ఏమిటో తెలుసుకుందాము. క్యాన్సర్ కలుగజేసే పదార్ధాలను కార్సినోజెనిక్ పదార్ధాలు అంటారు అందరికి తెలిసిన కార్సినోజెనిక్ పదార్ధము పొగాకు ధూమపానము ఆరోగ్యానికి హానికరం అనే హెచ్చరికను సిగరెట్ పెట్టెలపై ముద్రించి అమ్ముతున్నారు. ఇప్పుడు చెప్పబోయే కార్సినోనేజినిక్ పదార్ధాలు ఇంచుమించు అందరి ఇళ్లలో దర్శనమిస్తాయి.

1. ఎయిర్ ఫ్రెషనర్ : ఇళ్లలో చెడు వాసనలను తొలగించటానికి ఎయిర్ ఫ్రెషనర్లను ఉపయోగిస్తారు. వీటిలోని పదార్దాలు అంటే కొన్ని రసాయనాల సమూహాలు క్యాన్సర్ ను కలుగజేస్తాయి వీటిలోని DEHP అనే పదార్ధము మనుష్యులలో క్యాన్సర్ ను కలుగజేయటమే కాకుండా మెదడు అభివృద్ధిని, లైంగిక అభివృద్ధిని ఆటంక పరుస్తాయి అమెరికాలోని నేషనల్ టాక్సికాలజి ప్రోగ్రాంలో ఈ విషయాలను తెలియజేసారు. ఈ ఎయిర్ ఫ్రెషనర్లు సహజ సిద్దమైనవి అని చెప్పినా వీటిలో హానికరమైన పదార్ధాలు ఉంటాయి. వీటివల్ల ఎక్కువ బాధితులు పిల్లలు, గర్భిణీలు, దీర్ఘ్కాలిక రోగులు. కాబట్టి మనము ఈ ఎయిర్ ప్రెషనర్స్ బయట కృత్రిమమైనవి వాడకుండా వాటిని ఇంట్లో తయారు చేసుకొని వాడటం శ్రేయస్కరము

2. బాత్ రూములలో వాడే షవర్ కర్టెన్లు, ఇతర ప్లాస్టిక్ వస్తువులు:-మీరు పోలి వినైల్ క్లోరైడ్ (PVC) పేరు వినే ఉంటారు. ఇది ప్లాస్టిక్ లలో తఱచుగావాడే మూడవ రకము ప్లాస్టిక్ దీనిని మురుగు నీళ్ల గుట్టలుగా వాడితే ప్రమాదం ఏమిలేదు కానీ షవర్ పైపులు గాను షవర్ కర్టెన్లగాను వాడటం మంచిది కాదు. వీటిలో కొన్ని విషపూరిత పదార్ధాలు ఉంటాయి షవర్ తో పాటు ఇవి కూడా వస్తాయి. ఈ విషపదార్ధాలు శ్వాస , ప్రత్యుత్పత్తి వ్యవస్థలలో క్యాన్సరును కలుగజేస్తాయి. కాబట్టి బాత్ రూములో వాడే షవర్ కర్టెన్లను పివిసి తో కాకుండా ఇతర పదార్ధాలతో చేసినవి వాడాలి. అంతేకాకుండా పిల్లలు వాడీపీలాస్టిక్ కంటైనర్లు బొమ్మల విషయములో కూడా జాగ్రత్త వహించాలి వీలైనంతవరకు పివిసి సామాగ్రి వాడకూడదు. ప్లాస్టిక్ కంటైనర్ల పైన బొమ్మలపైనా రకరకాల బొమ్మలు ఉంటాయి వాటి పట్ల అవగాహన కలిగి ఉండటం అవసరము వాటిలో ఏవికూడా మైక్రోవేవ్ హీటింగ్ కు పనికిరావు మైక్రోవేవ్ హీటింగ్ వాడే ప్లాస్టిక్ కంటైనర్లపై ” మైక్రోవేవ్ సేఫ్ “అన్న లేబిల్ ఉంటుంది అంటే దాని అర్ధము మైక్రోవేవ్ లో వాడే తప్పుడు ఆ వేడికి కరగదు అనేది దాని అర్ధము సాధారణముగా ప్లాస్టిక్ లను వేడిచేసినప్పుడు హానికరమైన రసాయనాలు ఆహారములోకి ప్రవేశిస్తాయి.
3. బట్టలను, కార్పెట్లను శుభ్రము చేయటానికి వాడే షాంపూలు (డిటర్జెంట్లు):- మీరు బట్టలను శుభ్రము చేయటానికి లేదా కార్పెట్లపై గల మరకలను తొలగించటానికి డిటర్జెంట్లను వాడుతున్నట్లైతే వాటిలో ట్రై క్లోరో ఈథేన్ లేదా నాఫ్తాలిన్ లేకుండా చూసుకోండి. ఎందుకంటే ఈ రసాయనం ఊపిరితిత్తుల, లేదా గొంతు క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశాలను పెంచుతుంది కాబట్టి మీరు వాడే షాంపూ లేదా డిటెర్జెంట్ల ఇండిగ్రీన్స్ లిస్ట్ లో ఈ రసాయనం ఉంటె అది ఉపయోగించకండి కొంతమంది వ్యాపార సంస్థలు ఈ రసాయనాన్ని కలిపినా ఇండీగ్రంట్స్ లిస్ట్ లో ఆ పేరును సూచించారు అటువంటప్పుడు ఆ వస్తువులను కొనకండి సింపుల్ గాబేకింగ్ సోడా వాడటం వలన మొండి మరకలను వదిలించుకోవచ్చు. కొద్దిగా టైం పట్టినా బేకింగ్ సోడా వాడటం సురక్షితం.

4. డ్రై క్లినింగ్ చేసిన దుస్తులు:-అమెరికన్ క్యాన్సర్ సొసైటీ వారు తెలియజేసినదానిని బట్టి డ్రై క్లినింగ్ లో వాడే ట్రైక్లోరోఎథిలిన్ అనే రసాయనం బట్టలకు అంటుకుంటుంది ఈ పారదర్శకమైన ద్రవ వాయువు ను పీల్చినపుడు కేంద్రీయ నాది వ్యవస్థ దెబ్బతిని ఆల్కహాల్ తీసుకున్నప్పుడు ఏర్పడే దుష్ఫలితాలను కలుగజేస్తుంది దీనివలన తలనొప్పి తలా దిమ్ముగా ఉండటం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. అదనంగా ఈ రసాయనం క్యాన్సర్ కలుగజేసే కారకము కూడా

5. క్రిమిసంహారకాలు (పెస్టిసైడ్స్), క్రిములను ప్రాలద్రోలేవి (పేస్ట్ రిపేలెంట్స్):- మనము ఇళ్లలో పెంచుకొనే కుక్కలాంటి పెంపుడు జంతువులు చాలా రకాల క్రిములకు ఆవాసము వాటిని చంపటానికి బజారులో దొరికే క్రిమి సంహారకాలను వాడతాము. డిటెర్జెంట్ల లాగానే వీటిలో కూడా వివిధ రకాలైన కార్సినోజెనిక్ పదార్ధాలు ఉంటాయి. ఉదాహరణకు తలలో ఉండే పేలను చంపటానికి వాడే క్రిమిసంహారక మందులలో పెర్మిత్రిన్ లేదా ఆర్గానో ఫాస్ఫెట్స్ ఉంటాయి ఇవి క్యాన్సర్ కలుగజేసే ప్రమాదకర రసాయనాలు. కాబట్టి క్రిమిసంహారక మందులు కొనేటప్పుడు తగిన జాగ్రత్త తీసుకోవాలి.

6. టాల్కము పౌడర్ :- చాలా మంది టాల్కమ్ పౌడర్ ను సాక్స్ ల్లో చెమట వాసన లేకుండా ఉండటానికి, కొంతమంది తల్లులు పిల్లల డైపర్స్ వాడేటప్పుడు పిల్లలకు ర్యాషెష్ (దద్దుర్లు) రాకుండా ఉండటానికి వాడు తుంటారు కొన్ని టాల్కమ్ పౌడర్లలో ఆస్బెస్టాస్ ఫైబర్స్ ఉంటాయి ఇవి ప్రమాదకరమని US ఫుడ్ అండ్ డ్రగ్ ఎడ్మినిస్ట్రేషన్ వారు తెలియజేస్తున్నారు. ఎందుకంటే ఈ ఆస్బెస్టాస్ ఫైబర్ అండాశయ క్యాన్సర్ ను ఊపిరి తిత్తుల జబ్బులకు కారణమవుతుంది.

7. ఇళ్లకు వేసే లేదా ఇళ్లలో ఉపయోగించే రంగులు:- ఇళ్లకు కొంతకాలము గడిచాక మల్ల కొత్తగా అనిపించటానికి గోడలకు తలుపులకు రంగులు వేయించటం మాములే పైంట్లు చాలా త్వరగా సరిపోతాయి ఇవి ఆరిన వెంటనే వాటిలోని రసాయనాలు గాలిలోకి విడుదల అవుతాయి. ఇలా చాలా కాలము కొనసాగుతాయి. రంగులు వేసిన గదులలో నివసించేవారు ఈ రసాయనాలను పీలుస్తారు ఫలితముగా తలనొప్పి, డిజినెస్ మొదలైన లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. కాబట్టి రంగులు వాడేటప్పుడు తక్కువ వోలటైల్ రసాయనాలు ఉండే రంగులను వాడటం మంచిది.

8. టెఫ్లాన్ కోటెడ్ వంట సామగ్రి:- ఈ టెఫ్లాన్ వంట సామాగ్రిలో PFOA అనే క్యార్సినోజెనిక్ పదార్ధము ఉన్నట్లు అమెరికన్ ఎన్విరాన్మెంటల్ ప్రొటెక్షన్ ఏజెన్సీ వారు చాలా ఏళ్ల క్రితమే తెలియజేసారు. అంతేకాకుండా టెఫ్లాన్ ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతల వద్ద విష వాయువులను విష పదార్ధాలను ఉత్పత్తిచేస్తుంది. వీటివల్ల క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశాలు ఎక్కువ. టెఫ్లాన్ వంటసామాగ్రి వాడేటప్పుడు వాటిని ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలతో వాడకూడదు అవి పాడవుతుంటే వాడి వాడకం మానేయాలి.

9. యాంటీ బ్యాక్టీరియల్ ఉత్పత్తులు:- మనకు యాంటీ బ్యాక్టీరియల్ ఉత్పత్తులు మన పరిసరాలను క్షేమముగా ఉంచుతామని నమ్మకము మనము వాడే కాస్మొటిక్స్, హైజీన్ ఉత్పత్తులు (సబ్బులు , పేస్ట్ లు వంటివి) ట్రైక్లోసాన్ అనే పదార్ధాన్ని కలిగిఉంటాయి అమెరికన్ ఎన్విరాన్మెంటల్ ప్రొటెక్షన్ ఏజెన్సీ వాఋ తెలియజేసిన ప్రకారము ఇది కీటక సంహారిణి (ఇన్సెక్టిసైడ్) కాబట్టి ఇది క్యారేజినిజెనిక్ ఇప్పటివరకు ఈ అంశముపై ఎలుకల మీద పరిశోధనలు జరిపి ఇది క్యారేజినిజెనిక్ అని నిర్ణయించి ఈ రసాయనం కలిగిన ఉత్పత్తులను యూరోపియన్ యూనియన్ దేశాలు నిషేధించాయి.

10. డియోడరెంట్ స్ప్రేలు:-చాలా మంది చంకల్లో చెమట వాసన పోవటానికి , శరీరము నుండి మంచి ఆసన రావటానికి వివిధరకాల వాసనలతో అనేక రకాల డియోడరెంట్లను వాడటము చూస్తున్నాము బయటికి వచ్చే ముందు ఈ డియోడరెంట్ ను స్ప్రే చేసుకొని మరి వస్తారు. వీటిని యాంటీ పెర్సిస్టెంట్ ఉత్పత్తులు అంటారు వీటిలో అల్ల్యుమినియం లవణాలు ఉంటాయి ఇవి క్యాన్సర్ కణాల పెరుగుదలకు దోహదపడతాయి. ముఖ్యముగా ఆడవారిలో స్తనాల క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశాలు ఎక్కువ.

11. సువాసన వెదజెల్లే క్యాండిల్స్ (కొవ్వొత్తులు):- మనము ఇళ్లలో వాడే సువాసనలు వెదజల్లే క్యాండిల్స్ వాడేటప్పుడు వాటివల్ల వచ్చే ప్రమాదాలను కూడా గమనించాలి. అమెరికన్ కన్స్యూమర్ కౌన్సిల్ వారు సీసపు వత్తులు కలిగిన క్యాండిల్స్ అమ్మకమును నిషేదించారు కానీ వాటి వాడకం జరుగుతూనే ఉన్నది . అటువంటి క్యాండిల్స్ ను గుర్తించటానికి చిన్న పరీక్ష ఉంది వత్తితో తెల్లకాగితముపై రుద్దితే ఏరకమైన గుర్తు పడకపోతే సీసము లేనట్లే సీసం ఉంటె వత్తిని కాగితము మీద రుద్దినప్పుడు నల్లగా గుర్తు కనిపిస్తుంది.
ఈ విధముగా పైన తెలియజేసిన వస్తువుల పట్టిక సంపూర్ణముకాదు ఇంకా కొన్ని పదార్ధాలు ఉండి ఉండవచ్చు.
ఈ వ్యాసము యొక్క ఉద్దేశ్యము ప్రజలలో భయాందోళనలు కలుగజేయటం కాదు మనము వాడే వస్తువుల పట్ల అవగాహన కల్పించటమే ఫలితముగా మన మన కుటుంబసభ్యుల ఆరోగ్యాలను కాపాడుకోవటమే.

ఏనుగు లక్ష్మణ కవి

రచన: శారదా ప్రసాద్

ఏనుగు లక్ష్మణ కవిగారు క్రీ. శ. 18 వ శతాబ్దికి (1797) చెందిన వారు. ఈయన తల్లిగారి పేరు పేరమాంబ, తండ్రిగారి పేరు తిమ్మకవి. జన్మ స్థలము పెద్దాపురము (ప్రస్తుత తూర్పుగోదావరిజిల్లాలోని సామర్లకోటకు దగ్గరులో ఉన్నది). శ్రీ లక్ష్మణ కవిగారి ముత్తాతగారు “శ్రీ పైడిపాటి జలపాలామాత్యుడు”. ఈయన పెద్దాపుర సంస్థానీసాధీశ్వరుల యొద్ద ఏనుగును బహుమానముగా పొందుట చేత కాలక్రమేణ వీరి ఇంటిపేరు “పైడిపాటి” నుండి “ఏనుగు” వారిగా స్దిర పడినది. ఆ జలపాల మంత్రి ముని మనుమడు లక్ష్మణ మంత్రి. ఆయన మనుమడు ఏనుగు లక్ష్మణ కవి. ఈ వంశము కవుల వంశముగనే కనబడుచున్నది. శ్రీ వత్యవాయ తిమ్మజగపతి పాలకుని వద్ద ఉన్న ప్రసిద్ద కవి కవిసార్వభౌమ కూసుమంచి తిమ్మకవి, లక్ష్మణకవిగారి సమ కాలికుడు.
లక్ష్మణ కవిగారు, భర్తృహరి సంస్కృతంలో రచించిన సుభాషిత త్రిశతి తెలుగులోనికి “సుభాషిరత్నావళి” పేరు మీద అనువాదం చేసాడు . సుభాషిరత్నావళి నీతి, శృంగార, వైరాగ్య శతకములని మూడు భాగములు. భర్తృహరి సుభాషితములను తెలుగులోనికి అనువాదము చేసినవారు ముగ్గురు 1. ఏనుగు లక్ష్మణ కవి 2. పుష్పగిరి తిమ్మన 3. ఏలకూచి బాలసరస్వతి. వీటన్నింటిలోను ప్రజాదరణ పొంది అందరి నోళ్ళ్లలో నానినవి “ఏనుగు లక్ష్మణ కవి” అనువాదాలు. ఈ సుభాషిత రత్నావళిని అతి మనోహరముగ, యథామూలముగ, ప్రౌఢముగ, సందర్భసముచిత శైలిలో కవి హృదయమును గ్రహించి రచియించె ననుట పెద్దల యభిప్రాయము. కాని దీని ఎడల లోటుపాటులు కలవు. పద్యములు రసవంతముగ నుండుటకు వానిని పండితులును పామరులును గూడ పఠించు చుండుటయే సాక్ష్యము.
లక్ష్మణ కవిగారి ఇతర రచనలు–రామేశ్వర మాహాత్మ్యము, విశ్వామిత్ర చరిత్రము, సూర్య శతకము(ఇది సంస్కృత భాషలోనిది), గంగా మహత్మ్యము, రామ విలాసము, లక్ష్మీనరసింహ శతకము, జాహ్నవీ మాహాత్మ్యము, విశ్వేశ్వరోదాహరణము, సుభాషితరత్నావళి ఇవి ఒకనాడు మాధ్యమిక విద్యలో బోధనాంశాలుగా ఈనాటికి కూడా ఉన్నాయి. ఈ పద్యాలు కంఠస్తం చేయదగినవి .
ఆకాశంబున నుండి శంభుని శిరం, బందుండి శీతాద్రి, సు
శ్లోకంబైన హిమాద్రినుండి భువి, భూలోకమునందుండి య
స్తోకాంభోధి, పయోధినుండి పవనాంధోలోకమున్ చేరె గం
గా కూలంకష, పెక్కుభంగులు వివేక భ్రష్ట సంపాతముల్.
ఈ పద్యం రాని తెలుగు వారు ఉండరేమో! “ఆరంభింపరు నీచ మానవులు “, “గ్రాసము లేక స్రుక్కిన “, “తివిరి ఇసుమున తైలంబు”, “క్షమ కవచంబు”మొదలైన పద్యాలన్నీ చాలామందికి కరతలామలకాలే!
క్షీరేణాత్మగతోదకాయ హి గుణాదత్తాః పురాతే~ఖిలాః
క్షీరోత్తాప మవేక్ష్య తేన పయసా స్వాత్మా కృశానౌ హుతః|
గన్‌తుం పావక మున్మన స్తదభవ ద్దృష్ట్వాతు మిత్రాపదం
యుక్తం తేన జలేన శామ్యతి నతాం మైత్రీ పున స్త్వీదృశీ||–భర్తృహరి
పై పద్యానికి ఏనుగు లక్ష్మణ కవిగారి తెలుగు అనువాదం–
ఉ. క్షీరము మున్ను నీటికొసఁగెన్ స్వగుణంబులు దన్నుఁజేరుటన్
క్షీరము దప్త మౌట గని చిచ్చుఱికెన్ వెతచే జలంబు దు
ర్వారసుహృద్విపత్తిఁ గని వహ్నిఁ జొరం జనె దుగ్ధ్హ మంతలో
నీరముఁ గూడి శాంతమగు నిల్చు మహాత్ములమైత్రి యీగతిన్. –ఏనుగు లక్ష్మణ కవి
అర్ధం-నీళ్ళకు పాలంటే కృతజ్ఞత. తనకంటూ ఆశ్రయమిచ్చినందుకు. పాలకు నీళ్ళంటే కృతజ్ఞత. తనలో ఇట్టే కలిసిపోయినందుకు, తన ఒంటరి జీవితంలో తోడై నిలిచినందుకు. నీళ్ళకు పాలు చక్కని రంగునిస్తాయి . కమ్మని రుచిని ప్రసాదిస్తాయి. పొయ్యి మీద పాలు మరిగిపోతుంటే నీళ్ళు తట్టుకోలేకపోతాయి. నీళ్ళు ఆ బాధను తమంతట తామే స్వీకరిస్తాయి. మౌనంగా ఆవిరై ఇంకిపోతాయి. అప్పటిదాకా తోడూ నీడగా నిలిచిన స్నేహితుడు ఆవిరైపోతుంటే ఆ బాధను తట్టుకోలేక పాలు ఉద్వేగంతో బుస్సున పొంగుతాయి. పొయ్యిలోని మంటను ఆర్పటానికి సమాయత్త మవుతాయి. ఇల్లాలు దోసెడు నీటిని చల్లగానే, పాలు- నీరు మళ్ళీ కలుసుకుంటాయి. మిత్రుడు తిరిగి వచ్చిన సంతోషంలో పాల ఉద్వేగం తగ్గిపోతుంది, పాలు చల్లబడుతాయి!
తెలివి యొకింత లేనియెడ దృప్తుడనై కరిభంగి సర్వమున్
దెలిసితి నంచు గర్వితమతిన్ విహరించితి దొల్లి, యిప్పు డు
జ్జ్వలమతులైన పండితుల సన్నిధి నించుక బోధశాలినై
తెలియనివాడనై మెలగితిం గతమయ్యె నితాంత గర్వముల్
మనకి సర్వం తెలుసు అనే రోగం చాలామందికి ఉంది. ఈ స్థితికి ఎప్పుడైతే వస్తామో నిజానికి అది ఆత్మహత్యా సదృశ్యం. తెలుసుకోవాలనే తృష్ణ బాల్యంలో ఎక్కువగా ఉంటుంది. పెద్దైన తర్వాత ఆ తృష్ణ తగ్గిపోవటం మనం చూస్తున్నాం!ఇది సుమారు రెండువేల సంవత్సరాల నాటి శ్లోకం. ఇది ఇంకా గుర్తుండిపోవటానికి కారణం–“సుకవి జీవించు ప్రజల నాలుకల మీద” అని అన్న జాషువాగారి మాట నిత్య సత్యం! భర్తృహరి సుభాషితాలను తెలుగువారికి పరిచయం చేసిన ఏనుగు లక్ష్మణ కవి చిరంజీవి!
ఆ కవి పుంగవుడికి నా స్మృత్యంజలి!

అమర్ చిత్ర కథా సృష్టికర్త-అనంత్ పాయ్

 

రచన: అంబడిపూడి శ్యామసుందరరావు

 

 

చిన్నపిల్లలకు బాగా ఇష్టమైన బొమ్మల కధల పుస్తకాలు అమర్ చిత్ర కథా సీరీస్ ఆ పుస్తకాల ద్వారా పిల్లలకు రామాయణము, భారతము వంటి పురాణాలను బొమ్మల ద్వారా వారిలో ఆసక్తి పెంచి చదివించేటట్లు చేసి పిల్లలకు పురాణాల గురించి జ్ఞానాన్ని కలుగజేసిన వ్యక్తి అనంత్ పాయ్. 1967లో దూరదర్శన్ లో పిల్లలకు నిర్వహించే క్విజ్ ప్రోగ్రామ్ అందులో పిల్లలు గ్రీక్ పురాణాల గురించి అడిగే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు చెప్పటం మన పురాణాల గురించి కూడా మన పిల్లలు సమాధానాలు చెప్పగలిగేటట్లు చేయాలి అన్న ఆలోచన యువ జర్నలిస్ట్ అయిన అనంత్‌పాయ్  కి కలిగింది.  ఆ ఆలోచన కార్యరూపాన్ని దాల్చి అమర్ కథా చిత్ర సిరీస్ పేరుతో పుస్తకాలు వెలువడ్డాయి. ఈ పుస్తకాలలో భారత రామాయణాల లోని  కధలను అందమైన చిత్రాలతో పిల్లలకు ఆసక్తి కలిగించేలా కధలను చెపుతూ ఈ పుస్తకాలను పాయ్ తయారుచేశాడు.

అనతికాలంలోనే ఈ పుస్తకాలు పిల్లలలో బాగా ప్రాచుర్యాన్ని పొంది జన బాహుళ్యానికి చేరువ అయినాయి. ఈ విధమైన గుర్తింపు పొందిన అనంత్‌పాయ్ “ఫాదర్ ఆఫ్ ఇండియన్ కామిక్స్”గా గుర్తింపును పొందాడు. 2000 సంవత్సరానికి  ముందు  పుట్టిన భారతీయ సంతతి పిల్లలు వారి పెరుగుదలతో పాటు అమర్ చిత్ర కథ  పుస్తకాల రంగుల ప్రపంచములో విహరించే అవకాశము వచ్చింది. అంతకు మునుపు పౌరాణిక కథలు లేదా విశేషాలను తెలుసు కోవాలంటే లైబ్రరీలలో సంస్కృత పుస్తకాలు లేదా ఇంట్లో బామ్మలు, తాతయ్యలు చెప్పే కథలు  తప్ప వేరే దారి లేదు. అందుకే చాలామంది పిల్లలకు భారతీయ సంస్కృతీ వారసత్వ సంపదల గురించి  ఆకర్షణీయమైన, ఆసక్తికరమైన విధానములో చెప్పే సదుపాయము లేకుండా పోయింది. అమర్ చిత్ర కథ పుస్తకాలు ఆ ఖాళీని పూరించాయి. పిల్లలు ఆ పుస్తకాలను చదవటానికి ఆసక్తి చూపుతూ, అనేక పౌరాణిక అంశాలను విశేషాలను తెలుసుకుంటున్నారు. పౌరాణిక, చారిత్రాత్మక అంశాలే కాకుండా జానపద కథలను ఆనాటి రాజుల గొప్పతనము మొదలైన విషయాలను కూడా తెలుసుకొనే అవకాశము ఈ పుస్తకాలు కల్పించాయి.

బాల పాఠకుల అభిమానాన్ని చూరగొని బాల బాలికలచే “అంకుల్ పాయ్ “గా పిలవబడ్డ వ్యక్తి అనంత్‌పాయ్ ఒక కధకుడు. అతను  ఏ విధంగా భారతదేశంలో పిల్లలచే అభిమానించబడే కామిక్ సిరీస్ సృష్టికర్త ఎలా అయ్యాడో తెలుసు కుందాము

సెప్టెంబర్ 17,1929న కర్ణాటకలోని కర్కాల అనే వూరిలో జన్మించిన అనంత్‌పాయ్ దురదృష్టవశాత్తు రెండేళ్ల వయస్సులోనే అనాధగా మిగిలిపోవటం వల్ల మంగుళూరులో బంధువుల ఇంట పెరిగాడు. ఆ తరువాత కొంతకాలము బొంబాయిలో పెరిగాడు. చిన్నతనంలోనే  సాహిత్యము పట్ల అభిమానాన్ని, ప్రేమను పెంచుకొని భారతీయభాషలను నేర్చుకున్నాడు. స్కూల్ చదువు పూర్తి అయినాక పాయ్ జర్నలిజమ్ పట్ల ఆసక్తి ఉన్నప్పటికీ  తన అన్నగారి ప్రోద్బలముతో బొంబాయి యూనివర్సిటీలో కెమికల్ ఇంజనీరింగ్ డిగ్రీలో చేరాడు. కానీ అతని ఆసక్తి వేరే రంగములో ఉండటంవల్ల ఇంజనీరింగ్ విద్యను వదలి టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియాలో జర్నలిస్ట్ గా వృత్తిజీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. ఆ సమయంలో టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియాలో ప్రచురిచతమయే ఫాంటమ్, ఫ్లాష్ గార్డెన్ వంటి  అమెరికన్ కామిక్స్(ఇంద్రరాజ్ కామిక్స్)ప్రచురణలో పనిచేసేవాడు.

పాయ్ ఢిల్లీలోని కరోల్‌బాగ్‌లో ఒక టెలివిజన్ షాప్ లోచూసిన క్విజ్ ప్రోగ్రామ్ అతన్ని భారతదేశ  చరిత్ర, పురాణాలను అంశాలుగా తీసుకొని కామిక్స్ గా ఎందుకు తయారు చేయకూడదు అన్న ఆలోచన కలిగించింది. 1967లో ఉద్యోగాన్ని వదలి తన అదృష్టాన్నివెతుక్కునే ప్రయత్నములో అనేకమంది ప్రచురణకర్తలను కలిసాడు. చాలామంది ఈయన ప్రతిపాదనలను లాభసాటి కాదు అని త్రోసిపుచ్చారు. చిట్టచివరకు ఈయన అవిరళ కృషి, పట్టుదల వలన ఇండియా బుక్ హౌస్ అధిపతి మీర్ చందాని ఒక అవకాశము ఇవ్వటానికి ఒప్పుకున్నాడు. రిస్క్ తీసుకుంటున్నాము అని తెలిసిన పాయ్- మీర్ చందాని టీమ్ చిన్న ప్రయత్నము చేసింది. కానీ వాళ్ళ భయాలకు తగ్గట్టుగానే అమర్ చిత్ర కథ పుస్తకాలను స్కూళ్ళు కొనటానికి ఇష్టము చూపలేదు షాపులవాళ్ళు కామిక్ బుక్స్ అని పెదవి విరిచారు. ఫలితముగా నష్టాలు వచ్చినాయి. పైపెచ్చు ఈ పుస్తకాలు ప్రముఖమైన, పేరుపొందిన  ప్రచురణ సంస్థలనుండి విడుదల కాలేదు కాబట్టి అమ్ముడుపోవు అన్న భయముతో ఏ పుస్తకాల షాపువాడు స్టాక్ పెట్టటానికి అంగీకరించలేదు.

ఇటువంటి విపత్కర పరిస్ధితులలో పాయ్ ఒక అమోఘమైన ప్రయోగాన్నిచేశాడు. అది ఏమిటి అంటే ఢిల్లీలోని ఒక స్కూల్ యాజమాన్యాన్ని ఒప్పించి విద్యార్థులను రెండు గ్రూపులుగా విభజించి ఒక గ్రూపు పిల్లలకు అమర్ చిత్ర కధల పుస్తకాలు ఇచ్చి వారికి చరిత్ర పాఠ్యాంశాలు, మరొక గ్రూపుకు వారి క్లాసు పుస్తకాలతో చరిత్ర భోధన జరిపించాడు. రెండు గ్రూపులను కొన్నాళ్ళ తరువాత పరీక్షిస్తే, అమర్ చిత్ర కధల పుస్తకాల ద్వారా చరిత్ర చదువుకున్నవారు  రెండవ గ్రూపు పిల్లల  కన్నా మెరుగైన ఫలితాలను సాధించారు. దీనికి కారణము అమర్ చిత్రకధల పుస్తకాలలో  బొమ్మల ద్వారా వారు చరిత్ర అంశాలను త్వరగా అర్ధము చేసుకున్నారు. బాగా గుర్తు పెట్టుకున్నారు. ఈ ప్రయోగము మంచి ఫలితాలను ఇవ్వటం వల్ల పిల్లలలో, తల్లిదండ్రులలో ఈ పుస్తకాల పట్ల ఆసక్తి పెరిగి, పాయ్ కామిక్ బుక్స్ అమ్మకాలు పెరిగినాయి. ఈ పుస్తకాలు చిత్రాలతో కూడిన పాఠాలతో సన్నివేశాలను వివరించేవి కాబట్టి బాల పాఠకుల ఆసక్తి అభిరుచులను పెంచి పుస్తకాల అమ్మకాలను పెరిగేటట్లు చేశాయి.

అప్పటినుంచి పాయ్ వెనకకు తిరిగి చూసే అవసరమే రాలేదు. అమర్ చిత్ర కథా పేరుతో కొన్ని వందల పుస్తకాలు విడుదల అయి, సంవత్సరానికి 3 మిల్లియన్ కాపీలు అమ్ముడుపోయినాయి. ఇప్పటివరకు 440 టైటిల్స్ తో 100 మిల్లియన్ కాపీలు అమ్ముడు అయినాయి. ఇది రికార్డ్  రెండేళ్ల తరువాత పాయ్ భారత దేశములోని మొట్టమొదటి హాస్య ప్రధానమైన సిండికేట్ ను ఏర్పాటుచేశాడు. దీనిలో పిల్లలకు ఆసక్తి కలిగించే అంశాలను చేర్చాడు. 1978లో పాయ్, పార్ధ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పర్సనాలిటీ డెవలప్ మెంట్   వర్కుషాపులను ప్రారంభించి కరస్పాండెన్స్ కోర్సుల ద్వారా కౌమార దశలోనివారికి వ్యక్తిత్వ వికాస కార్యక్రమాలను కొనసాగించాడు. 1980లో పాయ్ చిన్నపిల్లల కోసము ఒక మ్యాగజైన్ ను ప్రారంభించి దానిని కూడా అమర్ కథా చిత్ర లాగా పాపులర్ చేసాడు. టింకిల్ అనే ఈ మ్యాగజైన్ సమకాలీన చరిత్ర అంశాలను, ప్రముఖుల జీవిత చరిత్రలను బొమ్మలతో వివరిస్తూ పాఠకుల అనతికాలంలోనే చేరువ అయింది. ఈ మ్యాగజైన్ సైన్స్, జాగ్రఫీ వంటి సబ్జెక్టులలో   క్విజ్ పోటీలు నిర్వహించేది. ఈ టింకిల్ పత్రికే పాయ్ కి అంకుల్ పాయ్ అనే పేరు సంపాదించి పెట్టింది. టింకిల్ మ్యాగజైన్ లో పిల్లల ఉత్తరాలకు వారి సందేహాలకు అంకుల్ పాయ్ పేరుతో జవాబులిచ్చేవాడు.

పాయ్ ఎల్లప్పుడూ సృజానాత్మక అంశాలపై శ్రద్ద పెట్టి, అటువంటి కార్యక్రమాల్లో ఎక్కువగా పాల్గొనేవాడు. పత్రిక లేదా పుస్తకాలలో ప్రచురణలో ప్రతి అంశము పట్ల వ్యక్తిగత శ్రద్ద వహించేవాడు, అందువలననే అయన విడుదల చేసిన ప్రతి పుస్తకము వెనుక బోలెడు పరిశోధన, కృషి ప్రస్ఫుటంగా కనిపిస్తుంది. ఆ విధమైన కృషితో 439 అమర్ చిత్ర కథా టైటిల్స్ ను విడుదల చేయగగలిగాడు. అమర్ చిత్ర కథా కుటుంబములోని సభ్యులందరు పాయ్ ని నడిచే విజ్ఞాన బాండారము అని అంటారు. ఎందుకంటే తన దగ్గర పనిచేసేవారు ఏదైనా తప్పులు చేస్తే అప్పటి కప్పుడు సందర్భానుసారంగా ఒక కద  చెప్పి వారి తప్పులను సరిచేసేవాడు. అమర్ చిత్ర కథా పుస్తకాల కాపీలు పెట్రోల్ పంపుల్లో కూడా అమ్మేవారు. సోవియట్ రష్యా నాయకుడు మైఖేల్ గార్బచోవ్ ఒక సంస్కృత శ్లోకానికి అర్ధము చెప్పించుకోవటానికి ఈయనను పిలిపించాడు అంటే ఈయన ఎంత పేరు సంపాదించాడో అర్ధము అవుతుంది.

2007 లో ఇండియా బుక్ హౌస్ ను వేరొక టీమ్ కు అమ్మివేసారు కానీ పాయ్ మాత్రము ప్రధాన కథకుడి పదవిలోనే కొనసాగాడు. ఎముక విరగటం వల్ల జరిగిన సర్జరీ తరువాత అనారోగ్యము వలన గుండెనొప్పి వచ్చి 24 ఫిబ్రవరి 2011లో తనువు  చాలించాడు. అంతకు మునుపు ఒక వారము రోజుల ముందు భారత దేశము యొక్క మొట్ట మొదటి కామిక్ కన్వెన్షన్ లో లైఫ్ టైం అచీవ్ మెంట్ అవార్డును ఆయనకు ప్రధానము చేశారు. ఆయనకు ప్రపంచ వ్యాప్తముగా అసంఖ్యాక మైన బాలపాఠకులు ఉన్నారు తప్ప సొంత పిల్లలు ఎవ్వరు లేరు. ఈయన ఫాదర్ అఫ్ ఇండియన్ కామిక్స్ గా కీర్తింపబడ్డాడు.

అయనకు  పిల్లలలో ఎంత ప్రేమ గుడ్ విల్ ఉన్నదో తెలియజేసే సంఘటనను తెలుసుకుందాము. 1994 లోఅమర్ చిత్ర కథా ఆఫీస్ లో అగ్ని ప్రమాదం జరగటం వల్ల చాలా విలువైన పాత పుస్త కాలు పటాలు, మంచి మంచి పెయింటింగ్స్ కాలిపోయినాయి. అప్పుడు టింకిల్ పత్రిక ద్వారా పాత కాపీలను పంపవలసినదిగా రిక్వెస్ట్ చేస్తే పాఠకులు తాము దాచుకున్న కాపీలను, ఒక్క కాపీ కూడా మిస్ అవ్వకుండా అంతవరకూ ప్రచురించబడిన అన్ని కామిక్స్ ల కాపీలను పంపించారు.  పిల్లలు అన్నింటిని జాగ్రత్తగా భద్రపరచటము,  అడిగినప్పుడు ఉచితముగా మళ్ళీ ఇవ్వడము పూర్తిగా పిల్లలకు  అంకుల్ పాయ్ పట్ల గల ప్రేమకు నిదర్శనము. టింకిల్ కామిక్స్ ద్వారా, అమర్ కథా చిత్ర సిరీస్ ద్వారా పిల్లల మనస్సులో శాశ్వత స్థానాన్ని సంపాదించుకొని పిల్లలకు పౌరాణిక పాత్రల పట్ల అభిమానాన్ని కలుగజేసిన వ్యక్తి అనంత్‌పాయ్.

 

చందమామ పాటలు 1

కూర్పు: మురళీకృష్ణ

మామలకు మామ చందమామ. చిన్నపిల్లలకు బువ్వ తినిపించడానికి ఆ మామను పిలుస్తారు తల్లులు. ప్రేయసీప్రియులు చందమామ ద్వారా తమ ప్రేమ సందేశాలను ఇచ్చిపుచ్చుకుంటారు. భార్యాభర్తల అన్యోన్య దాంపత్యంలో చందమామ తన వంతు సాయం చేస్తూనే ఉంటాడు. చందమామ చల్లగానూ ఉంటాడు. వేడిగానూ ఉంటాడట. ఆశ్చర్యంగా ఉంది కదా.
మన తెలుగు సినిమాలలో చందమామ ప్రస్తావనలో వచ్చిన పాటలను గూర్చి తెలుసుకుందాం. ఈ పాటలలో సంగీతం, సాహిత్యం, అభినయానికి కూడా పెద్ద పీట వేసారు. సంగీత, సాహిత్యాభిమానులమైన మనం ఆ సంపదను పదే పదే నెమరువేసుకుందాం.

1. తొలిరేయి కొత్తదంపతుల మధ్య స్నేహం, ప్రేమ చిగురించడానికి ఈ చందమామ ఎంత సాయం చేస్తున్నాడో చూడండి.

చిత్రం: గుండమ్మ కథ (1962)
సంగీతం: ఘంటసాల
గీతరచయిత: పింగళి
నేపధ్య గానం: ఘంటసాల, సుశీల

ఎంత హాయీ…
ఎంత హాయి ఈ రేయి ఎంత మధురమీ హాయి
ఆ ఆ ఆ ఆ..
ఎంత హాయి ఈ రేయి ఎంత మధురమీ హాయి
చందమామ చల్లగ మత్తుమందు చల్లగా
ఆ..చందమామ చల్లగ పన్నీటిజల్లు చల్లగా

ఎంత హాయీ..
ఎంత హాయి ఈ రేయి ఎంత మధుర మీహాయీ.. ఎంత హా యీ

ఆ ఆ ఆ ఆ..
ఒకరి చూపులొకరిపైన విరితూపులు విసరగా
ఆ ఆ ఆ..
ఒకరి చూపులొకరిపైన విరితావులు వీచగా
విరితావుల పరవడిలో విరహమతిశయింపగా
ఆ..విరితావుల ఘుమఘుమలో మేను పరవశింపగా

ఆ ఆ ఆ ఆ…….
కానరాని కోయిలలు మనల మేలుకొలుపగా
కానరాని కోయిలలు మనకు జోల పాడగా
మధురభావ లాహిరిలో మనము తూలిపోవగా
ఆ..మధురభావ లహరిలో మనము తేలిపోవగా

2. మాయాబజారులో శశిరేఖ అభిమన్యుల ప్రేమకు తమవంతు సాయం చేయబూనుతారు రుక్మిణీ శ్రీకృష్ణులు. చల్లని వెన్నెలలో ఏ దంపతులకు మాత్రం ఏకాంతంగా గడపాలని, నౌకా ప్రయాణం చేయాలని ఉండదు..

చిత్రం : మాయాబజార్ (1957)
సంగీతం : ఘంటసాల
సాహిత్యం : పింగళి
గానం : ఘంటసాల, పి.లీల

లాహిరి లాహిరి లాహిరిలో
ఒహో జగమే వూగేనుగా
వూగేనుగా తూగెనుగా

లాహిరి లాహిరి లాహిరిలో
ఒహో జగమే వూగేనుగా
వూగేనుగా తూగెనుగా
ఆ… ఆ…ఆ… ఆ…ఆ… ఆ…

తారాచంద్రుల విలాసములతో
విరిసే వెన్నెల పరవడిలో ఉరవడిలో
తారాచంద్రుల విలాసములతో
విరిసే వెన్నెల పరవడిలో..
పూల వలపుతో ఘుమఘుమలాడే
పిల్ల వాయువుల లాలనలో

లాహిరి లాహిరి లాహిరిలో
ఒహో జగమే వూగేనుగా
వూగేనుగా తూగెనుగా
ఆ… ఆ…ఆ… ఆ…

అలల ఊపులో తీయని తలపులు
చెలరేగే ఈ కలకలలో.. మిలమిలలో
అలల ఊపులో తీయని తలపులు
చెలరేగే ఈ కలకలలో
మైమరపించే ప్రేమానౌకలో
హాయిగ చేసే విహారణలో

లాహిరి లాహిరి లాహిరిలో
ఒహో జగమే వూగేనుగా
వూగేనుగా సాగెనుగా
ఆ… ఆ…ఆ… ఆ…ఆ… ఆ…

రసమయ జగమును రాసక్ఱీడకు
ఉసిగొలిపే ఈ మధురిమలో.. మధురిమలో
రసమయ జగమును రాసక్ఱీడకు
ఉసిగొలిపే ఈ మధురిమలో
ఎల్లరి మనములు ఝల్లన జేసే
చల్లని దేవుని అల్లరిలో…

లాహిరి లాహిరి లాహిరిలో
ఒహో జగమే వూగేనుగా
వూగేనుగా తూగెనుగా
ఆ… ఆ…ఆ… ఆ…ఆ… ఆ..

3. చల్లని నిశిరాతిరిలో నదీ జలాలతో తేలియాడుతూ ప్రేయసీ ప్రియుల పడవ ప్రయాణంలో ఎంతహాయి. ఊహించుకుంటేనే మనసు పరవశిస్తుంది.
చిత్రం : మర్మయోగి (1963)

సంగీతం : ఘంటసాల
గీతరచయిత : ఆరుద్ర
నేపధ్య గానం : ఘంటసాల, పి. లీల

ఆ…ఆ…ఆ…ఓ…ఓ..ఓ..
నవ్వుల నదిలో పువ్వుల పడవ కదిలే
అది మైమరపించే హాయి… ఇక రానే రాదీ రేయి

నవ్వుల నదిలో పువ్వుల పడవ కదిలే
అది మైమరపించే హాయి ఇక రానే రాదీ రేయి

అనుకోని సుఖం పిలిచేను…అనురాగ మధువు వొలికేను
అనుకోని సుఖం పిలిచేను…అనురాగ మధువు వొలికేను
కొనగోటితో నిను తాకితే…పులకించవలయు ఈ మేను
అహ…అహ…అహ…

నవ్వుల నదిలో పువ్వుల పడవ కదిలే
అది మైమరపించే హాయి… ఇక రానే రాదీ రేయి

నిదురించవోయి వడిలోన…నిను వలచెనోయి నెరజాణ
నిదురించవోయి వడిలోన…నిను వలచెనోయి నెరజాణ
అరచేతిలో వైకుంఠము…దొరికేను నీకు నిముషాన

నవ్వుల నదిలో పువ్వుల పడవ కదిలే
అది మైమరపించే హాయి… ఇక రానే రాదీ రేయి
ఆ…ఆ…ఆ…ఓ…ఓ..ఓ…ఓ…ఓ…

4. వెన్నెలకి, మల్లెపూలకి అవినాభావ సంబంధముంది. ఎంత వేసవి మంటలైనా సాయంత్రం విరిసే మల్లియలు, రాతిరి కురిసే వెన్నెల జల్లులు మనసును చల్లబరిచేస్తాయంటే నమ్ముతారా . ఇది నిజమని ప్రేమికులు ఒప్పుకుంటారు. పైగా వెన్నెలలో ఘుమఘుమలు అంటున్నారు. అందులో కోరికలు, గుసగుసలు ఎన్నో ఎన్నెన్నో.

చిత్రం :- మనుషులు మమతలు
గాయకులూ :- పి.సుశీల
సంగీతం:- టి.చలపతిరావు
రచయత:- సి.నారాయణరెడ్డి

వెన్నెలలో మల్లియలు..మల్లెలలో ఘుమఘుమలు.
ఘుమఘుమలో గుస గుసలు..ఏవేవో కోరికలు.

నీ హృదయములో నిలవాలని..నీ కౌగిలిలో కరగాలని
నీవే నీవే కావాలని..ఏవేవో కోరికలు…
వెన్నెలలో.

పూల పల్లకిలోన తేలిపోయే సమయానా..
బుగ్గల సిగ్గులు తొనకాలని..అవి నీకే నీకే ఇవ్వాలని
ఏవేవో కోరికలు..ఏవేవో కోరికలు.

5. ఈ చందమామ భలే చిక్కులు తెచ్చిపెడతాడు. హాయిగా ఉండనీడు. ముఖ్యంగా దూరంగా ఉన్న ప్రేయసీ ప్రియులకు తన మాయలతో వారి విరహాన్ని మరింతగా పెంచి ఎప్పుడెప్పుడు ఒక్కటవుదామా అనిపిస్తుంది. మరీ అల్లరోడు.

చిత్రం : బందిపోటు (1963)
సంగీతం : ఘంటసాల
సాహిత్యం : సినారె
గానం : ఘంటసాల, సుశీల

ఊ హూ హూ.. ఊ ఊ ఊ…
ఊ ఊ ఊ…. ఊ ఊ ఊ
ఊ హూ హూ.. ఊ ఊ ఊ…
ఊ ఊ ఊ…. ఊ ఊ ఊ

ఊహలు గుసగుసలాడే
నా హృదయము ఊగిసలాడే
ప్రియా… ఊ
ఊహలు గుసగుసలాడే
నా హృదయము ఊగిసలాడే

వలదన్న వినదీ మనసు
కలనైన నిన్నే తలచు
వలదన్న వినదీ మనసు
కలనైన నిన్నే తలచు
తొలిప్రేమలో బలముందిలే
అది నీకు మునుపే తెలుసు

ఊహలు గుసగుసలాడే
నా హృదయము ఊగిసలాడే

నను కోరి చేరిన బేలా
దూరాన నిలిచేవేలా
నను కోరి చేరిన బేలా
దూరాన నిలిచేవేలా
నీ ఆనతి లేకున్నచో
విడలేను ఊపిరి కూడా

ఊహలు గుసగుసలాడే
నా హృదయము ఊగిసలాడే

దివి మల్లెపందిరి వేసే
భువి పెళ్ళిపీటను వేసే
దివి మల్లెపందిరి వేసే
భువి పెళ్ళిపీటను వేసే
నెర వెన్నెల కురిపించుచు
నెలరాజు పెండ్లిని చేసే

ఊహలు గుసగుసలాడే
మన హృదయములూయలలూగే

6. కొత్తదంపతుల తొలిరాత్రినాడు వారిని మరింత దగ్గర చేయడానికి చందమామ కూడా ఉండాల్సిందే. వారిద్దరి మధ్య ప్రేమాభిమానాలు, కోరికలు ఇనుమడింపజేస్తాడు.

చిత్రం : చిట్టి చెల్లెల్లు (1970)
సంగీతం : ఎస్. రాజేశ్వరరావు
సాహిత్యం : సినారె
గానం : బాలు, సుశీల

ఈ రేయి తీయనిది
ఈ చిరుగాలి మనసైనది
ఈ హాయి మాయనిది
ఇంతకు మించి ఏమున్నది

ఏవేవొ కోరికలు ఎదలో
ఝుమ్మని అంటున్నవి
ఆ కొంటె మల్లికలు
అల్లన దాగి వింటున్నవి

పన్నీటి తలపులు నిండగా
ఇన్నాళ్ళ కలలే పండగా
పన్నీటి తలపులు నిండగా
ఇన్నాళ్ళ కలలే పండగా
చిన్నారి చెలియ అపరంజి కలువ
చేరాలి కౌగిట జిలిబిలి నగవుల

ఏవేవొ కోరికలు ఎదలో
ఝుమ్మని అంటున్నవి
ఆ కొంటె మల్లికలు
అల్లన దాగి వింటున్నవి
ఆఆఅ..ఆఅహహ..ఆహా..

పరువాలు పల్లవి పాడగా
నయనాలు సయ్యాటలాడగా
పరువాలు పల్లవి పాడగా
నయనాలు సయ్యాటలాడగా
నిను చేరుకోగ నునుమేని తీగ
పులకించి పోయెను తొలకరి వలపుల

ఈ రేయి తీయనిది
ఈ చిరుగాలి మనసైనది
ఈ హాయి మాయనిది
ఇంతకు మించి ఏమున్నది

ఎన్నెన్ని జన్మల బంధమో
ఏ పూల నోముల పుణ్యమో
ఎన్నెన్ని జన్మల బంధమో
ఏ పూల నోముల పుణ్యమో
నిను నన్ను కలిపె నీ నీడ నిలిపె
అనురాగ సీమల అంచులు దొరికే

ఈ రేయి తీయనిది
ఈ చిరుగాలి మనసైనది
ఈ హాయి మాయనిది
ఇంతకు మించి ఏమున్నది

7. ఈ ప్రేమికులకు చందమామ ఎంత ఆత్మీయుడు, దగ్గరివాడంటే నీ వన్నెలు, చిన్నెలన్నీ మాకే అంటారు. మాకు సాయం చేయమంటారు. మళ్లీ అస్తమానం మా వెంట రాకంటారు. అయినా అతనేమీ కోపగించుకోడు. నవ్వుతూ తోడుంటాడు.

చిత్రం : భట్టి విక్రమార్క (1961)
సంగీతం : పెండ్యాల
గీతరచయిత : అనిశెట్టి సుబ్బారావు
గానం: ఘంటసాల, పి.సుశీల

ఓ నెలరాజా వెన్నెల రాజా
నీ వన్నెలన్ని చిన్నెలన్ని మాకేనొయ్
మా వెన్నుతట్టి పిలిచిందీ నీవేనొయ్.. ఓ నెలరాజా…

ఓ…. ఓ…
చల్లగాలి జాడలో తెల్లమబ్బు నీడలో..
చల్లగాలి జాడలో తెల్లమబ్బు నీడలో
ఓ….ఓ..ఓ..ఓ..
కొంటె చూపు నీకేలా చంద్రుడా
నా వెంటనంటి రాకోయీ చంద్రుడా
ఆ…
ఓ నెలరాజా వెన్నెల రాజా
నీ వన్నెలన్ని చిన్నెలన్ని మాకేనొయ్
మా వెన్నుతట్టి పిలిచిందీ నీవేనొయ్….ఓ నెలరాజా…

ఆ..ఆ..
ఆ..ఆ..ఆ..
ఆ..ఆ..ఆ..ఆ
కలువల చిరునవ్వులే కన్నెల నును సిగ్గులే
ఓ…ఓ..ఓ..ఓ..
కలువల చిరునవ్వులే కన్నెల నును సిగ్గులే
వెంటనంటి పిలిచినపుడు చంద్రుడా
వాని విడవ మనకు తరమవున చంద్రుడా
ఆ..ఆ..ఆ..ఆ..
ఓ నెలరాజా వెన్నెల రాజా
నీ వన్నెలన్ని చిన్నెలన్ని మాకేనొయ్
మా వెన్నుతట్టి పిలిచిందీ నీవేనొయ్…. ఓ నెలరాజా…

లేత లేత వలపులే పూత పూయు వేళలో…
కలవరింత లెందుకోయి చంద్రుడా..
నా చెలిమి నీదెకాదటోయి చంద్రుడా..
కలవరింత లెందుకోయి చంద్రుడా..
నా చెలిమి నీదెకాదటోయి చంద్రుడా..
ఆ..ఆ..ఆ..ఆ
ఓ నెలరాజా వెన్నెల రాజా
నీ వన్నెలన్ని చిన్నెలన్ని మాకేనొయ్
మా వెన్నుతట్టి పిలిచిందీ నీవేనొయ్….ఓ నెలరాజా…

8. మళ్లీ అదే చందమామను దూరమైన ప్రేమికులు తమ జాలిగాథ వినమని, విడిపోయిన తమ జంటని కలపమని ప్రార్ధిస్తుంటారు. సంతోషమైనా, బాధైనా, ప్రేమైనా, విరహమైనా చెప్పుకోడానికి చందమామే దిక్కు.

చిత్రం : మల్లేశ్వరి – 1951
సంగీతం : సాలూరి రాజేస్వర రావు
రచన : దేవులపల్లి
పాడినవారు : భానుమతి, ఘంటసాల

ఎవరు ఏమని విందురూ
ఎవరు ఏమని విందురూ
ఎవ్వరేమని కందురూ
ఈ జాలి గాధ ఈ విషాద గాధ
నెలరాజా వెన్నెలరాజా
నెలరాజా వెన్నెలరాజా
వినవా ఈగాధా
నెలరాజా వెన్నెలరాజా
యేనాడో ఏకమై కలసిపోయిన జంట ఏకౄరదైవమో ఎడబాటు చేసెనే
ఊరు గుడిలో రావికావల నాటి వలపుల మాటాలన్ని
నేలపాలైపోయనే గాలిమేడలు కూలినే
నెలరాజా వెన్నెలరాజా వినవా ఈగాధా
నెలరాజా వెన్నెలరాజా
ఆ రావి ఆ బావి ఆ స్వామి సాక్షిగా
ఆనాటి బాధలూ అన్ని కలలాయనే
విడిచివచ్చే వేళతెలవని అడుగనైనా అడుగలేదని
ఎంతగా చింతించెనో ఏమనుచూ దుఖించెనో
పొగిలి గుండెలు పగిలెనే తుదకు బాధలు మిగిలనే
నెలరాజా వెన్నెలెరాజా వినవా ఈగాధా
నెలరాజా వెన్నెలరాజా

9. ప్రేమికుల మధ్య జరిగే సరాగాల కవ్వింతలలో చందమామకు ఏం పని. అయినా వాళ్లు అతనిని వదలరుగా. నెలరాజుని సాకుగా పెట్టుకుని ఎన్ని ముచ్చట్లో వారికి.

చిత్రం : రాముడు-భీముడు (1964)
సంగీతం : పెండ్యాల
గీతరచయిత : సినారె
నేపధ్య గానం : ఘంటసాల, సుశీల

తెలిసిందిలే తెలిసిందిలే.. నెలరాజ నీ రూపు తెలిసిందిలే
తెలిసిందిలే తెలిసిందిలే.. నెలరాజ నీ రూపు తెలిసిందిలే

చలిగాలి రమ్మంచు పిలిచింది లే.. చెలి చూపు నీ పైన నిలిచింది లే
చలిగాలి రమ్మంచు పిలిచింది లే.. చెలి చూపు నీ పైన నిలిచింది లే

ఏముందిలే .. ఇపుడేముందిలే
ఏముందిలే .. ఇపుడేముందిలే
మురిపించు కాలమ్ము ముందుంది లే.. నీ ముందుంది లే
తెలిసిందిలే తెలిసిందిలే.. నెలరాజ నీ రూపు తెలిసిందిలే

వరహాల చిరునవ్వు కురిపించవా.. పరువాల రాగాలు పలికించవా
ఆ .. ఆ .. ఓ .. ఓ ..ఆ….
వరహాల చిరునవ్వు కురిపించవా.. పరువాల రాగాలు పలికించవా

అవునందునా.. కాదందునా
అవునందునా కాదందునా
అయ్యారే విధి లీల అనుకొందునా ..అనుకొందునా
తెలిసిందిలే తెలిసిందిలే.. నెలరాజ నీ రూపు తెలిసిందిలే

సొగసైన కనులేమో నాకున్నవి.. చురుకైన మనసేమో నీకున్నది
సొగసైన కనులేమో నాకున్నవి.. చురుకైన మనసేమో నీకున్నది

కనులేమిటో.. ఈ కథ ఏమిటో
కనులేమిటో ఈ కథ ఏమిటో
శృతి మించి రాగాన పడనున్నది.. పడుతున్నది

ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ …….. ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ

తెలిసిందిలే తెలిసిందిలే నెలరాజ నీ రూపు తెలిసిందిలే

10. తను ప్రేమించే , ఆరాధించే ప్రియుడు నిదురిస్తున్నవేళ గాలి, నీరు, వెన్నెలను కూడా సడి సేయొద్దని కోరుకుంటుంది ఈ ప్రేయసి. అతని నిదుర చెదిరిందంటే నేనూరుకోను అని బెదిరిస్తుంది కూడాను..

చిత్రం: రాజమకుటం (1961)
సంగీతం: మాస్టర్ వేణు
గీతరచయిత: దేవులపల్లి
నేపధ్య గానం: పి. లీల

“సడిసేయకో గాలి
సడిసేయబోకే
బడలి వడిలో రాజు
పవ్వళించేనే …. సడి సేయకే ….

రత్న పీఠిక లేని రారాజు నా స్వామి
మణికిరీటము లేని మహరాజు గాకేమి
చిలిపి పరుగులు మాని
వొలికి పోరాదే …. సడిసేయకే

ఏటి గలగలలకే ఎగసిలెచేనే
ఆకు కదలికలకే అదరి చూసేనే
నిదుర చెదరిందంటే నేనూరుకోనే …. సడిసేయకే

పండు వెన్నెలనడిగి పాన్పు తేరాదే
ఈడ మబ్బుల దాగు నిదురదే రాదే
విరుల వీవన పూని విసిరి పోరాదే ….

సడిసేయకో గాలి సడిసేయబోకే
బడలి వడిలో రాజు పవ్వళించేనే …..

ఎందుకీ మహిళా దినోత్సవాలు??

రచన: శ్రీమతి నిర్మల సిరివేలు

అణకువ కలగిన ఇల్లాలుగా, ప్రేమను పంచే మాతృమూర్తిగా , స్నేహాన్ని పంచే ఆత్మీయ వ్యక్తిగా ఉన్న ఒక మహిళ మహిళా దినోత్సవాల సందర్భంగా మొదటిసారిగా తనలోని ఆలోచనలను, భావాలను ఎంత అందంగా వ్యక్తీకరించారో చూడండి.

పెద్దలకు, ఇంకా పెద్దలకు, ఈ సభకు వచ్చినందుకు మీకందరికి మా ధన్యవాదాలు.
స్త్రీ శక్తి స్వరూపిణి. అన్నింటా తెలివిగలది. చదువులో, వంటలో, తల్లిగా, భార్యగా, చెల్లిగా, ఇల్లాలిగా అందరి మన్ననలు అందుకుంటూ ముందుకు సాగుతూ ఉన్నది. మగవానికి స్త్రీ అండదండలు లేకుంటే అసలు ఉన్నతస్థితికి రాలేడు. పర్వతారోహణలోగాని, విమాన యానంలోగాని, బ్యాంకింగ్ రంగంలో కాని, ఒక నటనారూపములోగాని, చెప్పలేనన్ని ఉన్నతస్థితిలో గాని, ఒకవైపు ఇల్లాలిగా, ఒకవైపు తల్లిగా, ఒకవైపు వృత్తిరిత్యా ఎన్నో క్లిష్టమైన పరిస్థితులను ఎదుర్కుంటూ, పోరాటాలలో నెగ్గుకుంటూ ఉన్నతస్థాయిలో ఉండి సమాజ శ్రేయస్సుకు కూడా సహకరిస్తూ ఉందంటే ఏదో శక్తి ఆమెని ప్రేరేపిస్తూ ఉంది. లక్ష్మీదేవిలో, పార్వతీదేవిలో, సరస్వతీదేవిలో ఆవహించి స్త్రీశక్తిని నడిపిస్తూ ఉంది. రాణీ రుద్రమదేవి, రాణీ ఝాన్సీబాయి వంటి ఎందరో వీరవనితలు ఈనాడు కూడా ఉన్నారు.
ఒక తల్లి తనకు పుట్టిన బిడ్డలలో ఎవరైనా పోలియో వచ్చినా, అందవికారంగా ఉన్నా, మందమతిగా కాని, చూపులేకకాని, మూగ కాని, ఎలా ఉన్నా సరే ఆ తల్లి వారిని మిగతా పిల్లలకన్నా కూడా ఎక్కువ ప్రేమిస్తుంది. 24 గంటలూ ఆ బిడ్డతోనే ఆ తల్లి లోకం.
తాగుబోతు తండ్రి ఇంట్లో ఏమీ ఇవ్వకపోయినా, ఇల్లిల్లు తిరిగి పాచిపని చేసైనా తన బిడ్డలకు తిండి పెట్టాలని తాపత్రయపడుతుంది. కాలక్రమేనా ఆ తల్లి అనారోగ్యం పాలై చనిపోతే ఆ తాగుబోతుల బిడ్డలు అనాధ శరణాలయాలకు చేరుతున్నారు.
ఇలాంటి ఆశ్రమాలు లేకపోతే ఆ బిడ్డల గతి ఏమి కావాలి. అందుకే మనం ప్రతీ శనివారం దేవుడికి కొట్టే కొబ్బరికాయకు పెట్టే 20 రూపాయిలు ఒక అనాధ బిడ్డ కొరకు ఇస్తే అది ఇంత అంతై, అంత ఇంతై, వారికి మనం ఎంతో సాయం చేసినవారం అవుతాం.
దేవకి అష్టమగర్భంలో తనకు నారాయణుడే పుడ్తాడని తెలుసుకొని, ఆ రాక్షసుడు వింటే తన బిడ్డను చంపేస్తాడని ఆ ప్రసవ వేదనని నిశ్శబ్దంగా భరించింది. అంతటి ధీర వనితలు మహిళలు.
నేటికీ ఆడవారు మగాళ్లకు బలిపశువులుగా మారుతున్నారు. కామాందులకు బలి అయిపోతున్నారు. ప్రతీరోజు పేపరులో ఎవరో ఒకరు ఈ అమానుష చర్యలకు బలి అవుతున్నారు. ఈ దాడులను ఎదుర్కునే ధైర్యం ఆడవాళ్లకు ఎలా వస్తుంది. ఎప్పుడు వస్తుంది. తెలియకుండా ఉంది.
ఆడది అర్ధరాత్రి వంటరిగా నడిచే స్వతంత్రం ఎప్పుడు వస్తుంది? ఎన్ని March 8లు వచ్చినా మహిళలకు ప్రతీ చోటా అవమానాలే. ఎన్ని ఉన్నతమైన ఉద్యోగాలు చేస్తున్నా కూడ స్రీ ఎన్నో విధాలుగా మగవాడి చేతులలో బలి అవుతూనే ఉంది. ఈ పరిస్థితి ఎప్పుడు మారుతుంది. స్త్రీ శక్తి ఎప్పుడు మేల్కుంటుంది. అమ్మ శక్తి స్వరూపిణి. నవరాత్రులలో తొమ్మిది రోజులు ఎన్నో విధాలుగా పూజించి మ్రొక్క్లు మొక్కినా కూడా ఆమెకు ఆడదంటే నిర్లక్ష్యమా . ప్రపంచం ఎంత ఉన్నతి సాధించినా మహిళా నీకు ఇంకా పూర్తి స్వతంత్రం లేదు అంటూ ఉంది.
పూర్వకాలం నుండి మగవాడు వయసులో పెద్దగా ఉండాలి. ఆడది వయసులో చిన్నగా ఉండాలి అని పెట్టారు. ఎందుకంటే మగవాడికి సేవ చేసేది ఎవరు? భర్త మంచివాడు అయితే ఫర్వాలేదు. స్త్రీలోలుడు అయితే వాడి శరీరమంతా పుచ్చిపోయినా వాడికి సేవ చేయడానికే ఆడదాని వయసు తక్కువ పెట్టారు. అక్కడ కూడా వారి స్వార్ధం కోసం ఆడవారికి అన్యాయం చేసారు. సంసారం రచకెక్కకూడదు అని, సర్దుకుపోవాలి అని, ఆడదానికే నీతులు చెప్తారు. ఎంత గొడవ జరిగిన మన తప్పు లేకున్నా కొంచం తలవంచితే ఆ గొడవ సద్దుమణుగుతుంది అని ఆడవారికే చెప్తారు .
కొన్నిసార్లు ఆరోగ్యసమస్యలు వచ్చినప్పుడు కొడుకుకోసమైనా, కూతురు కోసమైనా ఒక్క మూత్రపిండం మార్చవలసి వస్తే ముందుగా తల్లే కడుపుతీపితో తన రక్తం పంచుకున్న బిడ్డకోసం తన కిడ్నీ ఇవ్వడానికి ముందుకొస్తుంది. కాని తండ్రి నిమ్మకు నీరెత్తినట్టు ఉండిపోతాడు. తన జీవితం ఏమైన పర్వాలేదనుకుంటుంది తల్లి. కాని అమ్మో నా జీవితం అని జంకుతాడు మగవాడు అదే తండ్రి.
భార్యకు ఆరోగ్యం బాగా లేక నాకు ఆరోగ్యం బాగాలేదు ఒక వంటవాణ్ణి మాట్లాడండి అని భర్తతో చెప్తే అతను భార్యతో చూడు నా వంక చూడు. రోజూ నీ వంట తినకపోతే ఈ జన్మ వ్యర్ధం. బయట తినలేను. నువ్వే చేసి పెట్టవా అని అడుక్కుంటాడు. ఇప్పుడు కూడా ఇలాంటి మగాళ్లు/ మొగుళ్లు ఉన్నారు.
“ఐస్‌లాండ్” అనే దేశంలో 1975 అక్టోబర్ నెల 24 న దేశంలోని మహిళలందరూ తమ పనులు ఆపేసి సమ్మె చేసారు. ఈంట్లో వంట , ఉతకడం, కడగడమైనా, ఆఫీసుల్లో, దుకాణాలు మొదలైన వ్యాపార సంస్థల్లో కూడా ఆడవాళ్లు అందరూ పని ఆపేసి సమ్మె చేసారు. దుకాణాలు, హోటళ్లు, ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ కార్యాలయాలు, స్కూళ్లు, రైల్వే స్టేషన్లు, తెలిఫోన్ ఎక్షేజ్, రేడియో స్టేషన్ మొదలైనవన్నీ మూసేశారు. చాలా తీవ్రంగా జరిగిన ఈ సమ్మె చాలా ప్రభావన్ని చూపింది. వెంటనే ప్రభుత్వం దారికి వచ్చి వారితో చర్చలు జరిపింది. ఆ క్రమంలో తర్వాత ఆ దేశంలోని ఒక మహిళ తొలి మహిళా అధ్యక్షురాలిగా ఎన్నికైంది.

ఇటువంటి మార్పు మన దేశంలో కూడా రావాలని అందరూ ఆశిద్దాము. ఆడవారికి ఇబ్బందులు కలుగుతున్నాయనే ఉద్ధేశ్యంతోనే (She) షీ పోలీస్ బృందం ఏర్పాటు చేయబడింది. వీరు స్త్రీలకు చాలా సహకరిస్తున్నారు. అయినా కూడా మహిళల మీద జరిగే అత్యాచారాలు, అమానుషాలు జరుగుతూనే ఉన్నాయి.
ఆడదానికి ఆడది శత్రువు కాకూడదు. వారి మధ్య సమన్వయం కావాలి. అత్త అయినా, కోడలు అయినా, కూతురు అయినా , అందరూ కలిసి ఆలోచించి అందరూ నావాళ్ళే అనే భావన మనసునిండా నింపుకుని కలిసి ఉండాలి. అప్పుడే కుటుంబం, దేశం కూడా సంతోషంగా, సుభిక్షంగా ఉంటుంది.

తేనెలొలుకు తెలుగు-1

రచన: తుమ్మూరి రామ్మోహనరావు

మాలిక పాఠకులకు నమస్సులు.

తేనె కడలి తెలుగు మాట
పూల పడవ తెలుగు పాట
వెన్నెలగని వెలుగు బాట
వెన్న పూస తెలుగు భాష

నన్నయాది కవులచేత వన్నెతీర్చబడిన భాష
అన్నమయ్య పదములతో అందగించబడిన భాష
కన్నడభూరమణునిచే సన్నుతించబడిన భాష
దేశభాషలందు తెలుగు లెస్స ఎన్నబడిన భాష

త్యాగరాజు కీర్తనలతొ రాగమయిన యోగభాష
రామదాసు భజనలలో రంగరింపబడిన భాష
పద్యమందు గద్యమందు హృద్యముగా నిముడు భాష
చోద్యమొప్ప గేయములో జయమునొందె జనులభాష

అని మన తేనెలొలుకు తెలుగు గురించి ఒక గేయం రాసానెప్పుడో. సుందరై తెలుంగు అన్నాడు మన పొరుగు అరవకవి సుబ్రహ్మణ్య భారతి. తెలుగు భాష ఇతిహాసాలు, కావ్యాలు, ప్రబంధాలు, కీర్తనలు, భజనలు, గేయాలు, హరికథలు, బుర్రకథలు, శతకాలు, సామెతలు, కథలు, నవలలు, నాటకాలు, జోలపాటలు, లాలిపాటలు, గొబ్బిపాటలు, బతుకమ్మ పాటలు, జానపద గేయాలు, ఉద్యమగీతాలు, సినిమాపాటలు -ఇలా విస్తృతమైన సాహిత్య సంపదగా విలసిల్లింది. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా తెలుగు తెలిసిన వారు, తెలుగు మాట్లాడేవాళ్లు కోట్లది మంది ఉన్నారు. ప్రపంచభాషల్లో వినసొంపుగా ఉండే భాష ఇటలీ భాషనట. మన తెలుగు కూడా విన సొంపుగా ఉంటుందని ‘ఇటాలియన్ ఆఫ్ ద ఈస్ట్’ అన్నారు.

ఇంత గొప్ప భాష అంతరించి పోతుందేమోనని ఇటీవల అందరికీ భయం పట్టుకుంది. ఆంగ్లేయుల పుణ్యమా అని మన దేశంలో మాతృభాష కంటే కూడా ఆంగ్ల భాష మీద మోజు పెరిగింది. దాంతో అన్నీ ఇంగ్లీషు మీడియం పాఠశాలలైపోయాయి. తెలుగు భాష మీద చిన్న చూపు మొదలైంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో మనం చూస్తూ ఊరుకుందామా -మన పిల్లలకు మన తెలుగు భాష గొప్పదనం గూర్చి తెలియజెప్పుకుందామా. నాకు తెలుసు మీ అందరికీ లోలోపల ఆ బాధ రగులుతున్నదని. మన పిల్లలు మన తెలుగులో స్వచ్ఛంగా, స్పష్టంగా మాట్లాడలేక పోవటం చూచి గుండె తరుక్కు పోతుందని. అందుకే మన పిల్లలకు మన తెలుగును పరిచయం చేసుకుందాం. మన పద్యాలు నేర్పిద్దాం. మన పాటలు పాడిద్దాం. మన కవులను పరిచయం చేద్దాం. మన కథలు చదివిద్దాం. అందుకు నెల నెలా మన పిల్లలు సులభంగా తెలుగు భాషను నేర్చుకునే విధంగా తెలుగు ముచ్చట్లు చెప్పుకుందాం.

మా బాపు అంటే మా నాన్న తెలుగు పండితులు. నా చిన్నతనంలో అంటే నా అయిదేళ్ల వయస్సులో నేను మా బాపుతో బడికి వెళ్లే వాడిని. ఆయన నన్ను మేజాబల్ల అంటే టేబుల్ మీద కూచోబెట్టి పిల్లలకు పాఠాలు చెప్పేవారు. అప్పటికి నాకింకా భాషంటే ఏమిటో తెలియక పోయినా ఆయన చదివే పద్యాలు చెవులకింపుగా ఉండేవి. ఆయన పద్యాన్ని రాగయుక్తంగా ఒకసారి, పద విభజన చేసి మరొక సారి, అర్థం వివరించడం మూడో సారి చేయటంతో ఒకే పద్యం మూడుసార్లు వినడంతో పద్యం పరిచయమైనదిగా అనిపించేది. అసలు తెలుగు భాష సొగసంతా పద్యంలోనే ఉందంటాను నేను.

ఉదాహరణకు భాగవతంలో ఒక చిన్న పద్యం తీసుకుందాం. కృష్ణుడు రేపల్లెలో, నందుని ఇంట, యశోదమ్మ ఒడిలో పెరిగాడన్న సంగతి మనకు తెలిసిందే. చిలిపి కృష్ణుడు యశోదమ్మ కన్నుగప్పి గోపికల ఇండ్లకు వెళ్లి నానా ఆగడాలు చేసి ఏమీ ఎరుగని వాడిలా మళ్లీ యశోద దగ్గరకు చేరేవాడు.
ఆ కన్నయ్య ఆగడాలు భరించలేక గోపికలందరూ యశోదమ్మ దగ్గరకు వచ్చి తమ గోడు వెళ్లబోసుకునే సందర్భంలో ఓ చిన్న కంద పద్యం రాశారు భాగవతం తెలుగులో రాసిన పోతన. ఆ పద్యం చూడండి.

కం. ఓయమ్మ నీ కుమారుడు
మా యిండ్లను పాలు పెరుగు మననీడమ్మా
పోయెదమెక్కడి కైనను
మాయన్నల సురభులాన మంజులవాణీ

ఈ పద్యాన్ని మా బాపు ముందుగా చక్కగా గోపికలందరూ మొరపెడుతున్నట్లుగా రాగయుక్తంగా చదివేవారు. ఆ తరువాత పద విభజనచేయడం. అంటే
ఓయమ్మ-ఓయమ్మా, ఓ యశోదమ్మా
నీ కుమారుడు-ఇదిగో నీ కొడుకు ఈ చిన్నికృష్ణుడు
మా యిండ్లను-మా ఇళ్లల్లో, పాలు పెరుగు-పాలూ పెరుగూ,
మననీడమ్మా-ఉండనీయటంలేదమ్మా, దక్కనీయటం లేదమ్మా,
పోయెద మెక్కడికైనను-మేము ఎక్కడికైనా పోతాము,
మాయన్నల-మా అన్నగారల, సురభులాన
ఆవుల మీద ఒట్టు-మంజులవాణీ-మంజుల-మృదువుగా ,
వాణీ-మాటలాడే ఓ యశోదమ్మా

ఇక మూడోసారి పద్యం మళ్లీ చదివి భావం చెప్పేవారు.

ఓ యశోదమ్మతల్లీ, నీ కొడుకు మా ఇళ్లల్లో దూరి చాటుమాటుగా పాలూ పెరుగూ తాగి మాకు లేకుండా చేస్తున్నాడు. ఇక మేం ఇక్కడ ఉండలేము. ఎక్కడికైనా వెళ్లిపోతామమ్మా. మీ పిల్లవాడి అల్లరి మా వశం కావటం లేదు. మాఅన్నల ఆవులమీద ఒట్టు. మేం వెళ్లి పోతాం అని యశోదకు గోపికలు మొరపెట్టుకుంటారు. అని అదే పద్యం పిల్లల్లో ఒకరిని యశోదగా మరొకరిని చిన్ని కృష్ణుడుగా చూపిస్తూ హావ భావాలతో పద్యం వివరిస్తే ఇక ఆ పద్యం పిల్లల బుర్రల్లోకి దూరకుండా ఉంటుందా. వాళ్ల పెదవుల మీద ఆడకండా ఉంటుందా. ఒకసారి పద్యం ఆ వయస్సులో బుర్రకెక్కిందో ఇక జీవితాంతం మెదడును వదిలిపెట్టదు. అదీ పద్యం మహాత్మ్యం.

అయితే ఆయనలా పాఠాలు చెబుతుంటే విని ఓ రోజు ఇంట్లో ఆయనలాగే పద్యం చదివాను. ఆ పద్యమేమిటో తెలుసా.

అలవైకుంఠపురంబులో నగరులో ఆమూలసౌధంబు దా
పలమందారవనాంతరామృతసరఃప్రాంతేందుకాంతో
త్పలపర్యంకరమావినోదియగునాపన్న ప్రసన్నుండు వి
హ్వలనాగేంద్రముపాహిపాహి యన్ గుయ్యాలించి సంరంభియై.

అని అలవోకగా చదివేయటంతో ఇంటికి ఎవరు వచ్చినా నన్ను పద్యం చదివి వినిపించమనే వారు. నేను గడగడా అప్పజెప్పేవాణ్ని. అప్పటికి దాని అర్థం తెలియక పోయినా పెద్దగయిన తరువాత అర్థం చేసుకోవచ్చు. కాని నోటికి రావాలంటే మాత్రం చిన్నప్పటినుంచే అలవాటు చెయ్యాలి.

ఇసైజ్ఞాని ఇళయరాజా

రచన: శారదాప్రసాద్


(శ్రీ ఇళయరాజాగారికి పద్మ విభూషణ్ సత్కారం లభించిన సందర్భంగా, ఆయనను అభినందిస్తూ వ్రాసిన చిన్న వ్యాసం)

ఇళయరాజా … పరిచయం అక్కరలేని పేరు ఇది. పసిపిల్లల నుంచి వయోవృద్ధుల వరకు ప్రతి ఒక్కరు ఎప్పుడో ఒకప్పుడు అతని బాణీలని కూనిరాగాలుగానైనా పాడుకోనివారు ఉండరంటే అతిశయోక్తి కాదేమో. తెలుగు సినిమా సంగీతంలో ఒక నూతన శకారంభానికి కారకుడైన ఈ సంగీత మేధావిని మేస్ట్రో అని పిలిచినా, ఇసైజ్ఞాని అన్నా, అభిమానులు ఇంకెన్ని మకుటాలు తగిలించినా ఈ నిగర్వి నిరాడంబరంగా నవ్వే ఒక చిరునవ్వు ముందు అవి చిన్నబోతాయి. అతడు మకుటాలు అవసరంలేని మహారాజు. పేరు యువరాజు అని పెట్టుకున్నప్పటికీ సంగీత ప్రపంచానికి అతడు రారాజు.
అయితే ఈ ప్రస్థానం అంత నల్లేరు మీది నడకలాగా ఏమీ సాగలేదు.అత్యంత దయనీయమైన బీదరికం నుంచి కేవలం తన విద్వత్తుతో, స్వయంకృషితో, గాడ్ ఫాదర్ ఎవరు లేకుండా ఒక్కడుగా ఆ శిఖరాలను అధిరోహించాడు. కృషి ఉంటే మనుషులు ఋషులౌతారు అనేందుకు అతని జీవితం నిలువెత్తు తార్కాణం. మనల్ని ఎవరు గుర్తించటంలేదు, మన మేధస్సు అంతా బూడిదలో పోసిన పన్నీరు ఐపోతోందని నిరాశ చెందే యువతరానికి పోరాటపటిమను నేర్పే ఒక చక్కని పాఠం.దక్షిణ భారత సంగీతాన్ని కొత్త మలుపులు తిప్పి, ఎన్నో ప్రయోగాలు చేసి, ప్రతి పాటలో తనదైన శైలిని కనబరచే సంగీత జ్ఞాని శ్రీఇళయరాజ గారు .ఆయన వయసు 73 ఏళ్ళు.ఈ వయసులో కూడా నూతన ప్రయోగాలతో, నేటి తరాన్ని అలరిస్తున్న శ్రీ ఇళయరాజ గారు, ఆయురారోగ్యాలతో వర్ధిల్లాలని భగవంతుని మనసారా ప్రార్ధిస్తున్నాను.ఆ సందర్భంలో వారి జీవిత విశేషాలు క్లుప్తంగా అందిస్తున్నాను.
***
అసలు పేరు : డేనియల్ రాజయ్య
జననం : 2-6-1943
జన్మస్థలం : మదురైలోని పన్నైపురం గ్రామం
తల్లిదండ్రులు : చిన్నత్తాయమ్మాళ్, రామస్వామి
తోబుట్టువులు : అన్నయ్యలు (పావలర్ వరదరాజన్- రామస్వామి మొదటి భార్య కొడుకు, డేనియల్ భాస్కర్), తమ్ముడు (గంగై అమరన్)
చదువు : 8వ తరగతి
భార్య : జీవా(ఈమె మూడు సంవత్సరాల క్రితం మరణించారు)
పిల్లలు : కుమారులు (కార్తీక్‌రాజా, యువన్‌శంకర్‌రాజా), కుమార్తె (భవతారిణి)– సంగీత దర్శకులు, గాయకులుగా రాణిస్తున్నారు
సంగీత గురువు : జి.కె.వెంకటేష్
తొలిచిత్రాలు సంగీత దర్శకునిగా : తమిళం-అన్నకిళి (1976), తెలుగు-భద్రకాళి (1977)
గాయకునిగా : సీతాకోకచిలుకలో ‘అలలు కలలు ఎగసి ఎగసి…’ (తెలుగు)
సంగీత దర్శకునిగా చిత్రాలు : 1000 దాకా
నటించిన సినిమాలు : పుదు పుదు అర్తంగళ్ (1989), అళగర్‌మలై (2009)
రాసిన పుస్తకాలు : తుళకడల్, పాల్ నిలాపాదై
అవార్డులు-పురస్కారాలు : గిటార్ సాధనలో ‘ట్రినిటీ మ్యూజిక్ ఆఫ్ లండన్’ వారి నుండి గోల్డ్‌మెడల్, జాతీయ అవార్డులు… తెలుగులో రెండు, తమిళ, మళయాళాలలో ఒక్కక్కటి, అన్నామలై, అరిజోనా వరల్డ్, మదురై కామరాజ్ యూనివర్సిటీల నుండి గౌరవ డాక్టరేట్లు, తెలుగులో మూడు నంది అవార్డులు. పద్మభూషణ్, ఇసై జ్ఞాని… బిరుదులు. మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం నుండి లతా మంగేష్కర్ అవార్డు, కలైమామణి, ఏపీ ప్రభుత్వం నుండి 2008 లో ఎన్‌టీఆర్ జాతీయ అవార్డు, తమిళనాడు ప్రభుత్వం నుండి ఎమ్మెస్ సుబ్బులక్ష్మి పురస్కారం, మరెన్నో సంగీత అవార్డులు అందుకున్నారు. 2018 లో భారత ప్రభుత్వం ఈయన్ను పద్మ విభూషణ్ సత్కారంతో గౌరవించింది.
భగవంతుడు ఆయనకు ఆయురారోగ్యాలు ప్రసాదించాలని వేడుకుందాం!

ఓషో రజనీష్

రచన: శారదా ప్రసాద్

వాత్సాయనుడికి వారసుడుగా జనం చెప్పుకునే ఓషో జిడ్డు కృష్ణమూర్తిగారి అభిమాని. బుద్ధుడి బోధల వల్ల ప్రభావితుడయ్యాడు.
రజనీష్ చంద్రమోహన్ జైన్ 1960లలో ఆచార్య రజనీష్‌గా, 1970-1980లలో భగవాన్ శ్రీ రజినీష్‌ గా ఆ తరువాత ఓషోగా పిలువబడిన ప్రఖ్యాత భారతీయ ఆధ్యాత్మిక బోధకుడు. ఇండియా, అమెరికా సంయుక్త రాష్ట్రాలతో సహా ఎన్నో దేశాలలో నివసించి ఓషో మూవ్‌మెంట్ అనే ఒక వివాదాస్పదమైన కొత్త ఆధ్యాత్మిక సంఘాన్ని తయారుచేశాడు. ఇతడు మధ్యప్రదేశ్‌ లో గల నర్సింగ్‌పూర్ జిల్లాలో ఉన్న కుచ్‌వాడాలో 11. 12. 1931న జన్మించాడు.
జీవితానికి సంబంధించిన గొప్ప విలువలు ఎరుక, ప్రేమ, ధ్యానం, సంతోషం, ప్రజ్ఞ, ఆనందం అని ఆయన బోధించాడు. జ్ఞానోదయం (ఎన్‌లైటెన్‌మెంట్) అన్నది ప్రతి ఒక్కరి సహజ స్థితి, కానీ అది తెలుసుకోలేకపోతున్నారు – మనిషి ఆలోచనా విధానం ముఖ్యకారణం కాగా, సామాజిక పరిస్థితులు, భయం వంటివి మరి కొన్ని కారణాలు అని ఆయన అన్నాడు. హిందీ, ఆంగ్ల భాషలలో ఆయన అనర్గళంగా ప్రవచించాడు. బుద్ధుడు, కృష్ణుడు, గురు నానక్, ఏసుక్రీస్తు,
సోక్రటీసు, జెన్ గురువులు, గురుజెఫ్, సంప్రదాయాలు, సూఫీ, హస్సిడిజమ్, తంత్ర వంటి బోధనలు మరియు ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయాలు ఎన్నింటిలోనో ఆయన ఆరితేరిన దిట్ట. ఏ తత్వమూ సత్యాన్ని పూర్తిగా గ్రహించలేదు అనే నమ్మకాన్ని కలిగి, ఏ “ఆలోచనా పద్ధతి”లో కూడా తనను ఎవరూ నిర్వచించలేరని ఆయన ప్రకటించాడు.
అరవైలలో తరుచుగా శృంగారానికి సంబంధించిన ప్రవచనాలను వెలువరించినందుకు ఆయన్ని”సెక్స్ గురువు” అని పిలిచేవారు. ఆ ప్రవచనాలన్నింటిని Sex to Super consciousness అనే ఆంగ్ల పుస్తకంగా ప్రచురించారు. ఈ పుస్తకం సంభోగం నుండి సమాధి వరకు అనే పేరుతో తెలుగులో అనువదించబడినది. ఆయన చెప్పినది, “తంత్ర పద్ధతిలో అనైతికం అనేది లేదు, అంతా నైతికమే” సెక్స్‌ను నైతికంగా అణగద్రొక్కడం లాభ రహితం, సంపూర్ణంగా చైతన్యసహితంగా అనుభవించనప్పుడు దాన్ని దాటి ముందుకు వెళ్ళలేరు అని. “ప్రేమ ఓ ప్రదేశం. స్వేచ్చగా మనస్పూర్తిగా అనుభవించు. జీవితంలో ఏ రహస్యం ఉండదు. దాచిపెట్టడమే ఉంటుంది. సెక్స్ వల్లనే మనం పుడతాము. అన్ కాన్షస్ నుండి సెక్స్ సూపర్ కాన్షస్ కు తీసుకు వెళుతుంది. సెక్స్ తోనే ముక్తి. జీవితం పక్షి. ప్రేమ, స్వేచ్చ రెండు రెక్కలు. అందరూ మనల్ని వదిలివేయటం ఒంటరితనం. అందర్నీ మనం వదిలి వేయటం ఏకాంతం.
“ప్రతి ఏటా 2, 00, 000 మంది పర్యాటకులతో, పూణే పట్టణములోని ఓషో అంతర్జాతీయ ధ్యాన విహారము (Osho International Meditation Resort) ప్రపంచంలోని అతి పెద్ద ఆధ్యాత్మిక ఆరామాలలో ఒకటి. నేడు 50 భాషలలో అనువాదం చెయ్యబడి ఓషో పుస్తకాలు మున్నెన్నడు లేనంతగా ప్రాచుర్యం పొందుతున్నాయి. ఆయన వ్యాఖ్యానాలు, పలుకులు గొప్ప వార్తాపత్రిక లెన్నింటిలోనో మనకు కనిపిస్తాయి.
భారతదేశ ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్, ప్రముఖ నవలాకారుడై విలేఖరి కుష్వంత్ సింగ్, సినిమా నటుడు మరియు రాజకీయనాయకుడు వినోద్ ఖన్నా, అమెరికా కవి రూమీ మరియు అనువాదకుడు కోల్‌మన్ బార్క్స్, అమెరికా నవలాకారుడు టామ్ రాబిన్స్ మొదలైన వారు ఈయన శిష్యులే! కొత్త ఢిల్లీలోని భారత పార్లమెంటు గ్రంధాలయంలో కేవలం ఇద్దరు ప్రముఖుల పూర్తి జీవితకాల రచనలను మాత్రమే పొందుపరిచారు, ఒకరు ఓషో కాగా మరొకరు మహాత్మా గాంధీ.
ఓషో బాల్యంలోనే హిప్నొసిస్ నేర్చుకున్నాడు. హిప్నొసిస్ తో పూర్వ జన్మల రహస్యాలు తెలుసుకున్నాడు. ఓషోను బాల్యంలో ప్రభావితం చేసింది, ఆయన మాతామహుడి మరణం. ఆయన మరణించే సమయంలో పక్కనే రజనీష్ ఉన్నాడు. మృత్యువును గురించి తెలుసుకోవాలనే చింతన ఆయనలో ప్రారంభం అయింది. అతనిని మరింత ప్రభావితం చేసిన సంఘటనలు రెండు! ఒకటి ఆయన ప్రేమించిన అమ్మాయి ‘శశి ‘ 16 వ ఏటనే మరణించటం! రెండవ సంఘటన మహాత్మాగాంధీ దారుణ హత్య!
1955 లో డిగ్రీ పూర్తిచేసాడు. 1957లో సాగర్ యూనివర్సిటీ నుంచి ఎం. ఎ డిగ్రీ తీసుకొని, కొంతకాలం జబల్ పూర్ లో లెక్చరర్ గా పనిచేసాడు. ఆ కాలంలో విద్యార్ధులకు సెక్స్ పాఠాలు చెప్పటంతో, ఆ ఉద్యోగం కాస్తా ఊడింది. అన్ని మతాలను తిట్టేవాడు!అతని సెక్స్ బోధనలు యువతను ఆకట్టుకున్నాయి. 1970 లో బొంబాయికి మకాం మార్చాడు. 1981 లో పూనాలో రజనీష్ ఒక ఆశ్రమాన్ని నిర్మించాడు. అక్కడికి విదేశీయులు ఎక్కువగా వచ్చేవారు. ఆ రోజుల్లోనే ఆయన సెక్స్ యోగిగా మార్పు చెందాడు. ఆయన ప్రసంగించినంత సేపు భక్తులు తన్మయత్వంతో ఊగిపోయేవారు. ఆయన కళ్ళలో అద్వితీయమైన శక్తి ఉంది. ఆయన్ను ఒక్కసారి చూస్తే చాలు, ఆయన వశమౌతాం!
పేరుకు బ్రహ్మచారి అయినా ఆయనకు చాలామంది స్త్రీలతో సంబంధాలు ఉండేవి. క్రాంతి, లక్ష్మి, క్రిష్టినీవుల్ఫ్ వారిలో ముఖ్యులు. జన్మత:జైనుడైనా ఆయనకు బౌద్ధం అంటే ఇష్టం! శ్రీ కృష్ణ తత్వాన్ని రజనీష్ అంత గొప్పగా చెప్పిన మరొకరు లేరు! ఓషో కృష్ణుడి దగ్గర నుంచి బుద్ధుడి వరకు, జీసస్‌, మహమ్మద్‌, మహావీర తత్వాల మీద వ్యాఖ్యానం చెప్పారు రజనీష్. ఎక్కడ బుద్ధుడు అంతమవుతాడో అక్కడ కృష్ణుడు మొదలవుతాడంటూ కృష్ణ తత్వం మీద ఆయన ఇచ్చిన ఉపన్యాసాల సంకలనాన్ని ఇందిర, గోపాలప్ప సామాన్యులకు కూడా అర్థమయ్యే భాషలో చక్కగా అనువదించారు.
మానవ చరిత్రలో కృష్ణుడు మాత్రమే అణచివేతలకు, దమనానికి వ్యతిరేకి అంటాడు ఓషో. సహజ ప్రవృత్తులను, భావావేశాలను అణచివేయడం ద్వారా మనిషి తనను తానే చంపుకున్నాడు అని చెప్పాడు ఓషో. కృష్ణుడే ప్రేమంటూ అతడి ప్రేమ తత్వాన్ని వివరించిన ఓషో కృష్ణుడికి, బుద్ధుడికి, మహావీరుడికి మధ్య ఉన్న తేడాలను కూడా చెప్పాడు. బుద్ధుడికి జ్ఞానోదయం అయిన తర్వాత, ఆయన నాకు కొత్తగా తెలిసింది ఏమీ లేదు. ‘తెలిసింది’ అక్కడ ఎప్పుడూ ఉంది. బుద్ధుడు చివర్లో చెప్పిందే కృష్ణుడు మొదట్లోనే చెప్పాడంటాడు ఓషో. కృష్ణుడు సర్వకాలాల్లోనూ జ్ఞానిగా ఉన్నాడు. ఆయన చేసిన కృష్ణ తత్వ విశ్లేషణ అత్యంత ఆకర్షణీయంగా ఉంటుంది. రజనీష్ ను కొంతమంది భావించి నట్లుగా తక్కువగా అంచనా వేయటానికి వీల్లేదు! ఆయన కళ్ళు పలకరిస్తాయి, బోధిస్తాయి! తనకు దీటైన వ్యక్తి ఒక్క జిడ్డు క్రిష్ణమూర్తే అని అంటాడు. అయితే జిడ్డు కృష్ణమూర్తి మాత్రం ఇతన్ని అసహ్యించుకునేవాడు.
రజనీష్ 1981లో అమెరికాలో రజనీష్ పురాన్ని కొన్ని కోట్ల ఖర్చుతో ప్రారంభించాడు. ఇమిగ్రేషన్ సమస్యలు వచ్చాయి. దానికి తోడూ ఆయన ప్రియ సఖి షీలా మొత్తం డబ్బుతో జర్మనీకి పారిపోయింది. రజనీష్ బికారీగా ఇండియాకు చేరుకున్నాడు. ప్రభుత్వం అనుమతించని కారణంగా మనాలిలో ఒక ఆశ్రమాన్ని నెలకొల్పి అక్కడే ఉన్నాడు.రజనీష్ ఆధ్యాత్మిక యాత్ర మొదలైంది,అంతమయింది మనాలీలోనే! రజనీష్ లో లోపాలున్నప్పటికే, అభినందించదగిన విషయాలు కూడా అనేకమున్నాయి! ఆయనకు తెలిసిన యోగ విషయాలు,ఆధ్యాత్మిక విషయాలు మరెవ్వరికీ తెలియవు. “ధ్యానానికి ఆలోచనలు పనికిరావు, ఎక్కడైతే ఆలోచనలు అంతమవుతాయో అక్కడ ‘ధ్యానం’ మొదలవుతుంది.”అని జిడ్డు కృష్ణమూర్తి గారు చెప్పిందే చివరికి ఈయన కూడా చెప్పాడు! వివాదాస్పదమైన ఈ యోగి 60 ఏళ్ల వయసు రాకముందే, 19-06-1990 న ‘కీర్తి’శేషుడయ్యాడు!
అన్నిటినీ ఆహ్వానించే నాకు ఈయన కూడా ఆరాధనీయుడే! ఆ మహనీయునికి నా స్మృత్యంజలి!