May 29, 2022

అష్టవిధ నాయికలు. ప్రోషితభర్త్రుక.

కథారచన: పంతుల ధనలక్ష్మి. మహారాణీ మాలినీదేవి మహా అందాలరాణి. అందమంతా తనసొత్తే అన్నట్టుంటుంది. రాజా ప్రతాపవర్మ గొప్ప యుద్ధ నైపుణ్యం గుణగణాలు కలవాడని చాలాసార్లు చాలామందినోట విన్నది. అటువంటివాడు తన తండ్రిపైకి యుద్ధానికి వస్తున్నాడని తెలిసింది. వెంటనే తన తండ్రి అతనితో యుద్ధం కంటే సంధి చేసుకోవటం మంచిదని భావించి సంధి చేసుకున్నాడు. తమ ఉద్యానవనం చూపించడానికి తీసుకొని వచ్చి అక్కడేవున్న తనని పరిచయం చేసాడు. అందంలోను అందమైన లలిత కళలలోను ప్రావీణ్యం కలిగిన మాలినీదేవిని ఇష్టపడి […]

సిక్కిం పిల్లల బాల్యం

రచన: రమా శాండిల్య నేను భారతదేశం మొత్తం గుళ్ళు గోపురాలు మాత్రమే కాకుండా అనేక పరిస్థితులు కూడా గమనిస్తూ ప్రయాణిస్తుంటాను. అలా సిక్కిం వెళ్ళినప్పుడు, అక్కడ నేను చూసిన చిన్నపిల్లల బాల్యం గురించి నేను గమనించినంతవరకూ వ్రాస్తున్నాను… సిక్కిం ఒక అందమైన కొండ, లోయ సముదాయంగా చెప్పవచ్చు. చూడటానికి అద్భుతమైన అందాలు ప్రోగుపోసుకున్నట్లుండే అందమైన భారత దేశంలో సిక్కిం ఒకటి. సిక్కిం రాజధాని ‘గేంగ్ టక్’ అక్కడ, మేము మూడు రోజులు ఒక హోమ్ స్టే లో […]

భుజంగ ప్రయాత శారదాష్టకం. ఆదిశంకరాచార్యులు.

తెలుగు పాట భావము: పంతుల ధనలక్ష్మి. భవాంభోజ నేత్రాజ సంపూజ్య మానా లసన్మంద హాసా ప్రభావక్త్రచిహ్నా చలచ్చంచలాచారు తాటంకకర్ణాం భజే శారదాంబా అజస్రం మదంబామ్!! 1. బ్రహ్మ విష్ణు శివుల పూజించె దేవీ ముఖము పై చిరునవ్వు కాంతి గలదేవీ అందముగ మెరిసేటి కర్ణాలంకృతమే ఆ శారదాంబ నే కొలుతు నే నెపుడూ! శివుడు, విష్ణువు, బ్రహ్మ ముగ్గురు చేత పూజింపబడుచుంటివి. ముఖముపై చిరునవ్వు కాంతి కలదానివి. అందముగ మెరుపునలె కదులునట్టి కర్ణాభరణములు కలదానివి.అటువంటి శారదా మాతనే […]

సర్దాలి….సర్దుకోవాలి…

రచన: జ్యోతివలబోజు ఉతికిన బట్టలు, విడిచిన బట్టలు ఇస్త్రీ చేసే బట్టలు అల కుప్పలా వేసారేంటి? సర్దుకుంటే కాదా… క్లాసు బుక్స్, హోంవర్క్ బుక్స్, అసైన్మెంట్ బుక్స్, రికార్డ్ బుక్స్, పెన్నులు, స్కెచ్ పెన్నులు అన్ని అల చెత్తకుండీల పెట్టుకుంటారేంటి బీరువా.. సర్దుకుంటే కాదా… బెడ్‌రూమ్‌లో టేబుల్ అవసరమా, అసలే రూం చిన్నగా ఉంది..ఇదొకటి అడ్డంగా ఉంది తీసేయమంటే వినరు. వాడని కుర్చీలు, పాత సామాను ఎవరికైనా ఇచ్చేసి కాస్త ఇల్లు నీటుగా సర్దుకుంటే కాదా… ఇది […]

భజగోవిందం తెలుగు పాట – 1

రచన: ధనలక్ష్మి పంతుల ఓమ్ సరస్వత్యై నమః. భజగోవిందం ఆది శంకరాచార్యులు. శ్రీమతి ఎమ్. ఎస్. సుబ్బలక్ష్మి గారు పాడిన రాగాలలోనే కూర్చిన తెలుగు పాట. 1. భజగోవిందం భజగోవిందం గోవిందం భజ మూఢమతే సంప్రాప్తే సన్నిహితే కాలే నహి నహి రక్షతి డుకృణ్ కరణే గోవిందాయని సేవించుమురా గోవిందాయనీ మందమతీ మరణము నిన్నూ పొందే సమయము ఏ వ్యాకరణమూ రక్షించదురా శంకరాచార్యులవారు ఒకరోజు అలా వీధిలో నడిచి వెళ్తుండగా ఒక వ్యాకరణ పండితుడు కృణ్ కరణే […]

ధ్యానం-యోగం

రచన: సుశీల ప్రతి సంవత్సరం జూన్ 2వ తేదీ అంతర్జాతీయ దినోత్సవానికి 2015 నుండి ప్రభుత్వం శ్రీకారం చుట్టడం జరిగింది కాబట్టి పామరునినుండి పండితుడు వరకు ఇది అత్యవసరమని గుర్తించి, ఆచరించడం జరుగుతున్నది. దీనివలన ఫలితాలను పొందుచున్నారు. యోగా అంటే “కలయిక”. వియోగంలో ధు:ఖం ఉంటుంది. యోగంలో ఆనందం ఉంటుంది. తనతో తాను కలవడమే యోగా. ప్రాపంచిక జీవితంలో డబ్బు అనేది కనీస అవసరాలకు చాలా ముఖ్యమైనది. అదే విధంగా ఆధ్యాత్మిక మార్గంలో ప్రాణశక్తి లేక విశ్వశక్తి […]

బ్రహ్మవేత్త, ప్రశ్నోపనిషత్తు ఆవిష్కర్త ‘పిప్పలాదుడు’

రచన: అంబడిపూడి శ్యామసుందర రావు. పిప్పలాదుడు బ్రహ్మవేత్తగా స్తుతించబడ్డాడు. అతను అతని శిష్యులు అడిగిన ప్రశ్నలకు సమాధానంగా ప్రశ్నోపనిషత్తు ఆవిష్కరించబడింది. ప్రశ్నోపనిషత్తు శంకరాచార్యుడు బాష్యరచన చేసాడు. ప్రశ్నోపనిషత్తు పది ముఖ్య ఉపనిషత్తులలో ఒకటి. ఈయన దయాళువు. త్యాగశీలి. దేవతల కోసము తన ప్రాణాన్ని త్యాగము చేసిన దధీచి, సువర్చలల కుమారుడు. దధీచి తన శరీరాన్ని అగ్నికి ఆహుతి చేసి, తన ఎముకలను దేవతలకు దానము చేస్తే, వాటితో వారు బ్రహ్మ చక్రము, ఇంద్రుడు వజ్రాయుధాన్ని తయారు చేసుకొని […]

పడతీ! ఎవరు నీవు??

రచన: ఉమా వెంకట్ ఓ స్త్రీ నువ్వు మహిళగా ఓ కూతురిగా, అమ్మగా, తోబుట్టువుగా, భార్యగా, ప్రేయసిగా, స్నేహితురాలిగా అత్తగా, చెల్లిగా ఇలా అన్ని రూపాలు ఉన్న ఓ వనిత…. మహిళ గా నువ్వు ఎంతో చేయగలవు కానీ నువ్వు ఒక ఆడపిల్ల అని సమాజం గుర్తుచేస్తుంది, వెనుకకి లాగడానికి ముందు ఉంటుంది, కారణం సమాజంలో ఉన్న చీడ పురుగుల వల్ల ఆడదాని ఔనత్యాన్ని చాటి చెప్పే అవకాశం రాకముందే ఆడపిల్ల ఒకరికి భార్య గా మరొకరికి […]

శిశుపాలుడు

రచన: అంబడిపూడి శ్యామసుందర రావు శిశుపాలుడు ఛేది రాజ్య చక్రవర్తి ధర్మఘోషుని కుమారుడు. శిశుపాలుడు కృష్ణునికి మేనత్త కొడుకు. అంటే ఈయన తల్లి కృష్ణుడి తండ్రి అయిన వసుదేవుని సోదరి శ్రుతదేవి, ధర్మఘోషుని భార్య. సంస్కృతములో శిశుపాల అనే మాటకు అర్ధము శిశువులను సంరక్షించేవాడు. శిశుపాలుడు, అతని మేనమామ దంతవక్రుడు పూర్వము శ్రీమహావిష్ణువు వైకుంఠ ద్వారాల వద్ద ద్వారపాలకులుగా ఉండి ముని శాపము వల్ల మానవజన్మ ఎత్తి శ్రీ మహా విష్ణువుతో వైరము వహించి అయన చేతిలో […]

నాటి ‘కచుడు’ నేటికీ ఆదర్శమే

రచన: సీతాలక్ష్మి వేలూరి ఆంధ్రమహాభారతంలో ఉపాఖ్యానాలకు కొఱతలేదు. అద్భుతమైన కథలకు కొలువు కూటమి భారతం. ముఖ్యంగా నన్నయభట్టారకుని రచనలో ఉపాఖ్యానాలకు వన్నెలెక్కువ. ఆయన ప్రసన్నకథాకలితార్థయుక్తికి తార్కాణాలైన కథలలో యయాతి వృత్తాంతం ఒకటి. అందులో ఒక చిన్న పాత్ర ‘కచుడు’. కేవలం 33 గద్య పద్యాలకు మాత్రమే పరిమితమైన పాత్ర ఇది. అయినా పఠితల మనస్సునమితంగా ఆకర్షించి వారి హృదయాలలో శాశ్వతస్థానాన్ని ఏర్పరచుకుంటుదనడంలో విప్రతిపత్తి లేదు. కచుడు ఈ కథలో కేవలం 4 పద్యాలలోను, ఒక వచనంలో మూడు […]