కాముని పున్నమి

రచన: లక్ష్మీదేవి

ఫాల్గుణ పూర్ణిమ నాటికి పువ్వుల రంగులతో చిగుళ్ళ ఎఱుపుతో వెన్నెల నిండిన నింగీ నేలా వసంతాలాడు కుంటుంటాయి.
ఫాల్గుణాలలో తెలివెన్నెలలు కురిసే కామునిపున్నమి (హోళీ) ఆమని రంగిలి శోభించడానికి ముందుమాట/ స్వాగత గీతం వంటిదే.
నిండుగా పూచిన వేప , మామిడి, కానుగ అనేముంది, తరువులన్నీ, తనువులన్నీ పూలగుచ్ఛాలై శుభాకాంక్షలు అంది పుచ్చుకుంటుంటాయి.
సంజె వేళల్లో వీచే ఆహ్లాదకరమైన పిల్లగాలుల వేణునాదాలకు మదిలోని తలపులు పదాలు పలుకుతుంటే పెదాలు ఒద్దికగా ఒదిగిపోతూ మాధుర్యాన్ని ఆస్వాదిస్తున్నాయి.
ఊహల సాగరంలో అనుభూతుల సంగమాలు ముచ్చటగొలుపుతూ ఆనంద నర్తనాలకు రంగస్థలాలుగా మనసులను ఆయత్తం చేస్తున్నాయి.
చూసే కన్నులకు మనసుండాలే కానీ శిశిరాల్లో రాలుతున్న పండుటాకులూ , కొత్తగా తొడుగుతున్న చిగురులూ కూడా పువ్వుల కన్నా అందంగా అలంకారాలౌతుంటాయి.
లేత ఎండలూ, శీతవాయువులూ ఇలాంటి అరుదైన ఋతుకాలాలలోనే చిరకాలం తర్వాత కలిసే మిత్రుల్లా కరచాలనం చేసుకుంటాయి.
పూత రాలుతున్నా ఆశావాదాలకు ఆలవాలంగా కొమ్మలు, తీవెలూ అలరారుతుంటాయి.
——–
ఈ ఉత్సవం మునుపటి కాలంనుంచీ కూడా వారం పాటు వసంతోత్సవం, మధుకేళి అనే పేరుతో ఉత్సాహంగా జరుగుతున్నదే. ఈ పండుగల్లో జరిగే రంగులు చల్లుకోవడం, పరస్పరం వినోదకార్యక్రమాల్లో అందరూ కలిసి ఆనందించడం, కవిగోష్ఠులు నిర్వహించడం వంటి కార్యక్రమాల వర్ణన మనోహరంగా శ్రీనాథుని హరవిలాసంలోనూ, భీమేశ్వరపురాణంలోనూ కనిపిస్తుంది. కొన్ని చోట్ల ఉగాది రోజు, శ్రీరామనవమి రోజు ఈ రంగులు చల్లుకోవడం కూడా మన ఊళ్ళలో కనిపిస్తూ ఉంటుంది.
కాముని పున్నమికి ధర్మవరంలో కొలువుతీరిన కామన్న కామక్క.

వినోదాలూ విలాసాలూ కూడా ప్రకృతిలో భాగమే, ప్రకృతికి అందమే.
——
నాడూ నేడూ కూడా ముళ్ళను తప్పించుకుంటూ అడుగులు వేసే ప్రయాణాలలో మాత్రమే ప్రతి మజిలీ సంతసాన్నీ, సార్థకతనూ అందిస్తూ ఉన్నాయి.

కష్టాలూ, కన్నీళ్ళూ , నవ్వులూ , సంతోషాలూ అన్నీ ఋతువుల్లాగే మదివనంలో వంతులు వేసుకుని వస్తూ పోతూ ఉంటాయి.
ఏ ఋతువు ఇచ్చే కాయలూ ,పళ్ళూ, పువ్వులూ ఆ ఋతువులో అందుకొని ఆరోగ్యంగా ఉన్నట్టే, మదివనంలో వచ్చే పోయే ఋతువులలో అందే అన్ని ఉద్వేగాలనూ అందుకుంటూ ఆరోగ్యంగా ఉందామంతే. అవి మనకే కట్టుబడి ఉండనట్టే మనమూ వాటికే కట్టుబడి ఉండడమెందుకు? అన్నీ అందుకుంటూ, వదలుకుంటూ సాగిపోదాం.
——–

అంబ -శిఖండి వృత్తాంతము

రచన: అంబడిపూడి శ్యామసుందర రావు.


మాహా భారతములో అనేక పాత్రలలో కారణజన్మురాలై భీష్ముడి మరణానికి కారణము అయిన అంబది చాలా ప్రత్యేకమైన పాత్ర ఈమె కాశీ రాజు ముగ్గురు కుమార్తెలలో పెద్దది ఈవిడ సాళ్వుని ప్రేమించింది ఇద్దరు వివాహము చేసుకోవాలని కూడా నిర్ణయించుకున్నారు ఈవిడకు భీష్ముడి మరణానికి గల సంబంధము ఏమిటో తెలుసు కుందాము.

శంతనుడు మరణించాక రాజ్యపాలన భారము సత్యవతి పుత్రుల పరము అయింది భీష్ముడు తన ప్రతిజ్ఞ వల్ల రాజ ప్రతినిధిగా ఉండి సత్యవతి పుత్రులకు రక్షగా ఉండి పాలన సాగిస్తున్నాడు ఆ సమయములో కాశీ రాజుతన ముగ్గురు కుమార్తెలకు స్వయంవరం ప్రకటించాడు విషయము తెలుసుకున్న భీష్ముడు తన తమ్ముడు సత్యవతి పుత్రుడైన విచిత్రవీర్యునికి భార్యగా చేయటానికి ముగ్గురు కాశీరాజు కుమార్తెలను తెచ్చి రాజమాత సత్యవతి ఎదుట నిలుపగా విచిత్రవీర్యునికి వాళ్ళను ఇచ్చి వివాహము చేయమని చెపుతుంది
కాశీరాజు కుమార్తెలలో పెద్దదైన అంబ తానూ సాళ్వుడిని ప్రేమిస్తున్నానని తనను అతని సమక్షానికి పంపమని భీష్ముడిని వేడుకుంటుంది ఈ విషయాన్ని భీష్ముడు సత్యవతికి తెలిపి అంబను పుట్టింటి ఆడబడుచులాగా లాంఛనాలతో సాల్వుడి దగ్గరకు పంపుతాడు కానీ సాళ్వుడు అంబను పెళ్లిచేసుకోవటానికి నిరాకరించి మళ్ళా అంబను హస్తినకు పంపిస్తాడు హస్తిన వచ్చిన అంబ తనను పెళ్లిచేసుకోమని భీష్ముడిని అడిగిపోతే తానూ వివాహమాడనని ఆజన్మ బ్రహ్మచారిగా ఉంటానని భీష్మ ప్రతిజ్ఞ చేసాను కాబట్టి కుదరదు అని నిష్కర్షగా చెపుతాడు ఇటువంటి పరిస్తితులలో తన జీవితమూ భీష్ముడి వలన అన్యాయము అయింది అని భావించిన అంబ భీష్ముడిపై కక్షను పెంచుకుంటుంది కానీ ఆబల నిస్సహాయురాలు అవటం వలన భీష్ముడిని ఎదుర్కోవటానికి తపస్సే శరణ్యము అని భావించింది. ఆమె దీనగాథను విన్న మునివర్యులు “సుకుమారివి రాకుమారివి నీకు తపస్సు ఎందుకు?” అని నిరుత్సాహపరిచారు.

అంబకు తాత వరుస అయిన శాలిహోత్రుడు అనే మునివర్యుడు అంబ దీనగాథను విని దుఃఖితుడై ఆమెను తన మనమరాలిగా గుర్తించి ,”ఇప్పుడు నీవు చేయవలసినది తపస్సుకాదు ముందు పరుశ రాముడిని కలుద్దాము అయన భీష్ముని గురువు కాబట్టి వ్యవహారాన్ని చక్కదిద్దగలడు భీష్ముడు కూడా గురువు మాట కాదనడు”, అని అంబను ఒప్పించేప్రయత్నము చేస్తాడు అ సమయములోనే పరశురాముని శిష్యుడు అకృతవణుడు పరుశరాముడు శాలిహోత్రుని కలవటానికి వస్తున్నట్లుగా తెలియజేస్తాడు ఇది విన్న శాలిహోత్రుడు అంబ మిక్కిలి సంతోషిస్తారు.

వచ్చిన పరుశరామునికి సకల మునిజనులు సాదరముగా ఆహ్వానించి అర్ఘ్యపాదాలు ఇచ్చి భక్తి ప్రపత్తులతో ఆయనను సేవించారు తదుపరి శాలిహోత్రుడు అంబను తన దౌహిత్రిగా పరిచయము చేసి జరిగిన వృత్తాంతాన్ని వివరించి అంబకు న్యాయము చేయవలసినదిగా వేడుకున్నాడు అంతా విన్న పరుశరాముడు భీష్ముడిని అంబను వివాహమాడవలసినదిగా శాసిస్తాను అని అంబకు శాలిహోత్రునికి మాట ఇచ్చి భీష్ముడిని కలవటానికి కొందరు మునివర్యులతో బయలుదేరాడు సరస్వతి నది తీరానికి చేరి తన రాకను భీష్ముడికి తెలియజేయగా సకల మర్యాదలతో తన గురువును సేవించుకోవటానికి భీష్ముడి సరస్వతి నది తీరానికి తరలి వచ్చాడు. శిష్యుని రాకతో సంతసించిన గురువు పరుశరాముడు తన రాకకు గల కారణాన్ని తెలియజేశాడు.

“నా మాట మన్నించి అంబను నీ తమ్మునికి ఇచ్చి వివాహము చేయి లేదా నీవు వివాహము చేసుకొని అంబకు న్యాయము చేయి లేనిపక్షంలో నీవు నాతో యుద్ధము చేయవలసి వస్తుంది”,అని పరుశరాముడు భీష్ముని హెచ్చరిస్తాడు. “ధర్మాత్ములైన మీరు నన్ను అధర్మ మార్గములో నడవమని శాసించటం సమంజసము కాదు మీరు నన్ను కరుణించి ఈ ఉపద్రవము నుండి నన్ను రక్షించండి”అని భీష్ముడు గురువుగారిని వేడుకున్నాడు “పిరికివానిలా నిస్సహుయుడిలా ప్రవర్తించకు నా ఆజ్ఞను పాటించు లేదా నాతొ యుద్దానికి సన్నద్ధమవు” అని పరశురాముడు భీష్ముడిని తీవ్రముగా మందలిస్తాడు. అయినప్పటికీ భీష్ముడు తానూ గురుద్రోహిని కాను అని, ధర్మపక్షపాతిని అని తన ప్రతిజ్ఞకు కట్టుబడి ఉండేవాడిని అని గురువుగారికి సవినయముగా తెలియజేస్తాడు అప్పుడు యుద్దానికి సిద్దము అవమని గురుదేవులు ఆనతి ఇస్తారు.

భీష్ముడు అవశ్యము అని తల్లియైన సత్యవతికి విషయము చెప్పి అస్త్రశస్త్రాలతో పరుశరాముని సన్నిధికి వస్తాడు. విషయము తెలిసిన గంగ వారి చెంతకు వచ్చి ఇరువురిని యుద్ధము వలదని కోరింది కానీ ఇరువురు వారి వారి పట్టుదలల కు అంకితమయినారు భీష్ముడు గురుదేవులకు ప్రదక్షిణ నమస్కారము చేసి ,”నేను రధము మీద, మీరు భూమి మీద నిలబడి యుద్ధము చేయుట యుద్ధ నీతి కాదు కాబట్టి నేను కూడా నేలపై నిలబడి యుద్ధము చేస్తాను అని గురువుగారితో అంటే గురువుగారు తన తపోబలముతోమహత్తరమైన రధాన్ని సమకూర్చుకొని యుద్దానికి సన్నద్దమయినాడు. ఇరువురి మధ్య యుద్ధము ప్రారంభమయింది.

క్రమముగా భీకర సమరముగా మారింది ఇరవై రెండు రోజులపాటు సాగిన ఈ యుద్ధము ప్రళయానికి దగ్గర అవుతున్న సమయములో ఇరువురి వంశకర్తలు వచ్చి వారిని \శాంతింపజేశారు.పరుశరాముడు తన అపజయాన్ని ఆసక్తతను అంబకు తెలిపి,”అమ్మా చూశావు కదా నా లోపము లేని యుద్దాన్ని”అని చెప్పగా అంబ ,”మీ ప్రయత్నమూ మీరు చేశారు సంతోషము కృతజ్ఞురాలిని”అని వినయముగా పరుశరామునితో చెప్పింది “తపస్సు చేసైనా ఈ జన్మకాకపోతే మరోజన్మకైనా ఈ భీష్ముని నాశనము చేస్తాను “అని అంబ ప్రతిజ్ఞ చేసి తీవ్రమైన తపస్సు ఈశ్వరుని కోసము చేసింది.గంగ వలదని వారించినా అంబ వినలేదు ఈశ్వరుడు అంబ తపస్సుకు మెచ్చి ప్రత్యక్షమై,” ఈ జన్మలో నీవు అనుకున్నది సాధించలేవు మరుజన్మలో ద్రుపదునికి కూతురుగా పుట్టి కొన్ని కారణాల వల్ల మగవానిగా మారి భీష్మునిపై గల కక్ష్యను తీర్చుకుందువు”,అని ఈశ్వరుడు సెలవిస్తాడు

ద్రుపదుని కూతురుగా పుట్టిన అంబ పురుషునివలె పెరుగుతుండి వయస్సు వచ్చిన ఆమెకు దశార్ణ దేశాధి పతి కుమార్తెతో వివాహము చేస్తారు. తీరా ఇద్దరి ఆడవారి మధ్య వివాహము అభాసు పాలవుతుంది. అవమానము భరించలేక ద్రుపదరాజు పుత్రిక అడవిలోకి వెళ్లి ప్రాణత్యాగము చేయాలనీ నిర్ణయించుకుంటుంది. అడవిలో స్థూలకర్ణుడు అనే యక్షుడు ఈమె పరిస్థితికి జాలిపడి తన పురుషత్వాన్ని ఆవిడకు ఇచ్చి తానూ స్త్రీత్వాన్ని పొందుతాడు. పదిరోజుల తరువాత ఎవరి రూపాలకు వారు వచ్చేటట్లు నిర్ణయానికి వస్తారుకానీ కుబేరుని అనుచరులు స్థూలకర్ణుని కోసము వెతుకుతూ ఉంటె స్త్రీ రూపములో ఉండి సిగ్గుపడుతూ ఉండే స్థూలకర్ణుని చూసి కుబేరునికి తెలియజేస్తారు. కుబేరుడు స్థూలకర్ణుని చూసి “నీకు ఈ రూపము బావుంది ఇలాగే ఉండిపో”అని అంటాడు. ఇది విన్న స్థూలకారణుడు బావురుమంటాడు. కుబేరుడు ‘తప్పదు పురుషునిగా మారిన అంబ(శిఖండి) జీవించి ఉన్నంతకాలము నీకు ఈ స్త్రీ రూపము తప్పదు. తదుపరి నీకు నీ పురుష రూపము వస్తుంది. శిఖండిని అడ్డుపెట్టుకొని చేసే యుద్దము ద్వారా స్వచ్చంద మరణము కలిగిన భీష్ముడు మరణిస్తాడు. ఈ రహస్యాన్ని భీష్ముడి అర్జునికి మహాభారత యుద్ధ సమయములో చెపుతాడు. ఆ విధముగా అంబ శిఖండిగా మారటం అనేది, భీష్ముని తనువూ చాలించటానికే. ఎందుకంటే భీష్ముడు లాంటి పరాక్రమవంతుడిని ధర్మ నిష్టాపరుడిని ఏ రకమైన శస్త్రాలు, ఎవరు సంహరించలేరు.
ఇది శిఖండి కధ.

మహాభారత యుద్దములో అర్జునుడు శిఖండిని అడ్డు పెట్టుకొని చేసిన యుద్ధము వలన భీష్ముడు అస్త్ర సన్యాసము చేసి అంపశయ్యపై చేరటముతో అంబ(శిఖండి) చరిత్ర ముగుస్తుంది. అంబ మొత్తానికి తన పంతము నెగ్గించుకుంటుంది.

మరుజన్మంటూ ఉంటే..

రచన: స్వరూప

నేను మహిళా పక్షపాతిని కాదు. పురుష ద్వేషినీ కాదు. ఆడ-మగతోనే సమాజానికి బ్యాలెన్స్ అని నమ్మే వ్యక్తిని. వాస్తవానికి నేను నా కుటుంబంలో ఎక్కడా మహిళా పక్షపాతాన్ని, ఆడపిల్లను అనే చిన్నచూపును ఎదుర్కోలేదు. మా అన్నయ్యలతో సమానంగా మా అమ్మానాన్న నాకు స్వేచ్ఛనిచ్చారు. మా అన్నయ్యల కంటే కూడా నాన్న నన్ను ఎక్కువ ప్రేమగా చూసేవారు. నేను ఏ నిర్ణయం తీసుకున్నా సరైనదే అయి ఉంటుందని నా కాలేజీ రోజుల నుంచే మా కుటుంబానికి నమ్మకం.

జన్మలన్నిటిలోకీ ఆడ జన్మ ప్రత్యేకమైనది. ఆ ప్రత్యేకత మన కుటుంబం నుంచే మొదలవుతుంది. ఆ తర్వాత సమాజం మనల్ని ప్రత్యేకంగా చూడడం మొదలుపెడుతుంది. మన అందం కావచ్చు, మన అణకువ కావచ్చు, మన నడక-మన నడత, మన చదువు-ఉద్యోగం, మన ఆస్తి-అంతస్తు, మన జీవిత భాగస్వామి-మన అత్తింటివారు, పుట్టింటివారు… ఇలా ప్రతీ కోణంలో సమాజం ఆడవారిని ప్రత్యేకంగా చూస్తూ ఉంటుంది. ఆడవారికి ఉన్న ప్రత్యేక ఆకర్షణ, ఆదరణ గుణం మగ వారికి లేవని చెప్పవచ్చు.

రాజకీయాలు, ఇతర రంగాలు ఎక్కడ చూసినా మహిళలు ప్రత్యేకమైన తమ ముద్ర వేస్తున్నారు. ముఖ్యంగా ఆడవారిని కొనేయడం అంత ఈజీ కాదు. మగవారిని మగువ ఆశ చూపి, మందు ఆశ చూపి, మనీ ఆశ చూపి, మత్తు ఆశ చూపి లోబరుచుకోవచ్చు. ఇలాంటి దుర్గుణాలేవీ మన ఆడవారికి ఉండవు. ఉన్నా కూడా వాటికి లొంగిపోయేంత బలహీనులు మన ఆడవాళ్లు కాదు.

మగ వారి కంటే ఆడవారికి కమిట్‌మెంట్ ఎక్కువ. ఏ పని మొదలు పెడితే ఆ పని మీదే వారికి ధ్యాస ఉంటుంది. వారు పక్కచూపులు చూడరు. అందని ద్రాక్ష కోసం పరుగులు తీయరు. తమ సాధ్యమైనదాన్ని సాధించడానికే ప్రయత్నిస్తారు. జాలి, దయ కూడా ఎక్కువే. అవే వారిని సమాజానికి మరింత దగ్గర చేస్తుంటాయి. భార్య చనిపోయింది అనుకోండి. పిల్లల్ని చూసే వాళ్లు లేరు. అతను ఆఫీసుకు వెళ్లడం కష్టమవుతోంది అంటూ వెంటనే అతనికి రెండో పెళ్లి చేస్తారు.

కానీ భర్త పోతే ఆడవాళ్లు ఆ పని చేయలేరు. నా పిల్లల్ని చూసుకోవడానికి నేనున్నాను కదా అదే చాలు అనుకుంటారు. తనకు మరో తోడు, ఆదరణ, రక్షణ కావాలని మాత్రం ఆలోచించరు. నిజానికి భార్యను పోగొట్టుకున్న మగవాడికి మరో భార్య కంటే… భర్తను పోగొట్టుకున్న మహిళకే మరో మగాడి అవసరం ఎక్కువగా ఉంటుంది. కానీ ఎవరూ ఈ కోణంలో ఆలోచించరు. పిల్లలు, పెద్దలు అంటూ ఆడవారికి ఆ ఆలోచనే లేకుండా చేస్తారు. ఆడవారికి ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం ఎంతో అవసరం. ఆడది అర్థరాత్రి ఒంటరిగా నడిచినప్పుడే కాదు. ఆడవాళ్లందరూ ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యాన్ని సాధించినప్పుడే అసలైన స్వాతంత్ర్యం వచ్చినట్టని నేనంటాను

మగ వాడికెప్పుడూ తన పని, తన ఉద్యోగం మీద మాత్రమే ధ్యాస ఉంటుంది. కానీ ఆడవాళ్లు మాత్రం మొత్తం కుటుంబం గురించి ఆలోచిస్తారు. అత్తమామ, మరిది, ఆడపడుచు ఇలా వారందరి బాగోగులు ఆలోచిస్తారు. ఎక్కడెంత ఖర్చు పెట్టాలో మన ఆడవాళ్లకు తెలిసినంతగా మగవాళ్లకు తెలియవు. పెట్టుపోతలు, అతిథి మర్యాదలు, పండుగలు-పబ్బాలు ఆడవాళ్లకే సాధ్యం. వారు లేకపోతే ఇవేవీ లేవు. ఆడవాళ్లు మల్టీ టాస్కింగ్ చేయగలరు. మగవాళ్లకు అది అసాధ్యమనే చెప్పాలి.

నేను మళ్లీ ఆడపిల్లగానే ఎందుకు పుట్టాలి అనుకుంటున్నానంటే… నన్ను నన్నుగా గుర్తించే వారు నా చుట్టూ ఉన్నారు. అలాంటి సమాజాన్ని నేను సృష్టించుకోగలిగాను. నా చుట్టూ ఉన్న వారి వల్ల కూడా నేను మళ్లీ ఆడజన్మకే ప్రాధాన్యమిస్తున్నాను. ఇందులో సమాజం పాత్ర ఎంతో కీలకం ( నా దృష్టిలో ఇక్కడ సమాజమంటే మన జీవిత భాగస్వామి, అక్కచెల్లెళ్లు, అన్నదమ్ముళ్లు, అమ్మా నాన్న, పిల్లలు, చుట్టుపక్కల వారు, ఇరుగు పొరుగు, బంధు మిత్రులు, స్నేహితులు, సహోద్యోగులు ఇలా )

జలగ

రచన: శ్రీపాద

ఏమిటో నలుగురిలో ఉన్నా ఒంటరిగా ఉన్నట్టే వుంది.
అక్కడికీ నన్ను నేను చాలానే విశ్లేషించుకున్నాను.
నాకే ఏదైనా అహమూ గిహమూ ఉన్నయేమోనని అనుమానం.
చిన్నప్పుడు ఏ మాత్రం దాపరికం లేకుండా లొడలొడా వాగేదాన్నని అమ్మ చెప్తూనే ఉండేది. అవును , చాలా రోజులు అనుకున్నది లోలోనికి తోసేసి పెదవుల మీద అబద్దాలు దొర్లించగలమని తెలియదు నాకు.
అనుకున్నది నిష్కర్షగా చెప్పెయ్యడమే.
స్వచ్చంగా ఉంటేనే ఆత్మానందం అనుకునేదాన్ని.
కాని ఎంత దాపరికం ఉంటే అంత గొప్ప అని అనుకోలేదు.
అదీ అరవై ఏళ్ళూ నిండి మరో ప్రస్థానంలోకి ప్రవేశించాక కూడా..
నలభై నాలుగేళ్ళ క్రితం కులమతాలు వదిలి ఎలాటి సంశయమూ లేకుండా అతనిని జీవన సహచరుడిని చేసుకోడం గర్వ కారణమే కాని ఎప్పుడూ విచారించలేదు.
ఆశ్చర్యపోయే విషయం చెప్పనా పెళ్ళికి ముందు ఆ ప్రసక్తే రాలేదు ఇద్దరి మధ్యనా.
తరువాత కూడా నలభై నాలుగేళ్ళలో ఎప్పుడూ ఇద్దరమూ ఆ మాటే ఎత్తలేదు.
అది మాఇద్దరి సంస్కారం.
ఎవరైనా డొంక తిరుగుడుగా ఇంటి పేరేమిటి? గోత్రమేమిటి అని ఆరాలు తీసినా చటుక్కున సూటిగానే చెప్పేసేదాన్ని.
“నేను ఫలానా ఫలానా మా ఆయనా ఫలానా ఫలానా మాది కులంతర వివాహం అని” అంత ముక్కు సూటిగా ఊండటం ఎంత చేటో ఈ మధ్యే తెలిసి వచ్చింది.
” ఎవరో గౌడ్ ను పెళ్ళి చేసుకున్నావటగదా ?” అని ఆ పెద్దావిడ అడగకముందే ఒక గౌడ్ మిత్రుడు ఏదైనా పెళ్ళి సంబంధం మనవాళ్ళలో ఉంటే మా అమ్మాయికి చెప్పండి అని అడిగినప్పుడు నాకేమీ అర్ధం కాలేదు.
ఆ పెద్దావిడ అడిగినప్పుడు చెప్పానుకూడా “ఎవరండీ మీకు అలా చెప్త ఆయన గౌడ్ కాదు మరో ఫలానా కులం “అని.
కధ అక్కడితో అయిపోతే బాగుండేది.
మరో ఆర్నెల్ల తరువాత ఆ పెద్దావిడకూ మరో మిత్రురాలికీ పొసగక నా దగ్గర వాపోతూ
“అందరి గురించీ ఆవిడ అంతే ఏడుపు. నీ గురించీ చెప్పింది. ఆ పిల్ల ( అరవై రెండేళ్ళు) తక్కువది కాదు దాన్ని మామూలుగా అంచనా వెయ్యకండి. ఎవడో ఫలానా కులం వాడిని చేసుకుందట. వాడిని ఎలా పట్టిందో ఏమిటో ..” అంటూ
ఫక్కున నవ్వొచ్చింది.
“నువ్వు లేకపోతే నాకు జీవితమే లేదు అమ్మడూ ” అనే మా ఆయన గుర్తుకు వచ్హి.
పట్టడానికి జలగను కాదుగదా, ఆవిడెనేమో మరి.

సుభద్ర జోషి

రచన: అంబడిపూడి శ్యామసుందరరావు

భారతరత్న, మాజీ ప్రధాని, ఉత్తమ పార్లమెంటేరియన్ గా పేరెన్నికగన్న అటల్ బిహారీ వాజపేయి 10సార్లు లోక్ సభకు , రెండుసార్లు రాజ్యసభకు ఎన్నిక అయిన వ్యక్తి. అటువంటి రికార్డులు సృష్టించిన, ప్రజాదరణ పొందిన, అన్ని పార్టీల నుండి ప్రశంసలు పొందిన మహా రాజకీయవేత్త 1962 లోక్సభ ఎన్నికలలో అయన సుభద్ర జోషి అనే మహిళా చేతిలో ఓటమిని చవి చూడవలసి వచ్చింది రాజకీయాలలో ముఖ్యముగా ఎన్నికలలో గెలుపు ఓటములు సహజము. పెద్దపెద్ద నాయకులు అనూహ్యమైన రీతిలో ఒక్కొక్కసారి ఎన్నికలలో అంత ప్రాముఖ్యత లేని వారిచేతిలో ఓడిపోతుంటారు. మాజీ ప్రధాని ఇందిరాగాంధీ ఒకసారి రాజనారాయణ్ అనే వ్యక్తి చేతిలో ఓడిపోయింది. ఇలాంటి సంఘటనలు చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోతాయి ప్రస్తుతము వాజపేయిని ఓడించిన సుభద్ర జోషి ని గురించి తెలుసుకుందాము.
సుభద్రజోషి 1951, 1957 లో పార్లమెంట్‍కు జరిగిన ఎన్నికలలో కర్నాల్, అంబాల నియోజక వర్గాల నుండి పోటీచేసి గెలిచింది. 1962లో ఈవిడను ఉత్తర్ప్రదేశ్లోని బల్రామ్ పూర్ నియాజక వర్గము నుండి వాజపేయి పై కాంగ్రస్ పార్టీ తరుఫున నిలబెట్టారు. ఆ ఎన్నికలలో ఆవిడకు మద్దతుగా ప్రముఖ సినీ నటుడు బల్రాజ్ సహానీ ప్రచారములో పాల్గొని ఆవిడ గెలవటానికి తోడ్పడ్డాడు. సుభద్ర జోషి రాజకీయ వారసత్వము మాత్రమే కాకుండా వాజపేయి ని ఓడించటానికి తోడ్పడ్డ పరిస్తుతులు రాజకీయాలలో ఆవిడ తనదైన ముద్ర మొదలైనవి తెలుసుకుందాము.
ప్రస్తుతము పాకిస్తాన్‍లో ఉన్న సియాల్ కోట్ లో మార్చ్ 23, 1919లో సుభద్ర జోషి జన్మించింది. పొలిటికల్ సైన్సెస్ లో తన మాస్టర్ డిగ్రీని లాహోర్ లోని ఫోర్మన్ క్రిస్టియన్ కాలేజీ నుండి పొందింది. ఆ కాలములోనే ఆవిడ మొదటిసారిగా స్వతంత్ర ఉద్యమములో పాల్గొంది. మహాత్మాగాంధీ ఆశయాలు ఆవిడపై మంచి ప్రభావాన్ని చూపి ఆవిడను స్వతంత్ర పోరాటం వైపు నడిపించాయి. కాలేజీ విద్యార్ధినిగా ఆవిడ వార్ధాలోని ఆశ్రమములో మొదటిసారిగా మహాత్మాగాంధీని కలిసింది. 1942 లో జరిగిన క్విట్ ఇండియా ఉద్యమములో మరొక ఫ్రీడమ్ ఫైటర్ అయినా అరుణ అసఫ్ అలీతో కలిసి పాల్గొంది. క్విట్ ఇండియా ఉద్యమము జరిగేటప్పుడు అజ్ఞాతములో ఉంది. హమారా సంగ్రామ్ అనే యాంటీ కాలోనియల్ పత్రికకు ఎడిటింగ్ భాద్యతలు నిర్వర్తించింది. అందుచేతనే బ్రిటిష్ ప్రభుత్వము ఆవిడను అరెస్ట్ చేసి లాహోర్ లోని స్త్రీల సెంట్రల్ జైలు లో నిర్బంధించారు. జైలు నుండి బయటకు వచ్చినప్పుడు పారిశ్రామిక కార్మికుల హక్కుల కోసము పోరాటం ప్రారంభించింది. దేశ విభజన టైములో ఆవిడ నిర్వర్తించిన పాత్ర ఆవిడకు జన బాహుళ్యములో మంచి గుర్తింపు తెచ్చిపెట్టింది.
హింస బాగా పెచ్చు పెరిగిన ఆ రోజుల్లో సుభద్రజోషి ఢిల్లీలోని బిర్లా హౌస్ లో గాంధీని కలిసినప్పుడు అయన ఢిల్లీలో జరుగుతున్న హింస పట్ల ఆందోళన తెలియజేసి కాంగ్రెస్ వాలంటీర్లు ఏమిచేస్తున్నారు అని ప్రశ్నిస్తే అయన సలహా మేరకు శాంతి దళ్ను స్థాపించి, ఇంటింటికి తిరిగి శాంతి కోసము ప్రయత్నిస్తూ ఇరువర్గాల మధ్య సఖ్యతకు కృషి చేసింది. ఈ విషయాన్ని సుభద్ర ప్రముఖ చరిత్రకారుడు సాగరి చబ్రాకు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో తెలియజేసింది. అంతేకాకుండా పాకిస్తాన్ నుంచి వలస వచ్చే వారికి పునరావాస కేంద్రాలను ఏర్పరచి మతాలతో సంబంధము లేకుండా సేవ చేసింది. సెక్యులరిజం ఆవిడ రాజకీయలలో ముఖ్యపాత్ర వహించింది
స్వాతంత్రము వచ్చినాక కూడా జరిగిన మత ఘర్షణలలో ఆవిడ చురుకుగా పాల్గొని వాటిని అదుపు చేయగలిగింది. ఉదాహరణకు 1961లో ఆవిడ నివసించే మధ్యప్రదేశ్ లోని సాగర్ పట్టణములో జరిగిన మత కలహాలలో స్థానికులతో కలిసి సహాయక చర్యలు చేపట్టింది. మత తత్వ శక్తులకు వ్యతిరేకముగా పని చేయటానికి ఆవిడ సాంప్రదాయకత విరోధి కమిటీని ఏర్పాటుచేసింది. తరువాత 1971లో క్వామి ఏక్తా ట్రస్ట్ ఏర్పాటు చేయటములో ప్రముఖ పాత్ర వహించింది. ఈ సంస్థ ద్వారా భారతదేశములోని ప్రజలలో సెక్యులరిజం, పర మత సహనము పెంచటం ఆవిడ ప్రధాన ఉద్దేశ్యము. పార్లమెంటేరియన్ గా ఆవిడ పాత్ర భారతదేశ రాజకీయాలలో చాలా ప్రభావాన్ని చూపింది. బైగామి చట్టము (భర్త నేరము చేసినప్పుడు స్త్రీ ఈ లిటిగేషన్ లో డబ్బు ఖర్చు పెట్టటములో ఎదుర్కొనే ఇబ్బందులుతొలగించటానికి) ప్రయివేట్ మెంబెర్ బిల్ ప్రవేశపెట్టింది స్పెషల్ మ్యారేజ్ యాక్ట్ పై చర్చ జరుగుతున్నప్పుడు తన గళాన్ని విప్పిఆమోదం పొందేటట్లు చేసింది. బ్యాంకుల జాతీయము, రాజా భరణాల రద్దు వంటి బిల్లులపై కూడా వాదించి ఆమోదం పొందేటట్లు చేసింది.
క్రిమినల్ ప్రోసిజర్ కోడ్‍కు సవరణలను ప్రతిపాదించి మతకలహాలు తీవ్ర నేరంగా పరిగణించేటట్లు బిల్ లో చేర్చింది. ఈ విధముగా ఆవిడ జీవితమూ అంతా మత తత్వానికి వ్యతిరేకముగా పోరాడింది. ఇందిరాగాంధీ అత్యవసర పరిస్థితిని విధించినప్పుడు తుర్కమెన్ గేట్ వద్ద బుల్ డోజర్లకు ఎదురు నిలిచి తన అసమ్మతిని తెలియజేసింది. ఆ సమయములో ఆవిడ ఢిల్లీలోని చాందిని చౌక్ నియోజక వర్గం ఎంపీ ఇందిరాగాంధీ కొడుకు సంజయ్ గాంధీ ప్రతి చర్యను వ్యతిరేకించేది. ఆవిడ దృష్టిలో సంజయ్ గాంధీ ఒక మూర్ఖుడు. అన్నిటి కన్నా యాంటీ ముస్లిం ఇందిరాగాంధీతో సత్ సంభందాలు ఉన్నప్పటికీ అత్యవసర పరిష్టిలో జరిగిన దారుణాలపై నిర్భయముగా గళము విప్పింది.1984లో సిక్కుల ఉచకోతపై తన సొంత పార్టీ పైననే విమర్శలు చేసి పోలీసుల పాత్రను ప్రశ్నించింది. సిక్కులను పరామర్శించటానికి అల్లర్లు జరిగిన ప్రాంతాలకు వెళ్ళింది.
ఈవిడ రష్యా ఏజెంట్ అని విమర్శ ఉండేది. ఆవిడ కుటుంబసభ్యులు, స్నేహితులు ఈ విమర్శను ఖండించేవారు. అత్యవసర పరిస్థితి, ఇందిరాగాంధీ మరణానంతరము ఆవిడ రాజకీయాలకు దూరముగా ఉండి 2003లో చనిపోయింది. ఆవిడ జయంతి సందర్భముగా ఆవిడ గౌరవార్థము పోస్టల్ స్టాంప్ను ప్రభుత్వము విడుదల చేసింది ఆ విధంగా సుభద్ర జోషి భారత రాజకీయాలలో సెక్యులర్ వాదిగా మంచి పేరు తెచ్చుకొంది .

మన ఇళ్లలో ఉండే క్యాన్సర్ కారకలు (కార్సినోజెనిక్ మెటీరియల్స్)

రచన: అంబడిపూడి శ్యామసుందర రావు.

మన మన ఇళ్లలో ఏ రోగాలు రొష్టులు లేకుండా సుఖముగా బ్రతకాలని ఆశిస్తాము. కానీ మనకు తెలియకుండానే కొన్ని హానికరమైన పదార్ధాలను మనతో పాటే మన ఇళ్లలో ఉంచుకొని రోగాల పాలవుతాము. ప్రస్తుతము మానవాళిని వేధించే జబ్బుల్లో క్యాన్సర్ ఒకటి అటువంటి క్యాన్సర్ ను కలుగజేసే కారకాలను మనము మనకు తెలియకుండా ఇళ్లలో ఉంచుకుంటాము(వాటి ప్రభావము తెలియకుండా)అవి ఏమిటో అవి మన ఆరోగ్యముపై చూపే ప్రభావము ఏమిటో తెలుసుకుందాము. క్యాన్సర్ కలుగజేసే పదార్ధాలను కార్సినోజెనిక్ పదార్ధాలు అంటారు అందరికి తెలిసిన కార్సినోజెనిక్ పదార్ధము పొగాకు ధూమపానము ఆరోగ్యానికి హానికరం అనే హెచ్చరికను సిగరెట్ పెట్టెలపై ముద్రించి అమ్ముతున్నారు. ఇప్పుడు చెప్పబోయే కార్సినోనేజినిక్ పదార్ధాలు ఇంచుమించు అందరి ఇళ్లలో దర్శనమిస్తాయి.

1. ఎయిర్ ఫ్రెషనర్ : ఇళ్లలో చెడు వాసనలను తొలగించటానికి ఎయిర్ ఫ్రెషనర్లను ఉపయోగిస్తారు. వీటిలోని పదార్దాలు అంటే కొన్ని రసాయనాల సమూహాలు క్యాన్సర్ ను కలుగజేస్తాయి వీటిలోని DEHP అనే పదార్ధము మనుష్యులలో క్యాన్సర్ ను కలుగజేయటమే కాకుండా మెదడు అభివృద్ధిని, లైంగిక అభివృద్ధిని ఆటంక పరుస్తాయి అమెరికాలోని నేషనల్ టాక్సికాలజి ప్రోగ్రాంలో ఈ విషయాలను తెలియజేసారు. ఈ ఎయిర్ ఫ్రెషనర్లు సహజ సిద్దమైనవి అని చెప్పినా వీటిలో హానికరమైన పదార్ధాలు ఉంటాయి. వీటివల్ల ఎక్కువ బాధితులు పిల్లలు, గర్భిణీలు, దీర్ఘ్కాలిక రోగులు. కాబట్టి మనము ఈ ఎయిర్ ప్రెషనర్స్ బయట కృత్రిమమైనవి వాడకుండా వాటిని ఇంట్లో తయారు చేసుకొని వాడటం శ్రేయస్కరము

2. బాత్ రూములలో వాడే షవర్ కర్టెన్లు, ఇతర ప్లాస్టిక్ వస్తువులు:-మీరు పోలి వినైల్ క్లోరైడ్ (PVC) పేరు వినే ఉంటారు. ఇది ప్లాస్టిక్ లలో తఱచుగావాడే మూడవ రకము ప్లాస్టిక్ దీనిని మురుగు నీళ్ల గుట్టలుగా వాడితే ప్రమాదం ఏమిలేదు కానీ షవర్ పైపులు గాను షవర్ కర్టెన్లగాను వాడటం మంచిది కాదు. వీటిలో కొన్ని విషపూరిత పదార్ధాలు ఉంటాయి షవర్ తో పాటు ఇవి కూడా వస్తాయి. ఈ విషపదార్ధాలు శ్వాస , ప్రత్యుత్పత్తి వ్యవస్థలలో క్యాన్సరును కలుగజేస్తాయి. కాబట్టి బాత్ రూములో వాడే షవర్ కర్టెన్లను పివిసి తో కాకుండా ఇతర పదార్ధాలతో చేసినవి వాడాలి. అంతేకాకుండా పిల్లలు వాడీపీలాస్టిక్ కంటైనర్లు బొమ్మల విషయములో కూడా జాగ్రత్త వహించాలి వీలైనంతవరకు పివిసి సామాగ్రి వాడకూడదు. ప్లాస్టిక్ కంటైనర్ల పైన బొమ్మలపైనా రకరకాల బొమ్మలు ఉంటాయి వాటి పట్ల అవగాహన కలిగి ఉండటం అవసరము వాటిలో ఏవికూడా మైక్రోవేవ్ హీటింగ్ కు పనికిరావు మైక్రోవేవ్ హీటింగ్ వాడే ప్లాస్టిక్ కంటైనర్లపై ” మైక్రోవేవ్ సేఫ్ “అన్న లేబిల్ ఉంటుంది అంటే దాని అర్ధము మైక్రోవేవ్ లో వాడే తప్పుడు ఆ వేడికి కరగదు అనేది దాని అర్ధము సాధారణముగా ప్లాస్టిక్ లను వేడిచేసినప్పుడు హానికరమైన రసాయనాలు ఆహారములోకి ప్రవేశిస్తాయి.
3. బట్టలను, కార్పెట్లను శుభ్రము చేయటానికి వాడే షాంపూలు (డిటర్జెంట్లు):- మీరు బట్టలను శుభ్రము చేయటానికి లేదా కార్పెట్లపై గల మరకలను తొలగించటానికి డిటర్జెంట్లను వాడుతున్నట్లైతే వాటిలో ట్రై క్లోరో ఈథేన్ లేదా నాఫ్తాలిన్ లేకుండా చూసుకోండి. ఎందుకంటే ఈ రసాయనం ఊపిరితిత్తుల, లేదా గొంతు క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశాలను పెంచుతుంది కాబట్టి మీరు వాడే షాంపూ లేదా డిటెర్జెంట్ల ఇండిగ్రీన్స్ లిస్ట్ లో ఈ రసాయనం ఉంటె అది ఉపయోగించకండి కొంతమంది వ్యాపార సంస్థలు ఈ రసాయనాన్ని కలిపినా ఇండీగ్రంట్స్ లిస్ట్ లో ఆ పేరును సూచించారు అటువంటప్పుడు ఆ వస్తువులను కొనకండి సింపుల్ గాబేకింగ్ సోడా వాడటం వలన మొండి మరకలను వదిలించుకోవచ్చు. కొద్దిగా టైం పట్టినా బేకింగ్ సోడా వాడటం సురక్షితం.

4. డ్రై క్లినింగ్ చేసిన దుస్తులు:-అమెరికన్ క్యాన్సర్ సొసైటీ వారు తెలియజేసినదానిని బట్టి డ్రై క్లినింగ్ లో వాడే ట్రైక్లోరోఎథిలిన్ అనే రసాయనం బట్టలకు అంటుకుంటుంది ఈ పారదర్శకమైన ద్రవ వాయువు ను పీల్చినపుడు కేంద్రీయ నాది వ్యవస్థ దెబ్బతిని ఆల్కహాల్ తీసుకున్నప్పుడు ఏర్పడే దుష్ఫలితాలను కలుగజేస్తుంది దీనివలన తలనొప్పి తలా దిమ్ముగా ఉండటం వంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. అదనంగా ఈ రసాయనం క్యాన్సర్ కలుగజేసే కారకము కూడా

5. క్రిమిసంహారకాలు (పెస్టిసైడ్స్), క్రిములను ప్రాలద్రోలేవి (పేస్ట్ రిపేలెంట్స్):- మనము ఇళ్లలో పెంచుకొనే కుక్కలాంటి పెంపుడు జంతువులు చాలా రకాల క్రిములకు ఆవాసము వాటిని చంపటానికి బజారులో దొరికే క్రిమి సంహారకాలను వాడతాము. డిటెర్జెంట్ల లాగానే వీటిలో కూడా వివిధ రకాలైన కార్సినోజెనిక్ పదార్ధాలు ఉంటాయి. ఉదాహరణకు తలలో ఉండే పేలను చంపటానికి వాడే క్రిమిసంహారక మందులలో పెర్మిత్రిన్ లేదా ఆర్గానో ఫాస్ఫెట్స్ ఉంటాయి ఇవి క్యాన్సర్ కలుగజేసే ప్రమాదకర రసాయనాలు. కాబట్టి క్రిమిసంహారక మందులు కొనేటప్పుడు తగిన జాగ్రత్త తీసుకోవాలి.

6. టాల్కము పౌడర్ :- చాలా మంది టాల్కమ్ పౌడర్ ను సాక్స్ ల్లో చెమట వాసన లేకుండా ఉండటానికి, కొంతమంది తల్లులు పిల్లల డైపర్స్ వాడేటప్పుడు పిల్లలకు ర్యాషెష్ (దద్దుర్లు) రాకుండా ఉండటానికి వాడు తుంటారు కొన్ని టాల్కమ్ పౌడర్లలో ఆస్బెస్టాస్ ఫైబర్స్ ఉంటాయి ఇవి ప్రమాదకరమని US ఫుడ్ అండ్ డ్రగ్ ఎడ్మినిస్ట్రేషన్ వారు తెలియజేస్తున్నారు. ఎందుకంటే ఈ ఆస్బెస్టాస్ ఫైబర్ అండాశయ క్యాన్సర్ ను ఊపిరి తిత్తుల జబ్బులకు కారణమవుతుంది.

7. ఇళ్లకు వేసే లేదా ఇళ్లలో ఉపయోగించే రంగులు:- ఇళ్లకు కొంతకాలము గడిచాక మల్ల కొత్తగా అనిపించటానికి గోడలకు తలుపులకు రంగులు వేయించటం మాములే పైంట్లు చాలా త్వరగా సరిపోతాయి ఇవి ఆరిన వెంటనే వాటిలోని రసాయనాలు గాలిలోకి విడుదల అవుతాయి. ఇలా చాలా కాలము కొనసాగుతాయి. రంగులు వేసిన గదులలో నివసించేవారు ఈ రసాయనాలను పీలుస్తారు ఫలితముగా తలనొప్పి, డిజినెస్ మొదలైన లక్షణాలు కనిపిస్తాయి. కాబట్టి రంగులు వాడేటప్పుడు తక్కువ వోలటైల్ రసాయనాలు ఉండే రంగులను వాడటం మంచిది.

8. టెఫ్లాన్ కోటెడ్ వంట సామగ్రి:- ఈ టెఫ్లాన్ వంట సామాగ్రిలో PFOA అనే క్యార్సినోజెనిక్ పదార్ధము ఉన్నట్లు అమెరికన్ ఎన్విరాన్మెంటల్ ప్రొటెక్షన్ ఏజెన్సీ వారు చాలా ఏళ్ల క్రితమే తెలియజేసారు. అంతేకాకుండా టెఫ్లాన్ ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతల వద్ద విష వాయువులను విష పదార్ధాలను ఉత్పత్తిచేస్తుంది. వీటివల్ల క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశాలు ఎక్కువ. టెఫ్లాన్ వంటసామాగ్రి వాడేటప్పుడు వాటిని ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలతో వాడకూడదు అవి పాడవుతుంటే వాడి వాడకం మానేయాలి.

9. యాంటీ బ్యాక్టీరియల్ ఉత్పత్తులు:- మనకు యాంటీ బ్యాక్టీరియల్ ఉత్పత్తులు మన పరిసరాలను క్షేమముగా ఉంచుతామని నమ్మకము మనము వాడే కాస్మొటిక్స్, హైజీన్ ఉత్పత్తులు (సబ్బులు , పేస్ట్ లు వంటివి) ట్రైక్లోసాన్ అనే పదార్ధాన్ని కలిగిఉంటాయి అమెరికన్ ఎన్విరాన్మెంటల్ ప్రొటెక్షన్ ఏజెన్సీ వాఋ తెలియజేసిన ప్రకారము ఇది కీటక సంహారిణి (ఇన్సెక్టిసైడ్) కాబట్టి ఇది క్యారేజినిజెనిక్ ఇప్పటివరకు ఈ అంశముపై ఎలుకల మీద పరిశోధనలు జరిపి ఇది క్యారేజినిజెనిక్ అని నిర్ణయించి ఈ రసాయనం కలిగిన ఉత్పత్తులను యూరోపియన్ యూనియన్ దేశాలు నిషేధించాయి.

10. డియోడరెంట్ స్ప్రేలు:-చాలా మంది చంకల్లో చెమట వాసన పోవటానికి , శరీరము నుండి మంచి ఆసన రావటానికి వివిధరకాల వాసనలతో అనేక రకాల డియోడరెంట్లను వాడటము చూస్తున్నాము బయటికి వచ్చే ముందు ఈ డియోడరెంట్ ను స్ప్రే చేసుకొని మరి వస్తారు. వీటిని యాంటీ పెర్సిస్టెంట్ ఉత్పత్తులు అంటారు వీటిలో అల్ల్యుమినియం లవణాలు ఉంటాయి ఇవి క్యాన్సర్ కణాల పెరుగుదలకు దోహదపడతాయి. ముఖ్యముగా ఆడవారిలో స్తనాల క్యాన్సర్ వచ్చే అవకాశాలు ఎక్కువ.

11. సువాసన వెదజెల్లే క్యాండిల్స్ (కొవ్వొత్తులు):- మనము ఇళ్లలో వాడే సువాసనలు వెదజల్లే క్యాండిల్స్ వాడేటప్పుడు వాటివల్ల వచ్చే ప్రమాదాలను కూడా గమనించాలి. అమెరికన్ కన్స్యూమర్ కౌన్సిల్ వారు సీసపు వత్తులు కలిగిన క్యాండిల్స్ అమ్మకమును నిషేదించారు కానీ వాటి వాడకం జరుగుతూనే ఉన్నది . అటువంటి క్యాండిల్స్ ను గుర్తించటానికి చిన్న పరీక్ష ఉంది వత్తితో తెల్లకాగితముపై రుద్దితే ఏరకమైన గుర్తు పడకపోతే సీసము లేనట్లే సీసం ఉంటె వత్తిని కాగితము మీద రుద్దినప్పుడు నల్లగా గుర్తు కనిపిస్తుంది.
ఈ విధముగా పైన తెలియజేసిన వస్తువుల పట్టిక సంపూర్ణముకాదు ఇంకా కొన్ని పదార్ధాలు ఉండి ఉండవచ్చు.
ఈ వ్యాసము యొక్క ఉద్దేశ్యము ప్రజలలో భయాందోళనలు కలుగజేయటం కాదు మనము వాడే వస్తువుల పట్ల అవగాహన కల్పించటమే ఫలితముగా మన మన కుటుంబసభ్యుల ఆరోగ్యాలను కాపాడుకోవటమే.

ఏనుగు లక్ష్మణ కవి

రచన: శారదా ప్రసాద్

ఏనుగు లక్ష్మణ కవిగారు క్రీ. శ. 18 వ శతాబ్దికి (1797) చెందిన వారు. ఈయన తల్లిగారి పేరు పేరమాంబ, తండ్రిగారి పేరు తిమ్మకవి. జన్మ స్థలము పెద్దాపురము (ప్రస్తుత తూర్పుగోదావరిజిల్లాలోని సామర్లకోటకు దగ్గరులో ఉన్నది). శ్రీ లక్ష్మణ కవిగారి ముత్తాతగారు “శ్రీ పైడిపాటి జలపాలామాత్యుడు”. ఈయన పెద్దాపుర సంస్థానీసాధీశ్వరుల యొద్ద ఏనుగును బహుమానముగా పొందుట చేత కాలక్రమేణ వీరి ఇంటిపేరు “పైడిపాటి” నుండి “ఏనుగు” వారిగా స్దిర పడినది. ఆ జలపాల మంత్రి ముని మనుమడు లక్ష్మణ మంత్రి. ఆయన మనుమడు ఏనుగు లక్ష్మణ కవి. ఈ వంశము కవుల వంశముగనే కనబడుచున్నది. శ్రీ వత్యవాయ తిమ్మజగపతి పాలకుని వద్ద ఉన్న ప్రసిద్ద కవి కవిసార్వభౌమ కూసుమంచి తిమ్మకవి, లక్ష్మణకవిగారి సమ కాలికుడు.
లక్ష్మణ కవిగారు, భర్తృహరి సంస్కృతంలో రచించిన సుభాషిత త్రిశతి తెలుగులోనికి “సుభాషిరత్నావళి” పేరు మీద అనువాదం చేసాడు . సుభాషిరత్నావళి నీతి, శృంగార, వైరాగ్య శతకములని మూడు భాగములు. భర్తృహరి సుభాషితములను తెలుగులోనికి అనువాదము చేసినవారు ముగ్గురు 1. ఏనుగు లక్ష్మణ కవి 2. పుష్పగిరి తిమ్మన 3. ఏలకూచి బాలసరస్వతి. వీటన్నింటిలోను ప్రజాదరణ పొంది అందరి నోళ్ళ్లలో నానినవి “ఏనుగు లక్ష్మణ కవి” అనువాదాలు. ఈ సుభాషిత రత్నావళిని అతి మనోహరముగ, యథామూలముగ, ప్రౌఢముగ, సందర్భసముచిత శైలిలో కవి హృదయమును గ్రహించి రచియించె ననుట పెద్దల యభిప్రాయము. కాని దీని ఎడల లోటుపాటులు కలవు. పద్యములు రసవంతముగ నుండుటకు వానిని పండితులును పామరులును గూడ పఠించు చుండుటయే సాక్ష్యము.
లక్ష్మణ కవిగారి ఇతర రచనలు–రామేశ్వర మాహాత్మ్యము, విశ్వామిత్ర చరిత్రము, సూర్య శతకము(ఇది సంస్కృత భాషలోనిది), గంగా మహత్మ్యము, రామ విలాసము, లక్ష్మీనరసింహ శతకము, జాహ్నవీ మాహాత్మ్యము, విశ్వేశ్వరోదాహరణము, సుభాషితరత్నావళి ఇవి ఒకనాడు మాధ్యమిక విద్యలో బోధనాంశాలుగా ఈనాటికి కూడా ఉన్నాయి. ఈ పద్యాలు కంఠస్తం చేయదగినవి .
ఆకాశంబున నుండి శంభుని శిరం, బందుండి శీతాద్రి, సు
శ్లోకంబైన హిమాద్రినుండి భువి, భూలోకమునందుండి య
స్తోకాంభోధి, పయోధినుండి పవనాంధోలోకమున్ చేరె గం
గా కూలంకష, పెక్కుభంగులు వివేక భ్రష్ట సంపాతముల్.
ఈ పద్యం రాని తెలుగు వారు ఉండరేమో! “ఆరంభింపరు నీచ మానవులు “, “గ్రాసము లేక స్రుక్కిన “, “తివిరి ఇసుమున తైలంబు”, “క్షమ కవచంబు”మొదలైన పద్యాలన్నీ చాలామందికి కరతలామలకాలే!
క్షీరేణాత్మగతోదకాయ హి గుణాదత్తాః పురాతే~ఖిలాః
క్షీరోత్తాప మవేక్ష్య తేన పయసా స్వాత్మా కృశానౌ హుతః|
గన్‌తుం పావక మున్మన స్తదభవ ద్దృష్ట్వాతు మిత్రాపదం
యుక్తం తేన జలేన శామ్యతి నతాం మైత్రీ పున స్త్వీదృశీ||–భర్తృహరి
పై పద్యానికి ఏనుగు లక్ష్మణ కవిగారి తెలుగు అనువాదం–
ఉ. క్షీరము మున్ను నీటికొసఁగెన్ స్వగుణంబులు దన్నుఁజేరుటన్
క్షీరము దప్త మౌట గని చిచ్చుఱికెన్ వెతచే జలంబు దు
ర్వారసుహృద్విపత్తిఁ గని వహ్నిఁ జొరం జనె దుగ్ధ్హ మంతలో
నీరముఁ గూడి శాంతమగు నిల్చు మహాత్ములమైత్రి యీగతిన్. –ఏనుగు లక్ష్మణ కవి
అర్ధం-నీళ్ళకు పాలంటే కృతజ్ఞత. తనకంటూ ఆశ్రయమిచ్చినందుకు. పాలకు నీళ్ళంటే కృతజ్ఞత. తనలో ఇట్టే కలిసిపోయినందుకు, తన ఒంటరి జీవితంలో తోడై నిలిచినందుకు. నీళ్ళకు పాలు చక్కని రంగునిస్తాయి . కమ్మని రుచిని ప్రసాదిస్తాయి. పొయ్యి మీద పాలు మరిగిపోతుంటే నీళ్ళు తట్టుకోలేకపోతాయి. నీళ్ళు ఆ బాధను తమంతట తామే స్వీకరిస్తాయి. మౌనంగా ఆవిరై ఇంకిపోతాయి. అప్పటిదాకా తోడూ నీడగా నిలిచిన స్నేహితుడు ఆవిరైపోతుంటే ఆ బాధను తట్టుకోలేక పాలు ఉద్వేగంతో బుస్సున పొంగుతాయి. పొయ్యిలోని మంటను ఆర్పటానికి సమాయత్త మవుతాయి. ఇల్లాలు దోసెడు నీటిని చల్లగానే, పాలు- నీరు మళ్ళీ కలుసుకుంటాయి. మిత్రుడు తిరిగి వచ్చిన సంతోషంలో పాల ఉద్వేగం తగ్గిపోతుంది, పాలు చల్లబడుతాయి!
తెలివి యొకింత లేనియెడ దృప్తుడనై కరిభంగి సర్వమున్
దెలిసితి నంచు గర్వితమతిన్ విహరించితి దొల్లి, యిప్పు డు
జ్జ్వలమతులైన పండితుల సన్నిధి నించుక బోధశాలినై
తెలియనివాడనై మెలగితిం గతమయ్యె నితాంత గర్వముల్
మనకి సర్వం తెలుసు అనే రోగం చాలామందికి ఉంది. ఈ స్థితికి ఎప్పుడైతే వస్తామో నిజానికి అది ఆత్మహత్యా సదృశ్యం. తెలుసుకోవాలనే తృష్ణ బాల్యంలో ఎక్కువగా ఉంటుంది. పెద్దైన తర్వాత ఆ తృష్ణ తగ్గిపోవటం మనం చూస్తున్నాం!ఇది సుమారు రెండువేల సంవత్సరాల నాటి శ్లోకం. ఇది ఇంకా గుర్తుండిపోవటానికి కారణం–“సుకవి జీవించు ప్రజల నాలుకల మీద” అని అన్న జాషువాగారి మాట నిత్య సత్యం! భర్తృహరి సుభాషితాలను తెలుగువారికి పరిచయం చేసిన ఏనుగు లక్ష్మణ కవి చిరంజీవి!
ఆ కవి పుంగవుడికి నా స్మృత్యంజలి!

అమర్ చిత్ర కథా సృష్టికర్త-అనంత్ పాయ్

 

రచన: అంబడిపూడి శ్యామసుందరరావు

 

 

చిన్నపిల్లలకు బాగా ఇష్టమైన బొమ్మల కధల పుస్తకాలు అమర్ చిత్ర కథా సీరీస్ ఆ పుస్తకాల ద్వారా పిల్లలకు రామాయణము, భారతము వంటి పురాణాలను బొమ్మల ద్వారా వారిలో ఆసక్తి పెంచి చదివించేటట్లు చేసి పిల్లలకు పురాణాల గురించి జ్ఞానాన్ని కలుగజేసిన వ్యక్తి అనంత్ పాయ్. 1967లో దూరదర్శన్ లో పిల్లలకు నిర్వహించే క్విజ్ ప్రోగ్రామ్ అందులో పిల్లలు గ్రీక్ పురాణాల గురించి అడిగే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు చెప్పటం మన పురాణాల గురించి కూడా మన పిల్లలు సమాధానాలు చెప్పగలిగేటట్లు చేయాలి అన్న ఆలోచన యువ జర్నలిస్ట్ అయిన అనంత్‌పాయ్  కి కలిగింది.  ఆ ఆలోచన కార్యరూపాన్ని దాల్చి అమర్ కథా చిత్ర సిరీస్ పేరుతో పుస్తకాలు వెలువడ్డాయి. ఈ పుస్తకాలలో భారత రామాయణాల లోని  కధలను అందమైన చిత్రాలతో పిల్లలకు ఆసక్తి కలిగించేలా కధలను చెపుతూ ఈ పుస్తకాలను పాయ్ తయారుచేశాడు.

అనతికాలంలోనే ఈ పుస్తకాలు పిల్లలలో బాగా ప్రాచుర్యాన్ని పొంది జన బాహుళ్యానికి చేరువ అయినాయి. ఈ విధమైన గుర్తింపు పొందిన అనంత్‌పాయ్ “ఫాదర్ ఆఫ్ ఇండియన్ కామిక్స్”గా గుర్తింపును పొందాడు. 2000 సంవత్సరానికి  ముందు  పుట్టిన భారతీయ సంతతి పిల్లలు వారి పెరుగుదలతో పాటు అమర్ చిత్ర కథ  పుస్తకాల రంగుల ప్రపంచములో విహరించే అవకాశము వచ్చింది. అంతకు మునుపు పౌరాణిక కథలు లేదా విశేషాలను తెలుసు కోవాలంటే లైబ్రరీలలో సంస్కృత పుస్తకాలు లేదా ఇంట్లో బామ్మలు, తాతయ్యలు చెప్పే కథలు  తప్ప వేరే దారి లేదు. అందుకే చాలామంది పిల్లలకు భారతీయ సంస్కృతీ వారసత్వ సంపదల గురించి  ఆకర్షణీయమైన, ఆసక్తికరమైన విధానములో చెప్పే సదుపాయము లేకుండా పోయింది. అమర్ చిత్ర కథ పుస్తకాలు ఆ ఖాళీని పూరించాయి. పిల్లలు ఆ పుస్తకాలను చదవటానికి ఆసక్తి చూపుతూ, అనేక పౌరాణిక అంశాలను విశేషాలను తెలుసుకుంటున్నారు. పౌరాణిక, చారిత్రాత్మక అంశాలే కాకుండా జానపద కథలను ఆనాటి రాజుల గొప్పతనము మొదలైన విషయాలను కూడా తెలుసుకొనే అవకాశము ఈ పుస్తకాలు కల్పించాయి.

బాల పాఠకుల అభిమానాన్ని చూరగొని బాల బాలికలచే “అంకుల్ పాయ్ “గా పిలవబడ్డ వ్యక్తి అనంత్‌పాయ్ ఒక కధకుడు. అతను  ఏ విధంగా భారతదేశంలో పిల్లలచే అభిమానించబడే కామిక్ సిరీస్ సృష్టికర్త ఎలా అయ్యాడో తెలుసు కుందాము

సెప్టెంబర్ 17,1929న కర్ణాటకలోని కర్కాల అనే వూరిలో జన్మించిన అనంత్‌పాయ్ దురదృష్టవశాత్తు రెండేళ్ల వయస్సులోనే అనాధగా మిగిలిపోవటం వల్ల మంగుళూరులో బంధువుల ఇంట పెరిగాడు. ఆ తరువాత కొంతకాలము బొంబాయిలో పెరిగాడు. చిన్నతనంలోనే  సాహిత్యము పట్ల అభిమానాన్ని, ప్రేమను పెంచుకొని భారతీయభాషలను నేర్చుకున్నాడు. స్కూల్ చదువు పూర్తి అయినాక పాయ్ జర్నలిజమ్ పట్ల ఆసక్తి ఉన్నప్పటికీ  తన అన్నగారి ప్రోద్బలముతో బొంబాయి యూనివర్సిటీలో కెమికల్ ఇంజనీరింగ్ డిగ్రీలో చేరాడు. కానీ అతని ఆసక్తి వేరే రంగములో ఉండటంవల్ల ఇంజనీరింగ్ విద్యను వదలి టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియాలో జర్నలిస్ట్ గా వృత్తిజీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. ఆ సమయంలో టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియాలో ప్రచురిచతమయే ఫాంటమ్, ఫ్లాష్ గార్డెన్ వంటి  అమెరికన్ కామిక్స్(ఇంద్రరాజ్ కామిక్స్)ప్రచురణలో పనిచేసేవాడు.

పాయ్ ఢిల్లీలోని కరోల్‌బాగ్‌లో ఒక టెలివిజన్ షాప్ లోచూసిన క్విజ్ ప్రోగ్రామ్ అతన్ని భారతదేశ  చరిత్ర, పురాణాలను అంశాలుగా తీసుకొని కామిక్స్ గా ఎందుకు తయారు చేయకూడదు అన్న ఆలోచన కలిగించింది. 1967లో ఉద్యోగాన్ని వదలి తన అదృష్టాన్నివెతుక్కునే ప్రయత్నములో అనేకమంది ప్రచురణకర్తలను కలిసాడు. చాలామంది ఈయన ప్రతిపాదనలను లాభసాటి కాదు అని త్రోసిపుచ్చారు. చిట్టచివరకు ఈయన అవిరళ కృషి, పట్టుదల వలన ఇండియా బుక్ హౌస్ అధిపతి మీర్ చందాని ఒక అవకాశము ఇవ్వటానికి ఒప్పుకున్నాడు. రిస్క్ తీసుకుంటున్నాము అని తెలిసిన పాయ్- మీర్ చందాని టీమ్ చిన్న ప్రయత్నము చేసింది. కానీ వాళ్ళ భయాలకు తగ్గట్టుగానే అమర్ చిత్ర కథ పుస్తకాలను స్కూళ్ళు కొనటానికి ఇష్టము చూపలేదు షాపులవాళ్ళు కామిక్ బుక్స్ అని పెదవి విరిచారు. ఫలితముగా నష్టాలు వచ్చినాయి. పైపెచ్చు ఈ పుస్తకాలు ప్రముఖమైన, పేరుపొందిన  ప్రచురణ సంస్థలనుండి విడుదల కాలేదు కాబట్టి అమ్ముడుపోవు అన్న భయముతో ఏ పుస్తకాల షాపువాడు స్టాక్ పెట్టటానికి అంగీకరించలేదు.

ఇటువంటి విపత్కర పరిస్ధితులలో పాయ్ ఒక అమోఘమైన ప్రయోగాన్నిచేశాడు. అది ఏమిటి అంటే ఢిల్లీలోని ఒక స్కూల్ యాజమాన్యాన్ని ఒప్పించి విద్యార్థులను రెండు గ్రూపులుగా విభజించి ఒక గ్రూపు పిల్లలకు అమర్ చిత్ర కధల పుస్తకాలు ఇచ్చి వారికి చరిత్ర పాఠ్యాంశాలు, మరొక గ్రూపుకు వారి క్లాసు పుస్తకాలతో చరిత్ర భోధన జరిపించాడు. రెండు గ్రూపులను కొన్నాళ్ళ తరువాత పరీక్షిస్తే, అమర్ చిత్ర కధల పుస్తకాల ద్వారా చరిత్ర చదువుకున్నవారు  రెండవ గ్రూపు పిల్లల  కన్నా మెరుగైన ఫలితాలను సాధించారు. దీనికి కారణము అమర్ చిత్రకధల పుస్తకాలలో  బొమ్మల ద్వారా వారు చరిత్ర అంశాలను త్వరగా అర్ధము చేసుకున్నారు. బాగా గుర్తు పెట్టుకున్నారు. ఈ ప్రయోగము మంచి ఫలితాలను ఇవ్వటం వల్ల పిల్లలలో, తల్లిదండ్రులలో ఈ పుస్తకాల పట్ల ఆసక్తి పెరిగి, పాయ్ కామిక్ బుక్స్ అమ్మకాలు పెరిగినాయి. ఈ పుస్తకాలు చిత్రాలతో కూడిన పాఠాలతో సన్నివేశాలను వివరించేవి కాబట్టి బాల పాఠకుల ఆసక్తి అభిరుచులను పెంచి పుస్తకాల అమ్మకాలను పెరిగేటట్లు చేశాయి.

అప్పటినుంచి పాయ్ వెనకకు తిరిగి చూసే అవసరమే రాలేదు. అమర్ చిత్ర కథా పేరుతో కొన్ని వందల పుస్తకాలు విడుదల అయి, సంవత్సరానికి 3 మిల్లియన్ కాపీలు అమ్ముడుపోయినాయి. ఇప్పటివరకు 440 టైటిల్స్ తో 100 మిల్లియన్ కాపీలు అమ్ముడు అయినాయి. ఇది రికార్డ్  రెండేళ్ల తరువాత పాయ్ భారత దేశములోని మొట్టమొదటి హాస్య ప్రధానమైన సిండికేట్ ను ఏర్పాటుచేశాడు. దీనిలో పిల్లలకు ఆసక్తి కలిగించే అంశాలను చేర్చాడు. 1978లో పాయ్, పార్ధ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ పర్సనాలిటీ డెవలప్ మెంట్   వర్కుషాపులను ప్రారంభించి కరస్పాండెన్స్ కోర్సుల ద్వారా కౌమార దశలోనివారికి వ్యక్తిత్వ వికాస కార్యక్రమాలను కొనసాగించాడు. 1980లో పాయ్ చిన్నపిల్లల కోసము ఒక మ్యాగజైన్ ను ప్రారంభించి దానిని కూడా అమర్ కథా చిత్ర లాగా పాపులర్ చేసాడు. టింకిల్ అనే ఈ మ్యాగజైన్ సమకాలీన చరిత్ర అంశాలను, ప్రముఖుల జీవిత చరిత్రలను బొమ్మలతో వివరిస్తూ పాఠకుల అనతికాలంలోనే చేరువ అయింది. ఈ మ్యాగజైన్ సైన్స్, జాగ్రఫీ వంటి సబ్జెక్టులలో   క్విజ్ పోటీలు నిర్వహించేది. ఈ టింకిల్ పత్రికే పాయ్ కి అంకుల్ పాయ్ అనే పేరు సంపాదించి పెట్టింది. టింకిల్ మ్యాగజైన్ లో పిల్లల ఉత్తరాలకు వారి సందేహాలకు అంకుల్ పాయ్ పేరుతో జవాబులిచ్చేవాడు.

పాయ్ ఎల్లప్పుడూ సృజానాత్మక అంశాలపై శ్రద్ద పెట్టి, అటువంటి కార్యక్రమాల్లో ఎక్కువగా పాల్గొనేవాడు. పత్రిక లేదా పుస్తకాలలో ప్రచురణలో ప్రతి అంశము పట్ల వ్యక్తిగత శ్రద్ద వహించేవాడు, అందువలననే అయన విడుదల చేసిన ప్రతి పుస్తకము వెనుక బోలెడు పరిశోధన, కృషి ప్రస్ఫుటంగా కనిపిస్తుంది. ఆ విధమైన కృషితో 439 అమర్ చిత్ర కథా టైటిల్స్ ను విడుదల చేయగగలిగాడు. అమర్ చిత్ర కథా కుటుంబములోని సభ్యులందరు పాయ్ ని నడిచే విజ్ఞాన బాండారము అని అంటారు. ఎందుకంటే తన దగ్గర పనిచేసేవారు ఏదైనా తప్పులు చేస్తే అప్పటి కప్పుడు సందర్భానుసారంగా ఒక కద  చెప్పి వారి తప్పులను సరిచేసేవాడు. అమర్ చిత్ర కథా పుస్తకాల కాపీలు పెట్రోల్ పంపుల్లో కూడా అమ్మేవారు. సోవియట్ రష్యా నాయకుడు మైఖేల్ గార్బచోవ్ ఒక సంస్కృత శ్లోకానికి అర్ధము చెప్పించుకోవటానికి ఈయనను పిలిపించాడు అంటే ఈయన ఎంత పేరు సంపాదించాడో అర్ధము అవుతుంది.

2007 లో ఇండియా బుక్ హౌస్ ను వేరొక టీమ్ కు అమ్మివేసారు కానీ పాయ్ మాత్రము ప్రధాన కథకుడి పదవిలోనే కొనసాగాడు. ఎముక విరగటం వల్ల జరిగిన సర్జరీ తరువాత అనారోగ్యము వలన గుండెనొప్పి వచ్చి 24 ఫిబ్రవరి 2011లో తనువు  చాలించాడు. అంతకు మునుపు ఒక వారము రోజుల ముందు భారత దేశము యొక్క మొట్ట మొదటి కామిక్ కన్వెన్షన్ లో లైఫ్ టైం అచీవ్ మెంట్ అవార్డును ఆయనకు ప్రధానము చేశారు. ఆయనకు ప్రపంచ వ్యాప్తముగా అసంఖ్యాక మైన బాలపాఠకులు ఉన్నారు తప్ప సొంత పిల్లలు ఎవ్వరు లేరు. ఈయన ఫాదర్ అఫ్ ఇండియన్ కామిక్స్ గా కీర్తింపబడ్డాడు.

అయనకు  పిల్లలలో ఎంత ప్రేమ గుడ్ విల్ ఉన్నదో తెలియజేసే సంఘటనను తెలుసుకుందాము. 1994 లోఅమర్ చిత్ర కథా ఆఫీస్ లో అగ్ని ప్రమాదం జరగటం వల్ల చాలా విలువైన పాత పుస్త కాలు పటాలు, మంచి మంచి పెయింటింగ్స్ కాలిపోయినాయి. అప్పుడు టింకిల్ పత్రిక ద్వారా పాత కాపీలను పంపవలసినదిగా రిక్వెస్ట్ చేస్తే పాఠకులు తాము దాచుకున్న కాపీలను, ఒక్క కాపీ కూడా మిస్ అవ్వకుండా అంతవరకూ ప్రచురించబడిన అన్ని కామిక్స్ ల కాపీలను పంపించారు.  పిల్లలు అన్నింటిని జాగ్రత్తగా భద్రపరచటము,  అడిగినప్పుడు ఉచితముగా మళ్ళీ ఇవ్వడము పూర్తిగా పిల్లలకు  అంకుల్ పాయ్ పట్ల గల ప్రేమకు నిదర్శనము. టింకిల్ కామిక్స్ ద్వారా, అమర్ కథా చిత్ర సిరీస్ ద్వారా పిల్లల మనస్సులో శాశ్వత స్థానాన్ని సంపాదించుకొని పిల్లలకు పౌరాణిక పాత్రల పట్ల అభిమానాన్ని కలుగజేసిన వ్యక్తి అనంత్‌పాయ్.

 

చందమామ పాటలు 1

కూర్పు: మురళీకృష్ణ

మామలకు మామ చందమామ. చిన్నపిల్లలకు బువ్వ తినిపించడానికి ఆ మామను పిలుస్తారు తల్లులు. ప్రేయసీప్రియులు చందమామ ద్వారా తమ ప్రేమ సందేశాలను ఇచ్చిపుచ్చుకుంటారు. భార్యాభర్తల అన్యోన్య దాంపత్యంలో చందమామ తన వంతు సాయం చేస్తూనే ఉంటాడు. చందమామ చల్లగానూ ఉంటాడు. వేడిగానూ ఉంటాడట. ఆశ్చర్యంగా ఉంది కదా.
మన తెలుగు సినిమాలలో చందమామ ప్రస్తావనలో వచ్చిన పాటలను గూర్చి తెలుసుకుందాం. ఈ పాటలలో సంగీతం, సాహిత్యం, అభినయానికి కూడా పెద్ద పీట వేసారు. సంగీత, సాహిత్యాభిమానులమైన మనం ఆ సంపదను పదే పదే నెమరువేసుకుందాం.

1. తొలిరేయి కొత్తదంపతుల మధ్య స్నేహం, ప్రేమ చిగురించడానికి ఈ చందమామ ఎంత సాయం చేస్తున్నాడో చూడండి.

చిత్రం: గుండమ్మ కథ (1962)
సంగీతం: ఘంటసాల
గీతరచయిత: పింగళి
నేపధ్య గానం: ఘంటసాల, సుశీల

ఎంత హాయీ…
ఎంత హాయి ఈ రేయి ఎంత మధురమీ హాయి
ఆ ఆ ఆ ఆ..
ఎంత హాయి ఈ రేయి ఎంత మధురమీ హాయి
చందమామ చల్లగ మత్తుమందు చల్లగా
ఆ..చందమామ చల్లగ పన్నీటిజల్లు చల్లగా

ఎంత హాయీ..
ఎంత హాయి ఈ రేయి ఎంత మధుర మీహాయీ.. ఎంత హా యీ

ఆ ఆ ఆ ఆ..
ఒకరి చూపులొకరిపైన విరితూపులు విసరగా
ఆ ఆ ఆ..
ఒకరి చూపులొకరిపైన విరితావులు వీచగా
విరితావుల పరవడిలో విరహమతిశయింపగా
ఆ..విరితావుల ఘుమఘుమలో మేను పరవశింపగా

ఆ ఆ ఆ ఆ…….
కానరాని కోయిలలు మనల మేలుకొలుపగా
కానరాని కోయిలలు మనకు జోల పాడగా
మధురభావ లాహిరిలో మనము తూలిపోవగా
ఆ..మధురభావ లహరిలో మనము తేలిపోవగా

2. మాయాబజారులో శశిరేఖ అభిమన్యుల ప్రేమకు తమవంతు సాయం చేయబూనుతారు రుక్మిణీ శ్రీకృష్ణులు. చల్లని వెన్నెలలో ఏ దంపతులకు మాత్రం ఏకాంతంగా గడపాలని, నౌకా ప్రయాణం చేయాలని ఉండదు..

చిత్రం : మాయాబజార్ (1957)
సంగీతం : ఘంటసాల
సాహిత్యం : పింగళి
గానం : ఘంటసాల, పి.లీల

లాహిరి లాహిరి లాహిరిలో
ఒహో జగమే వూగేనుగా
వూగేనుగా తూగెనుగా

లాహిరి లాహిరి లాహిరిలో
ఒహో జగమే వూగేనుగా
వూగేనుగా తూగెనుగా
ఆ… ఆ…ఆ… ఆ…ఆ… ఆ…

తారాచంద్రుల విలాసములతో
విరిసే వెన్నెల పరవడిలో ఉరవడిలో
తారాచంద్రుల విలాసములతో
విరిసే వెన్నెల పరవడిలో..
పూల వలపుతో ఘుమఘుమలాడే
పిల్ల వాయువుల లాలనలో

లాహిరి లాహిరి లాహిరిలో
ఒహో జగమే వూగేనుగా
వూగేనుగా తూగెనుగా
ఆ… ఆ…ఆ… ఆ…

అలల ఊపులో తీయని తలపులు
చెలరేగే ఈ కలకలలో.. మిలమిలలో
అలల ఊపులో తీయని తలపులు
చెలరేగే ఈ కలకలలో
మైమరపించే ప్రేమానౌకలో
హాయిగ చేసే విహారణలో

లాహిరి లాహిరి లాహిరిలో
ఒహో జగమే వూగేనుగా
వూగేనుగా సాగెనుగా
ఆ… ఆ…ఆ… ఆ…ఆ… ఆ…

రసమయ జగమును రాసక్ఱీడకు
ఉసిగొలిపే ఈ మధురిమలో.. మధురిమలో
రసమయ జగమును రాసక్ఱీడకు
ఉసిగొలిపే ఈ మధురిమలో
ఎల్లరి మనములు ఝల్లన జేసే
చల్లని దేవుని అల్లరిలో…

లాహిరి లాహిరి లాహిరిలో
ఒహో జగమే వూగేనుగా
వూగేనుగా తూగెనుగా
ఆ… ఆ…ఆ… ఆ…ఆ… ఆ..

3. చల్లని నిశిరాతిరిలో నదీ జలాలతో తేలియాడుతూ ప్రేయసీ ప్రియుల పడవ ప్రయాణంలో ఎంతహాయి. ఊహించుకుంటేనే మనసు పరవశిస్తుంది.
చిత్రం : మర్మయోగి (1963)

సంగీతం : ఘంటసాల
గీతరచయిత : ఆరుద్ర
నేపధ్య గానం : ఘంటసాల, పి. లీల

ఆ…ఆ…ఆ…ఓ…ఓ..ఓ..
నవ్వుల నదిలో పువ్వుల పడవ కదిలే
అది మైమరపించే హాయి… ఇక రానే రాదీ రేయి

నవ్వుల నదిలో పువ్వుల పడవ కదిలే
అది మైమరపించే హాయి ఇక రానే రాదీ రేయి

అనుకోని సుఖం పిలిచేను…అనురాగ మధువు వొలికేను
అనుకోని సుఖం పిలిచేను…అనురాగ మధువు వొలికేను
కొనగోటితో నిను తాకితే…పులకించవలయు ఈ మేను
అహ…అహ…అహ…

నవ్వుల నదిలో పువ్వుల పడవ కదిలే
అది మైమరపించే హాయి… ఇక రానే రాదీ రేయి

నిదురించవోయి వడిలోన…నిను వలచెనోయి నెరజాణ
నిదురించవోయి వడిలోన…నిను వలచెనోయి నెరజాణ
అరచేతిలో వైకుంఠము…దొరికేను నీకు నిముషాన

నవ్వుల నదిలో పువ్వుల పడవ కదిలే
అది మైమరపించే హాయి… ఇక రానే రాదీ రేయి
ఆ…ఆ…ఆ…ఓ…ఓ..ఓ…ఓ…ఓ…

4. వెన్నెలకి, మల్లెపూలకి అవినాభావ సంబంధముంది. ఎంత వేసవి మంటలైనా సాయంత్రం విరిసే మల్లియలు, రాతిరి కురిసే వెన్నెల జల్లులు మనసును చల్లబరిచేస్తాయంటే నమ్ముతారా . ఇది నిజమని ప్రేమికులు ఒప్పుకుంటారు. పైగా వెన్నెలలో ఘుమఘుమలు అంటున్నారు. అందులో కోరికలు, గుసగుసలు ఎన్నో ఎన్నెన్నో.

చిత్రం :- మనుషులు మమతలు
గాయకులూ :- పి.సుశీల
సంగీతం:- టి.చలపతిరావు
రచయత:- సి.నారాయణరెడ్డి

వెన్నెలలో మల్లియలు..మల్లెలలో ఘుమఘుమలు.
ఘుమఘుమలో గుస గుసలు..ఏవేవో కోరికలు.

నీ హృదయములో నిలవాలని..నీ కౌగిలిలో కరగాలని
నీవే నీవే కావాలని..ఏవేవో కోరికలు…
వెన్నెలలో.

పూల పల్లకిలోన తేలిపోయే సమయానా..
బుగ్గల సిగ్గులు తొనకాలని..అవి నీకే నీకే ఇవ్వాలని
ఏవేవో కోరికలు..ఏవేవో కోరికలు.

5. ఈ చందమామ భలే చిక్కులు తెచ్చిపెడతాడు. హాయిగా ఉండనీడు. ముఖ్యంగా దూరంగా ఉన్న ప్రేయసీ ప్రియులకు తన మాయలతో వారి విరహాన్ని మరింతగా పెంచి ఎప్పుడెప్పుడు ఒక్కటవుదామా అనిపిస్తుంది. మరీ అల్లరోడు.

చిత్రం : బందిపోటు (1963)
సంగీతం : ఘంటసాల
సాహిత్యం : సినారె
గానం : ఘంటసాల, సుశీల

ఊ హూ హూ.. ఊ ఊ ఊ…
ఊ ఊ ఊ…. ఊ ఊ ఊ
ఊ హూ హూ.. ఊ ఊ ఊ…
ఊ ఊ ఊ…. ఊ ఊ ఊ

ఊహలు గుసగుసలాడే
నా హృదయము ఊగిసలాడే
ప్రియా… ఊ
ఊహలు గుసగుసలాడే
నా హృదయము ఊగిసలాడే

వలదన్న వినదీ మనసు
కలనైన నిన్నే తలచు
వలదన్న వినదీ మనసు
కలనైన నిన్నే తలచు
తొలిప్రేమలో బలముందిలే
అది నీకు మునుపే తెలుసు

ఊహలు గుసగుసలాడే
నా హృదయము ఊగిసలాడే

నను కోరి చేరిన బేలా
దూరాన నిలిచేవేలా
నను కోరి చేరిన బేలా
దూరాన నిలిచేవేలా
నీ ఆనతి లేకున్నచో
విడలేను ఊపిరి కూడా

ఊహలు గుసగుసలాడే
నా హృదయము ఊగిసలాడే

దివి మల్లెపందిరి వేసే
భువి పెళ్ళిపీటను వేసే
దివి మల్లెపందిరి వేసే
భువి పెళ్ళిపీటను వేసే
నెర వెన్నెల కురిపించుచు
నెలరాజు పెండ్లిని చేసే

ఊహలు గుసగుసలాడే
మన హృదయములూయలలూగే

6. కొత్తదంపతుల తొలిరాత్రినాడు వారిని మరింత దగ్గర చేయడానికి చందమామ కూడా ఉండాల్సిందే. వారిద్దరి మధ్య ప్రేమాభిమానాలు, కోరికలు ఇనుమడింపజేస్తాడు.

చిత్రం : చిట్టి చెల్లెల్లు (1970)
సంగీతం : ఎస్. రాజేశ్వరరావు
సాహిత్యం : సినారె
గానం : బాలు, సుశీల

ఈ రేయి తీయనిది
ఈ చిరుగాలి మనసైనది
ఈ హాయి మాయనిది
ఇంతకు మించి ఏమున్నది

ఏవేవొ కోరికలు ఎదలో
ఝుమ్మని అంటున్నవి
ఆ కొంటె మల్లికలు
అల్లన దాగి వింటున్నవి

పన్నీటి తలపులు నిండగా
ఇన్నాళ్ళ కలలే పండగా
పన్నీటి తలపులు నిండగా
ఇన్నాళ్ళ కలలే పండగా
చిన్నారి చెలియ అపరంజి కలువ
చేరాలి కౌగిట జిలిబిలి నగవుల

ఏవేవొ కోరికలు ఎదలో
ఝుమ్మని అంటున్నవి
ఆ కొంటె మల్లికలు
అల్లన దాగి వింటున్నవి
ఆఆఅ..ఆఅహహ..ఆహా..

పరువాలు పల్లవి పాడగా
నయనాలు సయ్యాటలాడగా
పరువాలు పల్లవి పాడగా
నయనాలు సయ్యాటలాడగా
నిను చేరుకోగ నునుమేని తీగ
పులకించి పోయెను తొలకరి వలపుల

ఈ రేయి తీయనిది
ఈ చిరుగాలి మనసైనది
ఈ హాయి మాయనిది
ఇంతకు మించి ఏమున్నది

ఎన్నెన్ని జన్మల బంధమో
ఏ పూల నోముల పుణ్యమో
ఎన్నెన్ని జన్మల బంధమో
ఏ పూల నోముల పుణ్యమో
నిను నన్ను కలిపె నీ నీడ నిలిపె
అనురాగ సీమల అంచులు దొరికే

ఈ రేయి తీయనిది
ఈ చిరుగాలి మనసైనది
ఈ హాయి మాయనిది
ఇంతకు మించి ఏమున్నది

7. ఈ ప్రేమికులకు చందమామ ఎంత ఆత్మీయుడు, దగ్గరివాడంటే నీ వన్నెలు, చిన్నెలన్నీ మాకే అంటారు. మాకు సాయం చేయమంటారు. మళ్లీ అస్తమానం మా వెంట రాకంటారు. అయినా అతనేమీ కోపగించుకోడు. నవ్వుతూ తోడుంటాడు.

చిత్రం : భట్టి విక్రమార్క (1961)
సంగీతం : పెండ్యాల
గీతరచయిత : అనిశెట్టి సుబ్బారావు
గానం: ఘంటసాల, పి.సుశీల

ఓ నెలరాజా వెన్నెల రాజా
నీ వన్నెలన్ని చిన్నెలన్ని మాకేనొయ్
మా వెన్నుతట్టి పిలిచిందీ నీవేనొయ్.. ఓ నెలరాజా…

ఓ…. ఓ…
చల్లగాలి జాడలో తెల్లమబ్బు నీడలో..
చల్లగాలి జాడలో తెల్లమబ్బు నీడలో
ఓ….ఓ..ఓ..ఓ..
కొంటె చూపు నీకేలా చంద్రుడా
నా వెంటనంటి రాకోయీ చంద్రుడా
ఆ…
ఓ నెలరాజా వెన్నెల రాజా
నీ వన్నెలన్ని చిన్నెలన్ని మాకేనొయ్
మా వెన్నుతట్టి పిలిచిందీ నీవేనొయ్….ఓ నెలరాజా…

ఆ..ఆ..
ఆ..ఆ..ఆ..
ఆ..ఆ..ఆ..ఆ
కలువల చిరునవ్వులే కన్నెల నును సిగ్గులే
ఓ…ఓ..ఓ..ఓ..
కలువల చిరునవ్వులే కన్నెల నును సిగ్గులే
వెంటనంటి పిలిచినపుడు చంద్రుడా
వాని విడవ మనకు తరమవున చంద్రుడా
ఆ..ఆ..ఆ..ఆ..
ఓ నెలరాజా వెన్నెల రాజా
నీ వన్నెలన్ని చిన్నెలన్ని మాకేనొయ్
మా వెన్నుతట్టి పిలిచిందీ నీవేనొయ్…. ఓ నెలరాజా…

లేత లేత వలపులే పూత పూయు వేళలో…
కలవరింత లెందుకోయి చంద్రుడా..
నా చెలిమి నీదెకాదటోయి చంద్రుడా..
కలవరింత లెందుకోయి చంద్రుడా..
నా చెలిమి నీదెకాదటోయి చంద్రుడా..
ఆ..ఆ..ఆ..ఆ
ఓ నెలరాజా వెన్నెల రాజా
నీ వన్నెలన్ని చిన్నెలన్ని మాకేనొయ్
మా వెన్నుతట్టి పిలిచిందీ నీవేనొయ్….ఓ నెలరాజా…

8. మళ్లీ అదే చందమామను దూరమైన ప్రేమికులు తమ జాలిగాథ వినమని, విడిపోయిన తమ జంటని కలపమని ప్రార్ధిస్తుంటారు. సంతోషమైనా, బాధైనా, ప్రేమైనా, విరహమైనా చెప్పుకోడానికి చందమామే దిక్కు.

చిత్రం : మల్లేశ్వరి – 1951
సంగీతం : సాలూరి రాజేస్వర రావు
రచన : దేవులపల్లి
పాడినవారు : భానుమతి, ఘంటసాల

ఎవరు ఏమని విందురూ
ఎవరు ఏమని విందురూ
ఎవ్వరేమని కందురూ
ఈ జాలి గాధ ఈ విషాద గాధ
నెలరాజా వెన్నెలరాజా
నెలరాజా వెన్నెలరాజా
వినవా ఈగాధా
నెలరాజా వెన్నెలరాజా
యేనాడో ఏకమై కలసిపోయిన జంట ఏకౄరదైవమో ఎడబాటు చేసెనే
ఊరు గుడిలో రావికావల నాటి వలపుల మాటాలన్ని
నేలపాలైపోయనే గాలిమేడలు కూలినే
నెలరాజా వెన్నెలరాజా వినవా ఈగాధా
నెలరాజా వెన్నెలరాజా
ఆ రావి ఆ బావి ఆ స్వామి సాక్షిగా
ఆనాటి బాధలూ అన్ని కలలాయనే
విడిచివచ్చే వేళతెలవని అడుగనైనా అడుగలేదని
ఎంతగా చింతించెనో ఏమనుచూ దుఖించెనో
పొగిలి గుండెలు పగిలెనే తుదకు బాధలు మిగిలనే
నెలరాజా వెన్నెలెరాజా వినవా ఈగాధా
నెలరాజా వెన్నెలరాజా

9. ప్రేమికుల మధ్య జరిగే సరాగాల కవ్వింతలలో చందమామకు ఏం పని. అయినా వాళ్లు అతనిని వదలరుగా. నెలరాజుని సాకుగా పెట్టుకుని ఎన్ని ముచ్చట్లో వారికి.

చిత్రం : రాముడు-భీముడు (1964)
సంగీతం : పెండ్యాల
గీతరచయిత : సినారె
నేపధ్య గానం : ఘంటసాల, సుశీల

తెలిసిందిలే తెలిసిందిలే.. నెలరాజ నీ రూపు తెలిసిందిలే
తెలిసిందిలే తెలిసిందిలే.. నెలరాజ నీ రూపు తెలిసిందిలే

చలిగాలి రమ్మంచు పిలిచింది లే.. చెలి చూపు నీ పైన నిలిచింది లే
చలిగాలి రమ్మంచు పిలిచింది లే.. చెలి చూపు నీ పైన నిలిచింది లే

ఏముందిలే .. ఇపుడేముందిలే
ఏముందిలే .. ఇపుడేముందిలే
మురిపించు కాలమ్ము ముందుంది లే.. నీ ముందుంది లే
తెలిసిందిలే తెలిసిందిలే.. నెలరాజ నీ రూపు తెలిసిందిలే

వరహాల చిరునవ్వు కురిపించవా.. పరువాల రాగాలు పలికించవా
ఆ .. ఆ .. ఓ .. ఓ ..ఆ….
వరహాల చిరునవ్వు కురిపించవా.. పరువాల రాగాలు పలికించవా

అవునందునా.. కాదందునా
అవునందునా కాదందునా
అయ్యారే విధి లీల అనుకొందునా ..అనుకొందునా
తెలిసిందిలే తెలిసిందిలే.. నెలరాజ నీ రూపు తెలిసిందిలే

సొగసైన కనులేమో నాకున్నవి.. చురుకైన మనసేమో నీకున్నది
సొగసైన కనులేమో నాకున్నవి.. చురుకైన మనసేమో నీకున్నది

కనులేమిటో.. ఈ కథ ఏమిటో
కనులేమిటో ఈ కథ ఏమిటో
శృతి మించి రాగాన పడనున్నది.. పడుతున్నది

ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ …….. ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ

తెలిసిందిలే తెలిసిందిలే నెలరాజ నీ రూపు తెలిసిందిలే

10. తను ప్రేమించే , ఆరాధించే ప్రియుడు నిదురిస్తున్నవేళ గాలి, నీరు, వెన్నెలను కూడా సడి సేయొద్దని కోరుకుంటుంది ఈ ప్రేయసి. అతని నిదుర చెదిరిందంటే నేనూరుకోను అని బెదిరిస్తుంది కూడాను..

చిత్రం: రాజమకుటం (1961)
సంగీతం: మాస్టర్ వేణు
గీతరచయిత: దేవులపల్లి
నేపధ్య గానం: పి. లీల

“సడిసేయకో గాలి
సడిసేయబోకే
బడలి వడిలో రాజు
పవ్వళించేనే …. సడి సేయకే ….

రత్న పీఠిక లేని రారాజు నా స్వామి
మణికిరీటము లేని మహరాజు గాకేమి
చిలిపి పరుగులు మాని
వొలికి పోరాదే …. సడిసేయకే

ఏటి గలగలలకే ఎగసిలెచేనే
ఆకు కదలికలకే అదరి చూసేనే
నిదుర చెదరిందంటే నేనూరుకోనే …. సడిసేయకే

పండు వెన్నెలనడిగి పాన్పు తేరాదే
ఈడ మబ్బుల దాగు నిదురదే రాదే
విరుల వీవన పూని విసిరి పోరాదే ….

సడిసేయకో గాలి సడిసేయబోకే
బడలి వడిలో రాజు పవ్వళించేనే …..